Tin Tức Thế Giới Hàng Ngày

[vuphong]

Nhật thả 14 thủy thủ tàu đánh cá Trung Quốc
Monday, September 13, 2010

TOKYO (AP) - Chính phủ Nhật hôm Thứ Hai trả tự do cho 14 người trong thủy thủ đoàn chiếc tàu đánh cá Trung Quốc bị bắt giữ gần một tuần trước đây sau khi chiếc tàu này đụng vào hai tàu tuần duyên Nhật Bản gần một quần đảo đang có tranh chấp ở về phía Nam nước Nhật. Tuy nhiên, Trung Quốc tiếp tục mạnh mẽ đả kích quyết định của Tokyo là giam giữ viên thuyền trưởng tàu cá.

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/ar ... -400-1.jpg
Chiếc máy bay Nhật trao trả 14 thủy thủ Trung Quốc bị bắt giữ( Hình : Getty Images )

Những vụ đụng tàu như vậy cũng như các cuộc đối đầu trong khu vực biển có tranh chấp thường tạo ra những phản ứng giận dữ từ dân chúng các quốc gia liên hệ về chủ quyền đất nước và gây khó khăn hơn cho các nỗ lực cải thiện bang giao giữa Trung Quốc và Nhật Bản, hai láng giềng hiện có nền kinh tế lớn thứ nhì và thứ ba trên thế giới, luôn nhìn nhau bằng cặp mắt nghi ngờ dù rằng đều là bạn hàng quan trọng của nhau. Bắc Kinh nói rằng cuộc đối đầu hiện nay sẽ gây thiệt hại cho mối quan hệ với Nhật, cho thấy sự nhạy cảm trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ ở biển Ðông.

Vụ này cũng tạo sự giận dữ của thành phần chống Nhật ở Trung Quốc và Ðài Loan, vốn cũng cho rằng quần đảo này thuộc về mình. Một số người ở Ðài Loan đang định đi thuyền đến vùng tranh chấp để bày tỏ sự phản đối -dù cả hai chánh phủ đang tìm cách ngăn không để cho tình hình căng thẳng trở nên tệ hại hơn.

Giới hữu trách Nhật tìm cách tạo hòa hoãn hôm Thứ Hai bằng cách thả 14 người trong thủy thủ đoàn của chiếc tàu đánh cá. Những người này được chính phủ Trung Quốc đưa đến đón, theo Bộ Ngoại Giao Nhật.

Hãng thông tấn Kyodo News Agency của Nhật cũng loan tin Thủ Tướng Nhật Naoto Kan hôm Thứ Hai kêu gọi cả hai bên hãy cố gắng cải thiện mối quan hệ.

Tuy nhiên Nhật tiếp tục cầm giữ thuyền trưởng chiếc tàu cá, ông Zhan Qixiong. Một tòa án Nhật cho phép các công tố viên được tiếp tục giam ông ta cho đến ngày 19 tháng 9 để có thời giờ quyết định là có truy tố hay không.

Tokyo coi đây là quyền của Nhật nhưng Bắc Kinh lại cho là sự khiêu khích về nơi mà họ coi là thuộc chủ quyền của mình. Quần đảo này, có tên Nhật là Senkakus và Trung Quốc gọi là Diaoyu hay Diaoyutai, nằm cách Ðài Loan chừng 190 km ở về phía Ðông của Ðài Loan. Nhật hiện kiểm soát khu vực này nhưng cả Trung Quốc và Ðài Loan đều coi là của mình. (V.Giang)

[thienthanh]

Thủ tướng Trung Quốc gặp TT Obama 'bên lề' Liên Hiệp Quốc
Tuesday, September 14, 2010

BẮC KINH (AFP) - Trung Quốc hôm Thứ Ba cho hay Thủ Tướng Ôn Gia Bảo (Wen Jiabao) sẽ gặp Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama bên lề cuộc họp thường niên của Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc ở New York vào tuần tới, giữa lúc mối giao hảo hai bên có phần tốt đẹp hơn sau nhiều tháng căng thẳng.

“Trong các cuộc họp, Thủ Tướng Ôn Gia Bảo sẽ gặp Tổng Thống Obama nhưng chúng tôi vẫn còn thảo luận về vấn đề giờ giấc, theo lời Thứ Trưởng Ngoại Giao Trung Quốc Liu Zhenmin nói với báo chí.

Ông Ôn Gia Bảo sẽ đến New York tuần tới để tham dự cả cuộc họp thường niên của Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc và cuộc họp thượng đỉnh đặc biệt Các Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ (MDGs) của Liên Hiệp Quốc.

Ông Liu cho biết ông Ôn Gia Bảo sẽ có khoảng hơn 20 cuộc họp song phương và đa phương trong hai ngày ở New York, nhưng không cho biết về việc gặp giới chức lãnh đạo các quốc gia khác.

Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ suy thoái từ đầu năm nay về việc Hoa Kỳ bán võ khí cho Ðài Loan cũng như cuộc gặp gỡ hồi tháng 2 giữa Tổng Thống Obama và nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng hiện đang lưu vong, đức Ðạt Lai Lạt Ma.

Tỉ giá hối đoái của đồng nhân dân tệ cũng là một lý do tranh chấp, với việc nhiều người ở Hoa Kỳ và Âu Châu cáo buộc rằng Trung Quốc kềm giữ trị giá tiền của mình để có lợi trong việc xuất cảng hàng hóa.

Trung Quốc hồi tháng 6 nói rằng sẽ để cho đồng nhân dân tệ lên xuống tự do hơn đối với đồng dollar Mỹ, nhưng bộ trưởng Tài Chánh Hoa Kỳ, ông Timothy Geithner, nhấn mạnh rằng ông vẫn chưa hài lòng với nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giảm bớt sự kiểm soát đối với đồng tiền nước họ.

Các nhà lập pháp trong Quốc Hội Hoa Kỳ hiện đang đòi hỏi phải có đạo luật nhằm buộc bộ Thương Mại đưa ra các biện pháp trừng phạt Trung Quốc và các quốc gia khác nếu cố ý kềm giữ giá trị tiền tệ của mình. (V.Giang)

[dailien]

Nga chế tạo oanh tạc cơ chiến lược thế hệ mới
Tuesday, September 14, 2010

MOSCOW (RIA Novosti) - Thủ Tướng Vladimir Putin hôm Thứ Ba, 14 tháng 9, cho biết xưởng chế tạo máy bay Tupolev ở Kazan sẽ chế tạo một loại oanh tạc cơ chiến lược thế hệ mới cho Không Quân Nga.

Tu-160 Blackjack, oanh tạc cơ chiến lược tân tiến nhất của Không Quân Nga hiện nay. (Hình: Military Today)

Thủ tướng Nga không cho biết chi tiết kỹ thuật của máy bay này cũng như thời điểm bắt đầu việc sản xuất. Còn theo lời chủ tịch công ty, ông Alexander Bobryshev, thì việc nghiên cứu sẽ hoàn tất năm 2012, công tác sản xuất bắt đầu năm 2017 và máy bay oanh tạc mới sẽ được đưa vào sử dụng trong khoảng thời gian từ 2020 đến 2025.

Thiếu Tướng Anatoly Zhikharev, tư lệnh Không Quân Chiến Lược Nga, nói rằng loại oanh tạc cơ thế hệ mới sẽ ứng dụng kỹ thuật “tàng hình” làm cho radar khó phát hiện, tuy nhiên ông giải thích thêm là “với một máy bay cỡ này, không thể nào hoàn toàn ẩn dạng trên radar.”

Loại máy bay mới sẽ thay thế cho các oanh tạc cơ chiến lược đang sử dụng hiện nay bao gồm 141 chiếc Tu-22M3, 40 chiếc Tu-95MS và 16 chiếc Tu-160.

Tu-22M3 Backfire là oanh tạc cơ chiến lược siêu thanh tầm trung dùng trong Không Quân và Hải Quân, 2 động cơ phản lực, nặng 112 tấn khi trang bị đầy đủ, sải cánh lúc dang ra 35 mét và 24 mét khi cụp lại, vận tốc tối đa Mach 2.05 (2,327 km/h), bay cao 40,000 feet xa 5,000 dặm.

Tu-95MS Bear, được Liên Xô phát triển từ thập kỷ 1950, là oanh tạc cơ chiến lược duy nhất trên thế giới dùng 4 động cơ bán phản lực quay 8 cánh quạt, cánh xuôi về phía sau, vận tốc 575 dặm/giờ ngang với các máy bay phản lực vận tải, tầm bay xa 8,000 dặm.

Tu-160 Blackjack sử dụng từ 1987 là oanh tạc cơ chiến lược mới nhất của Không Quân Nga ; trọng lượng tối đa 267 tấn, chiều dài 54 mét, sải cánh 55 mét hay 35.6 mét xếp xuôi về phía sau lúc bay nhanh, vận tốc Mach 2.05 trên cao độ và Mach 0.95 khi bay thấp; trang bị hỏa tiễn không địa và hỏa tiễn bình phi mang đầu đạn nguyên tử hay vũ khí cổ điển.

Tu-160 bay cao 16,000 mét, tầm xa 8,200 dặm. Mới đây, hôm 10 tháng 6, hai chiếc Tu-160 đã hoàn thành một phi vụ kỷ lục lâu 23 giờ không nghỉ với 2 lần được tiếp nhiên liệu trên không, phi trình hơn 11,000 dặm vòng quanh biên giới Nga trên Bắc Băng Dương, qua eo biển Bering, Hoàng Hải, biển Nhật Bản và Siberia.

Xưởng kỹ nghệ hàng không ở Kazan cũng phụ trách cải tiến các máy bay Tu-22M3, Tu-160 và Không Quân Nga có dự án tăng gấp đôi số oanh tạc cơ Tu-160 lên tới 30 chiếc. (HC)

[quangminh]

Vớt xác chết trên sông Hoàng Hà
Friday, September 17, 2010

CHANGPO, Trung Quốc (McClatchy Newspapers) - Từ căn chòi bắc ra sông Hoàng Hà, Wei Jinpeng chỉ xuống ao nước phía dưới và bắt đầu đếm những gì ông kéo về được. Ông ngừng lại ở số sáu, đoán rằng có lẽ còn đâu đó một chục xác còn đang dật dờ dưới làn nước đục.

Xác người nổi trong chiếc ao nhỏ cạnh sông Hoàng Hà gần làng Changpo Village thuộc tỉnh Cam Túc.
Ông Wei Jinpeng sống nhờ việc câu xác và đòi tiền chuộc từ các gia đình đến nhận về. (Hình :Tom Lasseter/MCT)

Các xác chết này nổi lềnh bềnh, mặt úp xuống nước và được cột bằng dây thừng để khỏi trôi đi mất, chân tay, mông, dính bùn đất của họ trồi lên khỏi mặt nước.

Wei là người chuyên đi câu xác chết. Ông quan sát mặt sông để tìm các xác chết, chèo chiếc xuồng nhỏ ra để kéo vào bờ rồi sau đó đòi tiền từ gia đình người quá cố đi lấy xác về. Ông Wei cho hay ông phải giữ cho mặt các xác chết chìm xuống nước để không bị biến dạng. Sự không rõ ràng về nhân dạng sẽ làm cho ông khó khăn trong việc đòi tiền thưởng.

Ông Wei chẳng quan tâm tại sao các xác chết trôi đến nơi này, nhưng ông cũng nghe nhiều câu chuyện đồn thổi nhiều năm qua từ thân nhân đến nhận xác, những câu chuyện của người dân bình thường bị kẹt trong sức ép ghê gớm của sự phát triển kinh tế ở Trung Quốc.

Trong khi một số trong khoảng từ 80 đến 100 xác ông Wei vớt mỗi năm là nạn nhân của tai nạn và lụt lội, ông nghĩ rằng phần lớn là do tự tử hay bị thủ tiêu. Tự tử hiện là nguyên do hàng đầu về tử vong trong giới phụ nữ ở nông thôn Trung Quốc, và 26 phần trăm các vụ tự tử trên thế giới xảy ra ở quốc gia này, căn cứ theo dữ kiện của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (World Health Organization WHO).

Phần lớn các xác có vẻ trôi xuống hạ nguồn từ Lan Châu (Lanzhou), thủ phủ tỉnh Cam Túc (Gansu) ở vùng Tây Bắc Trung Quốc.

Trong thành phố đây những cao ốc mới, được xây lên bởi sức lực của thành phần lao động nhập cư từ xa đổ tới, làm việc không có sự bảo vệ nào, và giới doanh gia ở đây cũng nổi tiếng là làm ăn trái luật.

Công việc của những người “câu xác” bắt đầu được sự chú ý của truyền thông Trung Quốc thời gian gần đây, kể cả việc trình chiếu cuốn phim tài liệu về cả một gia đình sống bằng nghề này, gần chỗ của ông Wei. Một tờ báo tiếng Anh ở đây gọi nghề này “sống nhờ người chết”; tờ báo cho hay đoàn làm phim thấy gia đình này vớt được xác hầu như mỗi ngày.

Nơi ông Wei chọn làm chỗ câu xác cách Lan Châu khoảng 18 miles (chừng 30 km). Khúc quành của dòng sông và một đập thủy điện làm chậm luồng nước, khiến các xác chết có cơ hội nổi lên.

Những gia đình đến nhận xác thầm thì kể với họ nhiều điều, như câu chuyện một ông bố, làm không đủ tiền nuôi gia đình, tự tử bằng cách nhảy từ trên cầu xuống sông. Ông Wei cũng vớt được các xác bị bịt miệng, trói tay chân, chỉ dấu nạn nhân của thành phần băng đảng và công an ăn tiền để giết người. Và cũng có xác của các cô gái trẻ không ai đến nhận, những xác mà sau cùng ông Wei phải cắt dây thả trôi trở lại trên dòng sông.

“Phần lớn xác không có thân nhân đến nhận là của các nữ công nhân nhập cư ở các nơi khác đổ về Lan Châu,” theo ông Wei.

“Ða số họ bị giết... Gia đình họ không hề hay biết; vẫn cứ nghĩ họ đang làm việc ở Lan Châu.”

Các gia đình đi tìm xác người thân thường phải làm điều này mà không có sự trợ giúp của công an, và do đó thường phải mặc cả với những người câu xác như ông Wei về giá của xác chết.

Một bài đăng trong tạp chí thương mại ở Lan Châu năm 2006 kể lại việc một công ty địa phương nhận được điện thoại từ một người câu xác, cho hay tìm thấy một thi thể trôi trên sông có mang thẻ nhân viên của công ty.

Khi một đại diện công ty đến nơi để nhận xác, ông ta được cho hay là sẽ phải trả 200 yuan (khoảng $30) để nhìn mặt và 6,000 yuan ($895) để mang xác đi. Hai bên cò kè với nhau, cuối cùng đồng ý với giá 4,000 yuan ($597). Bài báo gây sự căm phẫn trong dư luận và cho biết cảnh sát hứa sẽ dẹp bỏ tình trạng này, nhưng bốn năm trôi qua vẫn không có gì thay đổi.

Trong khi đó, việc câu xác đang là một dịch vụ phát triển mạnh trong tỉnh Cam Túc, với các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo tên và số điện thoại của họ bằng cách viết lên tường của các căn nhà gần bờ sông.

Người dân nơi đây cho hay họ biết giới câu xác lợi dụng thời cơ để bắt chẹt gia đình người quá cố nhưng cũng đành chịu vì chính quyền không lo được vấn đề này. (V.Giang)

[KýCóp]

Dân Trung Quốc biểu tình chống Nhật bắt tàu cá
Saturday, September 18, 2010

Tranh chấp biển đảo

BẮC KINH (AP) - Dân chúng biểu tình hôm Thứ Bảy ở một số thành phố khắp Trung Quốc đánh dấu một ngày kỷ niệm có tính cách nhạy cảm về mặt chính trị bằng các lời hô hào và đưa các biểu ngữ phản đối Nhật, trong lúc chính quyền tìm cách ngăn không cho sự giận dữ liên quan đến cuộc đối đầu ngoại giao giữa hai cường quốc Á Châu này vượt ra khỏi sự kiểm soát.

Trong khi một số người hô khẩu hiệu “Tiêu Diệt Bọn Quỷ Nhật!” và đạp lên cờ Nhật, bộ Ngoại Giao Trung Quốc kêu gọi có sự bình tĩnh.

Người biểu tình đốt cờ Nhật xưa, ở phía trước tòa Lãnh Sự Nhật tại Hong Kong. (Hình: Antony Dickson/AFP/Getty Images)

Tinh thần chống Nhật vốn có từ lâu nay tại Trung Quốc lại được hâm nóng mấy tuần gần đây sau khi xảy ra vụ tuần duyên Nhật bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc sau khi chiếc tàu của ông ta đụng hai tàu tuần tuyên Nhật trong khu vực gần một quần đảo có sự tranh chấp giữa Tokyo và Bắc Kinh. Nhật Bản trả lại chiếc tàu và thủy thủ đoàn nhưng tiếp tục giữ thuyền trưởng. Trung Quốc đòi hỏi phải Nhật phải trả tự do cho ông ta.

Ðảng Cộng Sản Trung Quốc khuyến khích tinh thần chống Nhật để đánh bóng cái gọi là truyền thống dân tộc của đảng, nhưng mặt khác họ lại lo sợ về sự bất ổn chính trị và trong những ngày gần đây có nỗ lực để ngăn không cho dân biểu tình hôm Thứ Bảy, ngày kỷ niệm vụ Nhật nổ súng tấn công, khởi đầu cuộc xâm lăng năm 1931.

Các cuộc biểu tình ở ít nhất năm thành phố lớn có sự tham dự của vài trăm người, nhưng nỗ lực tìm cách giới hạn của nhà nước có vẻ thành công.

Hàng chục người biểu tình tập trung bên ngoài tòa Ðại Sứ Nhật ở Bắc Kinh hô khẩu hiệu “Ðả Ðảo Nhật” và đưa biểu ngữ có hàng chữ “Cút Khỏi Quần Ðảo Diaoyu” nhưng chỉ trong một giờ đã bị công an đẩy đi. Họ sau đó quay trở lại và được phép đi từng toán nhỏ qua cổng tòa đại sứ, trong khi những người còn lại tuần hành bên ngoài hàng rào công an.

Tại Thượng Hải, hai người treo một biểu ngữ bên ngoài tòa lãnh sự Nhật, có hàng chữ “Quần Ðảo Diaoyu của Trung Quốc... thả thuyền trưởng chúng tôi.” Công an cảnh cáo họ phải cẩn thận và sau đó đẩy những người này đi nơi khác khi có đám đông khoảng 50 người tụ tập.”

Chúng tôi đến đây kêu gọi có sự công bằng và quyền đòi hỏi trả tự do cho thuyền trưởng tàu cá. Chúng tôi rất tiếc về sự yếu đuối của chính phủ trong lãnh vực ngoại giao,” một người trong nhóm cho hay.

Tại Hồng Kông, vài trăm người tụ tập trước tòa Lãnh Sự Nhật để phản đối. Một nghị viên đối lập, ông Albert Ho, chỉ trích chính quyền lục địa là tìm cách ngăn cản việc biểu tình.

Hôm Thứ Bảy đánh dấu vụ “Lưu Cầu Kiều” xảy ra năm 1931 khi phía Nhật nổ súng chiếm đóng khu vực Mãn Châu ở vùng Ðông Bắc Trung Quốc.

Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc tường thuật những người biểu tình hô khẩu hiệu chống Nhật ở Thẩm Dương (Shenyang), nơi cuộc tấn công năm 1931 diễn ra. Bản tin này chỉ được phổ biến bằng tiếng Anh, không có bản tiếng Hoa. (V.Giang)

[vuphong]

Căng thẳng Trung-Nhật gia tăng
Sunday, September 19, 2010

Bắc Kinh ngưng giao thiệp cấp bộ trưởng

BEIJING (AP) - Trung Quốc tạm ngưng giao thiệp ở cấp cao với Nhật Bản liên quan đến việc gia hạn giam giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc bị bắt sau khi đụng vào hai tàu tuần duyên Nhật ở gần khu vực quần đảo có tranh chấp lãnh thổ, theo đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV cho hay hôm Chủ Nhật.

Vị trí vùng tranh chấp.

Ðài CCTV nói rằng việc Nhật Bản từ chối không thả viên thuyền trưởng “gây ra thiệt hại trầm trọng cho mối quan hệ giữa Trung Hoa và Nhật Bản.” Bản tin này cho hay Bắc Kinh tạm ngưng các giao thiệp ở cấp bộ trưởng và cấp tỉnh, ngưng việc thảo luận vấn đề hàng không dân sự và đình hoãn việc họp thảo luận về than đá.

Sự tranh chấp giữa Tokyo và Bắc Kinh xảy ra do việc một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc bị bắt sau khi tàu của ông đụng vào hai tàu tuần duyên Nhật hôm 7 tháng 9 gần khu vực quần đảo có tranh chấp trong vùng biển Ðông. Việc bắt giữ này đang làm tăng thêm tinh thần bài Nhật ở Trung Quốc.

Con số du khách Trung Quốc đến Nhật cũng giảm sút nhiều vì vụ tranh chấp này, theo CCTV. Hôm Thứ Sáu, một công ty thực phẩm có trụ sở đặt tại Bắc Kinh loan báo sẽ hủy bỏ chương trình du lịch nhóm tại Nhật dành cho 10,000 người nhằm tặng thưởng nhân viên và gia đình cùng các đối tác thương mại.

Ðài CCTV nói rằng phía Nhật hoàn toàn có lỗi trong vụ này và đòi hỏi Tokyo phải trả tự do viên thuyền trưởng ngay lập tức và vô điều kiện, nếu không “sẽ phải chịu mọi hậu quả.”

Bắc Kinh đưa ra loan báo nói trên ngay sau khi một tòa án Nhật chấp thuận việc giữ thuyền trưởng Zhan Qixiong thêm 10 ngày nữa.

Theo luật Nhật Bản, công tố viện có thể giữ một nghi can tới 20 ngày trong khi xem xét việc truy tố. Giai đoạn 10 ngày đầu chấm dứt hôm Chủ Nhật.

Quyết định gia hạn giam giữ ông Zhan được đưa ra một ngày sau khi có các cuộc biểu tình chống Nhật khắp lãnh thổ Trung Quốc nhân ngày kỷ niệm cuộc tấn công của Nhật năm 1931.

Trong khi có một số vụ biểu tình ở vài thành phố Trung Quốc, tân ngoại trưởng Nhật, ông Seiji Maehara, nói rằng những vụ này chỉ có tính cách “lẻ tẻ” nhờ vào nỗ lực kềm chế của chính phủ Trung Quốc.

Ông Haehara hôm Chủ Nhật cũng kêu gọi Bắc Kinh giải quyết vấn đề một cách ôn hòa và tái xác định lập trường của Tokyo là không hề có tranh chấp lãnh thổ ở khu vực quần đảo này vì đây là “một phần không thể tách rời của lãnh thổ Nhật Bản.” (V.Giang)

[vuphong]

Thế giới đối phó nạn đói nghèo
Monday, September 20, 2010

LIÊN HIỆP QUỐC (AP) - Ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon hôm Thứ Hai khai mạc một cuộc họp thượng đỉnh với lời kêu gọi các vị nguyên thủ hiện diện hãy dùng quyền lực của mình để đạt được mục tiêu do LHQ đề ra hầu giúp những người dân nghèo nhất trên thế giới vào năm 2015.

Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy là một trong nhiều nhà lãnh đạo
đang phát biểu trước cuộc họp thượng đỉnh về mục tiêu phát triển
của thế giới trong thiên kỷ mới (Millennium Development Goals)
tại hội tường Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc ở New York
hôm Thứ Hai 20 tháng 9. (Hình: AP/Henny Ray Abrams)

Mười năm sau khi các nhà lãnh đạo thế giới đưa ra các mục tiêu đầy tham vọng có tên Millennium Development Goals (MDGs) để giải quyết tình trạng nghèo đói toàn cầu, họ lại họp một lần nữa để thúc đẩy các hoạt động nhằm hoàn thành mục tiêu này -một điều mà Liên Hiệp Quốc cho rằng sẽ rất khó khăn, nếu không muốn nói là vô phương, trong một số trường hợp.

Chủ tịch Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, ông Joseph Deiss, tuyên bố “Chúng ta phải đạt được Các Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ. Chúng ta muốn đạt được những điều này. Chúng ta có thể đạt được những điều này.”

Trong nhiều thế kỷ, nỗi khổ của người nghèo trên thế giới đã bị bỏ mặc, nhưng vào thời điểm chuyển tiếp sang thiên niên kỷ mới, các nhà lãnh đạo thế giới đã hứa sẽ khởi sự đối phó với tình trạng nghèo đói, bệnh tật, kỳ thị và bất bình đẳng.

Họ hứa sẽ giảm một nửa tình trạng nghèo đói cùng cực, bảo đảm rằng mỗi đứa trẻ đều có được cơ hội học hết bậc tiểu học, chặn đứng và đẩy lùi dịch HIV/AIDS, giảm ba phần tư mức tử vong của sản phụ và giảm hai phần ba tử vong của trẻ nhỏ. Các mục tiêu này cũng gồm việc giảm một nửa số người không có nước sạch cùng các điều kiện vệ sinh căn bản-tất cả phải đạt được vào năm 2015. Họ cũng đặt mục tiêu để khuyến khích sự bình đẳng cho phụ nữ, bảo vệ môi trường, gia tăng viện trợ phát triển, cùng là mở rộng hệ thống thương mại và tài chánh toàn cầu.

Ông Ban cho hay những tiến triển đạt được cho tới nay rất khích lệ nhưng vẫn mong manh và cũng không còn nhiều thời giờ. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy cung cấp các tài nguyên cần thiết bằng cách hành xử quyền lãnh đạo chính trị của mình.

Amnesty International, vốn cho hay các nhà lãnh đạo thế giới không giúp gì được cho hơn một tỉ người nghèo khó nhất trên địa cầu, đưa ra đồng hồ có tên Maternal Death Clock ở Times Square, New York hôm Thứ Hai để đếm số sản phụ chết trên toàn thế giới trong khi các nhà lãnh đạo họp hành.

Ðồng hồ này sẽ khởi sự ở số 5,317,280 là con số phụ nữ mà Amnesty International nói rằng thiệt mạng kể từ khi MDGs được chấp thuận vào tháng 9 năm 2000. Người ta tiên đoán rằng có khoảng 3,700 người nữa sẽ chết trong thời gian có cuộc họp thượng đỉnh, vốn chấm dứt ngày Thứ Tư.

Trong khi đó, tổ chức nghiên cứu Overseas Development Institute (ODI) ở Anh cho hay Ghana đạt được nhiều kết quả nhất hơn các quốc gia khác khi giảm mức đói ăn vào khoảng ba phần tư, từ 34% năm 1990 xuống còn 9% năm 2004. Việt Nam được coi là giảm mức người kiếm được ít hơn $1 một ngày từ gần 66% xuống còn 20% chỉ trong 14 năm. Có 10 quốc gia Phi Châu, kể cả Ethiopia, Ai Cập và Angola, đã giảm một nửa mức nghèo. (V.Giang)

[tankhoasinh]

Kim Jong-il chuẩn bị truyền ngôi cho con trai
Tuesday, September 21, 2010

SEOUL, Nam Hàn (AP) - Ðảng Công Nhân, tên gọi của đảng Cộng Sản cầm quyền tại Bắc Hàn, đã ấn định ngày đại hội đảng là ngày 28 tháng 9, với một mục tiêu chính là “tuyển chọn ban lãnh đạo tối cao.”

Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-il

Ðại hội đại biểu đảng Công Nhân kỳ này là lớn nhất từ 30 năm, kể từ cuộc họp năm 1980 để Kim Chính Nhật (Kim Jong-il), khi đó 38 tuổi, con trai của Chủ Tịch Kim Nhật Thành (Kim Il-sung) được trình diện làm người kế vị bố. Kim Nhật Thành là nhà lãnh đạo Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên từ khi nước Cộng Sản này được thành lập năm 1948, đã phát triển hệ tư tưởng “chủ thể” và đề ra sự sùng bái cá nhân lãnh tụ. Bắc Hàn chính thức gọi ông là “lãnh tụ vĩ đại” và Hiến Pháp quy định ông là “chủ tịch vĩnh cửu.”

Năm 1994 khi Kim Nhật Thành chết, Kim Chính Nhật “nối ngôi” chủ tịch, hiện nay đã 68 tuổi và sức khỏe yếu kém từ mấy năm qua. Bây giờ đến lượt Kim Chính Nhật chuẩn bị cho người con út, con trai thứ ba, là Kim Chính Vân (Kim Jong-un) kế nghiệp.

Tuy nhiên ở một đất nước khó hiểu mà tất cả chuyện gì cũng được giữ kín, các phóng viên truyền thông không bao giờ tìm thấy điều gì được xác nhận chính thức mà chỉ có thể dự đoán. Các phân tích gia cho rằng Kim Chính Vân sẽ được lặng lẽ chỉ định trong đại hội và sẽ không có thông cáo nào đưa ra.

Hai người anh của Kim Chính Vân được coi như không đủ tính chất cần thiết để nối nghiệp. Các đại biểu sẽ bầu lãnh đạo đảng, vị trí đã bỏ trống từ nhiều năm. Kim Chính Vân có lẽ sẽ được bầu vào chức vụ này. Cũng có thể Vân chỉ được bầu làm tổng bí thư đảng, vai trò thứ hai mà Kim Chính Nhật năm 1973 cũng đã trải qua trên đường tiến lên vai trò lãnh đạo tối cao. (HC)

[thienthanh]

Nhật nhượng bộ, thả thuyền trưởng Trung Quốc
Friday, September 24, 2010

TOKYO (AP) - Các công tố viên Nhật hôm Thứ Sáu quyết định thả thuyền trưởng một tàu đánh cá Trung Quốc bị bắt trong vụ đụng hai tàu tuần duyên Nhật gần một quần đảo có tranh chấp, tiếp theo áp lực mạnh mẽ từ chính phủ Trung Quốc trong vụ đối đầu trầm trọng nhất giữa hai cường quốc Á Châu từ nhiều năm nay.

Thuyền trưởng Zhan Qixiong chuẩn bị rời Okinawa, Nhật, trong chiếc máy bay riêng cho Trung Quốc gởi qua đón sáng sớm Thứ Bảy.
(Hình: AP Photo/Xinhua, Chen Jianli)

Quyết định này nhiều phần cũng sẽ giúp giảm bớt tình trạng căng thẳng đang có, với những đe dọa từ phía Bắc Kinh là sẽ có thêm biện pháp đối phó, kể cả việc ngưng bán các nguyên vật liệu hiếm hoi cho Tokyo.

Bắc Kinh loan báo quyết định tạm ngưng các cuộc thảo luận cấp bộ trưởng với Tokyo và đình hoãn cuộc thương thảo về việc phát triển các mỏ khí đốt ngầm dưới biển ở những nơi đang có tranh chấp. Thủ Tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo (Wen Jiabao) hồi đầu tuần này nghiêm khắc đe dọa sẽ “có thêm biện pháp” đối với Nhật nếu quốc gia này không ngay lập tức trả tự do cho viên thuyền trưởng.

Hôm Thứ Năm, Bắc Kinh nói đang điều tra bốn công dân Nhật tình nghi thu hình bất hợp pháp các mục tiêu quân sự và tiến vào một khu vực quân sự mà không có phép. Ngoài ra, cũng có các báo cáo nói rằng Trung Quốc vừa ngưng việc chở sang Nhật các quặng kim loại hiếm hoi dùng trong việc sản xuất các món hàng kỹ thuật cao.

Việc bắt giữ viên thuyền trưởng, và cuộc tranh chấp lãnh thổ đằng sau vụ này, làm bùng lên tinh thần dân tộc ở cả Trung Quốc và Nhật Bản, đe dọa gây nguy hại cho mối giao thiệp thương mại giữa hai nền kinh tế gắn bó chặt chẽ với nhau, và cũng đứng hàng thứ nhì và thứ ba trên thế giới.

Ðây cũng là một trong mấy cuộc tranh chấp lãnh thổ Trung Quốc đang có với các quốc gia láng giềng Á Châu trong khi lực lượng hải quân ngày càng hùng mạnh của họ tăng cường sự kiểm soát những nơi có tranh chấp. Washington mới gần đây đưa ra chỉ dấu cho thấy ý định bảo vệ quyền lợi của mình trong các khu vực này và giữ không bị cản trở về mặt thương mại, làm Bắc Kinh giận dữ khi kêu gọi phải giải quyết tranh chấp trong sự hòa hoãn.

Các công tố viên ở Okinawa, phía Nam Nhật Bản, nơi viên thuyền trưởng 41 tuổi, Zhan Qixiong, bị giam từ hơn hai tuần nay, nói rằng họ sẽ thả ông này một phần vì không thấy có sự cố ý gây thiệt hại cho tàu tuần duyên Nhật, nhưng cũng vì các lý do ngoại giao.

“Chúng tôi đi đến quyết định là có thêm các cuộc điều tra trong khi cầm giữ viên thuyền trưởng là điều không phù hợp, bởi ảnh hưởng của việc này đối với quốc gia chúng ta, cũng như đối với mối quan hệ Nhật-Trung Quốc trong tương lai,” theo lời Toru Suzuki ở văn phòng công tố tại Naha, Okinawa.

Giới hữu trách Okinawa cũng nói rằng họ không chính thức đóng cuộc điều tra - tạo sự mơ hồ để cả hai quốc gia có thể đưa ra các lý lẽ giải thích hầu không bị mất thể diện.

“Chính phủ Nhật phải cân bằng cảm nghĩ của người dân Nhật về vấn đề tranh chấp lãnh thổ với cảm nghĩ của người dân Trung Quốc và Ðài Loan hầu tìm ra một giải pháp mọi bên cùng có lợi,” theo Takehiko Yamamoto, giáo sư chính trị quốc tế ở Ðại Học Waseda ở Tokyo.

Các nguồn tin từ giới truyền thông Nhật nói rằng ông Zhan sẽ được thả vào trưa ngày Thứ Sáu. Nữ phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc, Jiang Yu, nói rằng Trung Quốc sẽ gửi phi cơ đến đưa ông này về nước. (V.Giang)

[tankhoasinh]

Tổng thống Nga cách chức thị trưởng Moscow
Wednesday, September 29, 2010

MOSCOW, Nga - Sau khi bị Tổng Thống Nga Dmitry Medvedev bãi chức hôm Thứ Ba, thị trưởng 18 năm của thành phố Moscow, Yuri Luzhkov tuyên bố ông sẽ không ra đi một cách êm ả, theo tin của VOA.

Tổng Thống Nga Dmitry Medvedev (phải) và Thị Trưởng Moscow Yuri Luzhkov (trái) trong cuộc xem xét vụ nổ bom tự sát tại đường tàu điện ngầm ở Moscow,
gần tổng hành dinh KGB hồi tháng 3, 2010, khiến 38 người thiệt mạng. (Hình: Oxana Onipko/AP/Getty Images)

Ông Luzhkov công bố một bức thư gọi tổng thống Nga là một kẻ theo chủ nghĩa độc tài Stalin.

Ông tố điện Kremlin đang bóp nghẹt sự chống đối và đưa quốc gia “đến tình trạng nơi chỉ có một lãnh tụ mà lời nói được ghi tạc trên đá và người dân phải cúi đầu tuân theo.”

Chủ tịch đảng đương quyền Ðảng Thống Nhất Nga, ông Boris Gryzlov, nói với các phóng viên rằng ông Luzhkov đang mắc chứng ảo tưởng quyền thế, cứ cho mình như là “Chúa tể của Moscow.”

Bạn bè của ông Luzhkov cho hay ông ta sẽ chống việc bãi chức bằng một vụ kiện, đồng thời gia nhập chính trị đối lập.

Cũng theo VOA, trong thời gian làm thị trưởng Moscow, ông Luzhkov hạn chế tự do báo chí với nhiều trường hợp bôi nhọ phóng viên và chính trị gia, ông cũng giới hạn quyền tụ họp bằng cách ra lệnh cho cảnh sát giải tán biểu tình và bắt giữ người chống đối.

Ðáp lại sự chấm dứt đột ngột của thời đại ông Luzhkov, lãnh tụ phong trào đối lập Ðoàn Kết, ông Boris Nemtsov kêu gọi công tố liên bang mở cuộc điều tra về những cáo buộc tham nhũng của Tòa Thị Chính Moscow.

Lãnh tụ cánh tả Sergei Udaltsov kêu gọi kiểm soát mọi địa điểm xây cất vì tình nghi tham nhũng.

Phong trào bảo tồn lịch sử Arkhnadzor kêu gọi ngưng chỉ việc triệt hạ những tòa nhà nằm ở khu vực nhiều di tích lịch sử ở Moscow.

Trong một biến chuyển khác, Phó Thị Trưởng Moscow Alexander Ryabinin cũng từ chức. Tháng 5 vừa qua, ông này bị tố cáo có nhận hối lộ và Thị Trưởng Luzhkov đã đứng ra bênh vực.

Theo thị trưởng lâm thời, Vladimir Resin, hiện chưa có thay đổi gì tức thời cho đến khi Kremlin bổ nhiệm một tân thị trưởng trong vòng một tháng. (TP)

[vuphong]

Pakistan cắt đường tiếp vận chiến trường Afghanistan
Thursday, September 30, 2010

Trả đũa NATO đánh vào lãnh thổ Pakistan

PARACHINAR, Pakistan (AP) - Ðể trả đũa việc trực thăng NATO vượt biên giới tấn công mục tiêu trên lãnh thổ Pakistan khiến ba binh sĩ thiệt mạng. hôm Thứ Năm Pakistan ngăn chặn giao thông trên con đường tiếp vận huyết mạch cho lực lượng Hoa Kỳ và NATO tại chiến trường Afghanistan.

Ðường tiếp vận chính cho lực lượng NATO ở Afghanistan từ cảng Karachi đi qua đèo Khyber biên giới Pakistan. (Hình: Saeed Ali Achakzai/Reuters)

Khoảng 80% hàng tiếp liệu cho quân đội ngoại quốc chiến đấu ở Afghanistan được chở đến hải cảng Karachi ở phía Nam Pakistan rồi đưa theo đường bộ qua quốc gia này để vào Afghanistan.

Việc cấm không cho các xe vận tải chở hàng tiếp liệu đi ngang qua lãnh thổ Pakistan để vào Afghanistan gây ảnh hưởng nặng nề đến nỗ lực quân sự của quân đồng minh. Ðến trưa ngày Thứ Năm, một đoàn xe dài hơn 150 chiếc phải đậu dọc theo lề đường để chờ được phép vượt biên giới tiến vào Afghanistan.

Quân đội Pakistan cho hay một trạm kiểm soát biên giới nằm sâu khoảng 200m bên trong lãnh thổ Pakistan trong vùng bộ tộc sinh sống Upper Kurram, với sáu binh sĩ biên phòng trấn đóng, bị tấn công hôm Thứ Tư. Các binh sĩ Pakistan nổ súng cảnh cáo vào hai trực thăng này và bị bắn trả bằng hai hỏa tiễn, phá tan trạm kiểm soát, làm thiệt mạng ba người và làm bị thương ba người còn lại.

Ít giờ sau khi xảy ra vụ tấn công, giới chức Pakistan ra lệnh cấm không cho xe vận tải chở hàng tiếp tế cho NATO vượt biên giới để vào Afghanistan qua cửa biên giới Torkham, một ngõ vào quan trọng gần khu vực Khyber, nơi sinh sống của bộ tộc thiểu số.

Thủ Tướng Yousuf Raza Gilani nói với giám đốc cơ quan tình báo CIA Leon Panetta hiện đang viếng thăm Islamabad rằng Pakistan “vô cùng quan tâm” đến các cuộc tấn công vừa qua. “Pakistan là một đồng minh nơi tuyến đầu trong cuộc chiến chống khủng bố và trông đợi các quốc gia hợp tác khác tôn trọng chủ quyền lãnh thổ của mình,” ông cho hay, theo một bản thông cáo từ văn phòng thủ tướng.

NATO cho biết đang điều tra các nguồn tin từ phía Pakistan nói rằng phi cơ đồng minh đã tấn công lầm lực lượng của họ.

[dailien]

Hải quân Nga tăng cường hiện diện tại Bắc cực

Nga đang tăng cường khả năng chiến đấu ở vùng Bắc cực bằng việc đưa thêm tàu tới khu vực giàu năng lượng này.


Tàu ngầm hạt nhân của Nga ở Bắc cực. Ảnh: Ria Novosti.

Chỉ huy hải quân Nga Vladimir Vysotsky hôm qua cho biết tàu và tàu ngầm của Nga thực hiện hơn 10 cuộc tuần tra ở vùng Bắc cực trong năm nay.

"Theo kế hoạch về khả năng phòng thủ chiến lược của lực lượng vũ trang Nga, chúng tôi đang có các biện pháp nhằm chứng tỏ sự hiện diện của quân đội ở vùng Bắc cực", Ria Novosti dẫn lời ông cho hay.

Vysotsky nói rằng đề xuất đưa tàu chiến tới các cảng của Nga tại vùng cực Bắc đã được gửi lên Thủ tướng Vladimir Putin.
Ông cũng cho biết thêm hải quân Nga đang tích hợp hệ thống vệ tinh Glonass với hệ thống định vị radio RSDN-20. Hai hệ thống này sẽ giúp xác định được vị trí của tàu thuyền, máy bay và tàu ngầm với độ chính xác từ 1-5 km.

Theo AFP, động thái này của Nga có thể gây quan ngại về tình trạng chạy đua nhằm đảm bảo chủ quyền ở vùng biển giàu năng lượng tại Bắc cực. Tuyên bố của Vysotsky có thể khiến một số quốc gia ở khu vực như Mỹ và Canada bực tức bởi các nước này vẫn tranh cãi với Nga về phân định chủ quyền ở đó.

Tháng trước, Putin kêu gọi hình thành "khu vực hòa bình" ở Bắc cực và bác bỏ nhận định sẽ có cuộc tranh giành tại đó.

Ngọc Sơn

[vuphong]

Ðại sứ Mỹ tại Philippines: Hoa Kỳ muốn Trung Quốc, ASEAN thỏa thuận Trường Sa
Monday, October 04, 2010

MANILA, Philippines (AP) - Trung Quốc và các quốc gia ASEAN đang có tranh chấp về chủ quyền ở quần đảo Trường Sa nên đưa thỏa thuận đạt được năm 2002 thành một văn kiện có tính cách pháp lý để ngăn ngừa các vụ đụng độ và giữ khu vực này được tự do giao thương, theo đại sứ Mỹ tại Philippines nói hôm Thứ Hai.

Trung Quốc và mười quốc gia thành viên Hiệp Hội Các Quốc Gia Ðông Nam Á - ASEAN ký một thỏa thuận không có tính cách ràng buộc pháp lý tám năm trước, theo đó kêu gọi có giải pháp hòa bình cho các tranh chấp lãnh thổ ở khu vực quần đảo Trường Sa trong vùng biển Ðông và ngưng mọi hành động có thể dẫn đến chiến tranh.

Hoa Kỳ đang lo ngại rằng cuộc tranh chấp có thể tạo khó khăn cho việc sử dụng một trong những hải lộ bận rộn nhất thế giới. Tổng Thống Barack Obama và các nhà lãnh đạo ASEAN mới gần đây khẳng định việc hỗ trợ một giải pháp hòa bình cho cuộc tranh chấp, vốn đang làm một số người lo ngại có thể gây ra cuộc chiến mới ở Á Châu.

“Họ nên thành lập quy định hành xử ở nơi này,” Ðại Sứ Harry Thomas Jr. nói với ký giả ngoại quốc trong một diễn đàn truyền thông. “Ðiều này được thỏa thuận năm 2002 và nên mở rộng ra.”

Khi được hỏi là liệu thỏa thuận mới về Trường Sa nên có tính cách pháp lý, ông Thomas trả lời: “Tất nhiên.”

Ông không đề cập đến bất cứ điều gì Washington muốn thấy có trong bản thỏa thuận mới về Trường Sa nhưng cho hay nếu được hỏi, Hoa Kỳ sẽ sẵn sàng trợ giúp ASEAN trong cuộc thương thảo, một điều Bắc Kinh chắc chắn sẽ chống lại.

Tòa đại sứ Trung Quốc ở Philippines hôm Thứ Hai nhắc lại rằng cuộc tranh chấp “chỉ nên giải quyết giữa Trung Quốc và các quốc gia liên hệ mà thôi.”

Các tranh chấp về lãnh thổ bao gồm cả Trường Sa, được bốn thành viên ASEAN coi là của mình toàn phần hay bán phần, gồm có Malaysia, Philippines, Brunei và Việt Nam, cùng với Trung Quốc và Ðài Loan. Các nơi khác có sự tranh chấp gồm Scarborough Shoal, giữa Trung Quốc và Philippines và quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands) giữa Việt Nam và Trung Quốc. (V.Giang)

[vuphong]

Hungary: cặn nhôm đổ tràn, gây thảm họa môi sinh
Tuesday, October 05, 2010

DEVECSER, Hungary (AFP) - Chính phủ Hungary hôm Thứ Ba ban hành tình trạng khẩn trương tại ba quận ở nước này sau khi chất cặn độc hại từ một nhà máy luyện nhôm tràn ra ngoài, làm ngập một số làng mạc, khiến bốn người thiệt mạng và làm bị thương 120 người khác trong một vụ tai nạn hóa học được coi là trầm trọng nhất từ trước đến nay ở Hungary.

Một phụ nữ Hungary cứu con mèo của gia đình, khi nhà bị tràn đầy chất thải nhầy nhụa tràn ra từ một nhà máy luyện nhôm ở miền Tây Hungary,
tràn vào bảy thị xã khác nhau quanh đó. (Hình: AP Photo/Bela Szandelszky)

Có tám người bị thương trong tình trạng nguy kịch và sáu người khác mất tích sau khi tường bao quanh một hồ chứa chất cặn tại xưởng aluminium bị sập hồi trưa ngày Thứ Hai. Giới hữu trách lo ngại rằng số người thiệt mạng có thể lên cao hơn.

Có ba ngôi làng bị tràn ngập bởi khoảng 1.1 triệu thước khối (38.8 triệu cubic feet) chất cặn đỏ độc hại từ bồn chứa ở Ajka, nằm cách thủ đô Budapest chừng 165 km (khoảng 102 miles) về phía Tây.

“Ðây là một thảm họa môi sinh,” theo lời Bộ Trưởng Môi Trường Zoltan Illes, khi đến thăm khu vực này hôm Thứ Ba, gọi đây là tai nạn hóa học trầm trọng nhất ở Hungary từ trước đến nay.

Bộ Nội Vụ ban hành tình trạng khẩn trương ở ba quận Veszprem, Gyor-Moson-Sopron và Vas.

Trong số người chết có hai trẻ nhỏ, tuổi từ 1 đến 3, theo lời Karoly Tily, người đứng đầu một trong ba ngôi làng bị ảnh hưởng là Kolontar.

Một thanh niên 25 tuổi thiệt mạng khi xe của anh bị dòng chảy làm lật và một cụ ông chết trong nhà mình, theo trưởng toán cấp cứu Gyorgy Bakondi.

Trong số những người bị thương có tám cảnh sát viên, tám lính cứu hỏa và một binh sĩ, cùng 62 người khác phải vào bệnh viện điều trị. Các báo cáo cho hay trong số các thương tích có cả việc bị phỏng.

Một khu vực rộng tới 40 cây số vuông (khoảng 15.4 square miles) bị ảnh hưởng và hiện đang có lo ngại rằng một số cặn nguy hiểm này đã chảy xuống sông Marcal, tạo nguy cơ ô nhiễm cho sông Raba, con sông nhánh đổ vào sông Danube.

Chất cặn này có thể lan tới sông Danube trong vòng từ bốn đến năm ngày, theo lời giới hữu trách ở khu vực Tây Hungary.

Các khoa học gia cho hay chất cặn này có thể tàn phá đất đai và thực vật trên đường đi qua và cá sẽ chết nếu chất căn ra tới sông.

Ðể ngăn ngừa ô nhiễm, các trực thăng của quân đội Hungary thả các chất hóa học trung hòa xuống sông Marcal. Chất cặn màu đỏ lầy nhầy như bùn này là phần còn lại sau tiến trình sản xuất nhôm. Nhôm được chế tạo từ quặng bô-xít, và cứ mỗi tấn nhôm chế ra sẽ để lại gần ba tấn chất cặn này. (V.Giang)

[vuphong]

Thảm họa bauxite tràn vào sông Danube ở Âu châu
Wednesday, October 06, 2010

BRUSSELS, Bỉ (AP) - Hungary hôm Thứ Tư mở cuộc điều tra hình sự về vụ ngập lụt chất thải độc hại, và Liên Hiệp Âu Châu (EU) khẩn cấp thúc giục chính quyền nước này phải bằng mọi cách đừng để chất thải bauxit tràn vào sông Danube, khiến ảnh hưởng đến nửa tá quốc gia ở trong vùng.

Không ảnh cho thấy quang cảnh nhà cửa, xe cộ, đường sá sau khi cơn lũ bùn đỏ quét qua,
hậu quả của hồ chứa chất thải hóa chất thuộc nhà máy sản xuất bauxit bị vỡ bất ngờ. (Hình: AP/Sandor H. Szabo)

Hằng trăm người phải di tản sau khi hồ chứa chất thải khổng lồ bị vỡ hôm Thứ Hai. Hồ này thuộc một nhà máy kim loại ở thị trấn Ajka, cách thủ đô Budapest 100 dặm về hướng Tây Nam.

Có ít nhất 4 người bị thiệt mạng, ba mất tích và 120 bị thương khi dòng lũ chất thải không thể ngăn được, gây ngập lụt nhà cửa, quét xe cộ văng ra khỏi đường. Số lượng chất độc tràn vào nhiều thị trấn chung quanh ước chừng 1 triệu mét khối.

Hôm Thứ Tư chính quyền chưa hiểu được tại sao hồ chứa bị vỡ. Thủ Tướng Hungary, Viktor Orban nói rằng tai họa này khiến chính quyền bị bất ngờ vì cả nhà máy lẫn hồ chứa vừa mới được thanh tra chỉ hai tuần trước đó và không thấy có dấu hiệu nào bất thường.

Chỉ Huy Trưởng Cảnh Sát Quốc Gia Jozsef Hatala quyết định đích thân điều tra vụ này vì tính cách quan trọng và phức tạp của nó. Phát ngôn viên cảnh sát cho biết thêm, cơ quan điều tra hàng đầu này đang mở một cuộc điều tra hình sự có thể do hành động bất cẩn.

Một người bộ hành đi ngang qua xác chó bị chết sau vụ lũ quét bùn đỏ. Chất thải bauxit làm ngập một diện tích hàng trăm mẫu
mà người ta e sẽ vĩnh viễn không tẩy rửa đi hết được. (Hình: AP/Bela Szandelszky)

Ðược biết hồ chứa chất thải bauxit khổng lồ này dài hơn 300m và rộng 450m và đã ngưng tuôn ra ngoài vào hôm Thứ Tư.

Dòng nước đỏ ngầu hiện đã lấn xuống đến sông Marcal nhưng chưa rõ mức lan trên con sông này xa đến đâu. Công nhân cấp cứu đổ 1,000 tấn vữa thạch cao xuống sông, hy vọng kết dính chất bùn đỏ bauxit lại khiến chúng không chảy tiếp vào sông Danube, nằm cách đó 45 dặm.

Cơ Quan Ðiều Hành Nước của Hungary hôm Thứ Ba ước chừng rằng chất thải hóa học sẽ đi mất năm ngày mới đến sông Danube, một trong những thủy lộ quan trọng của Âu Châu. Ở phía Nam Hungary, dòng Danube chảy qua Croatia, Serbia, Romania, Bulgaria, Urkraine và Moldova, trước khi đổ ra Hắc Hải.

Sông Danube dài 2,850 cây số, là con sông dài thứ nhì Âu Châu và lưu trữ kho tàng thú hoang dã quí báu nhất của lục địa này.

Thoạt đầu chính quyền Hungary dự tính chuyển hướng chảy của sông Marcal vào các cánh đồng ở gần đó nhưng về sau lại thôi, e rằng thiệt hại còn tệ hơn.

Các công nhân vớt cặn bùn ra khỏi sông, đồng thời dùng vữa thạch cao và acid để trung hòa các hóa chất độc hại. Việc đo lường độ kiềm pH ban đầu cho thấy độ kiềm có trị số 13 ngay sau khi vừa có tai nạn.

Liên Hiệp Âu Châu nói rằng họ sợ cơn lụt chất thải độc hại này sẽ trở nên một thảm họa môi trường cho nhiều nước và giục Hungary phải tập trung nỗ lực để chúng không lan đến sông Danube.

Herwit Schuster, phát ngôn viên của tổ chức Greenpeace International nói: “Cả một vùng đất nông nghiệp rộng 40 cây số vuông bị ô nhiễm và bị hư hại trong một thời gian dài. Nếu có sự hiện diện của các hóa chất như arsenic và thủy ngân ắt sẽ ảnh hưởng về lâu về dài đến hệ thống sông ngòi và nước ngầm.”

Ðược biết bùn đỏ là phó sản khi tinh luyện bauxite thành alumina, một chất liệu căn bản để chế biến thành nhôm. Trong phó sản này có chứa chất kim loại nặng và rất độc hại nếu lỡ uống phải. Ðể giải quyết loại bùn đỏ này, người ta chứa chúng trong hồ, để cho nước bốc hơi, còn lại là thứ đất đỏ như đất sét. (TP)