Khủng bố gốc Mỹ bị bắt đã cung cấp tin tức quý giá
Sunday, July 26, 2009
NEW YORK (AP) - Khi một thành viên gốc Mỹ của tổ chức khủng bố al-Qaeda, Bryant Neal Vinas, bị bắt ở Pakistan cuối năm ngoái, anh ta không bị đưa vào một trại tù quân đội hay một nhà giam bí mật của CIA tại một quốc gia khác để bị thẩm vấn.
Thay vào đó, tay khủng bố lưu động này được chuyển giao cho FBI và đưa về New York để bị truy tố ra tòa.
Nhiều tháng trước khi Tổng Thống Barack Obama lên cầm quyền với lời hứa hẹn sẽ thay đổi chính sách chống khủng bố của Hoa Kỳ, chính phủ Bush đã cho Vinas được hưởng tất cả quyền lợi của một nghi can tội phạm ở Hoa Kỳ.
Và anh ta đã khai hết.
Trong khi việc một công dân Hoa Kỳ bị bắt ở Pakistan rõ ràng là một trường hợp đặc biệt, những gì xảy ra quanh việc đối xử với Vinas cho thấy có thể đã có sự thay đổi trong cuộc chiến chống khủng bố, dựa nhiều hơn vào kinh nghiệm chống tội phạm của FBI và hệ thống tòa án dân sự thay vì các điều tra viên CIA và các nhà tù quân đội.
“Ðây là một trường hợp hành xử đúng theo quy luật. Ðây là một hoạt động theo đúng nghĩa của nhân viên công lực và đã thành công,” theo lời một viên chức cao cấp cơ quan công lực, một trong vài giới hữu trách tiết lộ vụ này với điều kiện phải được giấu tên vì không được phép công khai thảo luận.
Viên chức trên cho hay Vinas đã cung cấp “một mỏ vàng tin tức tình báo” cho giới hữu trách Hoa Kỳ, kể cả tin tức có thể đã đưa đến việc giết một kẻ tình nghi khủng bố bằng hỏa tiễn phóng đi từ phi cơ không người lái Predator hồi Tháng Mười Một năm ngoái.
Một viên chức khác cho hay trong tiến trình thẩm vấn, Vinas, 26 tuổi, đã dần dần cung cấp “một kho tàng” tin tức, cho phép các giới chức chống khủng bố ở Hoa Kỳ biết nhiều chi tiết về sự hoạt động của al-Qaeda.
FBI lần đầu tiên biết về Vinas sau khi cảnh sát Pakistan bắt giữ anh ta hồi Tháng Mười Một năm 2008 ở Peshawar, một thành phố đầy rẫy thành phần Taliban và al-Qaeda hoạt động dọc theo biên giới Tây Bắc của Pakistan, sát với Afghanistan.
Vinas, sinh ra ở Quens, New York và theo đạo Công Giáo, lớn lên ở Long Island, bị giao cho FBI. Giới hữu trách Hoa Kỳ lâu nay vẫn lo ngại về việc al-Qaeda đẩy mạnh nỗ lực tuyển mộ những thành viên từ các quốc gia khác và dễ dàng trà trộn.
Ðây không phải là lần đầu tiên một người Mỹ đã đến Pakistan để tham gia vào Thánh Chiến (Jihad). Ðã có những người đi trước anh ta như “Taliban Mỹ” John Walker Lindh, hiện bị giam, và tay khủng bố Jose Padilla.
Lúc đầu, sau khi bị bắt, Vinas tỏ ra lo sợ và chán nản.
Khi được đưa về Mỹ, một viên chức nói rằng anh ta “khởi sự cộng tác” và dần dần tin tưởng FBI.
Một trong những tin tức đầu tiên Vinas cung cấp cho các thẩm vấn viên là thú nhận vai trò của mình trong việc giúp al-Qaeda đặt kế hoạch tấn công trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
“Tôi cung cấp cho một viên chức cao cấp al-Qaeda tin tức chi tiết về cách hoạt động của hệ thống đường hỏa xa ở Long Island mà tôi biết rõ vì đã nhiều lần sử dụng,” Vinas khai với một thẩm phán trong phiên xử bí mật khi anh ta nhận tội khủng bố.
Vinas sau đó cho biết thành phần khủng bố muốn đặt bom trên con đường hỏa xa này.
Giới hữu trách cho hay chính nhờ vào tin tức của Vinas cung cấp mà họ đã đưa ra lời báo động vào mùa lễ Phục Sinh năm ngoái về việc có thể có âm mưu đặt bom trong hệ thống chuyên chở công cộng ở khu vực thành phố New York.
Vinas, có cha gốc Peru và mẹ gốc Argentina, khai rằng anh ta sang Pakistan hồi Tháng Chín năm 2007, đến Lahore và sau đó đi Peshawar.
Các chuyên gia tình báo nói rằng cấp chỉ huy anh ta đã giao cho công tác đầu tiên, có thể là để thử thách sự trung thành, là bắn hỏa tiễn vào một căn cứ Hoa Kỳ ở Afghanistan.
Cuộc tấn công đầu tiên không thành vì trở ngại liên lạc và trong vụ tấn công thứ nhì, hỏa tiễn rơi bên ngoài căn cứ.
Sau đó Vinas đồng ý trở thành một tay khủng bố tự sát và được gửi về Peshawar để huấn luyện thêm.
Tháng Ba năm 2008, Vinas đến vùng Waziristan, sát biên giới Afghanistan, nơi nghi ngờ là chỗ trú ẩn của Osama bin Laden và các thành phần lãnh đạo Taliban khác, để được huấn luyện về chất nổ như C-3, C-4 và Semtex, chế tạo áo chứa bom cùng là cách sử dụng võ khí.
Tại đây, Vinas khai gặp một cựu tài xế tắc xi ở Bỉ gốc Morocco, người nói về việc có thể tấn công các vận động trường bóng tròn ở Âu Châu.
Vinas đã kể rõ chi tiết tất cả mọi việc cho FBI, chỉ ra các địa điểm được chụp hình và trên bản đồ, giúp họa sĩ FBI vẽ lại chân dung các nghi can. Anh ta trả lời tất cả các câu hỏi FBI đưa ra và tin tức này được chia sẻ với các cơ quan an ninh tình báo khác.
Một trong những tin tức Vinas cung cấp cho FBI là về Abdullah Azzam, một tuyển mộ viên của al-Qaeda.
Azzam chết trong một cuộc không tập hôm 19 Tháng Mười Một, vào khoảng thời gian ngay sau khi Vinas bị bắt. Giới hữu trách từ chối không cho biết là có phải CIA đã dùng phi cơ Predator bắn hỏa tiễn giết Azzam và những người khác nhờ vào tin tức do Vinnas đưa ra hay không.
Vinas nhận tội âm mưu giết công dân Hoa Kỳ hôm 28 Tháng Giêng năm 2009. Anh ta có thể bị án tù chung thân nhưng có thể sẽ được giảm án nhờ vào sự hợp tác với cơ quan chính quyền. (V.Giang)