Tin Tức Việt Nam Hàng Ngày

[hoanghoa]

Giáo hoàng Francis mong sớm thăm Việt Nam
November 21, 20240197

(Chinhphu.vn) – Tại cuộc gặp Thủ tướng Phạm Minh Chính, Thủ tướng Vatican vui vẻ nhận lời mời sang thăm Việt Nam và cho biết Giáo hoàng Francis mong sớm thăm Việt Nam.


Ngày 19/11 (theo giờ địa phương), tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Brazil, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có 7 cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước, các tổ chức quốc tế, gồm Tây Ban Nha, Paraguay, Canada, Singapore, UAE, Vatican, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Tại các cuộc gặp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trân trọng chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới các nhà lãnh đạo. Thủ tướng Chính phủ cũng chuyển lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường mời các nhà lãnh đạo tới thăm Việt Nam.

Tại cuộc tiếp xúc với Thủ tướng Vatican, Hồng y Pietro Parolin, hai bên bày tỏ vui mừng quan hệ Việt Nam – Tòa thánh thời gian qua có nhiều tiến triển tích cực, thể hiện qua các chuyến thăm, tiếp xúc của lãnh đạo cấp cao hai bên. Thủ tướng Chính phủ bày tỏ đánh giá cao và trân trọng những tình cảm tốt đẹp của Giáo hoàng Francis và Thủ tướng, Hồng y Pietro Parolin dành cho Việt Nam và trân trọng mời Thủ tướng Vatican sớm sang thăm Việt Nam.

Thủ tướng Vatican vui vẻ nhận lời và cho biết Giáo hoàng Francis mong sớm thăm Việt Nam, góp phần thúc đẩy mối liên kết giữa Tòa thánh và Giáo hội Công giáo Việt Nam, tăng cường hơn nữa quan hệ Việt Nam – Tòa thánh Vatican.

[lengoi]

Trung Quốc lắp đặt radar trên đảo Tri Tôn, thách thức VN ở Biển Đông
Hưng Mai


 
Đảo Tri Tôn. (Hình minh họa: panoramio/Wikipedia.org)

Theo báo cáo của Chatham House, Trung Quốc có thể đã lắp đặt một hệ thống radar mới trên đảo Tri Tôn có vị trí chiến lược, chỉ cách bờ biển Việt Nam 130 hải lý (240km), thuộc quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp.

Hệ thống này được cho là có khả năng quét một vùng biển rộng lớn, từ đảo Hải Nam đến đá Subi khiến việc lắp đặt radar càng trở nên đáng lo ngại về mặt an ninh. Đây có thể được coi là một động thái có thể gây hạn chế các hoạt động của Việt Nam trong khu vực.

Việc triển khai hệ thống radar có thể mang lại cho Trung Quốc nhiều lợi thế. Đầu tiên, nó giúp Bắc Kinh giám sát chặt chẽ hơn vùng biển ven bờ miền Trung Việt Nam, nơi tập trung các căn cứ quân sự chiến lược của Việt Nam. Thứ hai, khả năng tác chiến điện tử và tình báo của Trung Quốc cũng được tăng cường đáng kể. Cuối cùng, việc giám sát các hoạt động thăm dò dầu khí của Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa cũng trở nên dễ dàng hơn.


Hơn nữa, khả năng phát hiện hoạt động của Việt Nam trong phạm vi radar bao phủ tạo ra một dạng “quyền kiểm soát trên thực tế” của Trung Quốc đối với vùng biển tranh chấp. Đây là một thách thức lớn đối với Việt Nam, buộc Hà Nội phải tìm cách cân bằng giữa việc khẳng định chủ quyền và tránh leo thang xung đột, đặc biệt khi Trung Quốc đã kiểm soát quần đảo Hoàng Sa từ năm 1974.

Trong bối cảnh rộng hơn, việc lắp đặt radar trên đảo Tri Tôn là một minh chứng cho sự mất cân bằng quân sự ngày càng tăng giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực Biển Đông, đặc biệt là Việt Nam. Hệ thống này được dự báo sẽ củng cố đáng kể khả năng giám sát của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, bao gồm khả năng phát hiện, theo dõi và nhắm mục tiêu cho các cuộc tấn công tầm xa – một yếu tố quan trọng trong các kịch bản xung đột.

Hà Nội đang theo đuổi chính sách “ngoại giao cây tre” với Bắc Kinh trong việc xử lý căng thẳng trên biển, nhưng với những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng, liệu Ba Đình sẽ tiếp tục duy trì chính sách “linh hoạt” với Bắc Kinh bằng cách tìm kiếm các biện pháp đối phó khác, hay cân nhắc một sự thay đổi chiến lược trong bối cảnh an ninh khu vực ngày càng phức tạp?

‘Bất đối xứng’ về khả năng quân sự

Dù chênh lệch về sức mạnh quân sự với Trung Quốc, Việt Nam đã từng thể hiện rõ quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo. Ví dụ như việc điều động tàu cá và tàu cảnh sát biển đối đầu trực tiếp với Trung Quốc tại sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 năm 2014. Hay việc kiên trì duy trì sự hiện diện tại Bãi Tư Chính năm 2019 bất chấp chiến thuật “bắp cải” khi Trung Quốc sử dụng nhiều lớp tàu để vây ép và quấy rối nhằm ngăn chặn hoạt động của phía Việt Nam và dần dần chiếm quyền kiểm soát khu vực mà không cần đến xung đột quân sự quy mô lớn.

Những phản ứng cứng rắn này cho thấy Việt Nam sẵn sàng hành động để bảo vệ lợi ích trên Biển Đông, buộc Trung Quốc phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong các hành động tiếp theo và tìm ra biện pháp đối phó với sự kiên quyết của Việt Nam.


Tuy nhiên, sự kiên quyết trong việc bảo vệ chủ quyền không đồng nghĩa với việc đóng băng quan hệ ngoại giao. Trên thực tế, Việt Nam vẫn theo đuổi mối quan hệ song phương ổn định với Trung Quốc, sử dụng các kênh liên lạc giữa lãnh đạo hai nước để giải quyết bất đồng một cách kín đáo. Việc ký kết 10 thỏa thuận hợp tác trong chuyến thăm của Thủ tướng Lý Cường tới Hà Nội gần đây, ngay cả khi Việt Nam công khai lên án hành động của lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc đối với ngư dân, chính là minh chứng rõ ràng nhất cho chính sách ngoại giao linh hoạt này.

Dù vậy, việc Trung Quốc lắp đặt hệ thống radar trên đảo Tri Tôn được dự báo sẽ thúc đẩy Việt Nam đẩy mạnh hiện đại hóa quân sự để đối phó với nguy cơ bị giám sát ngày càng cao. Việt Nam có thể sẽ tiếp tục các hoạt động bồi đắp đất ở Biển Đông, dựa vào sự “im lặng” từ phía Trung Quốc trước các hoạt động tương tự trước đây, đồng thời mở rộng hợp tác quốc phòng với các đối tác quan trọng như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines để tăng cường khả năng răn đe.

Sự việc lắp đặt radar trên đảo Tri Tôn khó lòng tạo ra một bước ngoặt trực diện và mạnh mẽ từ phía Việt Nam trong quan hệ song phương khi Hà Nội có khả năng vẫn sẽ tiếp tục duy trì cách tiếp cận linh hoạt, cân bằng giữa việc bảo vệ chủ quyền ở Biển Đông và việc duy trì quan hệ kinh tế – chính trị ổn định với Trung Quốc. Nói cách khác, Việt Nam đang theo đuổi một chiến lược đa chiều: vừa hợp tác, vừa đấu tranh, vừa củng cố quốc phòng, vừa tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế.

Tuy nhiên, bất lực để Trung Quốc xây dựng radar trên Đảo Tri Tôn có khiến Việt Nam duy trì được chiến lược đa chiều hay không khi bản thân hệ thống radar này không chỉ đơn thuần là một công trình riêng lẻ, mà còn là một mắt xích trong mạng lưới giám sát rộng lớn hơn của Trung Quốc, được thiết kế để đối phó với các phương tiện quân sự của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là máy bay ném bom tàng hình Northrop B-2 Spirit.

Sự hiện diện của hệ thống radar này có thể tạo ra những rào cản đáng kể cho việc hợp tác an ninh giữa Việt Nam và các nước phương Tây, đặc biệt là Mỹ, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung. Phi cơ chở Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi tránh bay qua Biển Đông trong chuyến thăm Đài Loan năm 2022 cho thấy Mỹ hoàn toàn ý thức được khả năng giám sát ngày càng tăng của Trung Quốc – một yếu tố có thể khiến các đối tác an ninh của Việt Nam e ngại hơn trong việc triển khai các hoạt động quân sự chung.

[lengoi]

Khi luật pháp thiếu công bằng và vội vàng
Đàm Chính Sự –
15 tháng 1, 2025

 
 
Đường xá Việt Nam. (Hình: Báo Chính Phủ)

Trong xã hội hiện đại, pháp luật đóng vai trò then chốt trong việc duy trì trật tự và công bằng. Tuy nhiên, một văn bản pháp luật dù được xây dựng với mục đích tốt đẹp vẫn có thể gây ra những hệ quả tiêu cực nếu thiếu sự cân nhắc kỹ lưỡng về tính công bằng và phù hợp với thực tiễn xã hội.

Nghị định 168 về xử phạt hành chính giao thông tại Việt Nam là một ví dụ điển hình cho thấy sự bất cập khi áp dụng các quy định máy móc, không tính đến điều kiện kinh tế xã hội và hạ tầng giao thông của đất nước, dẫn đến những hệ lụy không mong muốn.

Bình đẳng, trong một xã hội pháp quyền, là việc cung cấp các điều kiện như nhau cho tất cả mọi người và được xem là quyền cơ bản của con người, thể hiện qua việc mọi cá nhân đều có tư cách pháp lý như nhau, không bị phân biệt đối xử và được pháp luật bảo vệ một cách công bằng.


Để đạt đến sự công bằng thực sự, cần xem xét thêm yếu tố khác biệt giữa các cá nhân. Công bằng chính là việc tạo cơ hội như nhau, có tính đến những khác biệt để đảm bảo mọi người đều có khả năng tiếp cận và thụ hưởng các quyền lợi một cách hợp lý. Vì vậy, pháp luật không chỉ cần thể hiện sự bình đẳng mà còn phải hướng tới sự công bằng. Ví dụ, sự khác biệt về giới tính được thể hiện qua việc phụ nữ ở Việt Nam có tuổi nghỉ hưu sớm hơn nam giới và có quyền nghỉ thai sản sáu tháng. Tương tự, ở Phần Lan và nhiều nước Châu Âu, việc mọi trẻ em đều được giáo dục chất lượng cao miễn phí đến lớp 12 thể hiện sự công bằng khi đảm bảo tất cả trẻ em đều có cơ hội tiếp cận tri thức, bất kể sự khác biệt.

Do đó, luật pháp cần áp dụng sự bình đẳng nhưng vẫn phải xem xét các quy định để đảm bảo sự công bằng cho xã hội, từ đó bảo vệ quyền lợi của cả cộng đồng và những người yếu thế trước nguy cơ bị lạm quyền.

Nghị định 168 về xử phạt hành chính giao thông ở Việt Nam là một văn bản pháp luật đang gây ra sự bất công bằng, bởi mức phạt quá cao so với thu nhập bình quân của người dân, tạo ra gánh nặng kinh tế không tương xứng cho người vi phạm, đặc biệt đối với những người có thu nhập thấp. Mức phạt nặng nề này có tác động không đồng đều lên các tầng lớp khác nhau trong xã hội; người có thu nhập cao dễ dàng nộp phạt mà không gặp khó khăn, trong khi người có thu nhập thấp phải đối mặt với gánh nặng tài chính rất lớn, tạo ra sự bất bình đẳng trong việc thực thi pháp luật. Mặc dù việc xử phạt nặng các lỗi giao thông không phải là hiếm trên thế giới, tuy nhiên, các quốc gia khác thường có mức phạt phù hợp hơn với mức sống và thu nhập của người dân, đảm bảo tính răn đe nhưng không gây khó khăn quá mức.

Mức phạt tối đa cho xe hơi vượt đèn đỏ tại Việt Nam theo nghị định 168 là 20 triệu VNĐ. Trong khi đó mức phạt cao nhất cho hành vi tương tự ở Nhật Bản chỉ khoảng 12,000 yên (tương đương 1.95 triệu VNĐ) và ở Đức là 388.50 Euro (tương đương khoảng 10.3 triệu VNĐ). So sánh với GDP bình quân đầu người năm 2023 của Việt Nam khoảng $4,600 một năm, thấp hơn nhiều so với Nhật Bản là $33,846 và Đức là $52,824, mức phạt 20 triệu đồng ở Việt Nam tương đương gần 218% thu nhập bình quân tháng của một người dân. Trong khi đó, ở Nhật Bản và Đức, mức phạt tương đương chỉ chiếm khoảng 2.93% và 9.6% thu nhập bình quân tháng. Sự chênh lệch này cho thấy rõ sự bất hợp lý và thiếu công bằng trong quy định xử phạt giao thông của Việt Nam.

Hệ quả từ việc áp dụng mức phạt giao thông quá cao theo Nghị định 168 đã tạo ra những tình huống trớ trêu. Một đoạn phim lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh xe cứu thương chở bệnh nhân đi cấp cứu không thể chạy khi gặp đèn đỏ, do toàn bộ các xe phía trước dừng đèn đò và không dám nhúc nhích, sợ bị phạt vượt đèn.


Trái ngược với điều này, ở Đức, việc vượt đèn đỏ để nhường đường cho xe cứu thương là hành động được pháp luật cho phép và không bị phạt. Luật giao thông Đức còn quy định các phương tiện phải tạo “Rettungs Gasse” (làn cứu hộ) để ưu tiên các xe cứu thương, cứu hỏa.

Ở một góc độ khác, Phần Lan áp dụng hệ thống “day-fine” (phạt theo ngày), trong đó mức phạt vi phạm giao thông được tính dựa trên thu nhập cá nhân nhằm bảo đảm tính công bằng, khi người có thu nhập cao sẽ chịu mức phạt tương xứng. Nếu xét về tính ‘hợp tình hợp lý’ đối với người Việt, hệ thống phạt theo ‘day-fine’ của Phần Lan là một giải pháp công bằng nhất. Tuy nhiên, việc áp dụng hệ thống này ở Việt Nam sẽ gặp nhiều thách thức.

Trước hết, để xác định được tổng thu nhập của tài xế, chính quyền cần thu thập và can thiệp sâu vào dữ liệu thu nhập của công dân. Điều này chỉ khả thi ở các quốc gia có tính minh bạch cao và phúc lợi xã hội tốt, nơi người dân tin rằng việc khai báo thu nhập trung thực và đóng phạt đầy đủ sẽ mang lại lợi ích cho họ. Ngược lại, ở một quốc gia mà tình trạng tham nhũng còn cao và phúc lợi xã hội chưa thực sự mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân như Việt Nam, việc áp dụng hệ thống ‘day-fine’ có thể tạo điều kiện cho tham nhũng và sách nhiễu, đặc biệt là trong ngành cảnh sát giao thông.

Thực tế, báo cáo “Tham nhũng dưới góc nhìn của người dân, doanh nghiệp và cán bộ, công chức, viên chức” năm 2012 do Ngân Hàng Thế Giới hợp tác với Thanh Tra Chính Phủ VN thực hiện, chỉ ra rằng cảnh sát giao thông là một trong những ngành có tỷ lệ tham nhũng cao nhất ở Việt Nam.

Ngoài ra, Nghị định 168 còn bộc lộ sự vội vàng trong khâu ban hành (có hiệu lực chỉ sau 5 ngày ban hành) khi hạ tầng giao thông vẫn chưa hoàn thiện, khiến tình trạng kẹt xe trên đường phố Việt Nam trở nên trầm trọng hơn. Tình trạng đèn giao thông đang xanh đột ngột chuyển sang đỏ không phải là hiếm, gây ra các điểm ùn tắc giao thông. Mặc dù các biện pháp xử phạt thắt chặt đã giúp giảm bớt một phần các vi phạm, nhưng đồng thời cũng làm tình hình ùn tắc giao thông trở nên tồi tệ hơn.

Cục Cảnh Sát Giao Thông cho rằng hiện tượng ‘đang xanh bỗng nhảy đỏ’ là do đèn giao thông thế hệ cũ và sắp được thay thế. Nhưng bao giờ thay? Như vậy, có thể thấy Nghị định 168 chỉ đang giải quyết phần ngọn của vấn đề, tức là hậu quả của việc quản lý giao thông yếu kém. Còn những vấn đề gốc rễ như hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ và quá tải, cùng các giải pháp về tổ chức giao thông và quy hoạch đô thị chưa được cải thiện đáng kể thì không mấy khi được đoái hoài tới.

Vì vậy, cũng không khó hiểu khi nhiều người cho rằng Nghị định 168 chỉ làm khổ dân và làm giàu cho cán bộ.

[TranAnhDung]

Quốc hội họp bất thường lần 9: Bàn về vấn đề gì?


Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn NGUỒN HÌNH ẢNH,GETTY IMAGES/BBC
11 tháng 2 2025

Kỳ họp bất thường thứ 9 của Quốc hội khóa 15 từ ngày 12-19/2 sẽ quyết định cơ cấu tổ chức bộ máy, nhân sự và nhiều nội dung then chốt khác, truyền thông trong nước đưa tin.

Tại kỳ họp bất thường lần này, Quốc hội sẽ xem xét và thông qua bốn luật, năm nghị quyết quan trọng nhằm sắp xếp, hoàn thiện thể chế và cơ chế hoạt động của hệ thống chính trị, đồng thời quyết định bốn nội dung khác thuộc thẩm quyền, theo dự kiến chương trình của kỳ họp đăng trên trang Quochoi.vn.

Trọng tâm của kỳ họp lần này là phục vụ việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị quyết 18 của Trung ương.

Trong số các tờ trình được trình Quốc hội xem xét, có 6 tờ trình liên quan đến việc sắp xếp và tổ chức bộ máy, bao gồm: dự Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi); dự Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi); dự Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi); tờ trình nghị quyết của Quốc hội về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ; tờ trình nghị quyết của Quốc hội về cơ cấu tổ chức Chính phủ; dự thảo nghị quyết của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.


Trước đó, vào hôm 10/2, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 27/NQ-CP phiên họp chính phủ thường kỳ tháng 1/2025.

Nghị quyết yêu cầu các bộ phận gấp rút hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành các nghị định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ theo tổ chức bộ máy mới trước ngày 15/2 và đảm bảo đi vào hoạt động từ ngày 1/3.

Sắp xếp, tinh gọn bộ máy
tinh gọn chính phủ

Ngày đầu tiên của kỳ họp bất thường lần thứ 9 Quốc hội khóa 15 sẽ có một số nội dung nổi bật tập trung vào tổ chức Quốc hội, tổ chức Chính phủ và tổ chức chính quyền địa phương.

Trung ương Đảng vào hôm 24/1 đã thống nhất bộ máy Chính phủ Việt Nam nhiệm kỳ 2021 - 2026 sẽ được tinh gọn còn 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ, 5 cơ quan thuộc Chính phủ.

Chính phủ Việt Nam trước khi tinh gọn bao gồm 18 bộ và 4 cơ quan ngang bộ. Ngoài ra, còn có 8 cơ quan khác trực thuộc Chính phủ, chẳng hạn như Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Tiếng nói Việt Nam...

Dự kiến, 10 bộ sau đây sẽ hợp nhất thành 5 bộ mới:

Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng) và Bộ Tài chính (Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng) thành Bộ Tài chính.
Bộ Xây dựng (Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị) và Bộ Giao thông Vận tải (Bộ trưởng Trần Hồng Minh) thành Bộ Xây dựng.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ trưởng Lê Minh Hoan) và Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ trưởng Đỗ Đức Duy) thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng) và Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt) thành Bộ Khoa học và Công nghệ.
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ trưởng Đào Ngọc Dung) và Bộ Nội vụ (Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà) thành Bộ Nội vụ.
Như vậy, một khi sáp nhập, số bộ trưởng từ các bộ này dự kiến giảm từ 10 còn 5 người. Hiện vẫn chưa rõ ai ở, ai đi nhưng thẩm quyền phê chuẩn bổ nhiệm và bãi nhiệm chức vụ bộ trưởng là thuộc về Quốc hội.

Trong khi giảm số bộ bằng cách sáp nhập, Trung ương quyết định thành lập mới Bộ Dân tộc và Tôn giáo trên cơ sở Ủy ban Dân tộc tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tôn giáo từ Bộ Nội vụ.

Ủy ban Dân tộc là một cơ quan ngang bộ còn Ban Tôn giáo Chính phủ là một cơ quan trực thuộc Bộ Nội vụ. Quốc hội rất có thể sẽ phê chuẩn bổ nhiệm một bộ trưởng mới khi mà Bộ trưởng - Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (Hầu A Lềnh) mới đây đã được điều về Hà Giang giữ chức bí thư Tỉnh ủy.

Một nhân vật khác, ông Nguyễn Thanh Nghị, Bộ trưởng Xây dựng, cũng đã rời Hà Nội về TP HCM giữ chức phó bí thư thường trực Thành ủy trong một quyết định được Đảng công bố sáng 25/1. BBC đã phân tích sự kiện này trong một bài viết đăng tải cùng ngày.

Bộ trưởng Lao động-Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung từng bị Bộ Chính trị thi hành kỷ luật với hình thức khiển trách vào tháng 4/2024. Ông Dung bị cáo buộc liên quan tới "gói thầu do Công ty Cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái AIC thực hiện".

Trong khi đó, riêng Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong nhiệm kỳ này chiếc ghế bộ trưởng đã có 3 người ngồi, gồm ông Trần Hồng Hà (người hiện là phó thủ tướng), ông Đặng Quốc Khánh (đã bị bãi nhiệm) và hiện tại là ông Đỗ Đức Duy.

Như vậy, với việc giảm 5 bộ và thành lập một bộ mới, sau tinh gọn, khối Chính phủ còn lại 17 bộ và cơ quan ngang bộ.

Không chỉ nội các Chính phủ, khối Quốc hội dự kiến cũng được sắp xếp lại. Theo đó, một số ủy ban được sáp nhập hoặc đổi tên, cụ thể như sau:

Ủy ban Đối ngoại giải thể, nhiệm vụ chuyển về Ủy ban Quốc phòng và An ninh, Văn phòng Quốc hội và Bộ Ngoại giao.
Ủy ban Quốc phòng và An ninh đổi tên thành Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại.
Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp hợp nhất thành Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.
Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính - Ngân sách hợp nhất thành Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
Ủy ban Xã hội và Ủy ban Văn hóa - Giáo dục hợp nhất thành Ủy ban Văn hóa và Xã hội.
Ban Dân nguyện được nâng cấp thành Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội.
Ban Công tác đại biểu trở thành Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội.
Sau khi sắp xếp lại, khối Quốc hội giảm hai ủy ban so với trước đây.

Cuộc tinh gọn do Tổng Bí thư Tô Lâm khởi xướng đang được tiến hành rầm rộ và được truyền bá mạnh mẽ, ồ ạt khắp các phương tiện truyền thông trong nước những tháng vừa qua.

Ước tính khoảng 100.000 cán bộ công nhân viên chức nhà nước chịu ảnh hưởng từ việc này.

Người nghỉ hưu sớm theo Nghị định 178 sẽ nhận lương hưu và khoản hỗ trợ từ ngân sách. Nhà nước dự kiến chi 130.000 tỷ đồng cho đợt tinh giản biên chế.

Cũng trong hôm 12/2, Chính phủ trình bày Tờ trình về Đề án bổ sung về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên.

Đây sẽ là một mục tiêu đầy thách thức khi trước đó Quốc hội đã giao chỉ tiêu tăng trưởng GDP cho Chính phủ năm nay là 6,5-7%.

Mục tiêu này đã được điều chỉnh sau khi ông Tô Lâm phát động phong trào "vươn mình vào kỷ nguyên mới" với tham vọng đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao.

Tổng Bí thư Tô Lâm vào hôm 4/2 tại trụ sở Trung ương Đảng đã yêu cầu các cấp, các ngành quyết tâm thực hiện các chủ trương, giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% vào năm 2025, tạo đà cho giai đoạn 2026-2030 tăng trưởng hai con số.

Trong những ngày họp còn lại (Quốc hội nghỉ họp vào ngày Chủ nhật 16/2), Quốc hội sẽ thảo luận một số nội dung quan trọng khác như dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh; thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các cơ chế chính sách đặc thù để xây dựng các nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận;...

[lilac2010]

Bóng tối dân chủ che phủ kỷ nguyên ‘Rạng rỡ Việt Nam’
Đàm Chính Sự
 
 
Ông Tô Lâm. (Hình: Nam Trần Tuổi trẻ)

Thay vì kiến tạo một diễn đàn khai phóng để thảo luận về tương lai dân tộc, một bộ phận dư luận bị cuốn vào những tranh cãi chính trị xa lạ, mắc kẹt trong những câu chuyện giải trí phù phiếm.

Trong khi đó, luận điệu chính thống vẫn vọng vang rằng vận mệnh quốc gia đã có Đảng và Nhà nước dẫn dắt, định hình. Đảng CSVN, sau gần một thế kỷ kiến tạo mô hình xã hội chủ nghĩa chưa hoàn thiện, nay tiếp tục vẽ nên một viễn cảnh tươi sáng bởi Tổng Bí Thư Tô Lâm, với mỹ từ “Rạng rỡ Việt Nam.” Tuy nhiên, chính trong cái viễn cảnh được tô vẽ bởi hệ thống cầm quyền hiện tại, bóng tối của sự trấn áp dân chủ lại bao trùm, đe dọa phủ nhận mọi ánh sáng tiến bộ.

Từ góc nhìn người dân, thời kỳ mới này vẫn không thoát khỏi lối mòn “Đảng lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối,” một nguyên tắc cốt lõi của thể chế chính trị này. Tuyên bố của nhân vật được mệnh danh “nhà cải cách” Tô Lâm về “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, yêu cầu cấp bách của giai đoạn cách mạng mới” cùng khẩu hiệu “Đổi mới phương thức lãnh đạo, đảm bảo Đảng là ‘người cầm lái vĩ đại’” không khỏi gieo vào lòng dân sự hoài nghi sâu sắc về bất kỳ đổi thay thực chất nào về dân chủ.


Bài viết “Rạng rỡ Việt Nam” gần đây càng minh chứng cho sự cố thủ mô hình chính trị hiện hành chuyên chế độc đảng. Những kỳ vọng về một sự chuyển biến thể chế dân chủ, dù nhỏ bé đến đâu, dưới triều đại Tô Lâm và sự thống trị của cơ chế này, càng chìm vào bóng tối, bị cái tương lai xán lạn hứa hẹn che phủ bằng lớp sương mù tuyên truyền.

Như vậy, xu hướng tất yếu là Việt Nam tiếp tục bảo lưu hệ thống chính trị này, nơi lợi ích đảng được tôn thờ tối thượng, bất chấp nguyện vọng dân chủ của người dân. Quyền công dân vẫn chưa được kiến tạo thành hiện thực, mà ngược lại, ngày càng bị thu hẹp bởi sự kiểm soát độc đoán của nhà nước. Các quyền tự do nền tảng, vốn là yếu tố cốt lõi của xã hội dân chủ, như tự do biểu tình (bị đàn áp bằng vũ lực), ngôn luận (bị kiểm duyệt và trừng phạt), báo chí (bị nhà nước thao túng), tín ngưỡng (bị can thiệp và hạn chế), ứng cử và bầu cử (chỉ là hình thức dưới sự sắp đặt của chính quyền), vẫn bị tước đoạt hoặc kiểm soát nghiệt ngã. Hơn 100 triệu dân Việt Nam, do đó, vẫn chưa thể định vị một vai trò chủ thể dân chủ trong cái gọi là “kỷ nguyên rạng rỡ” được quảng bá bởi nhà nước, ngoài phận vị thụ động là nguồn lực lao động và đóng thuế cho bộ máy cai trị. Chính sự trấn áp dân chủ từ hệ thống này đang tạo nên bóng tối bao phủ lên mọi lời hoa mỹ về một giai đoạn phát triển huy hoàng.

Ngược lại, cấu trúc quyền lực nhà nước đang chuyển hóa sang hình thái “độc tài công an trị,” một hệ quả tất yếu của sự độc quyền chính trị. Vai trò của ông Tô Lâm, từ Bộ trưởng Công an nay nắm giữ vị trí tối cao trong Đảng, cơ quan lãnh đạo độc tôn, ngày càng phình trướng, đe dọa sự cân bằng mong manh với các thiết chế khác như Chính phủ và Quốc hội (vốn chỉ là công cụ của giới cầm quyền). Sự trỗi dậy của “công an trị,” công cụ trấn áp của hệ thống chuyên chế, gieo rắc bóng tối lên mọi khía cạnh của đời sống xã hội, phủ mờ cái bức tranh tươi đẹp hứa hẹn về một xã hội văn minh, dân chủ.

Xét về nhà lãnh đạo đương nhiệm, Tổng Bí thư Tô Lâm, dễ thấy đây là sản phẩm ưu tú của hệ thống an ninh của nhà nước. Sự nghiệp của ông gắn chặt với guồng máy trấn áp và kiểm soát bất đồng chính kiến, bảo vệ chế độ hiện hành. Tuy nhiên, thẩm định về trí tuệ khai phóng, tầm nhìn chiến lược vượt thoát khỏi hệ tư tưởng và tư duy đổi mới dân chủ, giới phân tích không khỏi hoài nghi về khả năng kiến tạo đột phá hệ thống hướng tới dân chủ hóa. Ngoài phong thái thực dụng hơn và giảm thiểu nhắc đến hệ tư tưởng kinh viện Mác-Lênin (vốn là nền tảng ý thức hệ của chính quyền), khó nhận diện khác biệt bản chất so với người tiền nhiệm trong việc thúc đẩy dân chủ. Tư duy và kinh nghiệm từ hệ thống an ninh, công cụ bảo vệ chế độ, dù được đặt vào vị trí lãnh đạo cao nhất, vẫn khó lòng khai mở một vận hội mới dân chủ mà có lẽ sẽ tạo thêm bóng tối của sự bảo thủ và trì trệ tiến bộ.

Quy luật tâm lý chỉ ra rằng, chuyển hóa tư duy sang tư duy dân chủ ở độ tuổi U70 là vô cùng khó khăn. Khi nắm giữ quyền lực tuyệt đối trong hệ thống này mà không gặp đối trọng đáng kể trong nước (do mọi đối lập đều bị trấn áp) hay áp lực quốc tế đủ mạnh, động lực cải cách dân chủ càng suy yếu. Bối cảnh địa chính trị hiện tại cũng thiếu vắng áp lực buộc Việt Nam phải cải cách chính trị thực chất hướng tới dân chủ hóa. Chính phủ Mỹ thời Donald Trump dường như không còn coi trọng nhân quyền và dân chủ trong ngoại giao với các chế độ chuyên chế, còn các nước phương Tây dân chủ cũng đang đối diện nhiều thách thức nội tại, giảm bớt sự quan tâm đến vấn đề dân chủ ở Việt Nam. Bối cảnh này càng làm gia tăng bóng tối của sự trì trệ dân chủ, phủ lên cái tương lai xán lạn một màu xám ảm đạm của thể chế hiện hành.

Trong bối cảnh đó, cái gọi là “kỷ nguyên rạng rỡ” của Việt Nam dưới sự lãnh đạo hiện tại có lẽ chỉ đạt được thành tựu kinh tế nhất định (nhằm duy trì tính chính danh), khó trông đợi đột phá về tự do chính trị và phát triển xã hội toàn diện theo hướng dân chủ. Sự trấn áp dân chủ từ hệ thống cầm quyền sẽ như bóng tối bao phủ, giới hạn cái viễn cảnh tươi sáng trong một vỏ bọc hào nhoáng bề ngoài, che giấu bản chất độc tài bên trong.

Có lẽ, một bộ phận dân chúng Việt Nam cũng chấp nhận thực tế thực dụng này, vì họ không có lựa chọn nào khác trong thể chế hiện tại. Với họ, kinh tế tăng trưởng (dù không đồng đều), mức sống cải thiện (cho một bộ phận), tự do tiêu dùng và du lịch, cùng cơ hội giáo dục ở nước ngoài cho con cái (cho giới tinh hoa), là ưu tiên hàng đầu, vì những điều đó thiết thực hơn so với những giá trị dân chủ xa vời trong chế độ chuyên chế. Trong khi đó, những vấn đề vĩ mô về cấu trúc thượng tầng chính trị – xã hội, những bất công và hạn chế quyền tự do nền tảng (do chính quyền gây ra), dường như bị gạt sang bên, nhường chỗ cho những câu chuyện thời sự quốc tế hoặc vấn đề xã hội ít nhạy cảm, không đe dọa đến sự thống trị của giới cầm quyền. Sự thờ ơ với các giá trị dân chủ (do bị tuyên truyền và đàn áp) cũng góp phần làm bóng tối thêm dày đặc, che khuất cái vận hội mới dân chủ mà lẽ ra phải thuộc về mọi người dân.

Thậm chí, việc chuyển hướng dư luận sang vấn đề thứ yếu cũng có thể là một phần chiến lược điều khiển truyền thông của nhà nước, nhằm phân tán sự tập trung vào vấn đề cốt lõi và thách thức hệ thống quốc gia đang đối diện. Chiến lược này, về bản chất, cũng là một hành động gieo bóng tối, che lấp cái tương lai xán lạn dân chủ bằng màn khói ngụy tạo và dối trá.

[tiendung]

Vấn đề cải tổ hành chánh tại Việt Nam
    Trần Bạch Thu – 19 tháng 4, 2025

 
 
 
Trụ sở Quận Chợ Gạo. (Hình: tác giả cung cấp)

Công cuộc tinh giản bộ máy hành chánh tại Việt Nam hiện nay đang gây nhiều tranh cải trong dư luận nhân dân, kể cả một số giới chức trong chính quyền. Mặc dù cho tới nay sự minh bạch trong việc sáp nhập và bãi bỏ các đơn vị hành chánh địa phương chưa nêu rõ lý do và nội dung thảo luận trong các cơ quan đầu não như Bộ chính trị cũng như tại Quốc Hội, chưa giải thích tiêu chuẩn cũng như lợi ích của sự thay đổi nầy.

Chính quyền đã công bố danh sách các đơn vị tinh giản sẽ như sau:

     – 11 đơn vị gồm 2 thành phố và 9 tỉnh được giữ nguyên hiện trạng.


     – 23 đơn vị được sáp nhập và thay tên gồm 4 thành phố và 19 tỉnh.

     Tất cả hình thành 34 đơn vị hành chánh trên toàn quốc.

1. Thành phố Hà Nội

2. Thành phố Huế

3. Tỉnh Lai Châu

4. Tỉnh Điện Biên

5. Tỉnh Sơn La

6. Tỉnh Lạng Sơn

7. Tỉnh Quảng Ninh

8. Tỉnh Thanh Hoá

9. Tỉnh Nghệ An

10. Tỉnh Hà Tĩnh

11. Tỉnh Cao Bằng

 

1. Tỉnh Tuyên Quang

2. Tỉnh Lào Cai.

3. Tỉnh Thái Nguyên.

4. Tỉnh Phú Thọ.

5. Tỉnh Bắc Ninh.

6. Tỉnh Hưng Yên.

7. Thành phố Hải Phòng.

8. Tỉnh Ninh Bình.

9. Tỉnh Quảng Trị

10. Thành phố Đà Nẵng

11. Tỉnh Quảng Ngãi.

12. Tỉnh Gia Lai

 

13. Tỉnh Khánh Hòa.

14. Tỉnh Lâm Đồng.

15. Tỉnh Đắk Lắk.

16. Thành phố Hồ Chí Minh.

17. Tỉnh Đồng Nai.

18. Tỉnh Tây Ninh

19. Thành phố Cần Thơ.

20. Tỉnh Vĩnh Long.

21. Tỉnh Đồng Tháp.

22. Tỉnh Cà Mau.

23. Tỉnh An Giang

 

Sơ lược hình thành các đơn vị hành chánh

Từ cuối năm 1831, vua Minh Mạng cho bỏ các dinh, trấn trước đây mà thành lập các tỉnh. Năm 1832 cả nước có 31 tỉnh, gồm:

– Bắc Kỳ (từ này đặt ra từ năm 1834) có 13 tỉnh: Hà Nội, Sơn Tây, Hưng Hóa, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Hưng Yên, Nam Định, Ninh Bình và Thái Nguyên.

– Trung Kỳ có 11 tỉnh và phủ Thừa Thiên, 11 tỉnh gồm: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa và Bình Thuận.

– Nam Kỳ có 6 tỉnh: Phiên An (năm 1836 đổi tên thành Gia Định), Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên.

Không kể các thay đổi tùy tiện của chánh quyền thời Pháp thuộc (1867-1945), sau Hiệp định Genève 1954, miền Bắc có 31 tỉnh và thành phố qua các đợt sáp nhập một số tỉnh đổi tên như sau: Bắc Thái, Hà Nam Ninh, Hà Sơn Bình, Cao Bắc Lạng, Vĩnh Phú, Nghệ Tĩnh..

Miền Nam từ vĩ tuyến 17 trở vào có 32 tỉnh. Số tỉnh sau đó được tăng lên khi chính quyền Đệ Nhất Cộng Hòa tìm cách kiểm soát chặt chẽ các đơn vị hành chánh nhưng kết quả không hữu hiệu.

Đến thời Việt Nam Cộng Hòa (Đệ Nhị) lãnh thổ được chia thành 44 tỉnh, 257 quận, 1 Đô thành (Sài Gòn) và 10 Thị xã (Vũng Tàu, Đà Lạt, Cam Ranh, Đà Nẵng, Huế, Quy Nhơn, Rạch Giá, Cần Thơ, Mỹ Tho và Nha Trang ).


Sau năm 1975 có nhiều đợt sáp nhập và chia tách, thay tên tỉnh và thành phố như sau: Miền Bắc vẫn giữ nguyên trạng, miền Nam sáp nhập hoặc đổi tên gồm: Bình Trị Thiên, Nghĩa Bình, Gia Lai-Kontum, Thuận Hải, Sông Bé, Đồng Nai, Đồng Tháp, Bến Tre, Châu Đốc, Gò Công, Tiền Giang, Hậu Giang, Kiên Giang, An Giang và Minh Hải.

Qua nhiều đợt thay đổi chia tách và nhập lại, tính đến cuối năm 2024, Việt Nam có tất cả 63 đơn vị hành chánh cấp tỉnh, bao gồm 6 thành phố trực thuộc trung ương và 57 tỉnh.


Tòa Hành Chánh Định Tường, Mỹ Tho. (Hình: tác giả cung cấp)


Sự sáp nhập và thay đổi tỉnh, thành

Từ sau ngày thống nhất đất nước liền một dãy từ Lạng Sơn đến Cà Mau năm 1975 đã có nhiều thay đổi các đơn vị hành chánh mà chính yếu chỉ mang tính chính trị nhiều hơn thay vì nâng cao hiệu quả của guồng máy hành chánh địa phương.

Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh cũng đã có những sự thay đổi mang tính độc đoán của các nhà lãnh đạo độc tài dù là cá nhân hay đảng trị. Cả hai miền đều loay quay không có tầm nhìn xa, như tại miền Bắc sáp nhập các tỉnh, thành nhằm co cụm các đơn vị hành chánh lại để dễ bề kiểm soát chặt chẽ nhân dân còn miền Nam thời Đệ Nhất Cộng Hòa đã thay đổi một loạt tên gọi các địa phương như Ba Xuyên (Sóc Trăng), An Xuyên (Cà Mau), Phong Dinh (Cần Thơ), Phú Bổn (Cheo Reo) … Khiêm Ích (Cai Lậy), Sùng Hiếu (Cái Bè), Sầm Giang (Vĩnh Kim), Lệ Trung, Lệ Nhơn ở Pleiku… mà không mang một chủ trương phát triển kinh tế hay văn minh tiến bộ nào cả.

Hiện nay với đà phát triển dân số ngày càng tăng hơn 100 triệu người việc phân chia lại lãnh thổ thành các đơn vị hành chánh hợp nhất là cần thiết và thực tế trong bối cảnh hội nhập toàn cầu về mọi mặt, nhất là về sự phát triển về kinh tế và du lịch, chính quyền cần phải cải tổ lại guồng máy hành chánh sao cho có hiệu năng phục vụ tốt cho nhu cầu phát triển đất nước.

Ngoài việc tinh giản bộ máy chính quyền tại các địa phương còn có sự phân bổ lại dân cư trên địa bàn ở các tỉnh và thành phố phía Nam.

Như chúng ta biết sự phân chia lãnh thổ ra thành các địa phương dù tên gọi là tỉnh, thành phố hay huyện, xã đều dựa trên ba yếu tố căn bản là diện tích đất đai, mật độ dân cư và môi trường sinh sống từng địa phương sao cho cân đối trên cả nước, tránh trường hợp đất quá rộng mà người thưa hay ngược lại. Đó là nói về “phần cứng” còn “phần mềm” là tùy thuộc vào cộng đồng các sắc dân và truyền thống văn hóa, phong tục của từng vùng miền hay địa phương.

Trước đây cũng có lúc chính quyền miền Nam (Đệ Nhất Cộng Hòa) dự tính thay đổi tên Việt Hóa các địa phương người thiểu số, nhất là ở miền cao nguyên trung phần (Tây nguyên) hay miền Tây Nam phần nhưng không thành công.


Thật ra, miền Nam là vùng đất mới nên tên gọi địa phương thường là theo thổ âm của cư dân bản địa lâu đời như Sài Gòn, Mỹ Tho, Sóc Trăng, Cà Mau …(tiếng Miên) qua thời gian trở thành tên gọi chính thức trong các tổ chức hành chánh địa phương. Cho nên nhu cầu thay đổi tên gọi xét ra cũng không cần thiết chỉ gây thêm phiền phức về phương diện giấy tờ và thủ tục hành chánh.

Vấn đề chính yếu hiện nay không phải là tên gọi mà là việc sáp nhập các địa phương lại với nhau thành một đơn vị hợp nhất vẫn gọi tên cũ mà dùng cho đơn vị mới vừa thiết lập có hợp lý hay không?

Điển hình như hai địa phương Gia Lai hợp với Bình Định và lấy tên là tỉnh Gia Lai (tỉnh lỵ) nghe thấy không ổn, chưa kể là hai tỉnh nầy địa lý khác biệt nhau, một là đồng bằng ven biển và một là rừng núi cao nguyên. Hơn nữa, thành phần dân cư ở hai tỉnh cũng khác biệt nhau: người Kinh và người sắc tộc thiểu số. Tương tự như vậy hai địa phương Quảng Ngãi và Kon Tum lấy tên là Quảng  Ngãi (tỉnh lỵ) cũng cùng một trường hợp. 

Trước đây ngay sau năm 1975 đã có lần sáp nhập hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum thành một tỉnh, nếu thấy tiện lợi thì lấy tên là tỉnh lỵ Gia Lai (hay Pleiku) cũng hợp tình, hợp lý hơn về mọi phương diện từ địa lý, dân cư, sự phát triển kinh tế cho đến truyền thống văn hóa của cộng đồng người sắc tộc.

Sự sáp nhập các địa phương Đăk Lăk với Phú Yên, Lâm Đồng với Bình Thuận, Ninh Thuận, Đăk Nông cũng nằm trong chiều hướng bất hợp lý vừa nêu trên. Phải chăng các nhà hoạch định chiến lược sáp nhập nhất quán nghiêng hẳn về hợp Hoành hơn hợp Tung (nhìn trên bản đồ địa giới) giống như các nhà chiến lược quân sự.

Riêng về đồng bằng sông Cửu Long, nếu nay đã thay đổi tư duy không lấy tên sông đặt cho tên tỉnh (như Đồng Nai, Tiền Giang, Hậu Giang nữa) khi sáp nhập vào cũng nên dựa theo “phần mềm” (văn hóa, truyền thống) như hai địa phương Đồng Tháp và Tiền Giang sao lại lấy tên tỉnh Đồng Tháp nghe thấy không hợp tình hợp lý, vì Đồng Tháp và Tiền Giang đều là tên mới đặt sau nầy (1975), nhưng Mỹ Tho hay Định Tường có bề dày truyền thống lâu đời và phổ biến hơn mà mọi người mọi thế hệ đều biết đến, cho nên chọn Mỹ Tho hay Định Tường (tỉnh lỵ) có từ thời nhà Nguyễn là lựa chọn thích hợp hơn. Mỹ Tho còn là địa điểm giao thương trung chuyển quan trọng vào bậc nhất ở miền Nam qua suốt các thời kỳ phát triển của đất nước.

Nói chung miền Nam (khu vực đồng bằng sông Cửu Long) có chung điều kiện về đất đai, thổ nhưỡng, con người phóng khoáng nên cũng không có vấn đề gì trở ngại lớn lao khi sáp nhập. Hơn nữa với phương tiện giao thông đường xá mở rộng thuận tiện, cầu đường phát triển rộng khắp nên có đổi tên gọi mới các đơn vị hành chánh cũng không gây khó khăn phiền phức việc đi lại hay về các thủ tục, giấy tờ hành chánh. Duy chỉ có một điều là nên tránh áp đặt cục bộ, vùng miền và phải hợp tình hợp lý.

Trụ sở Huyện Cẩm Thủy. (Hình: tác giả cung cấp)

Sự bãi bỏ cấp huyện và sáp nhập cấp xã

Cho đến cuối năm 2024 Việt Nam có tổng cộng 705 đơn vị hành chánh cấp huyện và 10.598 đơn vị hành chánh cấp xã (bao gồm 614 thị trấn, và 1.737 phường)


Về cải tổ guồng máy hành chánh xã, đây là một vấn đề hết sức phức tạp. Năm 1972 với đà phát triển dân số đổ xô về các địa điểm đông dân, chính quyền VNCH có đề ra một cuộc “cách mạng hành chánh” nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân nên đã biến cải tổ chức hành chánh xã, phân lọai không kể địa giới lớn nhỏ mà theo mật độ dân số, nếu xã có trên 30.000 dân sẽ trở thành “xã phát triển” (như ThỊ trấn hay Thị xã ngày nay) điển hình là xã Phú Nhuận tỉnh Gia Định, xã Tùng Nghĩa tỉnh Tuyên Đức, xã Châu Thành tỉnh Kontum … và hầu hết các xã ở tỉnh lỵ trên toàn quốc đều trở thành các xã phát triển có ngân sách tự quản rất cao cộng với thành phần nhân sự lãnh đạo (thí điểm) được đào tạo chính quy (tốt nghiệp Quốc Gia Hành Chánh). Chủ trương nầy đã bị các chuyên gia Liên Hợp Quốc chỉ trích là “nghiêng về thành thị”, tập trung quá nhiều phúc lợi, tiện ích xã hội hơn so với các xã vùng sâu vùng xa hay ít dân.

Lúc bấy giờ với dân số chỉ hơn 17 triệu người sinh sống trên 2.481 xã nên việc sáp nhập hay xóa bỏ một số xã không cần thiết, vẫn duy trì được như cũ, thậm chí có xã vẫn có tên trên giấy tờ nhưng không có hoạt động vì dân đã di cư đi nơi khác, nhất là các xã ở vùng sâu, vùng xa thuộc quyền kiểm soát của cộng sản.

Ngày nay đất nước thống nhất, lãnh thổ vẫn gần nguyên như cũ không thêm không bớt, nhưng với dân số trên 100 triệu người nên công việc quản trị hành chánh thật sự khó khăn hơn, trước hết là sự phát triển thiếu tính đồng bộ giữa các địa phương, nhất là ở cấp xã, từ đó gây ra tình trạng phân biệt giữa xã công nghiệp và xã nông nghiệp có thể ảnh hưởng đến đời sống xã hội như giàu và nghèo. Tình trạng khiếm dụng ở nông thôn đã xảy ra vì lực lượng lao động chính sẽ chuyển dần đến các khu vực công nghiệp đưa đến sự mất quân bình về dân số tại các địa phương.

Hiện nay chưa có công bố chính thức về cải cách nền hành chánh xã khi bãi bỏ cấp huyện. Thông thường thì sự phân chia các đơn vị hành chánh căn bản các cấp đều được ghi rõ trong Hiến pháp, nếu muốn hủy bỏ một hay nhiều cấp cần phải thay đổi một số điều khoản trong Hiến pháp vì sắc lệnh của chính phủ chưa đủ để thể hiện được ý chí của toàn dân.

Dù không có thay đổi lớn về địa giới nhiều nhưng chắc chắn là sẽ có sự sắp xếp lại và thay đổi danh xưng cũng là một vấn đề quan trọng sẽ khiến cho mọi người ở địa phương hoang mang. “Phép vua thua lệ làng” vẫn còn bàng bạc trong dân gian nên không dễ gì thay đổi hay sáp nhập, nói chi đến việc bãi bỏ.

Đặc biệt là cấp huyện, lâu đời nay từ khi có tổ chức chính quyền từ thời phong kiến xa xưa cho đến thời cận đại sự phân chia các đơn vị hành chánh luôn hiện diện cấp huyện, trung gian giữa hai đơn vị có tư cách pháp nhân là tỉnh và xã. Nay chính quyền dự tính bãi bỏ cấp huyện trên toàn quốc là điều cần nên nghiên cứu lại sâu sát hơn.

Thật ra hiện nay trên thế giới đa phần các nước tiên tiến đều duy trì đơn vị hành chánh cấp huyện (county) là cần thiết, chỉ có điều là cấp huyện có thực hành đúng chức năng của mình hay không mà thôi.

Thời VNCH hầu hết các quận (huyện) trên toàn quốc, văn phòng quận chỉ có 4 Ban: Hành chánh, Tư pháp, Nội an và Kinh tế, nhân sự chỉ tối đa chừng 20 người là tương đối đủ (so với hiện nay hằng trăm người ở Ủy Ban Nhân Dân Huyện), còn các chuyên ngành nào thì do Bộ sở quan đó quyết định tùy theo, có nên hoạt động ở địa bàn cấp huyện hay không. (như công chánh, giao thông, giáo dục v..v…) Tuy là đơn vị trung gian nhưng hoạt động cũng quy củ và có hiệu quả.


1- Huyện là cơ quan tài phán ở cấp thấp nhất (Tòa Hòa Giải Rộng Quyền) để giải quyết nhanh chóng các tranh tụng về dân sự ở địa phương, phù hợp với tập tục và truyền thống riêng (như sắc dân thiểu số) cũng như các khiếu nại về hộ tịch, giấy tờ thất lạc do chiến tranh, hỏa hoạn (giấy Thế vì Khai sanh, Giá thú …), không phải chờ đợi chuyển lên cơ quan tài phán cấp tỉnh.

2- Những sự việc xảy ra ở địa bàn thuộc diện rộng, nhiều xã như thiên tai, hỏa hoạn, động đất chỉ có cấp huyện là có thể huy động lực lượng cứu hộ nhanh nhất và có hiệu quả nhất.

3- Công việc kiểm tra dân số để lập danh sách thụ hưởng các quyền lợi ở các xã cần có huyện tổng kết để gởi về tỉnh vừa theo dõi vừa chia sẻ gánh nặng cho tỉnh, nếu mỗi xã đều gởi trực tiếp về tỉnh thì tỉnh sẽ không có cơ hội kiểm tra danh sách thực địa như huyện.

4- Quản lý các hoạt động kinh tế trong địa bàn huyện (bao gồm nhiều xã) như cấp giấy phép hoạt động cho các cơ sở kinh doanh, nhà máy, kiểm tra tình hình sản xuất ỏ địa phương với qui mô nhỏ. Đánh giá và báo cáo về tỉnh. Cấp giấy phép vận chuyển đi lại cho người dân hoặc các cơ sở sản xuất hàng hóa tại địa phương

5- Phối hợp với tỉnh tổ chức các cuộc bầu cử viên chức hành chánh xã ấp.

6- Được tỉnh ủy nhiệm làm phát ngân viên cấp phát tiền cứu trợ trực tiếp cho dân chúng trong các công tác xã hội tại địa phương.

7- Trung gian Ngân khố hay Bưu Điện có nhiệm vụ thu tiền do các xã giao nộp để chuyển về tỉnh. (vì xã không được quyền giữ tiền lưu hành quá mức quy định)

8- Chứng thực các giấy tờ cần kiểm tra độ tin cậy theo luật định.

9- Ban hành các văn kiện mới về tổ chức và điều hành cấp xã do tỉnh hay trung ương phổ biến.

10- Thâu nhận hồ sơ tài chánh, thuế vụ, kiểm toán ở các xã, tập trung chuyển về trung tâm Chuẩn Chi ở tỉnh.


11- Tổ chức huấn luyện định kỳ về quản lý hành chánh cho các viên chức xã, ấp.

12- Tham gia vào các Ủy Ban kiểm tra hay tiếp nhận các công trình xây dựng, trạm xá y tế, giao thông, cầu đường tại địa phương.

Dù có tinh giản và sáp nhập các đơn vị hành chánh cấp xã tối đa đến 70% cũng còn hơn 3,000 đơn vị hoạt động cho nên nếu bãi bỏ cấp huyện thì hoạt động hai chiều giữa tỉnh và xã sẽ rất lỏng lẻo có khi công việc ùn tắc mất nhiều thời gian. Hơn nữa về nhân sự cấp xã cũng chưa hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu đổi mới.

Nếu mục đích tinh giản nhân sự để bội thu ngân sách từ việc bãi bỏ các cơ chế tốn nhiều ngân quỹ là một chủ trương chưa đúng lắm.

Kết luận, tinh giản và sáp nhập các đơn vị hành chánh tỉnh và thành phố là việc cần phải làm, nhưng cũng nên xem xét lại các yếu tố về địa lý, dân cư và văn hóa truyền thống từng địa phương sao cho phù hợp để người dân đồng tình và ủng hộ. Riêng về cấp huyện cũng nên tinh giản nhưng không nên bãi bỏ. Tất cả chỉ nhằm một mục đích là làm sao cho guồng máy hành chánh đỡ cồng kềnh, bớt quan liêu và tránh lãng phí trong hệ thống công quyền cho nên việc đào tạo và thay đổi tư duy đội ngũ nhân sự mới là yếu tố then chốt trong công cuộc cải cách.

Chỉ có quyết tâm thực hiện và tri thức cởi mở mới đưa đất nước Việt Nam tiến lên hàng ngũ các quốc gia tiên tiến trên thế giới. Thật mong lắm thay.

[duynga]

Bốn tổ chức quốc tế kêu gọi Tổng thống Pháp yêu cầu Hà Nội tôn trọng nhân quyền

Thông cáo Báo chí
22-5-2025

Nhân dịp Emmanuel Macron đến thăm Việt Nam: Bốn tổ chức quốc tế kêu gọi Tổng thống Pháp yêu sách Hà nội tôn trọng nhân quyền

Bốn tổ chức phi chính phủ đang kêu gọi Tổng thống Pháp gây sức ép đòi trả tự do cho những người bảo vệ nhân quyền trong chuyến thăm Việt Nam từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 5 sắp tới. Các tổ chức này lên án tình trạng đàn áp ngày càng gia tăng đối với xã hội dân sự Việt Nam và việc chính quyền thông qua các luật hạn chế.

***

PARIS-BRUSSELS, ngày 22 tháng 5 năm 2025 (VCHR) – Trước chuyến công du Việt Nam của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong vòng một tuần nữa, bốn tổ chức nhân quyền quốc tế – Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền (FIDH), Ủy ban Bảo vệ Quyền làm Người Việt Nam (VCHR), Liên đới Thiên Chúa giáo Toàn Cầu (CSW) và Nhân chứng Toàn cầu (Global Witness) – kêu gọi Tổng thống Macron đặt nhân quyền vào trọng tâm trong chương trình nghị sự ngoại giao của ông.

Trong một lá thư gửi tới Tổng thống, các tổ chức phi chính phủ bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tình trạng đàn áp ngày càng gia tăng đối với xã hội dân sự Việt Nam. Việt Nam hiện có hơn 200 tù nhân lương tâm, bao gồm các nhà báo, luật sư, nhà nghiên cứu và những người bảo vệ quyền lao động và môi trường, trong số đó có những trường hợp tiêu biểu như: Phạm Đoan Trang, Đặng Đình Bách và Phạm Chí Dũng.

Các tổ chức này thúc giục ông Emmanuel Macron yêu cầu trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho những người bảo vệ nhân quyền bị giam giữ tùy tiện và kêu gọi xóa bỏ các luật hạn chế nhân quyền. Ví dụ, Nghị định 126/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 26 tháng 11 năm 2024, gia tăng sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với các hiệp hội, trái ngược với các cam kết của Việt Nam về quyền tự do lập hội. Nghị định 147/2024/NĐ-CP áp đặt kiểm duyệt và giám sát có hệ thống đối với nội dung trực tuyến, đe dọa quyền tự do ngôn luận.

Tháng 2 vừa qua, bốn tổ chức quốc tế này đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Châu Âu về hành vi vi phạm Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) của Việt Nam, và cung cấp một danh sách 40 trường hợp những người bảo vệ nhân quyền và đại diện xã hội dân sự bị cầm tù vì họ chỉ trích một cách ôn hòa những tác động tiêu cực của các dự án đầu tư, đòi hỏi quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội, thúc đẩy sự tham gia của xã hội dân sự độc lập hoặc làm việc về các vấn đề phát triển bền vững, chuyển đổi năng lượng hoặc điều kiện lao động.

Bà Penelope Faulkner, Chủ tịch VCHR, phát biểu: “Chúng tôi rất quan ngại. Mục đích chủ yếu  của chuyến thăm này là kinh tế. Nhưng Tổng thống Macron đừng quên các giá trị sáng lập của Pháp, bao gồm cả quyền con người. Việc nêu vấn đề các quyền tự do cơ bản và kêu gọi trả tự do cho các tù nhân lương tâm không phải là ‘chỉ để phô trương’. Đây là vấn đề tôn trọng luật pháp và các cam kết quốc tế của Việt Nam, Liên minh Châu Âu và Pháp”.

Các tổ chức kêu gọi ông Emmanuel Macron thúc giục chính quyền Việt Nam bãi bỏ các điều khoản về “an ninh quốc gia” trong Bộ luật Hình sự, hay thường được sử dụng để hình sự hóa những người bảo vệ nhân quyền và môi trường; tạo ra một khuôn khổ pháp lý tôn trọng quyền tự do lập hội và ngôn luận; và xem xét các yêu cầu của xã hội dân sự về các vấn đề công lý xã hội, môi trường và khí hậu.

[lengoi]

Việt Nam, trước thảm họa ‘cái gì cũng giả’
Trần Anh Quân
16 tháng 6, 2025

 
 
 

Hoa hậu Thùy Tiên, Hằng Du Mục, Quang Linh Vlogs (từ trái qua) trong một lần livestream bán kẹo Kera. (Hình: Cắt từ video/VnExpress)

Chưa bao giờ Việt Nam đối diện với một môi trường đầy hàng giả như khoảng thời gian gần đây, từ vàng giả, bằng giả, kist test giả, thuốc giả, tới kẹo giả, sữa giả, thực phẩm giả, gạo giả, thịt giả, lòng giả… Dân chúng thì hoang mang khi nhìn đâu cũng thấy đồ giả, còn quan chức CSVN thì cho tuyên giáo tung tin “người Việt hại người Việt” để đổ thừa cho lòng tham của người dân, vì đồng tiền mà hại nhau.

Nhưng không, với hệ thống cán bộ, công an dày đặc, lên tới hàng triệu người mà vẫn để cho hàng giả tràn lan ngoài đường, đó là lỗi của nhà cầm quyền. Nói thẳng ra, thảm hoạ ngày nay là do chế độ cộng sản gây ra, sau hơn nửa thế kỷ cầm quyền ở Việt Nam.

Từ bầu cử giả, đạo đức giả


Mọi chuyện bắt đầu từ việc chế độ độc tài tổ chức bầu cử giả để mị dân. CSVN luôn tự nhận mình là nhà nước dân chủ, “của dân, do dân, vì dân.” Cứ năm năm một lần, họ tổ chức một kỳ bầu cử rầm rộ để chọn ra đại biểu Hội Đồng Nhân Dân địa phương và đại biểu Quốc Hội (ĐBQH). Kinh phí mỗi lần bầu cử như vậy là cả ngàn tỷ. Như năm 2021 là 3,700 tỷ đồng.

Nhưng người dân đâu thật sự được bỏ phiếu bầu cử, ứng cử, vì tất cả đều đã được sắp xếp, mua bán sẵn. Như ĐBQH Châu Thị Thu Nga từng khai trước toà rằng năm 2011 đã bỏ ra $1.5 triệu để mua ghế ĐBQH. Vậy là những kẻ đứng ra tổ chức cuộc bầu cử giả này vừa “gom tiền” từ ngân sách quốc gia, vừa bỏ túi thêm tiền hối lộ, mua quan bán chức. Bầu thì giả chứ tiền tham nhũng là thật.

Mà bầu giả thì làm sao chọn ra nhân tài thật để phụng sự đất nước? Không có nhân tài nào bỏ tiền ra để mua quan bán chức cả. Thế nhưng quan chức nào cũng thuộc làu “đạo đức cách mạng,” là tấm gương sáng ngời… Hoá ra đạo đức ấy, tấm gương ấy cũng là đạo đức giả và tấm gương giả luôn. Cho nên bộ máy chính trị CSVN bây giờ chỉ toàn sâu mọt là vậy.

Thời gian gần đây, càng ngày càng có nhiều quan chức, ĐBQH phải vào tù, nhưng đó chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. Chỉ là những người sa cơ thất thế bị đối thủ vạch mặt, những kẻ còn đang tại vị cũng chẳng tốt lành gì.

Một nhà nước được xây dựng trên nền tảng bầu cử giả, với những quan chức đạo đức giả ấy không thể gọi là chính quyền, mà là “tà quyền.” Tà quyền thì làm sao có thể tìm ra con đường đúng đắn, chính đạo, để đất nước được hưng thịnh được. Cho nên họ mới vẽ ra một thiên đường xã hội chủ nghĩa giả tạo để người dân mãi chìm trong mộng tưởng, càng đi càng lạc, không thấy đâu là bến bờ. Tráo trở thay, họ lại cho con đường đó là con đường “vì dân vì nước.”

‘Nhân dân’ cũng giả, chỉ có tham nhũng là thật

Hầu như ông lãnh đạo cộng sản nào nói về chủ trương của mình cũng đều kèm theo câu “nhân dân hết sức đồng tình,” “Nhân dân hết sức ủng hộ.” Nhưng chẳng biết khảo sát ấy lấy từ đâu,? lấy ý kiến ai? khi nào?

Đầu năm 2025, CSVN bất ngờ ra Nghị Định 168, tăng mức phạt vi phạm luật giao thông đường bộ lên gấp 20-30 lần so với mức cũ, gây ra một làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Nhưng các quan chức cộng sản thì vẫn lên báo tuyên truyền rằng “nhân dân rất đồng tình ủng hộ.” Nhân dân giả này cũng thường xuyên xuất hiện trong các báo cáo giả, như những con số 99% chỉ tiêu đề ra, hoặc 99% người dân bỏ phiếu… Bởi vậy, tới nhân dân mà còn làm giả, thì hỏi cái gì CSVN không làm giả được!

Thậm chí cán bộ chống hàng giả cũng báo cáo giả, xài hàng giả, bằng giả để tiến thân. Dần dần sau này thì tinh vi hơn, quan chức lo tiền để bằng thật, nhưng vẫn “học giả,” không tới trường vẫn có bài thi, có điểm, có thể dự lễ tốt nghiệp hẳn hoi. Từ đó mới sinh ra một hệ thống quan chức dốt nát nhưng đều có bằng cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ. Dốt, tham mà địa vị cao, sợ bị mất ghế, nên nhìn đâu cũng thấy thế lực thù địch, phản động mà hàng giả tràn lan thì lại không thấy.

Thật ra hàng giả và chế độ cộng sản là mối quan hệ cộng sinh. CSVN phải dung túng cho hàng giả tồn tại vì hàng giả mang lại tiền thật cho CSVN. Chỉ khi nào triệt phá được hết đường dây cán bộ giả, bầu cử giả, đạo đức giả thì mới mong xử lý hết được nạn hàng giả ở Việt Nam. Mà triệt phá đường dây này thì lấy ai làm cán bộ?

[duynga]

CSVN thừa nhận nội bộ rạn nứt nghiêm trọng
Minh Hải
 
 
Ông Tô Lâm. (Hình minh họa: VietnamNet)

Việc Tổng Bí Thư Tô Lâm kêu gọi “cần đổi mới tư duy bảo vệ an ninh chính trị nội bộ” là sự thừa nhận thực tế có những rạn nứt bên trong nội bộ CSVN đã trở nên nguy hiểm không thể né tránh.

Những rạn nứt này, chính là kết quả của việc lợi dụng chiêu bài phòng chống tham nhũng để thanh trừng phe nhóm, dẫn đến việc mất kiểm soát, nếu giới “chóp bu” CSVN không kịp thay đổi cách xử lý thì khủng hoảng chính trị là điều không thể tránh khỏi.

Vào ngày 28 Tháng Bảy, người đứng đầu Đảng CSVN Tổng Bí Thư Tô Lâm đến làm việc với cục an ninh chính trị nội bộ, Bộ Công An, nhân kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống của ngành này (19 Tháng Tám 1945 * 19 Tháng Tám 2025). Tại đây ông Tô Lâm phát biểu với lời lẽ được cho là mang tính cảnh báo về tình hình quốc tế đang chuyển động rất nhanh, khó dự báo. Trong nước, việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp một mặt tạo ra những cú huých mới cho phát triển, mặt khác các loại đối tượng sẽ triệt để lợi dụng để chống Đảng, Nhà Nước. Ông yêu cầu lực lượng an ninh chính trị nội bộ cần phải “đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách thức triển khai bảo vệ an ninh nội bộ Đảng.”


Nếu đây chỉ là những phát biểu của một cá nhân trong ngành Công An, có thể sẽ không gây nhiều chú ý, nhưng do đây là lời phát biểu của một người có quyền lực bậc nhất Việt Nam, mỗi lời là một sự chỉ đạo chiến lược, phản ánh thực trạng chính trị Việt Nam nên giới quan sát đặc biệt quan tâm. Lời của ông Tô Lâm đã hé lộ ra điều, CSVN đang hết sức lo ngại nguy cơ rạn nứt, mất kiểm soát không chỉ từ bên ngoài mà còn ở cả bên trong hệ thống cầm quyền.

Nội bộ CSVN đang có biến động, nhất là trong bối cảnh tiến tới Đại Hội Đảng XIV, công tác nhân sự cấp cao được đặt ở mức cao độ bởi nó định đoạt toàn bộ cục diện quyền lực của nhiều năm tới.

Cho nên ổn định chính trị nội bộ là yếu tố tiên quyết trong việc bảo vệ vai trò cầm quyền của Đảng CSVN, trước tình hình Việt Nam đang xuất hiện làn sóng bất mãn mới ngay trong các cơ quan hành chính lẫn bên ngoài xã hội, sau khi thực hiện công cuộc cải tổ hệ thống chính trị, sáp nhập hành chính.

Ngoài ra, những sức ép từ bên ngoài như: Trung Quốc, Biển Đông, thuế quan với Hoa Kỳ cũng đã tác động nhất định đến công tác bầu chọn nhân sự đối ngoại của giới “chóp bu” CSVN. Đồng thời những sức ép này cũng đặt ra thách thức, CSVN dễ bị chia rẽ quan điểm “thân Trung” hay “thân Hoa Kỳ”? Phải làm sao giữ ổn định và duy trì quyền lực?

Bộ Công An vốn có truyền thống can thiệp sâu vào quá trình bổ nhiệm và xét lý lịch cán bộ. Dưới thời ông Tô Lâm nắm quyền bộ trưởng, quá trình này bị phản ánh nhiều về tình trạng lạm quyền để loại bỏ phe nhóm đối thủ.


Vào năm 2022, CSVN bỏ tù cựu Chủ Tịch Hà Nội Chu Ngọc Anh và cựu Bộ Trưởng Y Tế Nguyễn Thanh Long, năm 2024 kỷ luật ủy viên Bộ Chính Trị Trần Tuấn Anh.

Các cơ quan như Ban Tổ Chức Trung Ương và ủy ban Kiểm Tra Trung Ương cũng đang cho thấy làm việc theo phe nhóm khiến người có năng lực lại không được trọng dụng, trong khi các “thái tử đỏ” như Nguyễn Thanh Nghị (con trai cựu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng), Tô Long (con trai ông Tô Lâm), hoặc người thuộc phe như Nguyễn Duy Ngọc lại được tạo điều kiện thăng tiến “thần tốc.”

Các đại án như Việt Á, AIC, Vạn Thịnh Phát, Đại Ninh, Phúc Sơn khiến hàng loạt cán bộ từ miền Trung, miền Nam phải rời ghế Trung Ương như Võ Văn Thưởng, Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Thành Phong, Nguyễn Văn Thể. Ở chiều ngược lại, các tướng tá Công An, cán bộ miền Bắc, đặc biệt là những người có cùng gốc gác Hưng Yên với Tổng Bí Thư Tô Lâm như Lương Tam Quang, Tô Ân  Xô, Đỗ Văn Chiến lại được đề bạt vào các vị trí then chốt và trọng yếu, điều này đã làm mất cân bằng quyền lực lẫn cơ cấu vùng miền.

Khi Đại Hội Đảng XIV bước vào giai đoạn nước rút, những cuộc chạy đua vào Trung Ương, Bộ Chính Trị và các ghế chủ chốt càng diễn ra gay gắt, vũ khí chính trị “phòng chống tham nhũng” và ổn định nội bộ Đảng dùng để thanh trừng đối thủ được các cơ quan nêu trên áp dụng triệt để hơn. Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều địa phương hiện nay thiếu hụt nhân sự đúng tiêu chuẩn, rối loạn cách thức điều hành bộ máy và chưa chốt được nhân sự lãnh đạo cấp cao.

Cụm từ “đổi mới tư duy” phải chăng ông Tô Lâm thấy sự bất mãn, rạn nứt bên trong nội bộ CSVN ở đỉnh điểm, nếu không có sự điều chỉnh thì nguy cơ sụp đổ là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Giờ đây, Tô Tổng yêu cầu Bộ Công An phát hiện những vướng mắc, những biểu hiện chia rẽ và mất đoàn kết đều phải kịp thời tổng hợp báo cáo với Đảng, Nhà Nước. Đây chính là sự răn đe kèm theo trấn an có định hướng chính trị trước cơn khủng hoảng lòng tin nội bộ của ông Tô Lâm đối với tất cả phe nhóm quyền lực. Bởi lẽ, bất cứ sự rúng động hay mâu thuẫn nào trong nội bộ, đặc biệt ở thời điểm nhạy cảm này đều có thể đẩy CSVN vào thế rủi ro, đầy rẫy những nguy cơ, đe dọa quyền lực lãnh đạo của Đảng.

[caubennoc]

Bạo lực kinh hoàng ở Việt Nam: Từ xã hội đến thể chế
Trúc Phương 
12 tháng 8, 2025


Cán bộ công an bị tố có hành vi đánh cô gái mặc áo xanh. (Hình: Dân Trí) Chụp màn hình)

Báo Tuổi Trẻ ngày 13 Tháng Năm: “Đổ thuốc trừ cỏ vào hộp bánh để giết vợ cũ, chiếm đoạt tài sản;” báo Tuổi Trẻ ngày 7 Tháng Năm: “Sắp xét xử thanh niên giết cô gái, bỏ vào vali rồi phi tang trên núi Vũng Tàu” báo VietNamNet ngày 12 Tháng Năm: “Bắt đối tượng giả gái dùng kích điện tấn công nhiều người dân ở Phú Quốc;” báo VietnamNet ngày 12 Tháng Năm: “Vợ đâm chồng nguy kịch rồi đến công an tự thú;” báo VNExpress ngày 13 Tháng Năm: “Chặn xe, sát hại tình địch”…

Tại sao người ta dễ dàng chém nhau loạn cào cào?

Báo chí Việt Nam tràn ngập tin tức những vụ bạo lực kinh hoàng. Bạo lực không chỉ hiện diện trong những cú đấm hay cái tát. Từ bạo lực học đường đến bạo hành gia đình, từ bắt nạt mạng đến các vụ án giết người vì mâu thuẫn nhỏ nhặt, người Việt đang sống trong một không gian xã hội ngày càng căng thẳng và dễ bùng phát.


Một cuộc khảo sát năm 2023 của Tổng Cục Thống Kê Việt Nam phối hợp với UNICEF cho thấy, cứ ba phụ nữ thì có một người từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực thể chất, tinh thần hoặc tình dục trong đời. Báo cáo của Bộ Công An cũng cho biết, chỉ trong tám tháng đầu năm 2024, cả nước đã chứng kiến 1,198 vụ việc liên quan bạo lực, xâm hại trẻ em, trong đó có 188 vụ lợi dụng mạng xã hội để tiếp cận và tấn công các em.

Tình trạng này không chỉ dừng lại ở con số. Mỗi vụ việc đều là một bi kịch cụ thể, một nỗi đau thật – và khi được đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một bức tranh xã hội u ám, nơi bạo lực trở thành phản xạ, thành công cụ giải quyết xung đột.

Theo thống kê của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao, trong vòng ba năm gần đây, số vụ giết người vì nguyên nhân xã hội – tức giết người do mâu thuẫn cá nhân, ghen tuông, va chạm giao thông, cãi vã trong gia đình – chiếm tới 70% tổng số vụ án giết người. Điều này cho thấy tính bạo lực không còn giới hạn trong phạm vi tội phạm chuyên nghiệp mà đã lan rộng vào đời sống thường nhật.

Thậm chí bạo lực len lỏi sâu vào trong học đường. Chỉ tính riêng niên khóa 2023-2024, Bộ Giáo Dục và Đào Tạo ghi nhận hơn 2,000 vụ việc liên quan bạo lực học đường, từ bắt nạt đến đánh hội đồng, làm nhục bạn trên mạng xã hội. Không ít vụ việc gây hậu quả nghiêm trọng, khiến nạn nhân rơi vào trầm cảm hoặc tự tử.

Tờ Đại Đoàn Kết ngày 8 Tháng Năm, 2025 thuật:

“Dư luận tỉnh Bình Định chưa hết xôn xao trước đoạn clip được lan truyền trên mạng xã hội, ghi lại cảnh một nam sinh bị bạn đánh liên tục vào đầu bằng tay và một vật giống chiếc thau. Sự việc xảy ra tại một quán cà phê thuộc xã Nhơn An (thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định). Nạn nhân trong clip được xác định là em L.Đ.K. (15 tuổi, học sinh lớp 8A4, trường Trung Học Cơ Sở Phước Hưng, huyện Tuy Phước). Người đánh em K. là một thiếu niên cùng tuổi, hiện sinh sống tại xã Phước Hưng…”

Cảnh một nữ sinh nào đó bị nhóm bạn cùng lớp lôi ra sau trường, đánh hội đồng, lột áo, sởn tóc rồi quay video tung lên mạng chẳng còn là “trường hợp cá biệt.” Những vụ việc gây sốc này không chỉ cho thấy mức độ hành vi bạo lực mà còn là sự thản nhiên lạnh lùng của những học sinh đứng quay clip, cổ vũ, như thể đang chứng kiến một màn giải trí.


Trên thực tế, tình trạng bạo lực học đường tại Việt Nam đã trở thành một hiện tượng nghiêm trọng ngày càng phổ biến. Dữ liệu từ Bộ Giáo Dục và Đào Tạo cho thấy, trong năm học 2023-2024, trung bình mỗi ngày có gần sáu vụ việc bạo lực học đường được ghi nhận. Đó là chưa kể hàng loạt vụ không được báo cáo hoặc bị ém nhẹm để “giữ thành tích thi đua.”

“Niềm tin công lý”

Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng bạo lực gia tăng trong xã hội Việt Nam là sự phân hóa giàu nghèo ngày càng rõ rệt. Theo báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới, Việt Nam đang đối mặt một giai đoạn phân hóa kinh tế mạnh mẽ, với khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày một lớn.

Những người ở các vùng sâu, vùng xa, nơi thiếu cơ hội phát triển, thiếu sự hỗ trợ về mặt giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng, dễ rơi vào tình trạng tuyệt vọng và dễ bị kích động. Họ không thấy một tương lai tươi sáng và do đó, dễ bị ảnh hưởng bởi các hành vi bạo lực, xem đó như một cách giải quyết xung đột hoặc tìm kiếm sự công bằng. Sự thiếu vắng cơ hội công bằng cũng tạo ra cảm giác bất mãn, khiến bạo lực trở thành phản ứng tự nhiên.

Ngoài ra, mất niềm tin vào công lý cũng là yếu tố quan trọng. Trong nhiều vụ án, đặc biệt những vụ án hình sự hoặc bạo lực gia đình, người dân không tin vào hệ thống pháp lý để mang lại công lý. Họ không thấy được sự công bằng trong việc xử lý các vụ việc, đặc biệt khi mà những kẻ gây bạo lực có thể thoát tội hoặc nhận mức án nhẹ. Điều này không chỉ khiến nạn nhân cảm thấy bất lực mà còn tiếp tay cho những hành vi bạo lực tiếp tục lan rộng trong cộng đồng.

Mới đây, cuối Tháng Tư, 2025, tại Vĩnh Long, ông Nguyễn Vĩnh Phúc đã nổ súng bắn ông Nguyễn Văn Bảo Trung sau khi ông Trung lái xe tải gây tai nạn làm chết con gái ông Phúc. Ông Phúc sau đó cũng tự kết liễu đời mình bằng một viên đạn. Trong trường hợp này, rõ ràng người ta chẳng hề tin vào cái gọi là công lý.

Một nguyên nhân không thể không nhắc đến trong việc gia tăng bạo lực là sự thiếu sót trong giáo dục nhân cách. Việc giáo dục trong “nhà trường XHCN” về đạo đức, ứng xử và sự đồng cảm với người khác không được xem trọng. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc và giải quyết xung đột một cách ôn hòa. Trong hệ thống giáo dục cộng sản Việt Nam, không có cái gọi là “môn đức dục” vốn là một trong những môn học cốt lõi của nền giáo dục VNCH.

Bạo lực thể chế

Bạo lực xã hội ở Việt Nam không chỉ là vấn đề đạo đức cá nhân mà là triệu chứng của một hệ sinh thái xã hội đang khủng hoảng. Muốn giải quyết tận gốc, không thể chỉ dừng ở việc “kêu gọi ý thức” hay xử lý vài vụ việc cụ thể, mà cần một cuộc cải tổ toàn diện về văn hóa, giáo dục và thể chế pháp quyền. Điều đáng nói nhất là các hành vi bạo lực không chỉ xảy ra trong xã hội, trên mạng, trong học đường, trong gia đình, mà còn có cả bạo lực thể chế (institutional violence) – tức các hành vi bạo lực được dung dưỡng hoặc che chở bởi các thiết chế quyền lực. Đây mới là yếu tố quan trọng hàng đầu khi đề cập đến vấn đề làn sóng bạo lực ở Việt Nam.

Bạo lực thể chế là một dạng bạo lực có sức hủy hoại dữ dội. Nó không chỉ nằm ở hành vi cụ thể của một cá nhân có quyền lực, chẳng hạn công an đánh chết người, mà nằm ở cấu trúc, cơ chế và cách vận hành của bộ máy nhà nước hoặc các thiết chế quyền lực, vốn dung dưỡng, hợp pháp hóa hoặc bao che cho bạo lực, khiến nạn nhân không có nơi nương tựa và hậu quả là bạo lực có cơ hội tiếp diễn.

Bạo lực thể chế là loại bạo lực có tổ chức, xảy ra trong khuôn khổ hợp pháp hoặc dưới danh nghĩa luật pháp, an ninh, “trật tự xã hội.” Nó ẩn sâu trong hệ thống pháp luật, cảnh sát, tư pháp, giáo dục, y tế…, nơi mà sự bất công hoặc bạo lực không bị trừng phạt, thậm chí được khuyến khích ngầm. Vô số vụ người dân chết sau khi bị công an “mời làm việc” hoặc “tạm giữ” là những trường hợp điển hình; trong khi đó, công an lại bao che lẫn nhau. Các vụ “xử lý” thường né tránh tội “giết người” hoặc “tra tấn,” thay vào đó là tội danh nhẹ hơn như “vi phạm quy trình,” “thiếu trách nhiệm,” và được xử bằng cách “kiểm điểm, khiển trách.”

Hậu quả của việc bạo lực khoác áo luật pháp là người dân mất niềm tin vào nhà nước và công lý, dễ rơi vào trạng thái phẫn nộ, cực đoan, hoặc trầm cảm, thờ ơ chính trị, tạo nên một vòng luẩn quẩn của bạo lực, từ trên xuống và từ dưới lên, xã hội rơi vào trạng thái căng thẳng thường trực, làm triệt tiêu khả năng phản biện, giám sát, và cuối cùng làm cho các thiết chế dân chủ không thể phát triển.

Ở một góc độ hẹp, có thể nói vấn đề bạo lực ở Việt Nam không chỉ là vấn đề xã hội. Nó là vấn đề thể chế. Trong một đất nước mà công an đánh chết dân trở thành bình thường thì chuyện vợ giết chồng cũng là “bình thường.” Đó là bi kịch tiếp nối bi kịch và không bao giờ có thể chạm đến hồi kết, trừ khi thể chế tồi tệ đó được thay đổi và khái niệm thượng tôn pháp luật thật sự tồn tại.

[lilac2010]

Nguyễn Bá Thanh: ‘Người hùng’ thành đại tham nhũng
Minh Hải –
10 tháng 9, 2025


Ông Nguyễn Bá Thanh lúc sinh thời. (Hình minh họa)

Trong lịch sử chính trị đương đại của CSVN, hiếm có nhân vật địa phương nào để lại dấu ấn sâu đậm như ông Nguyễn Bá Thanh ở Đà Nẵng. Suốt nhiều năm được ca tụng như vị anh hùng, có công lớn làm thay da đổi thịt thành phố này, là hình ảnh lãnh đạo liêm chính, hết lòng vì dân. Thế nhưng, đằng sau những ca tụng là một sự thật phũ phàng, ông chỉ là sản phẩm khéo léo của bộ máy tuyên truyền.

Hôm 6 Tháng Chín vừa qua, sau hai ngày xét xử, Tòa Án TP.Đà Nẵng tuyên phạt vợ chồng ông Võ Nhi 14 năm tù và bà Trần Kim Tuyến 3 năm tù, cả hai bị kết án tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.” Cáo trạng của vụ án cho biết, vào năm 2002, vợ chồng ông N.B.T-nguyên lãnh đạo TP.Đà Nẵng và bà L.T.Q (cư trú tại: Cách Mạng Tháng Tám, Đà Nẵng) mua tổng cộng 5 lô đất nằm ở vị trí đắc địa. Do không muốn trực tiếp đứng tên, họ nhờ ông Võ Nhi, cán bộ Văn phòng UBND TP.Đà Nẵng đứng hộ tên trên sổ đỏ.

Đến năm 2015,  ông N.B.T qua đời. Gia đình bà L.T.Q đề nghị vợ chồng Nhi-Tuyến trả lại đất để sang tên, ghi nhận quyền sở hữu. Tuy nhiên, vợ chồng Nhi-Tuyến không đồng ý, thậm chí còn bí mật bán hai lô đất với tổng giá trị khoảng 15 tỷ VND để tiêu dùng cá nhân. Gia đình bà L.T.Q tố cáo. Cơ quan chức năng xác định tổng giá trị năm thửa đất mà vợ chồng Nhi-Tuyến chiếm đoạt lên đến 57.4 tỷ VND.


Điều khiến dư luận quan tâm không chỉ nằm ở giá trị tài sản bị chiếm đoạt, mà trọng tâm nhắm vào danh tính nạn nhân. Dù hầu hết báo đài-truyền thông nhà nước CSVN chỉ viết tắt là ông N.B.T và bà L.T.Q nhưng ai cũng hiểu “N.B.T” chính là Nguyễn Bá Thanh, cố lãnh đạo thành phố Đà Nẵng.

Trong ký ức số đông người dân, ông Thanh từng được ca ngợi là hình mẫu cán bộ cộng sản liêm chính, trong sạch, biết lo cho dân và cứng rắn với tham nhũng, lợi ích nhóm. Nhưng với giới quan sát chính sự ở Đà Nẵng, trong đó có tôi, câu chuyện hoàn toàn khác. Nguyễn Bá Thanh hiện thân của một cán bộ tham nhũng có hệ thống, được xây dựng bằng những “mưu sâu kế bẩn.” Nguyễn Bá Thanh – “thần tượng” do truyền thông CSVN tô vẽ lên, khác xa thực tế.

Phiên tòa trên phơi bày một nghịch lý, một cán bộ được gọi là “liêm chính” sao lại có hành vi mua đất bằng tên người khác để né tránh pháp luật? Phải chăng là thủ đoạn để giấu tài sản, là cách để tạo dựng mạng lưới quyền lực ngầm? Đây chỉ là một vụ việc nhỏ trong muôn vàn vụ việc khác tại Đà Nẵng có liên quan đến ông Nguyễn Bá Thanh. Để từ đây, lớp vỏ bọc “liêm chính” mà ông này khoác trên người hàng chục năm qua cần bóc hạ để trả lại đúng với sự thật.

Cho đến hiện tại, cả ngàn giáo dân xóm đạo Cồn Dầu (phường Hòa Xuân) hẳn chưa quên sự việc vào năm 2010, nhà cầm quyền Đà Nẵng dưới sự chỉ đạo của Bí Thư Thành ủy Nguyễn Bá Thanh “giải tỏa trắng” khu vực để giao đất cho Sun Group triển khai dự án “khu đô thị sinh thái.” Đông đảo bà con giáo dân ở đây không đồng thuận vì đất đai gắn liền với nhà cửa, mồ mả tổ tiên, cùng đời sống tín ngưỡng lâu đời và giá đền bù không thỏa đáng. Nhà cầm quyền khi đó dùng biện pháp cưỡng chế, dẫn đến xảy ra nhiều xung đột dữ dội, đỉnh điểm là vụ việc tháng Năm, 2010, khi lực lượng công an, dân phòng đàn áp đám tang của một cụ bà. Nhiều giáo dân Cồn Dầu bị bắt, bị đánh đập, bị bỏ tù và có người phải bỏ trốn sang Thái Lan xin tị nạn.

Cũng tại thời điểm đó, Nguyễn Bá Thanh “nổi tiếng” với phiên tòa xử tướng công an Trần Văn Thanh, nguyên chánh thanh tra Bộ Công An. Cụ thể vào năm 2009, tòa án Đà Nẵng xét xử vụ án “Đưa tin sai sự thật nhằm chống phá lãnh đạo thành phố Đà Nẵng.” Tướng Trần Văn Thanh bị cáo buộc có liên quan đến việc để lộ, không ngăn chặn những thông tin được cho là “xấu” về lãnh đạo Đà Nẵng. Khi ấy có những tuyến đường, con hẻm ở Đà Nẵng xuất hiện truyền đơn tố cáo ông Thanh tham nhũng đất đai, về dự án cầu quay sông Hàn.


Phiên xử diễn ra trong bối cảnh, tướng Thanh đang mắc bệnh hiểm nghèo, phải điều trị dài ngày tại bệnh viện 103 (Hà Nội), và Nguyễn Bá Thanh gần như đã nắm toàn bộ quyền lực tại Đà Nẵng. Cựu tù nhân lương tâm, tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ (hiện đang tị nạn ở Hoa Kỳ) là người bào chữa pháp lý cho tướng Thanh, sau này chia sẻ, thân chủ của ông bị đưa vào tòa trên cáng cứu thương, trong tình trạng nguy kịch, nằm bất động, phải thở bằng máy, truyền dịch… gây chấn động dư luận, trái với nguyên tắc nhân đạo tố tụng, tàn nhẫn, phi nhân tính, vi phạm nhân quyền. Cuối cùng, tướng Thanh bị hội đồng xét xử tuyên bản án 18 tháng tù treo, một bản án để lại vết nhơ cho nền tư pháp Việt Nam.

Nguyễn Bá Thanh còn được nhắc đến với “cặp bài trùng” cùng Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ “nhôm”), cán bộ nắm quyền cấu kết phe nhóm lợi ích để thâu tóm đất đai, dự án, nhà công sản. Dưới thời ông Thanh nắm quyền bí thư Thành ủy, hàng loạt khu đất vàng, nhà công sản tại trung tâm Đà Nẵng được bán với giá rẻ, không qua đấu giá rơi vào tay Vũ “nhôm” và doanh nghiệp “sân sau.” Năm 2020, trong vụ án Vũ “nhôm” tòa án cấp cao từng nói Đà Nẵng thời Nguyễn Bá Thanh là “thiên đường cho các nhóm lợi ích thâu tóm đất công.” Hàng loạt thân tín, thuộc cấp của ông Thanh thời ấy như Trần Văn Minh, Văn Hữu Chiến cùng nhiều cán bộ địa phương bị bỏ tù do liên quan đến sai phạm đất đai.

Vũ “nhôm” trước tòa. (Hình minh họa)

Nhiều dự án ở Đà Nẵng như dự án đường ven biển Liên Chiểu-Thuận Phước, dự án Khu Công Nghiệp Phước Lý (sau khi lấy đất của dân xong là chuyển đổi quy hoạch thành khu dân cư phân lô bán nền), dự án khu sinh thái vịnh Mân Quang… lập ra vào thời ông Thanh bị người dân khiếu kiện lâu dài vì giải tỏa đền bù không thỏa đáng.

Năm 2012, Thanh Tra Chính Phủ CSVN công bố kết luận về quản lý đất đai tại Đà Nẵng giai đoạn 2003–2011, chỉ rõ: nhà cầm quyền Đà Nẵng đã bán hơn 1,000 lô đất và 1,400 căn hộ chung cư, cùng hàng chục nhà công sản với giá thấp hơn thị trường, không qua đấu giá, gây thất thoát cho ngân sách hàng chục ngàn tỷ đồng. Thời kỳ này, ông Nguyễn Bá Thanh là bí thư Thành Ủy, đồng thời giữ vai trò trưởng ban cán sự Đảng tại UBND thành phố nên có ảnh hưởng trực tiếp đến mọi quyết sách lớn về đất đai. Kết luận của Thanh Tra Chính Phủ trùng khớp với những tố cáo của tướng công an Trần Văn Thanh trước đó.

Dù có kết luận sai phạm, nhưng sau đó Nguyễn Bá Thanh không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngược lại, năm 2013, ông được điều ra Hà Nội, giữ chức trưởng Ban Nội Chính Trung Ương. Một động thái mà giới quan sát cho rằng, ông Thanh ra Hà Nội là theo sự sắp xếp của ông Nguyễn Phú Trọng (lúc bấy giờ là Tổng Bí Thư) nhằm khắc chế ông Nguyễn Tấn Dũng (lúc bấy giờ là thủ tướng). Vài tháng sau, ông Thanh là một trong năm người ứng cử vào ủy viên Bộ Chính Trị.

Tại Đà Nẵng, tin đồn lan truyền rầm rộ thông tin: Bên trong nội bộ Đảng được Tổng Trọng hậu thuẫn, bên ngoài Vũ “nhôm” rải tiền lo lót quan lộ, cộng với uy tín ảnh hưởng chính trị tại địa phương nên ông Thanh sẽ đắc cử. Thế nhưng, kết quả ông Thanh thất bại.

Trở lại câu chuyện đất đai tại Đà Nẵng, nó trở thành “cơn sốt” khi người dân mất đất ở trung tâm bị đẩy đi vùng xa, mua lại những lô đất với giá cao gấp mấy lần. Người dân phẫn nộ kéo ra Trung Ương khiếu kiện. Không ít dân oan ở Đà Nẵng từng chia sẻ, có lần họ xuống cơ quan hành chính thành phố gặp đích thân ông Nguyễn Bá Thanh trình bày khiếu kiện thì nhận câu trả lời lạnh lùng: “Xin thì ‘cho,’ còn Kiện thì về ‘more’” (tức là về số 0). Từ đó mới có câu nói “Trời của Thanh, Đất của Thanh, con chim trên cành cũng của Thanh.”

Các tờ báo lớn như báo Đà Nẵng, báo Công An Đà Nẵng, đài Phát thanh- Truyền hình Đà Nẵng hoặc các tờ báo có văn phòng đại diện tại Đà Nẵng như Thanh Niên, Tuổi Trẻ… thời ấy hầu hết đều đưa tin tức, phóng sự, bình luận khen ngợi, tung hô vai trò và hình ảnh của Nguyễn Bá Thanh, tô vẽ hình tượng “quan phụ mẫu lo cho dân,” người hùng Đà Nẵng “dám nói, dám làm,” trong khi những bất công như giải tỏa trắng, cưỡng chế đất đai, ưu ái nhóm lợi ích lại ít khi được phản ánh.

Nguyễn Bá Thanh mất vào năm 2015, dù không bị khởi tố nhưng dư luận cho rằng nếu còn sống, ông khó thoát khỏi vòng tố tụng trong đại án Vũ “nhôm.” Ông từng nổi tiếng với khẩu hiệu “làm quan phải biết lo cho dân,” nhưng Đà Nẵng dưới thời ông, tài nguyên đất đai rơi vào tay nhóm lợi ích khá nhiều. Làm “vua” ở Đà Nẵng hơn 15 năm, hình tượng Nguyễn Bá Thanh dần hiện rõ không còn là vị lãnh đạo liêm chính, mà là biểu tượng của đại tham nhũng, chuyên quyền.