Góc Phố Cà Phê

[thienthanh]

Đánh bại Mexico, Argentina tái ngộ Đức ở tứ kết

May mắn vượt lên nhờ pha lập công trong tư thế việt vị, thầy trò HLV Maradona dễ dàng loại bỏ rào cản tâm lý, nới rộng cách biệt để giành chiến thắng 3-1.

Argentina không phải là đội chơi thuyết phục hơn Mexico ở đầu trận. Tuy vậy, sai lầm của tổ trọng tài và hàng thủ đối phương đã tạo khoảng cách an toàn từ khá sớm cho thầy trò HLV Diego Maradona. Mexico lẽ ra đã thi đấu khởi sắc hơn nếu cơ hội trong khoảng thời gian đầu được biến thành bàn thắng.

Nhập cuộc bằng phong cách sở trường, chặt chẽ mà linh hoạt, đội bóng ba màu (biệt danh của Mexico) đã nắm thế chủ động ngay sau tiếng còi khai cuộc. HLV Javier Aguirre có vẻ không thích úp mở về ý đồ chiến thuật: phòng ngự phản công nhanh, phong tỏa Lionel Messi và chủ động đánh chặn từ xa.

Chiến thắng của Argentina có màu sắc may mắn dẫu thất bại không phải là kết quả bất công đối với Mexico.

Với cách chơi như trên, Mexico đã gây được nhiều khó khăn cho Argentina trong khoảng thời gian đầu trận. Phút thứ 9, hậu vệ cánh Carlos Salcido tung cú sút xa từ 40 m, bóng đập xà ngang. Phút 13, sóng gió lại nổi lên trước khung thành nhà cựu vô địch, khi tiền vệ Andres Guardado dứt điểm cách cột dọc bên trái khoảng chục cm.

Sau khoảng thời gian nhập cuộc chệch choạc, Argentina bắt đầu chơi khá hơn. Tuy vậy vượt qua hàng thủ Mexico là một thách thức đối với Messi và đồng đội.

Khi thế quân bình có vẻ sẽ được duy trì lâu, Argentina bất ngờ tìm được bàn thắng mở tỷ số ở phút 26. Đó là một pha lập công may mắn của Carlos Tevez.

Tình huống được bắt đầu từ cú chọc khe của Messi. Trong khi lao ra truy cản, thủ môn Oscar Perez của Mexico phá bóng lên, Messi lập tức đá về phía khung thành trống. Ở vị trí phía dưới hai hậu vệ đối phương, Tevez dùng đầu đẩy bóng vào lưới (xem clip) từ cự ly gần. Trọng tài chính Roberto Rosetti quyết định công nhận bàn thắng dù vấp phản ứng dữ dội.

Có được cú hích thuận lợi, Argentina dần loại bỏ rào cản tâm lý trong một trận đấu loại trực tiếp - thử thách đầu tiên sau ba trận toàn thắng ở vòng bảng. Không lâu sau, tỷ số được nâng lên 2-0 khi hàng thủ Mexico mất cảnh giác. Một hậu vệ chuyền bóng đến chân Gonzalo Higuain ở phút 33. Không bỏ lỡ cơ hội, tiền đạo của CLB Real Madrid xâm nhập vòng cấm, vượt qua Perez rồi đẩy bóng vào lưới trống (xem clip).

Bị dẫn hai bàn quá nhanh, Mexico chịu áp lực lớn về tâm lý, các đường bóng trở nên thiếu chính xác. Ngược lại, Argentina được dịp thoải mái triển khai chiến thuật, dễ dàng vô hiệu hóa các đường lên bóng của đối phương.

Tevez đã có một trận đấu thật sự bùng nổ như phong độ tại Manchester City.

Qua giờ nghỉ, thế trận diễn ra không khác nhiều so với hiệp một. Argentina tiếp tục giành quyền kiểm soát bóng vượt trội. Phút 52, bàn thắng mà các CĐV đội bóng Nam Mỹ mong đợi cuối cùng cũng đến khi tỷ số được nâng lên 3-0 nhờ công của Tevez. Sau khi bóng bật ra từ một tình huống tranh chấp, tiền đạo của CLB Manchester City tung cú sút quyết đoán từ cự ly khoảng 20 m, bóng bay vào góc cao, Khi đó Perez lui về khép góc nhưng không kịp cản pha dứt điểm mạnh

Dẫn trước Mexico 3-0 khi trận đấu còn hơn nửa tiếng, ít ai ngờ Argentina có thể thu được kết quả thuận lợi như vậy. Kể từ đó, các cầu thủ áo sọc xanh trắng chơi với động lực ít hơn, trở nên dễ dãi hơn trong các tình huống bắt người.

Mexico dồn lên áp đảo nhưng phải đợi đến phút 71 mới ghi được bàn danh dự. Javier Hernandez, tiền đạo trẻ của CLB Manchetser United, thể hiện kỹ năng xoay xở và dứt điểm ấn tượng khi làm lỡ trớn cặp trung vệ của Argentina bằng pha đảo bóng, sút bằng chân trái vào góc cao

Gỡ bàn thắng đẹp mắt song thời gian còn lại không đủ để Mexico làm nên điều kỳ diệu trước Argentina. Bất chấp HLV Maradona liên tục thay người, thế trận của Argentina không hề thay đổi. Phút 90, Messi suýt ghi được bàn đầu tiên tại World Cup 2010 sau pha đột phá qua hai hậu vệ nếu Perez không kịp đẩy qua xà.

Ở vòng tứ kết, đối thủ của Argentina là Đức. Bốn năm trước, hai đội cũng gặp nhau ở vòng này (Đức giành chiến thắng trong loạt đá luân lưu, sau khi 120 phút kết thúc với tỷ số hòa). Cuộc đối đầu năm nay hứa hẹn sẽ hấp dẫn không kém, sau khi hai đội đều vượt qua vòng loại trực tiếp đầu tiên với kết quả chênh lệch.

Đội hình thi đấu:

Argentina: Sergio Romero; Nicolás Otamendi, Martín Demichelis, Nicolás Burdisso, Gabriel Heinze; Maxi Rodríguez (Javier Pastore, 87'), Javier Mascherano, Ángel di María (Jonás Gutiérrez, 79'); Carlos Tévez (Sebastián Verón, 69'), Lionel Messi, Gonzalo Higuaín.

Mexico: Óscar Pérez; Efraín Juárez, Ricardo Osorio, Francisco Rodríguez, Carlos Salcido; Giovani dos Santos, Gerardo Torrado, Rafael Márquez, Andrés Guardado (Guillermo Franco, 61'); Adolfo Bautista (Pablo Barrera, 46'); Javier Hernández.

Kết quả: Argentina 3-1 Mexico

Bàn thắng của Argantina: Tevez 26' (xem clip), Higuain 33' (xem clip), Tevez 52' (xem clip).

Bàn gỡ của Mexico: Javier Hernandez 71'

Thùy Dương

[KýCóp]

Mời Các Bô Lão Ghé Thăm Cà Phê LÚ
San Ta Ana

[hoanghoa]

Brazil hùng dũng vào tứ kết gặp Hà Lan

Trận derby Nam Mỹ với Chile ở vòng 16 đội tối thứ hai chẳng khác nào một cuộc biểu dương lực lượng của thầy trò Dunga khi họ thắng dễ 3-0 để lấy đà cho trận quyết đấu tranh vé vào bán kết với Hà Lan ở vòng sau.

"Chile sẽ làm điều không tưởng khi gặp lại Brazil", HLV Bielsa hy vọng vào một cuộc lật đổ bất ngờ trong trận đấu vòng hai World Cup với đại gia đồng hương Nam Mỹ. Nhưng đó có lẽ chỉ là cách ông động viên các học trò trước cuộc đụng độ đội bóng từng 5 lần vô địch thế giới và được xem như khắc tinh của tuyển Chile hiện tại. Thực tế 90 phút so tài hôm qua cho thấy rõ điều đó, bởi đã không có bất ngờ nào xảy ra như chờ đợi của Bielsa.

Chile (áo trắng) đã làm tất cả những gì có thể nhưng so với Brazil, họ vẫn ở dưới một tầm về đẳng cấp. Ảnh: AFP.

Ở khu vực Nam Mỹ, Chile là đối thủ mà Brazil thích gặp nhất. 5 năm qua, họ thắng Chile đến 7 lần liên tiếp. Brazil có thể chật vật trước các đội bóng nhỏ như Bolivia hay Venezuela, nhưng hễ gặp Chile, họ lại chơi tưng bừng và thường tạo ra những cơn mưa bàn thắng. Tổng cộng, Brazil đã đánh bại Chile tới 46 trong 65 lần chạm trán, ghi tới 152 bàn và chỉ thủng lưới 55 bàn. Kịch bản quen thuộc ấy được thầy trò Dunga diễn lại hôm qua khi họ thắng dễ Chile 3-0 để đoạt vé đi tiếp.

Tại tứ kết Brazil sẽ tái ngộ Hà Lan và hứa hẹn tạo nên một cuộc so tài hấp dẫn như trận đấu cùng giai đoạn ở World Cup 1994 (Brazil thắng 3-2). Với lối chơi ngày một hiệu quả, bén ngọt, lửa khát vọng ngùn ngụt hiện tại, Kaka, Robinho, Lucio... hoàn toàn có thể tái hiện chiến công của thế hệ Romario, Bebeto, Dunga cách đây 16 năm - đánh bại Hà Lan và thẳng tiến tới đỉnh vinh quang. Ngược lại dù chơi hết mình và không ân hận khi bị loại, Chile cho thấy họ vẫn còn phải cố gắng rất nhiều nếu muốn tiến sâu ở một sân chơi lớn như World Cup.

Rút kinh nghiệm từ trận thua Tây Ban Nha ở vòng bảng, Chile đã chọn cách tiếp cận trận đấu thận trọng hơn khi đối đầu với Brazil hôm qua. Thay vì chơi đôi công, các học trò của HLV Bielsa vào cuộc từ tốn hơn. Vẫn với sơ đồ có 3 hậu vệ, nhưng họ hạ thấp đội hình, chủ động áp sát và tích cực tranh chấp ở khu vực giữa sân. Cách chơi này khiến họ hiếm khi gây khó dễ cho hàng thủ Brazil vì không có nhiều cơ hội lên bóng, nhưng bù lại giúp Chile tạo dựng thế trận tương đối chắc chắn bên phần sân nhà và vô hiệu hóa gần như mọi nỗ lực tổ chức tấn công của Brazil ở đầu trận.

Bên phía Brazil, nhạc trưởng Kaka trở lại sau án treo giò để giữ vai trò hộ công quen thuộc trong sơ đồ 4-2-3-1, nhưng sự vắng mặt của Elano và Melo vì vấn đề thể lực ít nhiều vẫn khiến lối chơi của họ chưa đạt tới độ trơn tru như mong đợi. Các học trò của HLV Dunga vì thế gặp rất nhiều khó khăn khi bị phía Chile đeo bám quyết liệt. Vì thế, dù nhỉnh hơn ở khả năng kiểm soát bóng và chơi lấn lướt, Brazil hiếm khi gây nguy hiểm cho cầu môn Chile trong nửa giờ đầu tiên.

Lối đeo bám rất sát không đủ giúp Chile ngăn cản Brazil. Ảnh: AFP.

Tuy nhiên như rất nhiều trận đấu trước đây dưới thời Dunga, Brazil một lần nữa cho thấy họ nguy hiểm như thế nào ở sự đa dạng trong cách chơi. Khi các pha phối hợp bóng sống không đem lại hiệu quả như mong đợi, một tình huống cố định đã giúp họ xé toang mành lưới Chile. Phút 34, từ quả phạt góc bên cánh phải của Maicon, Juan bật cao hơn tất cả, đánh đầu căng khiến thủ môn Bravo không kịp phản ứng, phá thế quân bình cho Brazil.

Bị thủng lưới, Chile phải đẩy cao đội hình để tìm bàn gỡ. Nhưng khi rút mình ra khỏi cái vỏ kén phòng ngự, đội quân của HLV Bielsea cũng không còn đá chắc chắn như đầu trận. Brazil không bỏ qua cơ hội này để chơi phòng ngự phản công - "ngón nghề" mà Dunga dày công truyền thụ suốt 4 năm qua - và nhân đôi tỷ số chỉ sau đó 4 phút. Robinho tăng tốc bên cánh trái rồi chuyền vào trung lộ cho Kaka. Cú chạm tinh tế của ngôi sao Real Madrid đưa bóng xuống rất vừa tầm để Fabiano phá bẫy việt vị, lừa qua cả thủ môn trước khi sút vào lưới trống.

Brazil còn tạo ra hai cơ hội ăn bàn nữa trong hiệp đầu, nhưng Fabiano sút chệch đích, còn cú sút xa của Gilberto Silva thì bị thủ môn Bravo xuất sắc từ chối. Ngược lại Chile không có nhiều cơ hội dứt điểm vì lối chơi có phần đơn điệu, phụ thuộc nhiều vào các pha di chuyển của thần đồng Alexis, bị phía Brazil bắt bài, chặn từ ngoài vòng cấm. Cơ hội đáng chú ý nhất của họ chỉ là cú dứt điểm cẩu thả của Suazo sau nỗ lực kiến tạo của Alexis ở phút 19.

Sau giờ nghỉ, Chile thay liền hai vị trí để gia cố lại hàng thủ và tăng cường sự cơ động, sức sáng sạo cho các đợt lên bóng. Nhưng những điều chỉnh ấy đều không phát huy tác dụng và khi họ còn loay hoay chưa tìm ra phương án ghi bàn, thì Brazil đã nới rộng cách biệt thành ba bàn trong một pha phản công nhanh ở phút 59. Từ cú phá lên của hàng thủ Chile, Ramires cướp bóng, tăng tốc ở trung lộ, vượt qua ba cái bóng áo trắng trước khi chuyền ngang cho Robinho ở mép vòng cấm để tiền đạo này nhẹ nhàng cứa lòng vào góc xa.

3-0 là tỷ số đủ an toàn để Brazil lui về phòng ngự, rồi lần lượt rút Fabiano, Kaka rồi Robinho để giữ chân cho bộ ba này. Chile nhờ đó chơi áp đảo trong khoảng 20 phút cuối trận, nhưng các pha phối hợp của họ hoặc đều bị hệ thống phòng ngự dày đặc của Brazil bắt bài, hoặc hỏng ở các đường chuyền cuối cùng để có thể tạo nên đột biến. Khi có cơ hội, Chile cũng không thể tìm được bàn gỡ khi các cú dứt điểm của Valdivia rồi Suazo quá thiếu chính xác.

Thắng đậm Chile là cách Robinho và đồng đội chạy đà hoàn hảo cho trận quyết đấu với Hà Lan ở tứ kết. Ảnh: AFP.

Đội hình thi đấu:

Brazil (4-2-3-1): Julio Cesar - Maicon, Lucio, Juan, Bastos - Gilberto Silva, Ramires - Dani Alves, Kaka (Kleberson 81), Robinho (Gilberto Melo 85) - Luis Fabiano (Nilmar 76).

Chile (3-4-2-1): Bravo - Fuentes, Contreras (Tello 46), Jara - Isla (Millar 63), Carmona, Vidal, Beausejour - Alexis, Mark Gonzalez (Valdivia 46) - Suazo.

Bàn thắng: Juan 34', Luis Fabiano 38', Robinho 59'.

Minh Kha

[thienthanh]

Robben và Sneijder lập công, Hà Lan giành vé vào tứ kết

Không tấn công ào ạt cũng chẳng quá tổn hao công sức, Hà Lan vẫn giải mã được hiện tượng Slovakia bằng chiến thắng 2-1 tại vòng loại trực tiếp 16 đội World Cup tối thứ hai, và sẽ đấu Brazil ở tứ kết.

Tiếp tục ứng dụng lối chơi tấn công trên nền tảng thực dụng và cân bằng phòng ngự, Hà Lan sớm vượt lên dẫn trước ở hiệp một. Người lập công là Arjen Robben, tiền vệ lần đầu tiên ra sân đá chính ở World Cup lần này sau khi bình phục chấn thương.

Không có thế trận đôi công thực sự nóng bỏng nhưng đôi bên sau đó đều có cơ hội tốt. Trong khi tài năng của thủ thành Mucha khiến các chân sút Hà Lan tưởng như nản lòng, thì sự vô duyên lại lấy đi một số cơ hội tạo đột biến của Slovakia. Mãi đến cuối hiệp hai Wesley Sneijder mới nâng tỷ số lên 2-0 cho Hà Lan, trước khi Robert Vittek rút ngắn kết quả xuống 1-2 cho Slovakia từ chấm phạt đền.

Kết quả này đưa Hà Lan đi tiếp vào tứ kết gặp ứng viên vô địch Brazil - đội dễ dàng đại thắng Chile với kết quả 3-0. Trong khi đó, bị loại nhưng Slovakia vẫn có quyền hãnh diện sau những gì đã làm trong lần đầu tiên góp mặt ở vòng chung kết World Cup.

Robben trở lại và lập tức tạo ấn tượng.

Nổi tiếng bởi thứ bóng đá tấn công tổng lực lại không thiếu những ngôi sao hàng đầu thế giới, mỗi cuộc chơi lớn Hà Lan đều được đưa vào danh sách ứng viên. Trước đây, trong giai đoạn khởi đầu họ luôn đáp ứng được kỳ vọng với những chiến thắng giòn giã, ngoạn mục vượt qua những thách thức lớn. Nhưng cứ khi cao trào dâng cao Hà Lan lại bỗng dưng đứt phựt. Họ chưa một lần lên đỉnh cao nhất tại World Cup (hai lần về nhì năm 1974 và 1978). World Cup 2006 và Euro 2008 là những ví dụ điển hình gần nhất cho sự lên xuống thất thường đó của Hà Lan.

Nhưng mọi chuyện đang hứa hẹn một chiều hướng khác cho Hà Lan dưới thời HLV Bert Van Marwijk. Vẫn áp dụng lối chơi tấn công, nhưng đội tuyển áo cam bây giờ không chỉ sống nhờ ngón nghề đặc trưng ấy mà biết hài hòa hơn trong cả khâu phòng ngự cùng sự tính toán khoa học để bảo toàn sức mạnh cho chặng đường dài. Ba trận đấu vòng bảng đã ứng dụng điều đó để có cả ba chiến thắng, và vì vậy họ chẳng có lý gì để phải thay đổi khi gặp một Slovakia được xem như ẩn số sau khi đánh bại Italy 3-2 ở trận đấu cuối cùng vòng bảng.

Robben trở lại và được bố trí đá cánh phải sở trường. Dirk Kuyt do vậy chuyển sang bên trái, và Van Persie vẫn là mũi nhọn duy nhất trên hàng công. Bất chấp Slovakia tiếp cận trận đấu mạnh dạn, Hà Lan vẫn không mấy khó khăn để nhanh chóng thiết lập trật tự và tạo ra những cơ hội ngon ăn. Trong khi cú đánh đầu của Van Persie đưa bóng chệch cột gang tấc, Sneijder lại dứt điểm trúng vị trí của thủ thành Mucha. Nhưng rồi chỉ bằng một tình huống phản công hết sức hiệu quả ở phút 18, Hà Lan đã có bàn mở tỷ số.

Sau đường chuyền dài hảo hạng của Sneijder từ bên phần sân nhà, bóng tìm đến vừa tầm thoát xuống của Robben. Sau vài động tác kéo bóng gọn gàng vào trung lộ, ngôi sao đang chơi cho Bayern Munich tung ra cú dứt điểm hiểm hóc vào ngay góc gần, đánh bại nỗ lực rướn người của thủ thành Mucha (xem clip).

Slovakia (trắng) không đủ khả năng ngăn bước Hà Lan.

Không như bản sắc, sau khi có bàn thắng sớm Hà Lan chủ động chơi chậm lại chứ không hồ hởi dâng lên. Hiếm hoi Sneijder hay Van Persie mới lại có cơ hội dứt điểm nhưng đều thiếu lực cũng như khả năng gây đột biến. Trong khi đó Slovakia có vẻ như bị cóng. Họ không giữ được tinh thần lạc quan cũng như bản lĩnh như từng thể hiện trước Italy. Thay vào đó là một tập thể e dè, chơi cầm chừng và chỉ quyết liệt ở bên phần sân nhà. Hầu như Vittek và đồng đội không có cơ hội thực sự gây đột biến trước khung thành Hà Lan.

Sau giờ nghỉ không khí bỗng sôi động bất ngờ khi Hà Lan dồn dập tạo được cơ hội. Đầu tiên là tình huống dứt điểm kỹ thuật của Robben nhắm về góc xa, khiến thủ thành Mucha phải hết mình đẩy bóng ra. Chừng một phút sau, phút 51, một cơ hội ngon ăn nữa được Hà Lan tạo ra nhưng lại là thủ thành Mucha chiến thắng. Lần này bóng đập trúng mặt anh sau cú dứt điểm mạnh của Sneijder. Phút 59 cơ hội được trao cho Van Persie nhưng anh vẫn không thể khuất phục được Mucha.

Sau vài lời dọa nạt tới tấp Hà Lan lại trở về với lối chơi an toàn. Và đó chính là cơ hội để Slovakia trong thế chẳng còn gì để mất dồn lên. Phút 67 Miroslav Stoch bắt chước bài của Robben đi bóng vào trung lộ rồi bất thần tung chân dứt điểm. Nhưng thủ thành Maarten Stekelenburg kịp thời đẩy bóng ra biên. Gần như ngay sau đó, Marek Hamsik có pha chạm bóng tinh tế đưa Vittek vào thế mặt đối mặt với Stekelenburg. Nhưng chân sút đã hai lần sút tung lưới Italy lại tỏ ra thiếu ý tưởng khi đưa bóng đến trúng vị trí của đối phương.

Hà Lan đang vững bước.

Không những không nhiệt tình tấn công, HLV Marwijk sau đó còn lần lượt rút hai trụ cột Robben và Van Persie ra nghỉ để thay bằng Elia và Hunterlaar. Tuy nhiên khi mà Hà Lan dưới thời Marwijk vẫn duy trì được sự hiệu quả trong lối chơi thì chỉ một sai sót nhỏ cũng đủ khiến đối phương của họ phải trả giá. Từ một quả đá phạt nhanh ở khoảng giữa sân phút 84, Kuyt đưa bóng thoát qua tầm kiểm soát của thủ thành Mucha đã lao ra hơi sớm. Tiền đạo đang chơi cho Liverpool bình tĩnh đẩy sang ngang cho Sneijder lao lên dứt điểm vào khung thành đã bỏ trống nâng tỷ số lên 2-0 (xem clip).

Như một sự an ủi cho Slovakia - một trong những đội bóng để lại nhiều cảm xúc cho World Cup lần này, phút bù giờ cuối cùng của hiệp hai bàn thắng cũng tìm đến với họ. Pha đi bóng của Kucha trong cấm địa buộc thủ thành Stekelenburg phải can thiệp, đem lại cho Slovakia quả đá phạt đền. Vittek lần này đã thành công bằng cú đá tầm thấp rút ngắn tỷ số xuống 1-2 và nâng tổng bàn thắng của riêng anh ở giải lần này lên con số 4 (xem clip).

Đội hình thi đấu:

HÀ LAN: Stekelenburg, Van Der Wiel, Heitinga, Mathijsen, Van Bronckhorst, Van Bommel, De Jong, Sneijder (Afellay, 90+2), Kuyt, Van Persie (Huntelaar, 80), Robben (Elia, 71).

Bàn thắng: Robben 18, Sneijder 84

SLOVAKIA: Mucha, Pekarik, Skrtel, Zabavnik (Jakubko, 87), Weiss, Stoch, Durica, Hamsik (Sapara, 87), Kucka, Vittek, Jendrisek (Kopunek, 71).

Bàn thắng: Vittek 90+4 penalty

Doãn Mạnh

[vuphong]

Nhật Bản tan mộng tứ kết trên chấm 11 mét

Chơi kiên cường và có không ít cơ hội ghi bàn, đại diện còn lại của châu Á tại World Cup 2010 suýt giành chiến thắng trước Paraguay. Họ chỉ chịu thua trong loạt đá luân lưu, sau 120 phút thi đấu kết thúc với tỷ số 0-0.

Trong loạt đá luân lưu, cầu thủ của hai đội đều tỏ ra bình tĩnh, thực hiện nhiệm vụ bằng những cú sút dứt khoát. Tuy vậy, pha dứt điểm của Komano đưa bóng dội xà ngang và chỉ duy nhất pha hỏng ăn này đã tạo nên sự khác biệt

Trước đó, hai đội duy trì thế trận khá cân bằng trong suốt 120 phút của hai hiệp chính và hai hiệp phụ. Paraguay nhỉnh hơn về thể lực, tốc độ và thời gian kiểm soát bóng, nhưng Nhật Bản chiếm ưu thế trong các tình huống phản công và mức độ nguy hiểm trong các pha phối hợp ở cự ly ngắn (xem clip diễn biến chính).

Komano thất vọng sau quả sút luân lưu không thành công.

Đây là lần đầu tiên Paraguay được lọt vào vòng tứ kết World Cup trong 8 lần tham dự, trong đó có bốn lần vượt qua vòng bảng. Trái lại, thành tích cao nhất của Nhật Bản vẫn là vòng 16 đội sau bốn lần tham dự.

Cuộc so tài tối thứ ba lẽ ra đã kết thúc sớm hơn nếu hai đội tận dụng được những cơ hội ghi bàn hiếm hoi trước khung thành của nhau. Đều đánh giá cao đối thủ và đều nuôi mộng lần đầu lọt vào vòng tứ kết, hai đội cùng tạo ra màn nhập cuộc thận trọng trong những phút đầu. Với kỹ thuật cá nhân của một đại diện khu vực Nam Mỹ, Paraguay dễ dàng giành quyền kiểm soát bóng ở khu trung tuyến, chủ động thực hiện chiến thuật tấn công. Trong khi đó, Nhật Bản chấp nhận sự thua thiệt trong các pha tranh bóng ở cự ly cách khung thành 40 đến 60 m, đối phó với sức ép của đại diện khu vực Nam Mỹ bằng cách thiết lập hàng phòng ngự chiều sâu.

Không có những miếng tấn công sắc sảo, thế trận trở nên khó khăn đối với Paraguay và họ chỉ có hai cơ hội từ khoảnh khắc lúng túng hiếm hoi của Nhật Bản trong hiệp một. Phút 19, được đồng đội chọc khe dọn cỗ, Lucas Barrios thoát xuống nhưng chỉ kịp dứt điểm trong tư thế với, thủ môn Nhật Bản dùng chân chặn được bóng, cứu thua ngay trên vạch 5 m50. Không lâu sau đó, Roque Santa Cruz đón được bóng bật ra sau pha nhảy tranh chấp với ba cầu thủ đối phương, nhưng tiền đạo của CLB Man City dứt điểm chệch khung thành trong tư thế thoải mái ở cự ly chỉ 10 m.

Kiểm soát bóng ít hơn (37% so với 63% của Paraguay trong hiệp một), Nhật Bản chủ yếu trông chờ vào các pha phản công, tình huống cố định và sút xa. Họ cũng có hai cơ hội ghi bàn nhưng cả hai đều không thành công. Phút 22, Daisuke Matsui tung cú sút xa, bóng đập xà ngang. Cuối hiệp một, trong một pha phản công nhanh, Nhật Bản suýt vượt lên khi Keisuke Honda dứt điểm từ cự ly khoảng 20 m, bóng chệch cột dọc trong gang tấc.

Qua giờ nghỉ, tốc độ trận đấu được đẩy lên cao hơn và Paraguay vẫn kiểm soát bóng tốt hơn (61%), nhưng các cơ hội đều không rõ ràng, không có nhiều pha lôi cuốn. Hai đội tỏ ra thiếu sắc sảo khi bóng tới gần vòng 16,50 m. Hai tình huống đáng chú ý nhất là cú đánh đầu vào vị trí thủ môn Nhật Bản của Riveros và pha đột phá lắt léo của Barrios.

Phút 76, Barreto có một cú sút xa khá mạnh, nhưng thủ môn Kawashima dễ dàng cản được.

Paraguay làm tan mộng của người Nhật bằng sự lỳ lợm trên chấm 11 mét.

Những diễn biến có phần tẻ nhạt được hâm nóng ở đầu hiệp phụ thứ nhất khi Nelson Valdez cướp được bóng trong vòng 16 m50 của Nhật Bản, tuy vậy, đường căng ngang đi không chính xác. Như một câu trả lời, đại diện khu vực châu Á cũng chấp nhận mạo hiểm, lên bóng bên cánh trái. Họ tạo ra đột biến bằng cú đánh gót của cầu thủ dự bị Nakamura. Nhưng đường chuyền cuối cùng không tìm được địa chỉ mong muốn.

Hòa 0-0 sau 120 phút kém hấp dẫn, hai đội phải phân thắng bại trên chấm 11 mét. Đây là trận đấu tiên tại World Cup 2010 có màn thi đá luân lưu nghiệt ngã (xem clip), với phần thắng 5-3 thuộc về Paraguay.

Cầu thủ đá luân lưu của Paraguay: Barreto, Barrios, Riveros, Valdez, Cardozo (đều thành công)

Cầu thủ đá luân lưu của Nhật Bản: Endo, Hasebe, Komano (trượt), Honda

Đội hình thi đấu:

Paraguay: Justo Villar; Bonet, Paulo Da Silva, Antolín Alcaraz, Claudio Morel; Néstor Ortigoza (Edgar Barreto, 75’), Enrique Vera, Cristian Riveros; Roque Santa Cruz (Cardozo, 96’), Edgar Benítez (Haedo Valdez, 60’), Lucas Barrios.

Nhật Bản: Kawashima, Komano, Nakazawa, Marcus Tulio Tanaka, Nagamoto, Abe (Kengo Nakamura, 82’), Endo, Matsui (Okazaki, 66’), Hasebe, Okubo (Tamada, 105’), Honda.

Thúy An

[hoanghoa]

NỖI BUỒN MÙA THU

Có lẽ những chiếc lá mùa thu đã nhuộm vàng phần lớn thi ca nhân loại. Và dường như nếu không có mùa thu thì những cuộc tình sẽ không còn lãng mạn, thế gian này sẽ không có mặt của thi nhân. Ông Văn Cao đã khởi đầu sự nghiệp của mình bằng “Buồn Tàn Thu” để rồi cuộc đời của người nghệ sĩ tài hoa này cũng tàn theo Giai Phẩm Mùa Thu (trong Nhân Văn Giai Phẩm). Ông mất đi trong cảnh khôn cùng để lại cho đời một kho tàng âm nhạc quí giá, cùng sự thương tiếc ngậm ngùi và bao điều suy ngẫm. “Cây đại thụ” Phạm Duy phỏng theo một bài thơ Tây, phổ bản “Mùa Thu Chết”, để rồi tên tuổi cũng đã chết theo mùa thu ở cái “thị trấn giữa đàng” bên tận xứ Cali, bởi cái tính kênh kiệu và tấm lòng phản trắc, chỉ để lại cho những người từng hâm mộ ông sự chua xót, bẽ bàng. Ở Việt nam ta, nếu “con nai vàng ngơ ngác đạp trên lá vàng khô” đã làm nên Lưu Trọng Lư, thì bên Tây “Les Feuilles Mortes” đã khắc sâu tên tuổi Jacques Prévert trong lòng những người mê thơ, yêu nhạc.

Riêng cái thằng vừa nhà quê vừa ít chữ như tôi dĩ nhiên không thể nào làm nỗi một câu thơ và cũng chẳng mò ra được một nốt nhạc, vậy mà tâm hồn lại rất dễ bị đắm chìm trong những lời thơ tiếng nhạc - đặc biệt có Mùa Thu trong đó. Nhưng trong tất cả những tác phẩm có bóng dáng Mùa Thu trên thế gian này, cái bài làm tôi xúc động nhất, thuộc lòng từ thời tấm bé, không phải là thơ, là nhạc, của ta hay tây, mà lại là một bài văn xuôi rất …học trò của ông Thanh Tịnh.

“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường. Tôi quên thế nào được……….

Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp…….”

Không biết ngày ấy ông Thanh Tịnh ở tận nơi đâu, mà sao cái cảnh ngày đầu tiên ông đi học giống tôi như đúc. Tôi cũng được mẹ nắm tay dẫn đi trên con đường làng Phú Hội, cũng vào một buổi sáng có (một chút) sương thu và gió lạnh.

Một năm sau mẹ tôi qua đời, bỏ lại tôi một mình đi trên con đường dài và hẹp đó với bóng dáng yêu dấu của bà. Rồi cũng một năm sau nữa, cha tôi đang dạy học ở trường Pháp Việt thì bị Việt Minh bắt đưa ra Liên Khu Năm làm “công tác xóa nạn mù chữ”. Tôi trở thành thằng bé mồ côi, phải về ở với ông bà nội. Mỗi ngày tôi vẫn đi trên con đường làng ấy, nhưng bây giờ tôi đến trường cùng một đám anh em bà con trạc tuổi. Sau này, trong đám học trò dưới mái trường làng ngày ấy có vài thằng lên núi đi làm... kách mệnh, có đứa sớm thành liệt sĩ; nhiều đứa làm quan làm lính cộng hòa, cũng có lắm thằng đuợc Tổ Quốc Ghi Ơn; đám còn lại là nông dân năm tháng soi mặt với ruộng đồng, nhưng cũng có thằng trở thành giáo sư, bác sĩ, lấy vợ rồi đóng đô luôn ở chốn thị thành, chỉ lâu lâu dắt díu nhau về thăm làng cũ.

Vậy mà cái tình đồng môn của thời thơ ấu đó lại keo sơn gắn bó đến không ngờ. Mấy ông nông dân có con cháu đi lính, được mấy ông bạn nhà binh nhận về đơn vị chở che, xuống thành phố đi học có mấy ông bạn thầy giáo hướng dẫn lo trường lo lớp, nơi ăn chốn ở; đau bệnh thì có mấy thằng bác sĩ chăm sóc thuốc men, xin vào nhà thuơng miễn phí. Mấy thằng làm quan lâu lâu về quê chở cả đám nông dân ra thành phố tập tễnh ăn chơi cho biết cái sự đời. Quân với dân còn hơn cả cá với nước.

Rồi đùng một cái, tháng 4/75, bão tố bất ngờ ập xuống, kéo theo cơn lốc đổi đời bi thảm: Mấy ông bạn trên núi nghênh ngang về nắm chính quyền, mấy ông nông dân vốn bao năm an nhàn với đồng áng bây giờ lại được mấy ông bạn chính quyền ưu ái lấy hết ruộng đất đưa vào hợp tác xã, giúp những thằng bạn cũ sớm trở thành vô sản, hầu cùng nhau “tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc” lên thế giới đại đồng (!). Mấy ông lính, ông thầy, ông bác sĩ tự dưng trở thành “những con nai vàng ngơ ngác”, cuốn gói về quê nương náu để đợi chờ số phận, lại được mấy ông bạn nông dân ngày trước cho gạo cho tiền, chí ít cũng đãi đằng được một chầu thịt gà rượu đế, tiễn đồng môn cũ đi vào “trường cải tạo”. Một ít vào trường sơ cấp, trung cấp trong nam, số còn lại được ưu ái ra trường cao cấp tận vùng núi rừng Việt Bắc.

Sau sáu, tám, rồi mười năm, thằng nào còn sống mang tấm thân tàn tạ ra tù, kẻ thì vượt biển, người thì đi diện HO, lưu lạc tha phương, bỏ lại sau lưng con đường quê, ngôi trường làng cũ với biết bao kỷ niệm êm đềm. Đất khách gặp nhau, chỉ còn biết vỗ vai an ủi:


Qua cơn mờ mịt binh đao
đứa còn đứa mất ba đào tang thuơng
Lạc loài trên chính quê hương
thôi thì gió cuốn mười phương cũng đành


Định cư xong, lo góp tiền gom bạc gởi về cứu đói mấy ông bạn nông dân, bây giờ đã bạc cả mái đầu mà còn trắng cả đôi tay. Còn mấy ông bỏ trường lên núi hồi còn son trẻ bây giờ phục viên về nằm nghỉ mát, mỗi ngày uống trà ngắm mấy cái “bằng khen”, mấy cái huy chương “dũng sĩ” treo tòn ten trên vách mà ngẫm nghĩ con đường cách mệnh đã bỏ gần cả một đời theo đuổi mà sao cái làng quê của mình vẫn cứ xác xơ và những bạn bè ấu thơ giờ thì đã chết hoặc điêu linh tan tác.

Rồi cũng vào một mùa thu, từ đất khách tôi về lại quê hương. “Mùa thu năm ấy tôi ra đi, mùa thu này nữa tôi..trở về”. Khoảng cách giữa hai mùa thu... vậy mà cũng đã hai mươi năm. Tôi về để tìm lại ngôi mộ của cha tôi được mấy người bạn tù chôn cất sơ sài trên núi bên ngoài trại cải tạo Đá Bàn. Ông đã chết sau hơn một năm bị giam trong trại tù này, cũng vào một ngày cuối thu ảm đạm. Tôi nhờ người cải táng, đưa ông về nằm bên cạnh mẹ tôi và ông bà nội trong nghĩa trang gia tộc.

Tôi đi một vòng thăm lại làng xưa. Cái làng Phú Hội của tôi một thời đông vui giàu có như cái tên gọi, bây giờ sao trở nên vắng vẻ điêu tàn. Đám bạn bè cũ bây giờ chẳng còn mấy đứa, thằng chết, kẻ ra đi, gởi thân khắp bốn phương trời. Hôm nay, tôi lại đi trên con đường làng cũ, vẫn con đường dài và hẹp mà ngày xưa mẹ tôi âu yếm dắt tay tôi tới lớp. Hôm nay cũng có nhiều sương thu và gió lạnh, tôi đi một mình trơ trọi, chỉ còn đâu đây bóng dáng, tiếng nói tiếng cười của đám bè bạn ngày xưa rì rào trong gió. Tôi chợt nhớ tới bài thơ của một ông bạn già thân thiết:


Tôi về đứng trước ngôi trường cũ
nhìn xuống làng xưa chạnh nỗi niềm
nhấp nhô những mái nhà rêu phủ
thương hải tang điền mấy biến thiên

Tôi về xuôi một dòng sông chảy
con nước vô tình lặng lẽ trôi
hiểu nghĩa cuộc đời đành không thể
hai lần tắm ở một dòng thôi

… Tôi về - có phải sông về biển
sao nghe từng con sóng não nề
như thể bây giờ là cổ tích
tôi về - chỉ gặp lại mình... tôi


Bây giờ nhờ tiền tài trợ của mấy ông tư bản, nên ngôi trường vừa được xây cất lại khang trang. Có lẽ học sinh cũng vừa mới tựu trường, nên cờ xí khẩu hiệu còn đỏ cả sân trường. Cái trường mang tên làng Phú Hội ngày xưa bây giờ đã được đổi tên thành “Trường PTCS Lê văn Tám”. Nhìn các em bé sắp hàng vào lớp mà lòng tôi cứ bâng khuâng. Không phải vì vừa mới tìm lại được bóng dáng của mình ngày trước, mà vì thấy thương và tội nghiệp cho các cháu học trò. Không biết mỗi ngày phải học thuộc lòng những bài “thơ trong tù”của bác, thơ “Khóc ông Lê Nin” của nhà thơ lớn Tố Hữu, có bao nhiêu em đã “từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt trời chân lý chói qua tim”(thơ T.H), và liệu các em có còn nhớ đuợc cái bài văn xuôi “hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc…” hồn nhiên và dễ thương của ông Thanh Tịnh mà thế hệ cha ông ai cũng nằm lòng? Các em có xót xa khi biết trường của các em mang tên “anh hùng Lê văn Tám” mà các em được dạy như là một tấm gương, lại là một người không hề có thật, mà chỉ là nhân vật trong phim truyện của đạo diễn Phan Vũ (xem Báo Thế Giới – Hà Nội số 39 (154) ngày 27.09.04 trang 22-23, website Talawas ngày 11.10.04 / Quang Hùng, đài BBC chương trình ngày 15.10.04)

Rồi mới đây bà hiệu trưởng Trần Thanh Vân đầy quyền uy (dưới những ô dù) kéo theo một nhóm thầy cô vây cánh của trường chuyên Lê Quí Đôn nào đó ở “thành phố mang tên bác” thản nhiên lấy tiền đô la, làm hồ sơ ma nhận cả một đám học trò dốt nát, con cháu của những đại gia và các ngài quan lớn (trong đó có con trai của đồng chí chánh thanh tra sở giáo dục thành phố) vào ngôi trường chuyên một thời có tiếng.

Tội nghiệp, chẳng lẽ mới lớn lên, các em đã phải học những điều gian dối, và tương lai các em sẽ ra sao với một nền giáo dục và văn hóa “phong bì”?

Cũng may mà các em còn bé và ở tận một vùng quê, nên không biết nhiều về đạo đức của các nhà “mô phạm”, những “nhất tự vi sư bán tự vi sư” một thời được dân chúng trải chiếu hoa mời ngồi dưới mái đình làng.

Ngoài Hà Nội, có lẽ vì thành phố thủ đô trử tình với mùa thu và hương hoa sửa, nên ông thầy già trưởng khoa Đỗ Tư Đông “khả kính” ở trường Cao đẳng Truyền Thanh Truyền Hình nhà nước “lấy điểm gạ tình” một số nữ sinh viên. Thầy chỉ cho điểm cao khi nào trò hoàn thành nhiệm vụ “trả bài” cho thầy trong khách sạn!

Dưới cái tỉnh Bình Phước mới toanh, nên thầy Lê Hoàng Sang, hiệu trưởng trường Lê văn Tám (lại Lê Văn Tám!) cũng vừa làm một điều vô cùng tân tiến: bắt các cô giáo chưa chồng phải uống rượu cùng các quan lớn địa phương, bất kể trưa chiều hay trước giờ lên lớp. Nếu lỡ gọi các quan già bằng “chú” mà không phải bằng “anh” thì bị thầy hiệu trưởng nạt nộ đòi kỷ luật.

Mới đây trên đài BBC, ông Tạ Phong Tần, cán bộ sở thuơng Mại Du Lịch Bạc Liêu, sau một khóa được đào tạo tại chức, đã công khai tuyên bố: “Không ít tiến sĩ, thạc sĩ là những người biết diễn đạt những điều đơn giản trở thành khó hiểu hoặc không ai hiểu nỗi.” (nguyên văn)

Cầu mong cho các em học trò nhỏ ở quê tôi không nghe được mấy cái tin “vui” này đăng đầy trên báo mỗi ngày, để còn thấy mùa thu trên quê nghèo vần còn một chút thơ mộng dễ thương.

Trước khi rời khỏi quê hương, tôi ghé lên thành phố thăm thằng bạn học cũ, trước tháng 4/75 là một giáo sư toán-lý-hóa nổi tiếng của một trường trung học lớn. Bây giờ ngồi bán thuốc lá ở vỉa hè. Con cái nó cũng đã nghỉ học từ lâu để lăn vào cuộc sống, nên mấy cái bằng cử nhân toán từ cái thời 63-64 chỉ còn cùng để... gói thuốc lá. Bỗng dưng tôi nhớ tới bài thơ của một ông nhà thơ nào đó trong nước mà lòng thấy ngậm ngùi.


“Thầy có nhớ con không...?”
Tôi giật mình nhận ra người đàn ông áo quần nhếch nhác
người đàn ông gầy gò ngồi sau tủ thuốc ven đường.
“Thầy còn nhớ con không...?”
Câu lặp lại rụt rè rơi vào im lặng
hoa phượng tháng Năm rơi đầy vỉa hè
rụng xuống trên vai người thầy học cũ
“không... xin lỗi.. ông lầm...
Tôi chưa từng dạy học
Xin thối lại ông tiền thuốc... cám ơn!”
Cuộc sống cho ta nhiều quên, nhớ, vui, buồn
Thầy học cũ mười năm không lầm được
Thầy học cũ ngồi kia giấu mình sau tủ thuốc
giấu mình sau hoa phượng rụng buồn tênh.
Con biết nói gì hơn, đứa học trò tôn sư
người Thầy cũ lại chối từ kỷ niệm,
chối từ những bài giảng dạy con người đứng thẳng,
biết yêu anh em - đất nước - xóm giềng.
Đứa học trò vào đời với trăm nghìn giông bão,
Bài học ngày xưa vẫn nhớ mãi không quên.
Bên hè phố im lìm,
vành nón sụp che mắt nhìn mỏi mệt.
Câu phủ nhận phải vì câu áo rách
trước đứa học trò quần áo bảnh bao?
Tôi ngẩn ngơ đi giữa phố xá ồn ào,
những đứa trẻ con tan trường đuổi nhau trên phố.
Mười năm nữa đứa nào trong số đó,
sẽ gặp thầy mình như tôi gặp hôm nay?


Ngày rời khỏi quê hương, ngồi trên máy bay nhìn xuống, mùa thu Sài gòn không có lá vàng rơi, cũng không có con nai vàng nào ngơ ngác, mà sao tôi thấy như vàng cả không gian, ảm đạm cả đất trời.Tôi bỗng ngộ ra một điều ngộ nghĩnh: Đâu phải chỉ có mấy ông nhà thơ, mấy ông nhạc sĩ mới nhuộm buồn được mùa Thu, mà có những “đỉnh cao” đang ngự trị trên quê hương tôi, dù chẳng có một chút xíu tâm hồn nào,có khi không có cả quả tim, cũng có thể làm cho mùa thu quê tôi... buồn chết được.

phạmtínanninh

[hoanghoa]

“Hà Nội” của Vũ Bằng, Thạch Lam,
Nguyễn Tuân đang… biến mất

Hà Nội luôn được các nhà văn nhìn dưới góc nhìn văn hóa hết sức chi tiết và kĩ lưỡng. Hà Nội hiện ra như một đô thị có lịch sử lâu đời, giàu có về sản vật, giàu có về truyền thống và đặc biệt là giàu có về bản sắc văn hóa mà chúng ta có thể đọc ra được tinh thần và tâm hồn Hà Nội trong văn học. Khi nhắc đến đề tài Hà Nội trong văn học không thể không nhắc đến ba nhà văn lớn là Nguyễn Tuân, Vũ Bằng và Thạch Lam” – Nhà văn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Văn Giá chia sẻ với độc giả VieTimes về văn hóa Hà Nội trong các tác phẩm văn chương của ba cây bút trên:

Nguyễn Tuân sinh ra và lớn lên trong môi trường nho giáo và thừa hưởng được những tinh hoa trong nề nếp ấy. Khi bước vào đời sống đô thị lai căng lúc bấy giờ, ông thất vọng bởi cuộc sống trong xã hội “kim khí” xô bồ, đang làm xơ cứng, rạn nứt tâm hồn con người. Ông tìm về với những giá trị cũ, tìm lại bóng dáng Hà Nội thông qua những thú chơi của các bậc tao nhân mặc khách trong tác phẩm “Vang bóng một thời” như: Thưởng trà, thả thơ, đánh thơ, hát ca trù, thú chơi hoa địa lan… Toàn bộ những con người trong thế giới nghệ thuật của Nguyễn Tuân về Hà Nội hiện lên như những nghệ sĩ của một thời vàng son đã qua, những người đã chi chút thú chơi tinh hoa để thông qua đó hiện lên hồn dân tộc, hồn đất nước.

Vũ Bằng trút vào những trang văn của mình nỗi nhớ, tình yêu Hà Nội qua “Miếng ngon Hà Nội” và “Thương nhớ mười hai”. Nếu như Nguyễn Tuân ngợi ca phương diện kĩ thuật của các thú chơi và nâng phương diện kĩ thuật lên thành phương diện mỹ thuật, phương diện của cái đẹp (Giáo sư Phan Ngọc) thì Vũ Bằng lại ca ngợi sự tinh tế của các món ăn với sự khoái khẩu của người thưởng thức, hưởng thụ. “Miếng ngon Hà Nội” là kết tinh của một tình yêu với Hà Nội. Còn với “Thương nhớ mười hai” ông viết về 12 tháng với khung cảnh thiên nhiên, đất trời, cảnh vật, con người, văn hóa của Hà Nội và của miền Bắc. Ông đã dành trọn tác phẩm này để viết về văn hóa Hà Nội với chiều sâu của lịch sử và vẻ đẹp của Hà Nội trong nỗi hoài niệm da diết.

Thạch Lam có một tác phẩm về Hà Nội là “Hà Nội 36 phố phường”. Đây là một tập bút kí cũng cực kì nổi tiếng và tinh tế được tập hợp lại từ những bài viết trên báo Ngày nay sau khi ông qua đời. Thạch Lam nhìn cảnh trí, văn hóa, con người Hà Nội trong con mắt của một nhà thơ. Đặc biệt, ông dành rất nhiều trang văn để viết về những món quà quê của những người Hà Nội và những người dân tứ trấn Hà Nội mang về để cho Hà Nội bốn mùa thơm ngát. Qua tác phẩm của mình, ông thể hiện sự xót thương đối với những con người nghèo khó, những người lam lũ. Thạch Lam miêu tả những món quà quê, những người đi bán hàng trong đêm bằng một hồn thơ đầy cảm xúc. Trong văn của Thạch Lam, hình ảnh một người gánh hỏa lò đi trong đêm Hà Nội đung đưa hai chấm lửa và chân bước nhẹ như chân ma và thỉnh thoảng lại vọng lên những tiếng “Dầy giò, Dầy giò…”. Những tiếng rao của những người lam lũ trong đêm như vậy nó dần gom góp lại và làm nên cái hồn vía của phố phường Hà Nội, hồn vía của đất nước. Thạch Lam thương một tiếng rao đêm, thương những người làm ra hạt cốm, thương cả những người gánh cốm rao bán, thương cả những em bé bán hàng rong… Tất cả những gương mặt ấy, những âm thanh ấy chi chút và làm nên hồn vía của kinh kỳ. Ví dụ như cùng nhìn vào ẩm thực Hà Nội, mỗi ông ứng xử và thể hiện một khác. Các ông ấy đều sành ăn lắm, nhưng mỗi ông lại ứng xử một khác trong trang viết của mình. Ông Nguyễn Tuân hiện ra như một bậc tao nhân mặc khách. Ông Thạch Lam cảm thụ như một thi nhân. Còn Vũ Bằng chỉ là một thường nhân. Văn viết về ẩm thực, mỗi ông có một vẻ đẹp độc đáo khác nhau.

Phải thừa nhận rằng những trang viết về Hà Nội của ba nhà văn trên quá đẹp. Nếu không có tình yêu với mảnh đất, với con người của thủ đô thì khó có thể viết được những trang văn như thế. Nhưng hình như những vẻ đẹp của Hà Nội mà Nguyễn Tuân, Vũ Bằng và Thạch Lam đã miêu tả đang dần trở thành quá khứ ?

Trong những trang văn của các ông, Hà Nội hiện ra vô cùng thanh lịch. Nét sang trọng, quý phái, tinh tế là ba phẩm chất được coi là những điểm nhấn mà cả ba ông đều tôn vinh. Những trí thức và những người dân Hà Nội thời đó tiếp nhận tinh hoa của phương Tây những họ vẫn có ý thức giữ lại những nét văn hóa của Hà Nội. Tuy nhiên, ý thức gìn giữ cái riêng cái độc đáo, cái tinh hoa hiện nay không còn mạnh như trước nữa và đang bị phai nhạt trước những xô bồ, nhốn nháo và lai căng. Thế nhưng có những nét văn hóa, những phẩm chất kinh kỳ mang tính chất tinh hoa của Hà Nội nó vẫn đủ mạnh, vẫn tồn tại cho đến ngày hôm nay để chống lại những sự lai căng và chống lại những mưu toan phá vỡ nó, làm lu mờ nó.

Có những nét văn hóa rất đời thường, gần gũi trong tác phẩm của họ giống như những tiếng rao đêm của những gánh hàng rong đã trở nên gần gũi và thân thương với những người dân Hà Nội cho đến tận ngày hôm nay. Và cũng thật đáng tiếc khi cả những điều giản dị đó rồi cũng phải biến mất khỏi đời sống của người dân Hà Nội, tất cả sẽ chỉ còn “vang bóng” và tồn tại trong một niềm “thương nhớ”.

Với Thạch Lam, tiếng rao trong đêm của những người bán hàng rong mang hai ý nghĩa: Một là những tiếng vang của đời sống vọng lại, một tiếng vang bé nhỏ, âm thầm, đơn độc và yếu đuối nhưng nó rất thân thuộc gần gũi mà nếu như khi đi xa hoặc vắng đi những tiếng rao ấy, những con người ấy thì tự dưng ta thấy thiếu. Và những nét riêng như thế là hồn vía của phố cổ, hồn vía của Hà Nội. Hai là những thân phận quá ư bé nhỏ, nghèo khổ lam lũ vất vả kiếm sống mưu sinh trong đêm và dậy lên trong ông một niềm thương xót.

Ngày hôm nay, con người có một nguy cơ trở nên vô cảm khi họ không thấy được những vẻ đẹp, những thân phận con người đằng sau đó. Những trang văn của Thạch Lam đánh thức ta. Nó nhắc ta không được phép vô cảm trước cuộc sống.

Tôi có xem một phóng sự trên tivi, ở nước Mỹ họ cũng cho phép những quầy bán lẻ tồn tại trên phố, buôn bán nhỏ, buôn bán tiểu thương là có. Nhưng Hà Nội có một nét riêng đó là có những người gồng gánh bán rao. Nó góp phần tạo nên cảnh trí và hồn vía của Hà Nội. Vũ Bằng cũng đã từng miêu tả người con gái làng Vòng gánh cốm đi vào Hà Nội, một đầu đòn gánh của cô gái cong vút lên, rất trẻ trung và… rất đĩ. Ông đã có những trang văn rất đẹp về những gánh hàng rong như vậy. Hà Nội là một đô thị không khép kín, xung quanh là những làng nông nghiệp và lại có một vùng rau xanh, chợ xanh, vùng đệm thì những người buôn thúng bán mẹt là một đặc điểm rất riêng của Hà Nội.

Hiện nay chủ trương cấm hàng rong đang gây ra rất nhiều tranh cãi bởi những gánh hàng rong ấy cũng tạo công ăn việc làm cho rất nhiều người. Thứ nữa, họ đã làm giảm lạm phát và thúc đẩy việc trao đổi, mua bán, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân bởi không phải ai cũng có điều kiện vào siêu thị và những cửa hàng lớn. Việc cấm đoán chưa có một bước khởi động, chuẩn bị gì hết có thể đúng về mặt quản lý xã hội nhưng sai về mặt văn hóa nghĩa là không tham khảo hệ văn hóa của đặc điểm đô thị Hà Nội.

Nhìn trên góc độ văn hóa, hàng rong tạo nên nét đặc trưng của Hà Nội so với các đô thị khác của phương Tây. Liệu rằng chúng ta có nên loại bỏ nó ra khỏi đời sống đô thị của Hà Nội ngay lúc này ?

Có những cái riêng trở thành giá trị và có những giá trị hợp với một thời nào đó chứ không phải là vĩnh viễn, vĩnh cửu. Nếu về lâu dài cho một đô thị hiện đại, lớn mạnh, văn minh, lịch sự thì có thể hàng rong không cần tồn tại. Thế nhưng trong thời điểm này nếu như dẹp là quá vội vàng.

Có một số người họ làm hàng sáng rất ngon và sạch sẽ. Nhiều khi mình mua hàng của họ rất chung thủy. Hàng rong họ có thể phục vụ tận nơi tất cả những nhu cầu thiết yếu và nhỏ nhặt nhất. Có những người bán hàng rong đã trở nên thân thiết bởi họ tạo được uy tín bằng sự thật thà và lương thiện trong những sản phẩm mà họ cung cấp. Có những người bán hàng rong đã trở thành những người thân thiết đối với nhiều gia đình hay nói cách khác là có nhiều gia đình trở thành bạn hàng chung thủy và chung thân với những người bán hàng rong. Đấy là điều mà những người quản lý không nghĩ đến. Nhìn sâu nhìn kĩ chưa chắc chính sách này đã thích hợp.

Chúng ta chỉ nên cấm những người thồ cồng kềnh, cản trở giao thông, những người bán hàng mất vệ sinh còn những người đi bán dạo trên phố, nhất là những gánh hàng hoa rất dễ thương, nó là nét riêng rất đặc trưng của Hà Nội. Những nhà hoạch định khi đưa ra một chính sách mới nếu như không tham khảo văn hóa thì rất dễ duy ý chí bởi văn hóa nó chạm vào chiều sâu vẻ đẹp truyền thống và nó chạm tới cái gọi là tâm thức của con người.

Tuấn Hải

[hoanghoa]

Chén Trà

Buổi sáng yên tĩnh, tôi ngồi với chén trà, đọc một trang trà đạo. Trang sách dẫn tôi vào một trà thất truyền thống cạnh một ngôi chùa nhỏ bên xứ Phù Tang.
Đường vào trà thất là một lối đi nhỏ, thoai thoải uốn khúc giữa một khu vườn, trước mặt là đồi núi. Khu vườn xinh xắn, đơn giản. Một dòng nước róc rách chảy ngược chân khách, rêu phủ trên đá, hoa dại lác đác mọc ven bờ.
Trà thất cũng đơn giản một am tranh, nhỏ vừa bằng nơi trú của một ẩn sĩ. Khách bước đến trước một bể nước, nước từ ống tre chảy xuống. Khách rửa tay, súc miệng, làm một cử chỉ tượng trưng, như rửa sạch thân ý trước khi bước vào nhà.

Cửa nhà chỉ một liếp, mở ra dọc theo vách. Khách phải cúi xuống tận nền để bước vào. Vào nhà, trước mặt là một gian phòng nhỏ trang hoàng độc nhất bằng một bức thư pháp, trên đó thảo một bài thơ. Thêm một bình hoa, giản dị, hoa chọn theo mùa, lúc đó là hoa xuân. Ánh sáng lọc qua khe cửa, mờ ảo, vừa đủ để làm ấm thêm màu vách vốn đã ấm. Khách ngồi xuống chiếu, nghe nước reo sôi từ ấm thiếc và chim ríu rít bên ngoài. Cảnh lặng yên, khách cũng lặng yên.
Chủ nhân hiện ra. Quỳ gối, ông che quạt trước mặt, cúi xuống tận đất, chào khách. Khách chào trả. Chủ quay chân bước ra khỏi phòng rồi đi vào với dụng cụ pha trà.
Tay trái cầm chéo khăn lụa, ông vuốt một đường khăn bằng tay phải, gọn gàng xếp khăn thành ba.
Lần theo cuối khăn, ông kéo các góc lại với nhau, xếp thành ba lần nữa. Với khăn xếp như thế, ông lau từng dụng cụ, lau một cách tượng trưng vì đồ vật đều đã sạch nhẵn. Tỉ mỉ, nghi thức, ông tráng các chén trà bằng nước nóng trong ấm thiếc, nhúng một thẻ tre vào nước, quan sát, rồi đặt xuống bên cạnh. Xong, ông rót nước nóng vào bình trà trước khi lau bình với một chiếc khăn ướt.
Quay lại khách, ông mời một viên kẹo ngọt. Khách nhắm kẹo trong lúc chủ nhân sửa soạn ấm trà. Long trọng, ông mở hộp trà, đong trà bằng một cái thìa tre, cho trà vào ấm. Nhúng một cái muỗng có cán thật dài vào ấm thiếc, ông chế nước nóng vào trà. Xong, với một thẻ tre, ông khuấy trà cho hết bọt.
Quay lại, ông đặt một chén trà trước mặt khách, xoay phần đẹp nhất của chén về phía khách. Khách nâng chén, đưa chén đến gần, cầm chén trong lòng bàn tay, cúi chào chén trà. nhấm vài ngụm nhỏ, rồi uống thật to phần trà cuối chén mà người Nhật cho là phần ngon nhất.
Cạn chén trà, khách xoay chén vào đúng vị trí cũ, đặt chén xuống nền nhà, trước mặt, cúi chào chén.
Chủ nhân cầm chén, rửa chén bằng nước nóng, trả chén về lại cho khách để khách quan sát, ngắm nghía chén trà gia bảo, không đâu khác có.
Ngắm nghía như vậy là một phần lễ nghi quan trọng trong buổi uống trà. Mỗi dụng cụ đều được chủ nhân đem ra dùng đặc biệt cho khách. Khách thong thả ngắm, thưởng thức vẻ đẹp, rồi trả lại cho chủ. Chủ bưng tất cả vào phòng trong, rồi trở lui, đứng trước mặt khách. Buổi uống trà chấm dứt như lúc bắt đầu. Chủ đặt cây quạt xuống đất trước mặt, cúi đầu.
Khách cúi đầu đáp lễ. Chủ rút lui vào trong.
Khách rời con đường nhỏ, quanh co xuống dốc, xuyên qua khu vườn. Tiếng ồn ào của thành phố dần dần vẳng lại, càng lúc càng rộn.
Trà đạo là gì? Là nghi lễ tương tự như nghi lễ tôn giáo? Là sự tương thông tương giao giữa chủ và khách?
Là một nghệ thuật phi nghệ thuật? Tôi được giải thích rằng chén trà trong trà thất diễn tả wabi và sabi trong nghệ thuật thiền của Nhật. Wabi là một cảm giác cô đơn, buồn vời vợi, lặng lẽ như một bông tuyết rơi. Sabi là vẻ đẹp đến từ cái gì xưa cũ, phai mòn, già cỗi với thời gian. Chén trà trong trà thất không phải là đồ quý, đồ sang, đắt tiền, thường là thô, lắm khi chỉ là một cái chén đơn sơ. Wabi- sabi là vẻ đẹp của những đồ vật không hoàn hảo, tầm thường, khiêm tốn, chỉ có mắt nào biết nhìn mới thấy đẹp.
Và thấy rồi thì trong lòng nảy ra hoài cảm, vấn vương với quá khứ, bâng khuâng trước chuyển dịch của thời gian, của vạn vật vô thường. Ấm trà, chén trà, mái nhà, gian phòng, từng cử chỉ của chủ nhân... tất cả gợi lên cảm giác đó, tất cả tỏa ra hơi thở của nghệ thuật thiền.
Nhưng trên tất cả, tinh túy của tinh túy, là bản chất đơn sơ của mọi sự vật, đơn sơ đến độ như không vướng mắc vào bất cứ một cái gì, như không có gì, như chỉ duy nhất tầm thường có thế thôi. Mỗi chén trà tự nó là mỗi chén trà, nhìn nó như một chén trà, ngoài ra mọi chuyện khác hãy tự bay đi, biến mất.
Nhìn chén trà như vậy mới thấy nó hiện ra như một chén trà, với vẻ đẹp đơn sơ của nó. Không có gì khác ngoài nó, không có gì khác ngoài giây phút hiện tại, sự thực vốn đơn sơ như chẳng có gì để nói, như sự lặng yên nơi mỗi cử chỉ của chủ nhân, như thế đấy sự vật hiện ra trước mắt, lặng yên mà nhìn, mà thấy, mà hiểu, mà cúi đầu.
Tôi có cảm tưởng hiểu được tinh túy của nghệ thuật trà đạo ở Nhật. Uống trà không phải là uống chén trà mà uống cái đẹp giản dị, sơ khôi, thể hiện qua cách pha trà, mời trà.
Tôi thán phục văn hóa thiền đã đi sâu vào đời sống của dân tộc bạn. Nhưng, không hiểu sao, tôi vẫn chưa muốn vào trà thất, tôi sợ tôi vẫn chỉ là người khách xa lạ trước một chủ nhân trịnh trọng. Tôi sợ lễ nghi, cung cách. Lễ nghi lắm khi giết chết lễ nghi.
Tôi thích uống trà theo phong cách Việt Nam, uống trà như tôi thường uống với các sư trong chùa. Khách đến, bình thủy của chùa như lúc nào cũng có nước nóng, như lúc nào cũng vui được hồn nhiên tiếp khách. Sư vừa tiếp chuyện vừa chế trà, thản nhiên nhưng vẫn chăm chút trong từng cử chỉ.
Khách cũng vậy, hồn nhiên uống trà, không kiểu cách, ngụm trà thơm ngon trong miệng, nhưng không cảm ơn chén trà, mà chắc chén trà cũng không đòi cúi đầu cảm ơn. Cả cái sân chùa cũng không đòi cảm ơn, tuy khách uống trà ở chùa là uống cả cái sân chùa. Ở Việt Nam không có thiền trà chăng?
Đâu phải! Cứ lên chùa uống trà thì biết: chén trà ở chùa vẫn khác. Không kiểu cách mà vẫn khác. Không lễ nghi mà khách vẫn nâng chén trà thận trọng khác thường ngày. Chưa kể, lúc được song ẩm với sư, chén trà chỉ còn là hương thơm.
Vậy thì nghệ thuật uống trà ở chùa là thế nào? Có gì là nghệ thuật trong đó chăng?
Giữa lễ nghi của trà thất ở Nhật và cái phong cách chẳng có gì là lễ nghi cả ở trong chùa, có chỗ nào gặp nhau không? Miên man, tôi nghĩ là có. Gặp nhau ở chỗ đơn sơ. Đơn sơ ở trong chùa thì dễ thấy. Đơn sơ như cái hồn diễn đạt qua cả một cung cách lễ nghi như trong trà đạo thì khó nhận ra hơn, nhưng ở đâu cũng vậy thôi, uống trà là để hòa, để kính, để tịnh, để tịch với thiên nhiên, với người trước mặt, với đồ vật chung quanh, với chén trà.
Nghệ thuật nằm ở chỗ ấy: đơn sơ nào cũng cần có chút lễ nghi, nhưng tinh túy của lễ nghi là đơn sơ.
Tôi thích câu chuyện này, của một thiền sư người Mỹ kể về thầy của mình, một thiền sư người Nhật. Một hôm, ông đến phi trường New York đón thầy. Máy bay đến trễ, giờ uống trà buổi sáng đã qua, trò tỏ ý tiếc. Thầy nói: "Đâu có trễ! Vào đây!".
Thầy trò đưa nhau vào quán ăn trong sân bay, đầy nhóc người. Trò hoảng hồn, chẳng lẽ thầy làm trà đạo ở đây? Thầy trò ngồi vào bàn. Thầy thản nhiên rút trong tay nải ra một hộp trà, mở hộp, tìm cái thìa tre, đong đầy một thìa trà, bảo trò há miệng ra, thảy trà vào miệng, kẹp miệng trò lại với hai ngón tay, ra lệnh: "Pha nước vào!".
Dạy bài học đơn sơ của trà đạo đến mức đó thì tuyệt chiêu. Đơn sơ là tinh túy của thiền.
Tôi nhớ đến câu chuyện đó một buổi sáng sớm trên núi Yên Tử, cuối thu vừa qua. Tôi đến Yên Tử lúc bốn giờ chiều, không biết rằng cáp treo đã hỏng. Ai cũng nghĩ sức tôi không leo lên núi được, trời lại chiều, đêm sắp xuống. Nhưng đến Yên Tử mà không leo lên thì có lỗi với tổ tiên, nên phải leo thôi. Hai giờ sau, giữa bóng đêm, chúng tôi lên đến nửa núi, vào thắp hương trong chùa Hoa Yên, nơi vua Trần Nhân Tông đến tu.
Ngủ lại đêm trong quán trọ lưng chừng núi, sáng tinh sương hôm sau chúng tôi thức dậy với mây hồng phớt nhẹ trên núi non hùng vĩ. Như phản xạ, tôi thèm quá một chén trà. Nhưng trà đâu, bình đâu? May quá, đồng hành với tôi là một ông sư trẻ, mà, như một chân lý bất diệt, ở đâu có sư thì ở đấy có trà.
Cho nên, sư thoắt đi rồi sư thoắt về với một ấm trà và vài cái chén trong tay. Giữa vũ trụ lặng yên bước chân thầm của lịch sử, mấy cái chén trà, đặt trên gạch đá, trước cây đại xưa bảy trăm năm, trong sương thu se lạnh, mang đến một không khí wabi-sabi mà tôi chỉ biết trong tưởng tượng. Tôi tưởng như nghe bước chân của Vua một mình leo lên Hoa Yên này đây, vứt quyền hành dưới chân núi. Thốt nhiên, tôi muốn dâng chén trà trong tay cho núi non Yên Tử. Thốt nhiên, tôi cảm thấy sự cần thiết thôi thúc của một lễ nghi. Tôi cúi đầu trước chén trà.
Có lẽ thầy Pháp Trí bên cạnh tôi cũng rúng động một tâm trạng như tôi lúc đó. Có lẽ, đứng trước khí thiêng sông núi, ai cũng có xúc động như tôi.
Nhưng, phút cảm động đi qua, chúng tôi trở lại với ấm trà bình thường, quen thuộc trong chùa.
Vui vẻ, tôi uống cạn chén trà, uống một hơi thật to khi cạn chén, tuy trà hẩm, nước hẩm. Rồi nghĩ: như vậy là may lắm rồi, vì ông sư trẻ đồng hành này không há miệng tôi ra, thảy vào đấy một muỗng trà khô.

Cao Huy Thuần.

[khieulong]

Câu chuyện ốc sên

Ốc sên con ngày nọ hỏi mẹ: "Mẹ ơi! Tại sao chúng ta từ khi sinh ra phải đeo cái bình vừa nặng vừa cứng trên lưng như thế? Thật mệt chết đi được!"

"Vì cơ thể chúng ta không có xương để chống đỡ, chỉ có thể bò, mà bò cũng không nhanh" - Ốc sên mẹ nói.

"Chị sâu róm không có xương cũng bò chẳng nhanh, tại sao chị ấy không đeo cái bình vừa nặng vừa cứng đó?"

"Vì chị sâu róm sẽ biến thành bướm, bầu trời sẽ bảo vệ chị ấy".

"Nhưng em giun đất cũng không có xương, cũng bò chẳng nhanh, cũng không biến hoá được, tại sao em ấy không đeo cái bình vừa nặng vừa cứng đó?"

"Vì em giun đất sẽ chui xuống đất, lòng đất sẽ bảo vệ em ấy".

Ốc sên con bật khóc, nói: "Chúng ta thật đáng thương, bầu trời không bảo vệ chúng ta, lòng đất cũng chẳng che chở chúng ta".

"Vì vậy mà chúng có cái bình!" - Ốc sên mẹ an ủi con - "Chúng ta không dựa vào trời, cũng chẳng dựa vào đất, chúng ta dựa vào chính bản thân chúng ta".

[vuphong]

Một anh giàu có... có 4 bà vợ.

#4/ Ông yêu người vợ thứ tư nhất, luôn mua sắm cho bà ta những bộ đồ sang trọng đắt tiền. Ông nâng niu chiều chuộng, coi người vợ thứ tư như một món đồ trang sức quý.

#3/ Ông cũng rất yêu người vợ thứ ba. Ông tự hào về người vợ này và luôn muốn “khoe” vợ với bạn bè. Tuy nhiên, trong ông luôn thường trực nỗi lo sợ bà bỏ đi với người đàn ông khác.

#2/ Ông cũng yêu người vợ thứ hai. Ông coi bà như người bạn tâm tình, người giúp ông vượt qua những khó khăn trong cuộc sống. Bất cứ khi nào gặp khúc mắc, ông đều tìm đến bà.

#1/ Người vợ thứ nhất lại là người rất chân thành, chung thủy, luôn kề vai sát cánh bên ông lo toan chu đáo chuyện gia đình. Tuy nhiên, ông lại không yêu bà vợ thứ nhất. Mặc dù bà rất yêu ông, ông hầu như chẳng bao giờ chú ý đến bà.




Một ngày, ông ngã bệnh. Ông tự biết rằng mình sắp từ giã cõi trần. Ông nghĩ về cuộc sống giàu sang xa hoa và tự nhủ: “Hiện mình có 4 bà vợ. Nhưng khi mình chết, lại chỉ có một mình. Thật cô đơn làm sao!”

#4/ Ông ta hỏi bà vợ thứ tư: “Tôi yêu mình nhất, luôn dành cho mình sự quan tâm đặc biệt và những điều tốt đẹp nhất. Tôi chẳng còn sống được bao lâu nữa, liệu khi tôi chết, mình có nguyện đi theo tôi không?”
“Không đâu” - Bà vợ thứ tư đáp lại và bước đi. Câu trả lời như một nhát dao cứa vào.

#3/ Ông ta hỏi bà vợ thứ ba: “Tôi yêu bà nhiều lắm, tôi sắp chết rồi, bà có nguyện theo tôi không?”
“Không, cuộc sống vẫn đang đẹp mà. Sau khi ông chết, tôi sẽ tái hôn”. Trái tim ông run lên đau đớn.

#2/ Ông ta hỏi bà vợ thứ hai: “Bất cứ khi nào gặp vấn đề khó khăn rắc rối gì tôi cũng đều tìm đến bà. Bây giờ tôi xin bà hãy kề vai sát cánh cùng tôi lần cuối cùng. Khi tôi chết, bà có nguyện đi theo tôi không?”
Bà vợ thứ hai trả lời: “Xin lỗi, lúc này tôi không thể giúp ông được. Nếu có, tôi chỉ đưa linh cữu ông ra mộ thôi”. Ông nghe câu trả lời mà như sét đánh ngang tai. Ông thực sự quá đau đớn vì người mà ông nghĩ có thể tin tưởng nhất cũng bỏ rơi ông.

#1/ Bỗng có một giọng nói cất lên: “Tôi sẽ đi cùng ông, đi đến bất cứ nơi nào ông tới”. Ông dáo dác tìm kiếm chủ nhân của giọng nói và nhận ra đó chính là người vợ thứ nhất, người mà chẳng mấy khi ông để ý tới. Trông bà gầy và xanh xao quá. Rưng rưng xúc động, ông nói: “Ðáng lẽ ra trước đây tôi phải chăm sóc bà nhiều hơn nữa”.


Mỗi chúng ta ai cũng có 4 bà vợ.

#4/ Bà vợ thứ tư chính là thân thể của chúng ta. Cho dù ta có chăm chút, trau chuốt đến mấy, rồi nó cũng rời bỏ ta khi ta chết.

#3/ Còn bà vợ thứ ba? Ðó chính là của cải, địa vị... Khi chúng ta chết, chúng sẵn sàng đi theo người khác.

#2/ Bà vợ thứ hai chính là gia đình và bạn bè. Cho dù có thân thiết đến mức độ nào, khi ta chết, họ cũng chỉ khóc đưa ta ra mộ mà thôi.

#1/ Bà vợ thứ nhất chính là tâm hồn ta, thường bị lãng quên khi ta chạy theo tiền tài, địa vị, danh vọng, của cải, nhưng nó sẽ theo ta suốt cuộc đời. Tốt hơn hết là nuôi dưỡng tâm hồn ngay từ bây giờ, vì đó là “người” thân tín nhất bên ta. Ðừng để phải hối hận vì đã lãng quên nó.

[hoanghoa]

'Lốc da cam' trở lại, Hà Lan thắng ngược Brazil

Bàn mở tỷ số sớm của Brazil và một chút may mắn là chất xúc tác, giúp Hà Lan trở lại với lối chơi tấn công tổng lực truyền thống để lội ngược dòng giành thắng lợi 2-1 trong trận tứ kết World Cup, tối thứ sáu.

Ba bàn thắng, một thẻ đỏ, nhiều cơ hội ăn bàn, hấp dẫn, có thừa kịch tính, căng thẳng, Hà Lan và Brazil đã cống hiến những gì tinh túy nhất, đáp ứng gần như mọi đòi hỏi về một trận cầu đỉnh cao và đưa người hâm mộ đi qua nhiều cung bậc cảm xúc. Với Hà Lan, đó là sự sốt ruột âu lo suốt hiệp một, là cái thở phào nhẹ nhõm ở đầu hiệp hai, trước khi bùng nổ trong niềm hân hoan tột độ về cuối trận. Ngược lại, sau khi đem lại phấn khích bằng màn trình diễn đẹp mắt ở hiệp đầu, Brazil gây thất vọng khi đánh mất bản thân sau giờ nghỉ.

Hà Lan chưa hẳn đã chơi hay hơn, nhưng vẫn giành được thắng lợi cần thiết để giành vé vào bán kết và tiễn Brazil ra về trong nước mắt. Ảnh: AFP.

Trong cuộc đấu một mất một còn tối thứ sáu, Hà Lan - đội chiến thắng - có tất cả. Chiến thắng trước Brazil - ứng cử viên số một cho ngôi cao nhất trước giờ bóng lăn - không chỉ đem lại cho thầy trò Birt van Marwijk một suất vào tứ kết, sự thừa nhận từ người hâm mộ, mà còn tiếp thêm niềm tin mãnh liệt để họ nuôi tiếp, giấc mơ, khát vọng chinh phục Cup vàng. Brazil thì chỉ có thể tự trách bản thân vì đã gục ngã ở giai đoạn này. Giấc mơ đoạt Cup vàng lần thứ sáu vỡ tan, những giọt nước mắt tiếc nuối tuôn rơi và gợi lại ký ức buồn về thế hệ Cafu, Ronaldo, Roberto Carlos, năm 2006, nhưng đó chưa phải là tất cả những gì tồi tệ nhất.

Trong ít ngày tới, Felipe Melo và đồng đội sẽ trở thành tâm điểm chỉ trích của hàng chục triệu người hâm mộ ở Brazil, nơi bóng đá được xem còn hơn cả một thứ tôn giáo. Với Dunga, HLV hết hợp đồng và ra đi ngay sau World Cup này, thất bại dưới tay Hà Lan chắc chắn sẽ ám ảnh ông rất lâu. Sẽ chẳng còn ai nhớ đến Dunga với tư cách thủ quân, người hùng thực hiện quả luân lưu cuối cùng, đưa Brazil lên ngôi vô địch World Cup 1994. Thay vào đó sẽ là những lời nguyền rủa dành cho một kẻ thất bại, bởi hơn ai hết, Dunga, trong vai trò HLV trưởng, chính là người phải chịu trách nhiệm đầu tiên và cao nhất cho kết quả thi đấu của các học trò.

Trên sân Nelson Mandela Bay, Brazil đã có sự khởi đầu tưởng chửng không thể tốt đẹp hơn. Bằng chất lượng kỹ thuật vượt trội, tốc độ, sự cơ động cùng cự ly đội hình luôn được duy trì ở mức hợp lý, họ không mất nhiều thời gian để chiếm thế áp đảo và khai thác rất tốt những sơ hở trong hàng phòng ngự Hà Lan vốn suy yếu vì mất trung vệ chủ chốt Mathijsen ngay trước giờ bóng lăn. Phút thứ 8, Brazil đã đưa ra lời cảnh báo nặng ký qua tình huống làm bàn không được công nhận của Robinho do Dani Alves rơi vào thế việt vị trước đó. (Xem Clip)

Chỉ hai phút sau đó, Brazil đã cụ thể hóa ưu thế thành bàn mở tỷ số. Đó là một pha phản công nhanh mẫu mực quen thuộc dưới thời Dunga và gần đạt tới độ toàn mỹ trong mọi pha chạm bóng. Từ giữa sân, Felipe Melo tung ra một đường chọc khe chuẩn xác vào chính diện vòng cấm, xé toang hàng phòng ngự lỏng lẻo của Hà Lan để Robinho lặng lẽ thoát xuống, và dễ dàng hạ thủ môn Stekelenburg trong pha đối mặt. Thay vì Hetinga, trung vệ lẽ ra phải có mặt để can thiệp khi Robinho đón bóng, người đứng gần với tiền đạo Brazil lại là Robben, nhưng anh này cũng phản ứng chậm một nhịp và bất lực nhìn lưới đội nhà rung lên. (Xem Clip)

Trước Brazil công thủ toàn diện, những khiếm khuyết trong sơ đồ 4-2-3-1 và cách chơi phòng ngự của Hà Lan đã bị phơi bày rõ mồn một. Ở phía trên, một Kuyt cần mẫn bên cánh trái là không đủ, khi Sneijder bị Gilberto Silva bắt chết, Robben luôn bị ít nhất hai cầu thủ áp sát mỗi khi có bóng bên biên phải, còn Van Persie mất hút giữa cặp Lucio - Juan. Các pha lên bóng của Hà Lan vì thế hều hết đều đi vào ngõ cụt. Ở phía dưới, dù đá rất thấp, cặp tiền vệ trung tâm De Jong - Van Bommel vẫn không thể hoàn thành nhiệm vụ che chắn, đánh chặn và hỗ trợ hàng thủ chống chọi với các đợt tấn công ở tốc độ cao và biến ảo của đối phương.

Brazil chỉ thể hiện được hình ảnh của một ứng cử viên vô địch ở hiệp một khi chơi áp đảo trước Hà Lan. Ảnh: AFP.

Brazil nhờ đó tìm được rất nhiều khoảng trống. Dani Alves ít nhiều làm vơi đi nỗi nhớ Elano bên cánh phải với rất nhiều pha xử lý kỹ thuật làm chao đảo hàng phòng ngự áo da cam. Điển hình là tình huống ở phút 20, khi anh thực hiện một loạt động tác giả, làm hoa mắt Van Bronckhorst rồi căng ngang như đặt để trung vệ Juan lên tham gia tấn công băng vào dứt điểm một chạm. Nhưng cú kết thúc của cầu thủ đang khoác áo Roma này lại đi quá thiếu chính xác trong thế tương đối thoải mái.

Năm phút sau đó, Brazil lại làm Hà Lan một phen thót tim nữa với tình huống phối hợp đẹp như mơ giữa tam giác Robinho - Kaka - Fabiano. Từ biên trái, Robinho khéo léo xoay sở, vượt qua hai hậu vệ đối phương rồi căng ngang cho Fabiano để tiền đạo này đánh gót điệu nghệ cho Kaka. Cựu cầu thủ thế giới chạm thêm hai nhịp rồi thực thiện cú cứa lòng chân phải hiểm hóc, lái bóng vào góc cao phía xa. Nếu không nhờ phản xạ tuyệt vời và cú bay người hết cỡ đẩy bóng cứu thua của thủ môn Stekelenburg, tỷ số khi đó lẽ ra đã là 2-0 cho Brazil. (Xem Clip)

Hà Lan tiến vào tứ kết bằng lối chơi thiên về phòng ngự cùng thành tích toàn thắng cả 4 trận từ đầu giải. Đây là cơ sở cơ sở để HLV Van Marwijk tự tin khẳng định sẽ quay lưng với lối chơi tấn công tổng lực truyền thống khi chuẩn bị đối đầu với Brazil ở tứ kết. Nhưng thế trận lép vế cùng bất lợi về tỷ số ở hiệp đầu đã buộc Hà Lan phải đẩy cao đội hình và dồn toàn lực tấn công sau giờ nghỉ. Cặp vệ biên Van de Wiel - Van Bronckhorst cùng bộ đôi tiền vệ thủ Van Bommel đã tích cực có mặt bên phần sân đối phương hơn. Ngay cả trung vệ Ooijer, trong vài tình huống, cũng mạnh dạn dâng lên cao tới gần vòng cấm của Brazil để hỗ trợ tấn công.

Nhờ tấn công với số đông cầu thủ, Hà Lan bắt đầu tạo được áp lực sang bên phần sân Brazil và giúp những Sneijder, Robben rảnh chân hơn, khi những cầu thủ kèm họ bị phân tâm. Nhưng nếu chỉ như thế, Hà Lan có lẽ vẫn chưa thể tìm được bàn gỡ quý như vàng ở phút 53. Khi các cầu thủ áo da cam vẫn loay hoay chưa tìm thấy lối vào cầu môn của Julio Cesar, chính một cầu thủ Brazil đã giúp họ toại nguyện. Quả tạt từ cánh phải của Sneijder đi không thật sự nguy hiểm, nhưng Julio Cesar lại băng ra lố đà, còn Felipe Melo thì để bóng chạm nhẹ đầu, rồi đổi hướng đi thẳng vào lưới, trong sự mừng rỡ của phía Hà Lan. (Xem Clip)

Bàn đốt lưới nhà trên khiến Brazil đánh mất sự chủ động và tự tin mà họ có được từ đầu trận. Ngay cả khi có cơ hội, họ cũng thiếu đi sự chuẩn xác cần thiết để cụ thể hóa và lấy lại ưu thế dẫn bàn. Điển hình là tình huống Kaka ra chân nhanh đưa bóng đi chệch cột dọc trong gang tấc ở phút 65. Trong khi đó, "món quà" từ Melo chẳng khác nào chất xúc tác giúp Hà Lan càng đá, càng tự tin và thanh thoát hơn. Hình ảnh "cơn lốc màu da cam" quen thuộc trước khia phần nào được các học trò của Van Marwijk tái hiện qua những đợt tấn công dồn dập. Và sức ép mà họ tạo ra đã phát huy tác dụng, khiến hàng thủ Brazil đánh mất sự tập trung cần thiết. Phút 68, từ pha đá phạt góc bên cánh phải, bóng được Kuyt đánh đầu nối chuyền ngược vào và cũng bằng một cú đánh đầu ngược, Sneijder đã làm tung lưới Brazil, đưa Hà Lan vượt lên dẫn 2-1. (Xem Clip)

Sneijder (áo cam) tiếp tục chứng tỏ vai trò quyết định khi in đậm dấu dày ở cả hai tình huống Hà Lan ghi bàn. Ngược lại, Kaka (nằm) tỏ ra quá vô duyên. Ảnh: AFP.

Thế sự đảo lộn quá nhanh khiến Brazil không còn giữ được cái đầu lạnh - yếu tố rất quan trọng ở những trận cầu lớn và có tính chất sống còn. Nóng mắt vì một loạt pha múa may của Robben, Felipe Melo đã phạm lỗi và tiện đà, đạp thẳng gầm giày vào phía sau bắp đùi siêu sao người Hà Lan. (Xem Clip). Tình huống này diễn ra rất lộ và ngay lập tức, khiến Melo phải trả giá bằng chiếc thẻ đỏ trực tiếp. Thế thiệt người khiến những nỗ lực tấn công tìm bàn gỡ của Brazil sau đó đều kết thúc trong vô vọng, bất chấp việc HLV Dunga đã làm mới tuyến trên với việc tung Nilmar vào thay Fabiano từ phút 77.

Đến lúc này, Hà Lan lại là đội được hưởng lợi từ những khoảng trống mênh mông mà Brazil dồn toàn lực cho việc tìm bàn gỡ. Rất nhiều cơ hội đã đến với đội bóng áo da cam trong thời gian cuối trận, mà nếu quyết đoán hơn, căn chỉnh thước ngắm tốt hơn, họ hoàn toàn có thể nới rộng cách biệt thành 2 hoặc 3 bàn. Nhưng 2-1 cũng là kết quả vùa đủ để Sneijder cùng đồng đội tiễn Brazil khỏi cuộc chơi và tận hưởng vị ngọt chiến thắng. Đây là lần đầu tiên kể từ giải năm 1998, Hà Lan mới giành quyền lọt vào bán kết World Cup. Còn với Brazil, đây là lần thứ hai liên tiếp, họ phải sớm nói lời tạm biệt ngày hội bóng đá ngay từ vòng tứ kết. Năm 2006, đội bóng của xứ sở samba thua Pháp 0-1 cũng ở giai đoạn này.

Đội hình thi đấu:

Hà Lan (4-2-3-1): Stekelenburg - Van de Wiel, Heitinga, Ooijer, Van Bronckhorst - De Jong, Van Bommel - Robben, Sneijder, Kuyt - Van Persie (Huntelaar 85).

Brazil (4-2-3-1): Julio Cesar - Maicon, Lucio, Juan, Bastos (Gilberto Melo 62) - Felipe Melo, Gilberto Silva - Dani Alves, Kaka, Robinho - Luis Fabiano (Nilmar 77).

Bàn thắng: Felipe Melo phản lưới nhà 53', Sneijder 68' - Robinho 10'
Thẻ đỏ: Felipe Melo 73'.

Minh Kha

[thienthanh]

Brazil sa thải Dunga

Toàn bộ ban huấn luyện đội tuyển Brazil bị mất việc hôm qua, hai ngày sau khi để Hà Lan qua mặt trong trận đấu ở vòng tứ kết World Cup.

Quyết định sa thải của Liên đoàn bóng đá Brazil (CBF) được dự đoán trước, khi đội tuyển giàu truyền thống chịu thất bại 1-2 dưới tay Hà Lan. Trong trận đấu đó, Brazil dẫn trước bằng bàn thắng của Robinho ở phút thứ 10, sau đó chơi chủ quan và thiếu bình tĩnh, dẫn tới hai bàn thua và chiếc thẻ đỏ trong hiệp hai.

Dư luận hy vọng người kế nhiệm sẽ làm tốt hơn Dunga.

"Chu kỳ làm việc từ tháng 8/2006 đến World Cup 2010 đã khép lại. Liên đoàn quyết định giải tán ban huấn luyện hiện tại", bản thông báo của CBF cho biết. "HLV trưởng mới sẽ được bổ nhiệm trong tháng 7".

Theo giới truyền thông, trong danh sách ứng cử viên kế nhiệm Carlos Dunga có cựu cầu thủ Mano Menezes, cựu HLV CLB Milan Leonardo và Wanderley Luxemburgo.

Luiz Felipe Scolari, người đem lại chức vô địch World Cup thứ năm cho Brazil (năm 2002), ban đầu cũng được xem là ứng cử viên sáng giá, nhưng mới đây ông đã ký hợp đồng 2 năm với CLB Palmeiras.

Ban huấn luyện mới nhiều khả năng sẽ được "thử lửa" sớm bằng một số trận giao hữu trong vài tháng tới, sau đó là giải vô địch Nam Mỹ - Copa America 2011 - ở Argentina.

HLV Dunga cùng đội tuyển đã trở về Brazil hôm chủ nhật và ông phải đối mặt với sự chỉ trích ở thành phố quê hương Porto Alegre.

Brazil sẽ làm chủ nhà ở World Cup 2014 - lần đầu tiên từ năm 1950.

Nguyễn Tuấn

[hoanghoa]

6 Bí quyết nấu cháo ngon

Ai cũng biết nấu cháo cả, nhưng muốn nấu ngon, thì phải nấu bằng cách nào ?

1. Chiêu thứ nhất: Ngâm gạo.

Nên ngâm gạo bằng nước lạnh trước khi nấu cháo khoảng nửa giờ để cho hạt gạo nở ra. Làm như vậy sẽ có lợi:

1/ Tiết kiệm thời gian;

2/ Khi quậy nó sẽ thuận về một chiều;

3/ Cháo sẽ thơm và dẻo;

2. Chiêu thứ nhì: Nấu cháo bằng nước sôi.

Thông thường, người ta hay dùng nước lạnh để nấu cháo, nhưng với những tay nhà nghề thứ thiệt, họ đều dùng nước nóng để nấu, Tại sao ?
Tôi tin chắc bạn đã từng bị dính nồi vì dùng nước lạnh để nấu cháo, phải không?

Nếu bạn dùng nước sôi để nấu thì bạn sẽ không bị hiện tượng ấy, mà còn tiết kiệm thời gian hơn nấu bằng nước lạnh.

3. Chiêu thứ ba: Canh Lửa

Trước tiên vặn lửa lớn để nấu cho sôi, rồi vặn lửa nhỏ.. nấu khoảng 30 phút. Chớ xem thường sự chuyển đổi lửa to hay nhỏ. Nhờ vặn đúng lửa thì cháo mới thơm ngon.

4. Chiêu thứ tư: Quậy đều

Vì sợ cháo bị dính nồi, chúng ta thường quậy nồi cháo. Bây giờ dùng nước nóng nấu cháo thì không còn lo chuyện dính nồi nữa thì tại sao chúng ta vẫn phải quậy đều ? Thì ra quậy nồi cháo là mục đích cho nó keo lại, từng hạt gạo trông thật no tròn và dẻo.

Kỹ thuật quậy :

Lúc đổ gạo vào nước sôi phải quậy vài vòng rồi đậy nắp nồi, cho đến khi chuyển lửa nhỏ nấu khoảng 20 phút bắt đầu quậy liên tục không ngừng khoảng 10 phút và thấy sệt lại thì mới ngừng.

5. Chiêu thứ năm: Nhỏ dầu salad.

Nấu cháo mà cho dầu ? đúng vậy ! Sau khi vặn lửa nhỏ khoảng 10 phút thì nhỏ vào một ít dầu salad, bạn sẽ phát hiện chẳng những nhìn thấy cháo bóng láng mà khi ăn vào miệng nó trơn hơn.

6. Chiêu cuối: Cháo và vật liệu chia riêng ra nấu.

Đại đa số người ta nấu cháo thường có thói quen cho tất cả thịt, cá, rau cải vào nấu chung một nồi. Tiệm cháo chuyên nghiệp thì không làm vậy. Cháo là cháo, vật liệu là vật liệu, nên chia ra, phần nào nấu thì nấu, phần nào luộc thì luộc, cuối cùng bỏ chung vào cũng chỉ nấu không quá 10 phút.

Nấu cháo như vậy mới không sợ bị đục, nhất là thịt và hải sản nên nấu riêng với cháo.

Quý vị nào ăn chay thì nêm gia vị chay, vật liệu chay, tùy theo sở thích.

[thienthanh]

Nguyễn Hiền, người tình thủy chung của thi ca miền Nam, 20 năm.

Du Tử Lê

Nói tới nhạc sĩ Nguyễn Hiền, đa số thường đề cập tới sự kiện ông có một trí nhớ siêu việt và, một kiến thức sâu rộng nhờ khả năng thông thạo nhiều sinh ngữ.

Cũng không ít người đề cập tới bản chất nhẹ nhàng, lịch lãm của ông trong những giao tiếp đời thường.


Từ trái qua: Du Tử Lê, Nguyễn Hiền, Kiều Chinh.

Tuy nhiên, dường như có ít người ghi nhận rằng, nếu theo tỷ lệ, trong số hàng trăm sáng tác của họ Nguyễn (chỉ tính tới tháng 4, 1975,) số lượng ca khúc của ông phổ từ thơ của các thi sĩ; đã đạt tới một con số đáng kể.

Căn cứ theo tài liệu của trang nhà Ðặc Trưng, một trang nhà sưu tập tương đối đầy đủ các sáng tác âm nhạc, thi ca, văn xuôi... của người Việt trong nước cũng như hải ngoại thì, trong số 18 ca khúc của nhạc sĩ Nguyễn Hiền, được khán thính giả yêu thích nhất mà trang nhà này sưu tầm được, thì hết 9 ca khúc nổi tiếng ấy, vốn là thơ, hoặc lời do các thi, văn sĩ viết.

Ðiểm theo danh sách những ca khúc của họ Nguyễn do trang nhà Ðặc Trưng phổ biến theo thứ tự, chúng ta có: “Anh Cho Em Mùa Xuân,” thơ Kim Tuấn; “Mười Hai Câu Của Tuổi Trẻ,” thơ Song Hồ; “Hồ Than Thở,” thơ Hà Dzũng; “Hoa Bướm Ngày Xưa,” lời Thanh Nam; “Hương Thề,” thơ Hoàng Ngọc Liên; “Lá Thư Gửi Mẹ,” thơ Thái Thủy; “Mái Tóc Dạ Hương,” thơ Ðinh Hùng; “Người Em Nhỏ,” thơ Thiệu Giang; “Thanh Bình Ca,” lời Thanh Nam.

Tôi không biết sinh thời, nhạc sĩ Nguyễn Hiền có làm thơ không? Nhưng hiển nhiên với số lượng thơ phổ nhạc chiếm tới một nửa tổng số ca khúc của mình, họ Nguyễn nếu không phải là thi sĩ thì ông cũng là một người yêu thơ và, có một trình độ thưởng ngoạn thi ca đặc biệt, hơn người.

Vì thế, tôi không chút ngạc nhiên khi tình cờ tìm được bài viết của tác giả Lê Hữu, nhan đề “Nguyễn Hiền, nhạc, thơ tràn muôn lối” đăng tải trên Diễn Ðàn Mẫu Tâm.

Lê Hữu viết bài vừa kể “nhân kỷ niệm ba năm ngày mất của nhạc sĩ Nguyễn Hiền” tháng 12 năm 2008.

Trong bài viết công phu của mình, tác giả Lê Hữu đã chỉ ra nhiều điều mang đầy tính thi sĩ của cố nhạc sĩ Nguyễn Hiền. Ðó là những phân tích, tôi nghĩ có thể ít người thấy được, nếu Lê Hữu không viết ra.

Tác giả Lê Hữu đặc biệt ghi nhận nhiều về những đổi mới cũng như phần sáng tạo của Nguyễn Hiền qua ca khúc “Anh Cho Em Mùa Xuân,” thơ Kim Tuấn. Một trong những ca khúc gắn liền với mùa Xuân của người Việt Nam dù ở bất cứ nơi nào trên hành tinh này.

“Anh Cho Em Mùa Xuân” một trong vài ca khúc của nền tân nhạc Việt mà, tôi từng trộm nghĩ, mùa Xuân sẽ giảm đi hương xuân và, vị xuân rất nhiều...; nếu cùng với sự cựa mình, thức dậy của thiên nhiên mà chúng ta không được nghe những nốt nhạc, những ca từ náo nức, rạo rực thương yêu, cùng hy vọng lấp lánh ứa ra từ nốt nhạc đầu tiên, tới cuối cùng của ca khúc ấy.

Trong bài viết chứa đựng nhiều phát hiện mới mẻ của mình, tác giả Lê Hữu viết nguyên văn như sau:

“‘Bầy chim lùa vạt nắng... ’ câu hát tôi thích nhất. ‘Lùa vạt nắng’, tôi chưa nghe ai nói thế bao giờ. Chữ ‘lùa’ ấy rất mới, rất đẹp, rất thơ. Làm sao mà ông lại có thể nghĩ ra được cái chữ tài tình đến như vậy? Làm sao mà ông lại dùng chữ ấy chứ không phải là một chữ nào khác? (‘Bầy chim... đùa vạt nắng’ chẳng hạn, như thế cũng là hay, nhưng không thể hay bằng ‘...lùa vạt nắng’). Ngày ấy chưa ai viết những lời như thế trong thơ, trong nhạc. Mãi về sau này ta mới nghe ‘lùa nắng cho buồn vào tóc em’ (Nắng Thủy Tinh, Trịnh Công Sơn).

“Ðiều thú vị, câu ấy không phải là câu thơ Kim Tuấn trong ‘Nụ Hoa Vàng Ngày Xuân,’ mà là thơ... Nguyễn Hiền.

“‘Con chim mừng ríu rít’ trong bài thơ được ông đổi ra thành ‘bày chim lùa vạt nắng’, để tương ứng với những nốt nhạc thấp cao, trầm bổng, vừa giữ được ý thơ (vẫn ‘nghe’ được tiếng chim ríu rít mừng vui), vừa thơ hơn và giàu hình ảnh hơn. (......)

“‘Nhạc chan hòa đây đó’, câu hát ấy không thấy trong thơ Kim Tuấn. Hơn thế nữa ‘nhạc, thơ tràn muôn lối’, câu hát cuối của bài hát ấy cũng không thấy trong thơ Kim Tuấn. Trong ‘Nụ Hoa Vàng Ngày Xuân’ không có câu nào nói đến ‘nhạc’ cả. Vậy thì những câu ấy ở đâu ra, nếu không phải là thơ của Nguyễn Hiền. Trong nhạc có thơ, trong thơ có nhạc. Nhạc quyện vào thơ, thơ quấn lấy nhạc. Nhạc thơ, thơ nhạc đã hòa làm một.” (Lê Hữu)

Tiếng Việt vốn được ghi nhận là giàu có nhạc tính và hình ảnh. Vì thế mà biên giới hay khoảng cách giữa thơ và nhạc Việt là một biên giới, một khoảng cách rất mong manh, nếu không muốn nói là đã bị san bằng. Ðã hòa lẫn.

Nhìn lại, người ta thấy những ca khúc nào của nền tân nhạc miền Nam, 20 năm, hôm nay còn tồn tại, còn vang âm trong tâm hồn người thưởng ngoạn, đều là những ca khúc mà cuộc hôn phối giữa thơ và nhạc, đã đạt tới mức bất hoại trước bản chất vùi dập, xóa bỏ của thời gian.

Nhưng chọn lựa để đi tới cuộc hợp hôn vĩnh cửu lại hoàn toàn tùy thuộc nơi cảm quan, bản chất của mỗi nhạc sĩ.

Có những nhạc sĩ chỉ rung động với những bài thơ mà chia lìa hay khổ đau là đỉnh điểm.

Cũng có những nhạc sĩ chỉ có thể “thành gia thất” với những nàng thơ mà niềm vui và tiếng cười là chọn lựa thứ nhất.

Giữa hai cực này, tân nhạc Việt Nam, nghiêng hẳn về phía tuyệt vọng, nát tan, như là một khía cạnh đặc thù, tương tác, song sinh với dòng thi ca Việt Nam khởi từ thời tiền chiến...

Sự “lấn sân” của những cảm thức sướt mướt tình phụ, đọa lạc thân, tâm của nền thơ nhạc Việt, tôi cho cũng là điều dễ hiểu.

Ngoài ảnh hưởng của phong trào văn chương lãng mạn khởi tự Pháp, du nhập vào Việt Nam khoảng giữa thập niên 1930, chúng ta cũng đừng quên lịch sử của dân tộc Việt Nam là một chuỗi dài chiến tranh, tang tóc... Trong ký ức của người Việt Nam nào, cũng có ít nhiều khăn tang, tử biệt.

Do đó, sự chấn thương tình cảm phản ảnh trong sinh hoạt văn học, nghệ thuật 20 năm miền Nam Việt Nam, đã như một thuộc tính của dòng sinh mệnh ấy.

Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa tất cả các thi sĩ, nhạc sĩ đều bước về phía của cùng quẫn chia ly mà nhạc sĩ Nguyễn Hiền, là một biểu tượng rõ ràng nhất.

Không biết có phải, như đã nói, bản chất hay cá tính họ Nguyễn vốn dịu dàng, êm đềm, nên âm điệu và những ca từ ông chọn cho các sáng tác của mình, đều ít tính áo não, thê thiết, như cõi nhạc của khá nhiều nhạc sĩ cùng thời với ông.

Nói cách khác, trong kho tàng thi ca Việt Nam nói chung, miền Nam Việt Nam, 20 năm nói riêng, họ Nguyễn vẫn có thể tìm đến với những tình yêu tuyệt vọng, hay những kết cuộc bi thảm hơn kiểu mối tình Trương Chi, lúc chết đi trái tim của kẻ bị phụ tình không tiêu tan mà thành khối ngọc nối tiếp tương tư...

Nhưng Nguyễn Hiền đã chọn cho đời nhạc của mình, một cõi giới khác. Cõi giới của những tỏ tình tha thiết ân cần, đằm thắm nhắn nhủ...

Thí dụ, như những ca từ trong ca khúc “Người Em Nhỏ” (thơ Thiệu Giang); sáng tác đầu tay này, họ Nguyễn viết khi ông mới bước vào tuổi 18:

“Tôi có người em nhỏ
“xanh xanh đôi hàng mi
“Môi hồng vừa đương độ
“Chưa biết sầu chia ly.

“Ngày tôi đi vàng nắng
“Nghiêng nghiêng một hàng cau
“Mai ta nhìn mây trắng
“Gửi lời về thương nhau”

Ở phần coda, trước khi kết thúc, tuy nói tới “biệt ly” - Nhưng đó lại là cái “biệt ly” xác tín về một tình yêu đã hình thành, một hứa hẹn tái hợp lấp lánh đâu đó:

“Tôi có người em nhỏ
“Xanh xanh đôi hàng mi
“Môi hồng vừa đương độ
“Ðã biết sầu biệt ly.”


Trong ca khúc “Lá Thư Gửi Mẹ” (thơ Thái Thủy), dù nội dung nói một cuộc lên đường đi vào lửa đạn, nhưng nốt nhạc của ông vẫn chan chứa một niềm tin; như thể ra đi cũng đồng nghĩa với trở về một cách nào khác:


“Mẹ ơi! thôi đừng khóc nữa
“Cho lòng con nặng sầu thương
“Con đi say tình viễn xứ
“Ðâu có quên tình cố hương”...

Ngay trong bài “Mái Tóc Dạ Hương” (thơ Ðinh Hùng,) tuy cũng nói về một chia tay. Nhưng đó là một chia tay chia tay làm thành kỷ niệm trăm năm. Kỷ niệm trăm năm là những hạt ngọc gắn trên vương miện quá khứ. Quá khứ của một tình yêu một thời và do đó, một đời:

“Từng bước lần theo trăng viễn khơi
“Trong đêm còn mơ dáng ai cười
“Tiếng cười như cõi thiên thu lại
“Tiền kiếp xưa nào em hé môi.

“Rồi đây trên những lối đi này
“Ta sẽ cùng ai tay nắm tay
“Nhịp chân lưu luyến mãi cung đàn
“Buông lắng chìm tâm tư đắm say.

“Dĩ vãng nào xanh hơn mắt em?
“Chao ôi! màu suối tóc buông mềm
“nét buồn khuê các hoen sương phủ
“Nhạt ánh sao mờ bên dáng xiêm.”

Chọn đường đi riêng, một đường đi không cùng hướng với những người đồng thời, nhưng phù hợp với cá tính, bản chất của mình, phải chăng nhạc sĩ Nguyễn Hiền đã vô tình cho những thế hệ sau ông, biết rằng:

- Nền thi ca miền Nam hai mươi năm, không chỉ có nước mắt.

Nền thi ca ấy, qua ca khúc của ông, còn có tiếng cười hân hoan của lục lạc thương yêu; tiếng reo ngân thánh thót của chuông khánh những mùa Xuân đã qua và, những mùa Xuân sẽ tới, nữa.

Du Tử Lê
(15 tháng 6, 2010)

[hoanghoa]

Uruguay - Hà Lan, thời khắc của ý chí và lòng dũng cảm

Trước cơ hội vào chung kết World Cup lần đầu sau nhiều năm trắng tay, đại diện Nam Mỹ quyết vượt khó để chinh phục thử thách. HLV Van Marwijk của Hà Lan cũng không cho phép học trò phấn khích quá sau chiến thắng trước Brazil.

Uruguay gặp Hà Lan trong trận bán kết World Cup là kết quả gây bất ngờ cho người hâm mộ và giới chuyên gia song cả hai đều xứng đáng với thành tích đó sau khi thể hiện sự ổn định, khả năng phòng ngự và tận dụng cơ hội sắc bén kể từ ngày khai mạc. Đội chiến thắng hôm nay sẽ có lần thứ ba lọt vào chung kết World Cup còn đội thua sẽ phải tranh huy chương đồng.

Forlan sẽ dẫn đầu hàng công của Uruguay trong trận đấu Hà Lan được đánh giá cao hơn.

Sau cuộc so tài căng thẳng và kịch tính ở tứ kết (thắng Ghana 4-2 trong loạt đá luân lưu), Uruguay lọt vào vòng bốn đội mạnh nhất lần đầu tiên trong 40 năm. Tại World Cup Mexico 1970, họ thua Brazil (đội sau đó lên ngôi) với tỷ số 1-3, và kết thúc giải với vị trí thứ tư. Trong khi đó Hà Lan là đội tuyển nổi lên sau thời đỉnh cao của Uruguay, vào chung kết năm 1974, 1978 và bán kết năm 1998.

Lần gặp nhau duy nhất giữa Uruguay và Hà Lan tại World Cup diễn ra vào năm 1974. Tiền vệ Johnny Rep ghi cả hai bàn trong chiến thắng 2-0, đưa "cơn lốc da cam" của bóng đá tổng lực và siêu sao Johan Cruyff dẫn đầu vòng bảng. Trong đội hình của Uruguay khi đó có hậu vệ Pablo Forlan, cha của tiền đạo Diego Forlan. Đang có phong độ tốt, đây sẽ là cơ hội để cậu con trai Diego đem lại niềm vui cho gia đình và đất nước Nam Mỹ.

Trước cuộc chạm trán sống còn tối nay, cả hai HLV Oscar Tabarez (Uruguay) và Bert van Marwijk (Hà Lan) đều gặp vấn đề lớn về lực lượng. Với đại diện khu vực Nam Mỹ, án treo giò của Jorge Fucile và Luis Suarez gây suy yếu khả năng tấn công, trong khi trung vệ thủ quân Diego Lugano và tài năng trẻ Nicolas Lodeiro không có nhiều cơ hội ra sân (chấn thương). Tương tự Hà Lan có hai cầu thủ quan trọng bị treo giò là hậu vệ phải Van der Wiel và tiền vệ trụ Nigel de Jong.

Màn trình diễn ở ba vòng đấu trước cho thấy Hà Lan đương nhiên được đánh giá cao hơn Uruguay. HLV Tabarez sẽ phải tìm phương án để khai thác tối đa khả năng ghi bàn của Forlan trong khi Suarez bị treo giò. Tiền đạo của CLB Atletico Madrid đang thể hiện được khả năng ghi bàn đa dạng (sút bóng sống, dứt điểm từ xa, sút phạt trực tiếp), trở thành niềm hy vọng với 27 bàn trong sự nghiệp quốc tế. Đáng chú ý, cả ba bàn của Forlan tới nay tại World Cup đều được ghi vào lưới các đội châu Phi (Nam Phi và Ghana).

Trong khi đó, cầu thủ nguy hiểm nhất đối với Uruguay chắc chắn là Wesley Sneijder. Với những đường chuyền dọn cỗ và nhiều bàn thắng bất ngờ, tiền vệ của CLB Inter đang cho thấy phong độ đỉnh cao và khả năng quyết định số phận trận đấu. Chỉ một cú ra chân chính xác, hay cú sút xoáy sở trường, Sneijder có thể thay đổi cục diện trên sân ngay lập tức.

Bên cạnh tính chất căng thẳng giữa hai trong số bốn đội mạnh nhất World Cup, trận bán kết đầu tiên còn là cuộc so tài giữa hai đội đang có phong độ rất cao. Đoàn quân của HLV Van Marwijk toàn thắng cả 9 trận từ đầu năm - một phần trong chuỗi 24 trận bất bại từ năm 2008. Trong khi đó, Uruguay không thua trong 9 trận gần nhất, bao gồm 7 trận từ đầu năm (5 thắng, 2 hòa).

Sneijder có thể thành ứng cử viên Quả bóng vàng nếu Hà Lan vào chung kết.

"Đây sẽ là một trận đấu rất gay cấn đối với cả hai. Chúng tôi cần chơi tập trung, vì đánh bại Uruguay không phải là nhiệm vụ dễ dàng. Họ đã không vào bán kết nếu không có khát khao và mục tiêu chiến thắng. Chúng tôi không được phép có ý nghĩ có nhiều cơ hội hơn Uruguay", HLV Van Marwijk của Hà Lan nói.

"Hà Lan là một đối thủ lớn. Họ chưa thua trận nào trong hai năm qua và thế hệ hiện nay có chút khác biệt so với các thế hệ trước. Hàng thủ Hà Lan hầu như không có điểm yếu. Họ cũng chơi rất tốt ở hàng tiền vệ, vừa chắc chắn vừa sáng tạo, trong đó có những cầu thủ đẳng cấp thế giới như Van Bommel, Sneijder và Robben. Họ luôn biết cách áp đặt trận đấu và tìm cách tấn công. Đây sẽ là trận đấu rất khó, nhưng tôi tin không có nhiệm vụ bất khả thi", Tabarez - nhà cầm quân dày dạn kinh nghiệm của Uruguay nói.

Đội hình xuất phát dự kiến:

Uruguay: Muslera; M. Pereira, Scotti, Victorino, A. Pereira; A. Fernandez, Arevalo, Perez, Cavani; Abreu, Forlan.

Hà Lan: Stekelenburg; Boulahrouz, Heitinga, Mathijsen, Van Bronckhorst; Van Bommel, De Zeeuw; Kuyt, Sneijder, Van der Vaart; Van Persie.

Nguyễn Tuấn