Trung Quốc gần tới chỗ ngang với Hoa Kỳ
là hai cường quốc hàng đầu thế giới
Tuesday, November 17, 2009
BẮC KINH (AP) - Thực tế nổi bật nhất thể hiện qua chuyến công du của Tổng Thống Obama ở Á Châu là thế chuyển biến quyền lực trong đó Trung Quốc đang tiến gần ngang với Hoa Kỳ ở vị trí của hai cường quốc hàng đầu thế giới.
Sau cuộc họp kéo dài hai giờ giữa hai phái đoàn Hoa Kỳ và Trung Quốc tại Ðại Sảnh Nhân Dân ở Bắc Kinh hôm Thứ Ba 17 Tháng Mười Một và cuộc hội đàm riêng của hai nhà lãnh đạo trong bữa ăn tối Thứ Hai, Tổng Thống Barack Obama và Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào cùng hứa hẹn tăng cường hợp tác để đối phó với các vấn đề chung trên thế giới.
Tổng Thống Obama nói: “Những thách thức lớn của thế giới trong thế kỷ 21 liên quan chung đến cả hai nước chúng ta và là những thách đố mà không một quốc gia nào có thể giải quyết bằng lối đơn phương hành động.”
Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào tuyên bố: “Những thử thách trên toàn cầu đang gia tăng và các quốc gia càng ngày càng phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn”.
Các giới chức chính quyền Hoa Kỳ bày tỏ lạc quan về sự thành công trong chuyến công du của Tổng Thống Obama ở Á Châu vì đã tạo lập được nền tảng cho sự liên kết Hoa Kỳ-Trung Quốc trong việc đương đầu với mọi vấn đề từ khí hậu địa cầu đến kềm chế phát triển vũ khí nguyên tử. Tuy nhiên theo nhận định của nhiều quan sát viên thì Trung Quốc chưa đưa ra những cam kết gì cụ thể cho nền tảng hợp tác.
Phát Ngôn Viên Tòa Bạch Ốc Robert Gibbs trả lời chất vấn của các phóng viên, nói: “Tôi không thể dự đoán hay có thẩm quyền giải thích thay cho tổng thống rằng mọi chuyện sẽ chuyển biến như thế nào.qua 2 ngày rưỡi của chuyến công du ở Trung Quốc”.
Còn lời tóm gọn của Tổng Thống Obama trong buổi xuất hiện chung với Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào là: “Toàn bộ những mối quan hệ giữa Hoa kỳ và Trung Quốc có tầm bao quát hơn nhiều và không chỉ trong một vấn đề”.
Hai nhà lãnh đạo loan báo đạt được những thỏa hiệp mới, có nhiều tiềm năng, về lãnh vực năng lượng sạch và nghiên cứu khoa học. Cả hai cam kết hợp lực giải quyết những vướng mắc còn tồn tại trong vấn đề khí hậu địa cầu, xác lập lại ý nguyện cùng nhau kềm chế tham vọng nguyên tử của Iran và Bắc Hàn nhưng Hồ Cẩm Ðào nói thêm là cần phải tiếp tục đàm phán.
Hai đề mục mà Hoa Kỳ mong muốn Trung Quốc có chuyển đổi là về kinh tế - định giá lại đồng nhân dân tệ - và về chính trị - bãi bỏ kiểm duyệt, chấm dứt những vi phạm nhân quyền - thì không thấy được công bố đạt tới những tiến bộ gì.
Một cách gián tiếp, hai nhà lãnh đạo tỏ lộ những điểm bất đồng còn chưa thỏa hiệp được. Theo lời Hồ Cầm Ðào, ông đã nói với Tổng Thống Obama rằng trong tình hình còn đang phải tranh đấu với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cả hai quốc gia “cần phải dứt khoát chống đối và mạnh mẽ loại bỏ tất cả mọi hình thức bảo vệ mậu dịch”. Ngược lại Tổng Thống Obama kêu gọi Trung Quốc nới lỏng sự kiểm soát để giữ cho đồng nhân dân tệ tương đối yếu hầu trợ giúp cho hàng hóa xuất cảng.
Tổng Thống Obama cũng nhấn mạnh đến vấn đề nhân quyền, ông nói: “Chúng tôi không tin những nguyên tắc này chỉ áp dụng riêng với nước Mỹ mà đó là quyền phổ biến cho toàn thế giới, toàn thể các quốc gia, dân tộc, các nhóm tín ngưỡng thiểu số”.
Bản thông cáo chung do hai nhà lãnh đạo đưa ra đề cập đến toàn bộ các vấn đề, bao quát nhất kể từ khi hai nước thiết lập bang giao 30 năm trước. Ý nguyện hợp tác bao gồm từ quân sự tới đối thoại về nhân quyền, thám hiểm không gian, khí hậu địa cầu, tình hình Pakistan và Afghanistan, chương trình nguyên tử của Bắc Hàn và Iran cho tới vấn đề quan tâm nhất toàn cầu là hồi phục kinh tế.
Tổng Thống Obama xác nhận là với lần đầu tiên đến thăm Trung Quốc, ông hết sức mong muốn được hiểu biết hơn về đất nước này. Ông khẳng định: “Tiến triển trong mối bang giao giữa hai nước không thể nào không có bất đồng ý kiến và trở ngại. Nhưng bằng sự hợp tác, cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều được an ninh hơn và thịnh vượng hơn”. Các quan sát viên nhận xét là phương cách không khơi sâu và vạch trần những bất đồng là nghệ thuật của Obama để đạt được thành công.
Trong hai ngày ở Bắc Kinh, tổng thống cũng gặp Chủ Tịch Quốc Hội Ngô Bang Quốc. Tối Thứ Ba, Chủ Tịch Hồ Cẩm Ðào đãi quốc yến thực đơn đặc biệt của Trung Hoa, với 150 khách tham dự. Hồ Cẩm Ðào ngồi giữa Tổng Thống Obama và Ngoại Trưởng Hillary Clinton. Ban nhạc trình diễn một chương trình hỗn hợp các ca khúc Hoa Kỳ và Trung Hoa.
Tổng Thống Obama cũng có những khoảng thời gian thăm viếng những thắng tích lịch sử ở Bắc Kinh. Sáng sớm Thứ Ba ông đi thăm Cấm Thành; dưới trời lạnh và những đám tuyết còn phủ trên nóc các đền đài cổ cũng như trên sân, Obama cho biết: “Tôi phải nói là đã không biết rằng Bắc Kinh cũng lạnh lẽo giống như thành phố Chicago của tôi”, và nhận xét “Ðây là di sản thể hiện sự vĩ đại của lịch sử Trung Quốc”. Ngày Thứ Tư, Tổng Thống Obama sẽ đi thăm Vạn Lý Trường Thành trước khi rời Trung Quốc đi Nam Hàn. (H.C.)