Bắc Kinh thay đổi thái độ về tăng trưởng kinh tế
Monday, October 25, 2010
Trung Quốc muốn nâng cao mức sống
Một người bán rau quả đang rao hàng ở một chợ thực phẩm tại Hefei, tỉnh Anhui, phía Ðông Trung Quốc. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
BẮC KINH - Nền kinh tế quan trọng có mức tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tuồng như đang chuyển hướng, từ chỉ biết tập trung vào việc tăng trưởng cho chính mình sang những thay đổi về cơ cấu, theo tường trình của ký giả Andrew Batson, báo The Wall Street Journal. Những thay đổi này, chú trọng hơn việc thúc đẩy tiêu thụ, có thể có kết quả là giúp phương Tây phát triển và giữ việc làm.
Dữ kiện hôm Thứ Năm cho thấy mức tăng trưởng của Trung Quốc bị chậm lại trong tam cá nguyệt thứ ba, sau khi Bắc Kinh bất ngờ cho tăng lãi suất, và sau khi đảng Cộng Sản cầm quyền đồng ý tạo “sự biến đổi” kinh tế là ưu tiên cho kế hoạch 5 năm tới.
Trung Quốc tiêu biểu cho một trong vài nguồn tăng trưởng mạnh hiếm hoi trên thế giới hiện nay. Trong khi kế hoạch kích thích kinh tế khổng lồ ở quốc gia này tiến triển tốt đẹp, thì lại không mang lại mấy hy vọng sáng sủa nơi những cường quốc kinh tế khác. Nhiều đối tác kinh tế của TQ dĩ nhiên là muốn nhìn thấy sự thay đổi chính sách về phía Trung Quốc.
Ðiển hình là Mỹ thúc đẩy TQ phải có chính sách thả nổi thị trường và nâng thêm mức lợi tức cho người dân, làm sao để giới tiêu thụ ở Trung Quốc mua thêm hàng nhập khẩu. Ðiều tranh cãi gay gắt nhất là chính sách về mức trao đổi ngoại thương của TQ, trong đó nhiều nước than phiền chính phủ TQ đã can thiệp vào bằng cách kìm giá tiền tệ, yểm trợ cho giới xuất khẩu, khiến gây tai hại cho đối tác kinh tế của mình.
Mãi đến nay, TQ vẫn liên tục hứa sẽ hành động thêm nữa để thúc đẩy giới tiêu thụ chi tiêu, đồng thời cắt giảm mức thặng dư mậu dịch, nhưng cụ thể thì chẳng có gì bao nhiêu. Nhưng nay, nhiều chỉ dấu cho thấy đã bắt đầu có sự thay đổi.
Con số mới nhất là tổng sản lượng nội địa của Trung Quốc, chậm lại còn 9.6% so với một năm trước đó, trong tam cá nguyệt thứ ba.
Chính quyền TQ tỏ dấu hiệu mạnh mẽ qua sự gia tăng tiền lời trong tuần này, được coi là đầu tiên kể từ tháng 12, 2007. Hành động này cho thấy một sự quyết tâm để ngăn chận hiện tượng bong bóng địa ốc và sự căng thẳng trong hệ thống tài chánh, ngay cả vào thời gian khi tăng trưởng kinh tế bị chậm lại.
Công nhân nhà máy chế tạo xe hơi Jianghuai tại Hefei, tỉnh Anhui, phía Ðông Trung Quốc, đang làm việc trên dây chuyền sản xuất.
(Hình: STR/AFP/Getty Images)
Ðiều quan trọng là sự thay đổi chính sách xảy ra sau cuộc họp cuối tuần của đảng CS cầm quyền, đi đến sự thỏa thuận về các ưu tiên kinh tế và sự tiếp nối chính trị cho những năm kế tiếp.
Jun Ma, kinh tế gia của Deutsche Bank, nói: “Theo chúng tôi, chính quyền Trung Quốc sẽ chấp nhận một mức tăng trưởng chậm nhưng nhắm đến sự cải tiến quan trọng về cấu trúc kinh tế.” Ðồng tiền TQ hiện đang tăng giá nhanh nhất so với đồng Mỹ kim kể từ năm 2008.
Lãnh tụ đảng CS Trung Quốc kết thúc một hội nghị hôm Thứ Hai, với lời kêu gọi “tăng cường thay đổi mô hình phát triển kinh tế quốc gia” và “đặt trọng tâm nhiều hơn vào vấn đề an ninh và cải tiến sinh hoạt của người dân, xúc tiến sự bình đẳng xã hội và công lý.”
Với hội nghị thượng đỉnh của nhóm siêu cường kinh tế G-20 sắp diễn ra trong vài tuần tới, Trung Quốc đang bị áp lực phải hướng nền kinh tế của mình theo đường lối nâng đỡ sự hồi phục của các nền kinh tế khác.
Ðồng thời ở nội địa TQ, chính quyền đang phải trực diện với cái giá của sự kích thích kinh tế, đó là những món nợ khổng lồ do tính năng bấp bênh của hệ thống ngân hàng nhà nước, và một thị trường nhà đất bùng lên như bong bóng, càng làm tăng thêm sự bất mãn nơi đô thị.
Giới chức nhà nước hy vọng sự tiêu dùng của giới trung lưu vừa mới vươn lên, sẽ mang lại một nguồn vững mạnh hơn cho sự tăng trưởng. Theo các phân tích gia, một nền kinh tế thúc đẩy bởi sự tiêu dùng ở Trung Quốc sẽ trở nên chậm hơn nếu không có sự bơm vào đều đặn qua hình thức đầu tư của chính phủ.
Phó thống đốc Ngân Hàng Trung Ương, Yi Gang, phát biểu tại cuộc họp hằng năm của Quĩ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) tháng này, rằng đặt trọng tâm vào nhu cầu quốc nội là chính sách ưu tiên của chính phủ. Ông Gang thêm rằng chính quyền hướng dẫn sự chi tiêu quốc nội qua hình thức yểm trợ đô thị hóa; giảm bớt sự thiếu cân đối về lợi tức đầu người; cải thiện vấn đề an ninh xã hội, săn sóc y tế và giáo dục, và phát triển hạ tầng cơ sở ở khu vực nông thôn.
Ngôn ngữ mà các giới chức dùng bây giờ cũng đồng bộ với những ưu tiên Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào (Hu Jintao) và Thủ Tướng Ôn Gia Bảo (Wen Jiabao) đưa ra vào những năm trước.
Cuộc họp đại hội đảng CS vừa qua đã thêm vào một số mục tiêu mới cho kế hoạch 5 năm tới, trong đó gồm mục tiêu làm sao để cho thêm nhiều lợi tức quốc gia đi vào tay những người dân thường.
Các cố vấn chính phủ cho biết, giới lãnh đạo đặt trọng tâm vào sự cải tổ cơ cấu là dựa trên sự tin tưởng vào viễn ảnh của nền kinh tế. Nhưng đường lối mới cũng công nhận rằng, Trung Quốc không thể giữ mãi mức tăng trưởng trên 10% như gần đây, một khi mà nhu cầu xuất cảng của đất nước không còn nở rộ như hồi quá khứ.
IMF hôm Thứ Năm lập lại lời ủng hộ việc TQ tăng lãi suất ngân hàng và thêm rằng, các quốc gia Á Châu cũng nên để cho đồng tiền lên giá, đồng thời rút lại các biện pháp chi tiêu một khi họ đã bắt được nguồn tư bản đổ vào tăng cao, nếu không e rằng sẽ làm mồi cho lạm phát. (TP)