Tea Party thắng Cộng Hòa tại sơ bộ Delaware
Tuesday, September 14, 2010
WASHINGTON (AP) - Trong cuộc bầu cử sơ bộ tại tiểu bang Delaware để chọn ứng cử viên Cộng Hòa tranh Ứng cử viên Christine O'Donnell do phong trào Tea Party đưa ra đã đánh bại Mike Castle, ứng cử viên dòng chính của đảng.

Christine O'Donnell mừng chiến thắng bầu cử tại Delaware tối Thứ Ba 14 tháng 9. (Hình: AP Photo/Rob Carr)
Hôm Thứ Ba, 14 tháng 9 năm 2010, có 8 cuộc bầu cử sơ bộ muộn ở 7 tiểu bang Delaware, Maryland, Massachusetts, New Hampshire, New York, Rhode Island, Wisconsin và District of Columbia, trước khi đến lượt tiểu bang cuối cùng tổ chức bầu cử sơ bộ là Hawaii ngày 18 tháng 9.
Dân Biểu Cộng Hòa Mike Castle, 71 tuổi, là biểu tượng chính trị của tiểu bang nhỏ bé này từ hơn một thế hệ. Ông đã làm thống đốc 2 nhiệm kỳ và 9 nhiệm kỳ liên tiếp là dân biểu duy nhất tại tiểu bang này. Với vị thế ấy đảng Cộng Hòa xem ông là người có điều kiện thuận lợi để đối đầu với Dân Chủ và chiếm chiếc ghế thượng nghị sĩ do Phó Tổng Thống Joe Biden để lại.
Còn Christine O'Donnell là nhân vật ít tên tuổi chưa bao giờ đắc cử một chức vụ dân cử. Bà được sự ủng hộ của bà Sarah Palin cựu thống đốc Alaska và tới giờ chót nhóm Tea Party Express đổ thêm vào cuộc tranh cử $300,000.
Thoạt đầu phía Castle gần như không thèm lưu ý tới đối thủ, nhưng sau khi Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski tiểu bang Alaska bất ngờ bị hạ bởi một đối thủ Tea Party thì Castle không thể còn chủ quan như trước. Cuối cùng thì trong nhiều lý do, thất bại của Castle một lần nữa cho thấy trào lưu của cử tri năm nay muốn chọn người mới.
Với 99% số phiếu được kiểm, O'Donnell chiếm hơn 53% so với Castle dưới 47%. Các giới chức ủy ban bầu cử cho biết số cử tri đi bầu được coi là cao ở một số vùng.
Với ý định làm giảm nhẹ tâm trạng ngạc nhiên không thoải mái, Ủy Ban Toàn Quốc đảng Cộng Hòa ngay lập tức gởi lời chúc mừng đến O'Donnell. Ðảng viên Bill Kristoll, người có quan điểm bảo thủ vững chắc, lo ngại O'Donnell sẽ không thắng được vào tháng 11 với lập trường cực hữu, tuyên bố: “Tôi biết Sarah Palin. Tôi kính phục Sarah Palin. Nhưng với tất cả sự tôn trọng, tôi xin nói rằng Christine O'Donnell không phải là Sarah Palin.”
Vùng Ðông Bắc nói chung và Delaware nói riêng là nơi cử tri có khuynh hướng trung dung. Những thành viên Quốc Hội đảng Cộng Hòa tại đây từ trước đến nay vẫn giữ được ghế vì họ là người bảo thủ ôn hòa và thậm chí cấp tiến. Nếu một ứng cử viên được Tea Party hỗ trợ thắng tại đây thì hậu quả có thể là Dân Chủ chiếm được đơn vị ấy vào tháng 11, bởi vì ứng cử viên bảo thủ khó thu hút được số cử tri trung dung ôn hòa cũng như độc lập.
Sự kiện bất ngờ trong mùa bầu cử sơ bộ cho đến nay là việc xuất hiện của phong trào chính trị cực hữu Tea Party. Một số thành viên Tea Party đã đánh bại những đảng viên Cộng Hòa khác trong đơn vị, bao gồm cả những người đương nhiệm. Tuy nhiên hầu hết những trường hợp này xảy ra ở các tiểu bang có khuynh hướng bảo thủ như Kentucky, Alaska, Utah hay Colorado.
Ðảng Cộng Hòa đang tin tưởng là môi trường chính trị hiện nay thuận lợi cho họ, nhưng sự chia rẽ nội bộ sẽ có thể có hậu quả nghiêm trọng. Ðảng Dân Chủ trông vào những diễn biến bất ngờ khiến nhiều ứng cử viên bên phía Cộng Hòa sẽ không thể thắng.
Thượng Nghị Sĩ John Cornyn, Texas, trưởng ban vận động tranh cử Thượng Viện của đảng Cộng Hòa nói rằng: “Qua các cuộc bầu cử sơ bộ cho đến nay, tổng số cử tri Cộng Hòa đi bầu cao hơn Dân Chủ khoảng 4 triệu. Ðó là sự kiện mà những lãnh tụ Dân Chủ phải lo lắng vào tháng 11.”
Ngược lại, Eric Schultz, phát ngôn viên ủy ban tranh cử Thượng Viện của đảng Dân Chủ tuyên bố: “Cứ nhìn vào những sự lộn xộn trong các cuộc bầu cử sơ bộ bên phía Cộng Hòa thì thấy là chúng tôi có lợi thế hơn ở một số cuộc tranh cử then chốt.”
Cùng trong ngày bầu cử 14 tháng 9, tình trạng tại tiểu bang New Hampshire mang những điểm đặc biệt khác. Cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa để chọn ứng cử viên Thượng Nghị Sĩ có hai ứng cử viên đều là bảo thủ, một được Sarah Palin ủng hộ, một được những nhóm Tea Party khác ủng hộ.
Palin ủng hộ cựu Bộ Trưởng Tư Pháp Tiểu Bang Kelly Ayote. Những giới bảo thủ khác - bao gồm các nhóm Tea Party địa phương, Thượng Nghị Sĩ Jim DeMint và tờ báo lớn nhất ở tiểu bang, nhật báo Manchester Union Leader - ủng hộ Ovide Lamontagne, biện lý Manchester. Ayotte được Ủy ban Toàn quốc đảng Cộng Hòa thúc đẩy ra tranh cử và theo thăm dò dư luận bà là người dẫn đầu trong số 7 ứng cử viên những thăm dò mới nhất lại cho thấy Lamontagne đã gần bắt kịp. Tờ Manchester Union Leader hôm Thứ Hai phê phán sự can dự từ bên ngoài vào cuộc tranh cử, cho rằng “Lamontagne mới là người đích thực tập họp được giới bảo thủ New Hampshire trong khi Ayotte chỉ lôi kéo được tên tuổi lớn.”
Dân Biểu Dân Chủ Paul Hodes tranh cử Thượng Viện ở New Hampshire không có đối thủ trong đảng. Ghế Thượng Viện bỏ trống do Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Judd Gregg về hưu, nếu Cộng Hòa để mất thì đảng Cộng Hòa không còn có thể nào hy vọng có đa số tại Thượng Viện.
Trong cuộc tranh cử thống đốc tiểu bang New York, bên Dân Chủ là Andrew Cuemo. Bên phía Cộng Hòa Carl Paladino do Tea Party ủng hộ tranh chấp với Rick Lazio, người được đảng bộ Cộng Hòa hỗ trợ.
Tại Rhode Island, Thị Trưởng David Cicilline, thành phố Providence, tranh chức ứng cử viên dân biểu trong đảng Dân Chủ. Cử tri đơn vị này thiên về Dân Chủ và nếu Cicilline thắng ông có thể là người thứ tư ở Quốc Hội tự nhận mình đồng tính.
Kết quả bầu cử ở những nơi này chưa có vào lúc 8 giờ tối giờ California. (H.C.)