Thời Sự, Bình Luân

[thienthanh]

Bộ trưởng Bộ Công An đã công khai điều hành chính phủ
July 13, 2024

LTS: Luật Sư Đặng Đình Mạnh dưới bút hiệu Mạnh Đăng viết trên Facebook ngày Thứ Bảy, 13 Tháng Bảy, một bài phân tích cho thấy một guồng máy “công an trị” đang hình thành tại Việt Nam từ khi ông Tô Lâm, đại tướng công an, leo lên ghế chủ tịch nước. Luật Sư Mạnh đã thoát ra khỏi Việt Nam cùng với Luật Sư Nguyễn Văn Miếng và Luật Sư Đào Kim Lân hồi giữa năm 2023 khi có dấu hiệu họ có thể bị bỏ tù vì đã vạch ra những sai trái của chế độ Hà Nội qua vụ án Tịnh Thất Bồng Lai. Xin giới thiệu bài viết này của Luật Sư Đặng Đình Mạnh.

Mạnh Đăng

Thượng Tướng Lương Tam Quang, tân bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam. (Hình: Sức Khỏe & Đời Sống)

Ngày 10 Tháng Bảy, truyền thông trong nước đồng loạt đưa tin đầy bất thường về việc ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, vừa ký Quyết Định số 613/QĐ-TTg “phân công” ông Lương Tam Quang, bộ trưởng Bộ Công An, thay mặt chính phủ làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng và xuất nhập cảng trên địa bàn.

Cụ thể, ông Lương Tam Quang làm việc về tình hình, giải pháp thúc đẩy sản xuất kinh doanh, đầu tư công, xây dựng hạ tầng, xuất nhập cảng, tháo gỡ khó khăn về nhà ở xã hội, thị trường bất động sản, kỷ luật, kỷ cương hành chính… và các vấn đề khác nổi lên trên địa bàn.


Đọc danh mục liệt kê những công việc thuộc thẩm quyền mới được giao cho ông Lương Tam Quang, công chúng không thể “tá hỏa” tự hỏi: Tại sao ông Lương Tam Quang lại có thể được giao vai trò như thủ tướng chính phủ và vai trò bộ trưởng một loạt bộ, gồm Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư, Bộ Giao Thông Vận Tải, Bộ Khoa Học-Công Nghệ và Môi Trường, Bộ Thương Mại, và Tổng Thanh Tra Nhà Nước?

Vì lẽ:

-Bộ trưởng Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư mới có thẩm quyền làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất, kinh doanh, đầu tư công.
-Bộ trưởng Bộ Giao Thông Vận Tải làm việc về xây dựng hạ tầng.
-Bộ trưởng Bộ Khoa Học-Công Nghệ và Môi Trường làm việc về tháo gỡ khó khăn về nhà ở xã hội, thị trường bất động sản.
-Bộ trưởng Bộ Thương Mại làm việc về tình hình xuất nhập cảng.
-Tổng Thanh Tra Nhà Nước làm việc về kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Chưa đặt ra vấn đề năng lực của ông ấy liệu có khả năng kinh bang tế thế để đảm nhiệm vai trò lớn hơn cả một thủ tướng chính phủ hay không? Mà chỉ cần đặt vấn đề về tương quan quyền lực chính trị, đã thấy ngay vị thế khuynh loát tuyệt đối của Bộ Công An trong giai đoạn hiện nay.


Về phương diện pháp lý, thì Bộ Công An vẫn chỉ là một trong các bộ thành viên thuộc chính phủ, đứng đầu là thủ tướng, người lãnh đạo cao nhất. Nhưng trong thực tế, công chúng đều hiểu rằng Bộ Công An có vị thế như là một “siêu bộ.”

Cho đến những ngày gần đây, thì “siêu bộ” này đã hoàn toàn khống chế toàn bộ hệ thống quyền lực chính trị, bao gồm cả Bộ Chính Trị và các ban đảng trung ương. Thế nên, để bộ trưởng Bộ Công An chính thức điều hành trực tiếp chính phủ cùng các bộ, thì vẫn cần thủ tướng ký văn bản quyết định “phân công” để hợp thức hóa quyền hạn.

Đó là lý do ông Phạm Minh Chính phải muối mặt ký phân công chia sẻ vai trò cho ông Lương Tam Quang. Trong đó, ông Lương Tam Quang nắm giữ quyền quản lý, điều hành năm bộ quan trọng và sặc mùi lợi ích nhất trong chính phủ.


Xét về khối lượng công việc, thủ tướng chính phủ vốn chỉ là người điều hành chung. Thế nhưng, nếu một người được giao thẩm quyền quản lý điều hành trực tiếp năm bộ trong năm lĩnh vực khác nhau như ông Lương Tam Quang, thì thật sự, ông ấy phải có khả năng thiên tài xuất chúng bằng ít nhất gấp năm lần ông thủ tướng.

Tất nhiên, ông Lương Tam Quang không cần phải là thiên tài. Vì lẽ, cái ông ấy cần vẫn chỉ là quyền lực để chi phối chính phủ và năm bộ mà thôi. Cả năm bộ trưởng vẫn làm công việc chuyên môn của mình và phải báo cáo công việc cho ông Lương Tam Quang là chính. Chính quyền các địa phương cũng vậy, trước đây chịu sự lãnh đạo và báo cáo thủ tướng, nay ông Lương Tam Quang thay thế vai trò đó.

Tóm lại, sau Hội Nghị Trung Ương 9 họp vào trung tuần Tháng Năm với ý đồ phản công Bộ Công An bất thành của phe ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư, và đồng đảng trung thành, dẫn đến sự khẳng định uy thế chính trị tuyệt đối của Bộ Công An, đến mức buộc Bộ Chính Trị phải ra nghị quyết yêu cầu Quốc Hội phê chuẩn chức vụ bộ trưởng Bộ Công An, dù trước đó đã từng loại ông Lương Tam Quang ra khỏi Bộ Chính Trị.


Chỉ một tháng sau đó, ông Lương Tam Quang đã sớm chìa những vòi bạch tuột nhớp nhúa vươn rộng ra ngoài phạm vi Bộ Công An, đích đến là các bộ “ngon ăn” trong chính phủ. Qua đó, mới thấy sự thâm trầm của các mưu sĩ Bộ Công An đối với cá nhân Thủ Tướng Phạm Minh Chính.

Vì lẽ, sau những bản án xét xử khiếm diện bà trùm Nguyễn Thị Thanh Nhàn, được cho là “tiểu tam” của thủ tướng, thì họ đã có thể hạ bệ ông Chính dễ như trở bàn tay. Nhưng thay vì hạ bệ, họ khống chế và sai bảo như gia nô để phục vụ lợi ích cho Bộ Công An.

Còn Quốc Hội, sau những quyết định khởi tố, bắt giữ các đại biểu trực tính, thường xuyên to mồm nhất như ông Lưu Bình Nhưỡng và mới đây là ông Lê Thanh Vân, thì số còn lại đều đã tự giác “khớp mõm” vì đã biết rõ thân phận nghị gật của mình. Đó cũng là lý do họ đã phải phê chuẩn tất cả những yêu cầu được đưa ra từ Bộ Công An, cho dù, chúng vô lý như thế nào đi nữa, bao gồm cả yêu sách giữ lại đến 85% số tiền xử phạt giao thông, thì nay, đã chính thức trở thành luật…


Sau những cơn bão thoán đạt quyền lực chính trị một cách vô pháp từ đảng đến chính quyền, từ Quốc Hội đến chính phủ, từ trung ương đến địa phương. Lúc này, một cách công khai và chính thức, bộ trưởng Bộ Công An đang trực tiếp điều hành chính phủ.

Dĩ nhiên, trong đó, ông Lương Tam Quang chỉ là kẻ được ủy nhiệm từ ông trùm họ Tô, người sắp hợp nhất hai ghế chủ tịch nước và tổng bí thư. Không lâu đâu…

[hoangphong]

Từ vụ ám sát Trump: Thuyết âm mưu và tin giả tràn lan!
Trúc Phương
15 tháng 7, 2024

 

Ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng Hòa, cựu Tổng thống Donald Trump, được các nhân viên Mật vụ Hoa Kỳ đưa ra khỏi sân khấu sau khi bị trúng đạn hôm 13 Tháng Bảy 2024 tại Butler, Pennsylvania. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Chỉ vài phút sau vụ ám sát Donald Trump ngày 13 Tháng Bảy, 2024, mạng xã hội tràn ngập tin giả. Dân Biểu Cộng Hòa Mike Collins thậm chí nói rằng chính Tổng Thống Joe Biden ra lệnh vụ ám sát Trump! Nhiều facebooker ủng hộ Trump của người Việt cũng tát nước theo mưa, tin rằng “bọn thổ tả Dân Chủ” “chắc chắn có liên quan”! Và một người có ảnh hưởng trên X, theo MSNBC, thậm chí viết rằng Biden đã hạ lệnh cho CIA thực hiện vụ mưu sát Trump!

Không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào, hàng ngàn bài đăng trên các mạng xã hội (Facebook, X, Telegram, Instagram, Gab, Truth Social, Parler…) đang nhốn nháo cáo buộc rằng có những nhân vật mờ ám bên cánh tả đã đứng sau vụ ám sát. Những nhân vật có ảnh hưởng trên mạng xã hội cánh hữu và nhiều viên chức Cộng Hòa cũng khăng khăng rằng những nhân vật quyền lực (ám chỉ chính quyền Biden) phải chịu trách nhiệm, trực tiếp hoặc gián tiếp.

Một TikToker với tài khoản tên @theoldermillenial.1 (có 1.2 triệu người theo dõi) viết: “Tôi cho rằng, bởi các phiên tòa (xử Trump) diễn ra không suôn sẻ nên họ đã quyết định xoay sở một con đường khác. Đừng quên rằng đây chính là những gì mà đám cánh tả có sở trường.”


Trên X (Twitter), tài khoản Shadow of Ezra viết rằng “Đám nhà nước trong bóng tối đã cố ám sát Donald Trump trực tiếp trên truyền hình.” Mẫu tin hoàn toàn không có bằng chứng này đã được hơn một triệu lượt xem, theo Junkipedia, kho lưu trữ nội dung mạng xã hội.

Điều đáng nói là một số nghị sĩ Cộng Hòa đã vớ sự kiện ám sát Trump và biến nó thành “tội ác rõ mười mươi” của phe Dân Chủ, rằng phe cánh tả và giới truyền thông phải chịu trách nhiệm liên đới. Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Tim Scott (gần đây được Trump đề cập như một trong những chọn lựa liên danh tranh cử) nói rằng vụ ám sát “được hỗ trợ và tiếp tay bởi bọn cực đoan và truyền thông cánh tả.”

Nicole Shanahan, liên danh của ứng cử viên Robert F. Kennedy Jr., qui kết cho “DNC (Dân Chủ) và các phương tiện truyền thông kế thừa (legacy media)” tội kích động cuồng loạn, dẫn đến sự kiện ám sát. Và Dân Biểu Marjorie Taylor Greene, một nhân vật Cộng Hòa bảo thủ khét tiếng, trùm… tin giả, cũng viết trên X rằng Dân Chủ đã “muốn Trump biến đi trong nhiều năm và họ sẵn sàng làm bất cứ gì để khiến điều đó thành hiện thực.”

Nhìn chung, các kênh cực hữu đang ồn ào nhốn nháo với vô số thuyết âm mưu gây sốc, gây kích động và thù địch. Hình ảnh Trump mặt mày dính máu với nắm đấm giơ cao cùng lúc cũng biến thành hình tượng anh hùng. Hiệu ứng truyền thông từ bức ảnh này đang mang lại ảnh hưởng tích cực cực kỳ lớn cho Trump.

“Quả đúng là người của Chúa,” nhiều người viết như vậy, trong đó có không ít người Việt. Như hồi mùa bầu cử Mỹ 2020, Facebook tiếng Việt giờ đây cũng đầy ngập tin giả và thuyết âm mưu. Dù chưa có bất kỳ thông tin rõ ràng nào từ các cơ quan điều tra về nghi phạm hoặc động cơ ám sát, nhưng những kẻ cực đoan MAGA ngay lập tức tin rằng vụ ám sát “hiển nhiên” có động cơ chính trị. Một số đổ lỗi cho các thành viên antifa. Một số tin rằng vụ việc là bằng chứng rõ ràng cho thấy ma quỷ đang lộng hành. Một số tài khoản theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng nhanh chóng tổ chức một cuộc thảo luận trực tuyến trên X (Twitter) về cách bọn Do Thái từng cố mưu sát Trump.


Jackson Lahmeyer, người đứng đầu nhóm cực hữu “Pastors for Trump” có trụ sở tại Oklahoma, viết trong một email gửi những người ghi danh trong vòng vài giờ sau khi vụ việc xảy ra: “Bọn chúng muốn một CUỘC NỘI CHIẾN.” Trong email, “Pastors for Trump” viết rằng “Bọn nhà nước trong bóng tối đã thất bại. Bàn tay bảo vệ của Chúa đã cứu Tổng Thống Trump.” Nhân vật bảo thủ nổi tiếng Laura Loomer và người dẫn chương trình phát thanh Erick Erickson đổ lỗi cho Biden về vụ ám sát, dẫn lại lời của Biden vài ngày trước, khi ông nói đã đến lúc đưa Trump “vào hồng tâm” (“in a bull’s eye”). Tài khoản cánh hữu nổi tiếng cuồng Trump, “Il Donaldo Trumpo,” đăng một bức ảnh của John F. Kennedy vào ngày ông bị ám sát, với chú thích, “KHÔNG PHẢI HÔM NAY NHÉ, BỌN NHÀ NƯỚC TRONG BÓNG TỐI!!!”

Thật ra không phải chỉ đến vụ ám sát chấn động ngày 13 Tháng Bảy, 2024 mới nảy nòi tin giả. Từ Tháng Chín 2023, chiến dịch tranh cử của Tổng Thống Joe Biden đã rà soát lại chiến lược chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội. Họ tuyển hàng trăm nhân viên và tình nguyện viên để giám sát các nền tảng, mua quảng cáo để đối phó với những tuyên bố nhăng nhít không có cơ sở và bằng chứng, đồng thời đưa ra những thông điệp riêng. Tất cả được thực hiện xuất phát từ lo ngại rằng các công ty truyền thông xã hội gần như không sẵn sàng trong việc kiểm soát thông tin chính trị sai lệch, trong bối cảnh nhiều thành viên Cộng Hòa và cả Donald Trump lâu nay đã trở thành nguồn tin giả một cách… “chính thống.”

Mỹ đã tụt hậu một cách thảm hại so với một số nước trong việc thiết lập và thực hiện luật chống tin giả. Cách đây bốn năm, loạt dự luật lưỡng đảng, theo lẽ thường, chẳng hạn Đạo Luật Quảng Cáo Trung Thực (Honest Ads Act) với nội dung buộc việc tài trợ và quảng cáo chính trị trực tuyến phải minh bạch, do Lindsey Graham, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa từ Nam Carolina, đề xuất đã bị khước từ bởi chính lãnh đạo đa số Thượng viện Mitch McConnell, người cũng thuộc đảng Cộng Hòa.

Một dự luật khác, đã được thông qua tại Hạ Viện, với nội dung yêu cầu Quỹ Khoa Học Quốc Gia và Viện Hàn Lâm Khoa Học, Kỹ Thuật và Y Học Quốc Gia tiến hành nghiên cứu thông tin sai lệch liên quan đại dịch COVID-19, đã không nhận được bất kỳ sự đồng thuận nào của đảng Cộng Hòa.

Cần nhắc lại, trong mùa bầu cử 2020, tình trạng bùng nổ tin giả là cực kỳ nghiêm trọng, đặc biệt trong cộng đồng mạng xã hội tiếng Việt, từ trong nước đến hải ngoại. Có những người chủ ý tạo ra tin giả để kiếm tiền (bằng view); và cũng có không ít người lan truyền tin giả vì thiếu hiểu biết và thậm chí không có khả năng tìm nguồn để xác minh những gì mình viết là thật hay giả.

Còn nhớ, ngày 15 Tháng Mười Một, 2020, một nhà báo nổi tiếng ở Việt Nam viết trên Facebook cá nhân rằng mình đã rơi nước mắt khi thấy ảnh ông Trump khóc vì thất cử.
Ông nhà báo này viết: “Sáng nay gã hai lần bật khóc. Lần một, khi coi clip cả triệu dân Mỹ hừng hực xuống đường ủng hộ Trump… Lần hai, nhìn hình ảnh người đàn ông ấy mắt hoen đỏ khi chứng kiến người dân xuống đường từ muôn nơi ủng hộ mình… Nước Mỹ sẽ chỉ vĩ đại khi hiểu ra không phải tự dưng hơn 72 triệu đồng bào mình đứng đằng sau con người đang lau nước mắt ấy”.

Theo ban kiểm tin AFP, bức ảnh “Trump khóc” được đăng trên một tài khoản Twitter ngày 14 Tháng Mười Một, 2020, với chú thích tiếng Hoa, có nghĩa: “Hẳn phải rất khó khăn đối với ông ấy khi ông ấy khóc nơi thanh thiên bạch nhật. Tôi hy vọng tất cả chúng ta không để ông ấy thất vọng. Chúa ở cùng chúng ta. Amen!” Trong số ý kiến bình luận dưới tweet trên, có người viết: “Trump là người cứng rắn. Ông ấy không khóc vì bị cáo buộc sai trái. Những giọt nước mắt của ông ấy thể hiện con tim của ông ấy đối với người dân. Ông ấy cuối cùng cũng đã được hiểu và nhận được sự ủng hộ từ người dân của mình.”

“Giọt nước mắt” của ông Trump là “giọt photoshop.” Bức ảnh gốc được phóng viên ảnh AFP Nicholas Kamm chụp ngày 15 Tháng Bảy 2020, ghi chú thích: “Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu với giới báo chí tại Phòng Bầu Dục ở Tòa Bạch Ốc sau khi nhận được báo cáo từ các viên chức thuộc cơ quan pháp luật về hoạt động chống lại nhóm MS-13 ở Washington DC, ngày 15 Tháng Bảy 2020 (MS-13, còn gọi là Mara Salvatrucha, là băng đảng tội phạm quốc tế).

Tin giả, trong thực tế, với rất nhiều trường hợp, đã trở thành một “liệu pháp tâm lý” tự trấn an. Trong số những người miệt mài và háo hức chia sẻ tin giả, có không ít nhà báo và những người làm truyền thông nói chung. Họ vừa chia sẻ tin giả, vừa “khinh bỉ” những người chống lại tin giả. Sau mỗi lần bị hố khi loan tin giả, họ tiếp tục chia sẻ những thông tin không kiểm chứng khác, như thể tin giả nhất thiết phải tồn tại cùng với “niềm tin” của họ, bất luận diễn biến sự việc cho thấy “niềm tin” mà họ cố áp vào tư duy mình lẫn người khác chỉ là mớ bọt xà phòng.

Vấn đề ở chỗ tin giả không biến mất như bọt xà phòng. Nó gieo rắc những mầm độc cho nhận thức và nó thậm chí trở thành những đám rừng dày đặc ngăn cản những tia sáng phát triển xã hội.

[MatVit]

Di sản Nguyễn Phú Trọng để lại khi về vườn hay nằm xuống
July 18, 2024

*Đặng Đình Mạnh

Khi một chính trị gia qua đời hoặc rời chức vụ, công chúng sẽ có dịp được truyền thông tóm lược lại về di sản của người ấy để lại cho hậu thế.

Lúc này, khi tổng bí thư đảng Cộng Sản, người lãnh đạo cao nhất của chế độ theo hiến pháp là ông Nguyễn Phú Trọng, chọn (hoặc bị chọn) phòng bệnh tại bệnh viện 108 Hà Nội làm nơi thường trú, dưới sự bảo vệ (hoặc quản thúc) nghiêm ngặt của tân chánh văn phòng TW đảng Nguyễn Duy Ngọc, báo hiệu sự cáo chung của thời đại của “ông chủ đốt lò” đã đang điểm những giờ khắc cuối cùng. Thì việc điểm lại di sản của ông ấy cũng không còn là quá sớm.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đưa 3 ngón tay khi họp báo ở Hà Nội sau Đại hội đảng ngày 1 Tháng Hai 2021 khoe ông được “tín nhiệm” ở lại thêm nhiệm kỳ thứ ba, trái điều lệ đảng. (Hình: Manan Vatsyayana/AFP/Getty Images)

Dĩ nhiên, ông Nguyễn Phú Trọng sẽ được công chúng nhớ đến nhiều với tư cách là “ông chủ đốt lò”. Khi phát động đốt lò, ông ấy có mục đích không thể rõ ràng hơn là củng cố đảng. Nhưng qua đó, thì ông Nguyễn Phú Trọng đã giúp phơi bày trọn vẹn bản chất của chế độ, không có gì khác ngoài một tập thể lãnh đạo bất tài, ăn tàn, phá hoại… lúc nào cũng chỉ nhăm nhăm trấn lột tài sản của người dân. Đến mức độ, công chúng không thể thấy đảng cầm quyền ấy có giá trị gì để mà cần củng cố.

Cũng thế, khi ưu ái giao quyền hạn lớn cho công an nhằm mục đích bảo vệ đảng, thì ông Nguyễn Phú Trọng đã giúp cho lực lượng này trở thành kiêu binh của chế độ. Không chỉ đàn áp nhân dân, tận thu tài nguyên của đất nước, cướp đoạt tài sản của doanh nghiệp và thâu tóm quyền lực. Lực lượng công an sẵn sàng hạ bệ các quan chức lãnh đạo cao cấp nếu ngáng đường hoặc không thuộc phe cánh. Đến mức độ, công chúng không còn thấy lực lượng công an đầy quyền lực ấy là chỗ dựa tin cậy để giữ gìn trật tự trị an cho đất nước nữa.


Nhiều người đã công khai nói đến sự ao ước có một Gorbachev, người làm tan rã Liên bang Xô Viết cho Việt Nam. Thật ra, có cần Gorbachev nữa không khi đã có Nguyễn Phú Trọng, người đã làm tan rã mối quan hệ giả hiệu về “Lòng dân, ý Đảng”, người đã chứng minh cho thấy rằng chẳng có một “Lòng dân, ý Đảng” nào đang song hành cả, mà chỉ có lòng dân chán ghét về ý đảng độc tài, tàn phá tan hoang đất nước mà thôi.

Nếu cái đảng Cộng Sản độc tài lúc này là một đảng không dân, thì cái đảng ấy không còn cơ sở để tồn tại nữa.

Thế nên, một mặt, chúng ta không mảy may nghi ngờ gì về nỗ lực của ông Nguyễn Phú Trọng muốn cứu đảng Cộng Sản để duy trì được quyền lực chính trị độc tôn của mình, thế nhưng, mặt khác, cũng cần thấy rằng không có cái gọi là thế lực thù địch nào phá hoại đảng Cộng Sản giỏi hơn ông Nguyễn Phú Trọng, người đang đứng đầu của đảng ấy. Và đó là di sản của ông Nguyễn Phú Trọng mà người đời sau sẽ nhớ khi nhắc về ông ấy.

Việc ông Nguyễn Phú Trọng rời chức vụ tổng bí thư chỉ còn là chuyện ngày một, ngày hai mà thôi. Thậm chí, cách thức ông rời chức vụ bằng chết bệnh hoặc bị hạ bệ cũng không còn quan trọng nữa. Nhưng việc sau thời đại của ông sẽ đáng nói hơn.


Dĩ nhiên, lúc này chẳng có ai có thể thách thức được vị thế số một của ông Tô Lâm trước cơ hội tiếp nhận chiếc ghế tổng bí thư, đồng thời, sẽ sớm tiếp nhận hợp nhất với chức vụ chủ tịch nước mà ông ấy đang nắm giữ.

Thu giang sơn về một mối dưới bàn tay của lực lượng công an, tuy vậy, chúng ta khó mà cho rằng điều ấy sẽ giúp mở ra thời kỳ ổn định chính trị mới dưới họng súng. Trái lại, hệ thống quyền lực chính trị Việt Nam ở thượng tầng sẽ vẫn tiếp tục bất ổn trong tương lai gần.

Tổng bí thư đảng CSVN tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Hà Nội ngày 20 Tháng Sáu 2024. (Hình: Gavriil Grigorov/AFP/Getty Images)

Vì lẽ, với việc ông Nguyễn Phú Trọng tự đặt ra ngoại lệ “trường hợp đặc biệt” để duy trì quyền lực cá nhân của mình trong nhiệm kỳ tổng bí thư thứ ba vào đầu năm 2021. Điều này chẳng khác gì việc mở chiếc hộp “Pandora” đầy tai ác khi ông ấy tùy tiện dẫm đạp lên điều lệ đảng. Gây nên hậu quả rất nghiêm trọng về sự khủng hoảng niềm tin, tôn trọng điều lệ đảng đối với các đảng viên cao cấp đầy tham vọng trước cơ hội thay đổi nhân sự theo cách không cần tuân thủ điều lệ đảng nữa. Ông Tô Lâm sẽ sớm nắm giữ chiếc ghế tổng bí thư theo cách ấy.

Theo đó, chúng sẽ thành tiền lệ cho những cuộc thoán đạt quyền lực chính trị về sau đó mà hầu hết, đều chỉ dựa trên nền tảng sức mạnh của họng súng mà thôi. Trong bối cảnh đó, nhân dân, người chủ tội nghiệp của đất nước tiếp tục giữ vai trò đầy thụ động, là khán giả trong tấn tuồng mà thôi.


Xứ sở này, còn trả giá đến mức nào nữa trước khi đến hồi thái lai…

[duynga]

Đời sau sẽ nhớ gì về ông Nguyễn Phú Trọng?

19-7-2024


Ông Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại cuộc họp báo sau khi tái đắc cử Tổng Bí thư ĐCSVN nhiệm kỳ 3, ngày 1/2/2021. Nguồn: Reuters

Trưa ngày 18/7/2018, Bộ Chính trị ĐCSVN ra thông báo về tình hình sức khỏe của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Thông báo cũng cho biết Bộ chính trị phân công ông Tô Lâm nắm mọi công việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Cũng trong ngày này, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Sao vàng, huân chương cao nhất của nhà nước Việt Nam, cho ông Nguyễn Phú Trọng.  Nhân dịp này, RFA trao đổi với một số chuyên gia về di sản của ông Nguyễn Phú Trọng.

Di sản giáo điều của ông Trọng

Ông Trọng từng nổi tiếng với câu nói năm 2013 “Hiến pháp là văn kiện chính trị pháp lý quan trọng vào bậc nhất sau Cương lĩnh của Đảng”. Câu nói ấy đặt cương lĩnh của ĐCSVN cao hơn Hiến pháp quốc gia.

Theo GS. Zachary Abuza ở Đại học Chiến tranh Quốc gia ở Washington DC, ông Trọng là một người ôm ấp ý thức hệ cộng sản suốt đời. Ngoài khoảng thời gian 5 năm ngắn ngủi làm Chủ tịch Quốc hội, toàn bộ sự nghiệp của ông là một nhà lý luận Mác-xít, trong đó có chức vụ tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, tạp chí của Đảng Cộng sản Việt Nam. Giáo sư Zachary chia sẻ rằng ông mong rằng trong thời gian tới, ĐCSVN sẽ thực dụng để bầu ra một tổng bí thư có kinh nghiệm thực tế hơn, bởi lẽ nền kinh tế Việt Nam quá lớn và phức tạp đối với “một người mới vào nghề.”

Ngoài ra, GS. Zachary nhấn mạnh rằng ông Trọng giống như Tập Cận Bình ở Trung Quốc, thực sự đã cố gắng khẳng định lại quyền kiểm soát của đảng đối với mọi hoạt động ra quyết định, ngay cả khi điều đó phải trả giá bằng sự ra đi của các nhà chuyên môn kỹ trị. Ông Trọng quan tâm đến sự kiểm soát của đảng hơn là tăng trưởng kinh tế. Ông đã thanh lọc một cách có hệ thống những nhà lãnh đạo có năng lực nhất, được cộng đồng doanh nghiệp quốc tế tin tưởng. Kết quả là, GS Zachary chỉ ra, Bộ Chính trị hiện tại có rất ít kinh nghiệm kinh tế, mà chủ yếu là 5 người xuất thân từ Bộ Công an và 3 người từ Quân đội.

Luật sư Vũ Đức Khanh, giáo sư thỉnh giảng ở ĐH Ottawa, Canada, cho rằng ông Trọng là “một người cộng sản kiên định, giáo điều và mù quáng.” Dù biết phần lớn các đồng chí bên cạnh đã không còn tin vào CNXH nhưng ông vẫn tiếp tục hô hào bảo vệ CNXH, “bảo vệ Đảng như bảo vệ con ngươi trong mắt mình.” Chính ông từng thú nhận rằng “đến hết thế kỷ 21 này không biết đã có CNXH hoàn thiện ở Việt Nam hay chưa”, nhưng ông vẫn thành tâm kiên trì xây dựng cái không bao giờ có đó, như một thứ niềm tin tôn giáo. Vì vậy, LS Vũ Đức Khanh cho rằng “ông Nguyễn Phú Trọng là người cộng sản cuối cùng ở Việt Nam. Chỉ còn ông ấy là thực sự tin cái điều không tưởng đó.”

Trao đổi với RFA, Giáo sư Carlyle Thayer ở Đại học UNSW Canberra, cho rằng ông Nguyễn Phú Trọng sẽ được nhớ đến như một người kiên trì các nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ nghĩa xã hội, tư tưởng Hồ Chí Minh và là người đề xướng xây dựng đảng, cai trị độc đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông cũng sẽ được coi là một người thực dụng trong chính sách đối ngoại nhưng là người phản đối nghiêm khắc diễn biến hòa bình và “cách mạng màu”.

Di sản đốt lò

Theo Giáo sư Zachary Abuza, ông Trọng sẽ được nhớ đến với chiến dịch chống tham nhũng rất sôi nổi, vốn là chủ đề chính trong suốt 13 năm cầm quyền của ông. Nhưng người ta nên nhớ đến ông Trọng vì chiến dịch đốt lò của ông đã khiến đảng yếu đi về mặt thể chế.

Cùng góc nhìn với GS Zachary Abuza, Luật sư Đặng Đình Mạnh, một nhà quan sát chính trị Việt Nam, cũng cho rằng công chúng sẽ nhớ nhiều đến ông Nguyễn Phú Trọng với tư cách là “ông chủ lò”. Khi phát động đốt lò, ông ấy có mục đích không thể rõ ràng hơn là củng cố đảng. Nhưng qua đó, theo LS. Đặng Đình Mạnh, “ông Nguyễn Phú Trọng đã giúp phơi bày trọn vẹn bản chất của chế độ, không có gì khác ngoài một tập thể lãnh đạo bất tài, ăn tàn, phá hoại… lúc nào cũng chỉ nhăm nhăm trấn lột tài sản của người dân. Đến mức độ, công chúng không thể thấy đảng cầm quyền ấy có giá trị gì để mà cần củng cố.”

Theo Luật sư Vũ Đức Khanh ông Nguyễn Phú Trọng cũng đã thường xuyên và chắc chắn sẽ còn được nhắc đến như một người đã tận tụy cho việc làm trong sạch hóa hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua chiến dịch chống tham nhũng mà người dân hay gọi một cách nôm na là “đốt lò”. Ông chắc chắn sẽ được nhớ đến như là “người đốt lò vĩ đại nhất” của Đảng. Nhưng có lẽ sự nghiệp “đốt lò” của ông sẽ phải vĩnh viễn theo ông đi vào lịch sử, theo LS Vũ Đức Khanh, bởi tham nhũng là căn bệnh ung thư của chế độ và nếu không thay đổi chế độ thì Đảng này sẽ không bao giờ trong sạch. Tham nhũng có thể tạm được xem là “ổn định” nhưng sẽ không bao giờ bị loại bỏ.

Giáo sư Zachary Abuza nhận định rằng chiến dịch “lò đốt” của ông Trọng đã khiến đảng yếu đi về mặt thể chế, do đó, hình thành một cơ quan lãnh đạo ít có tính tập thể như trước. Ông Trọng đã chứng kiến tình trạng xáo trộn chính trị chưa từng có, với 7 trong số 18 thành viên Bộ Chính trị được bầu tại Đại hội 13 vào tháng 1 năm 2021 buộc phải từ chức. Ông thực hiện chiến dịch này vì ông thực sự tin rằng tham nhũng là một mối đe dọa hiện hữu đối với đảng, nhưng cuối cùng, theo GS Zachary, ông đã làm mất tính chính danh của đảng bằng cách vạch trần mức độ tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của đảng.

Trao đổi với RFA, Luật sư Đặng Đình Mạnh nhận xét rằng nhiều người đã công khai ao ước có một Gorbachev, người làm tan rã Liên bang Xô Viết, cho Việt Nam. Thật ra, có cần Gorbachev nữa không khi đã có Nguyễn Phú Trọng, người đã làm tan rã mối quan hệ giả hiệu về “Lòng dân, ý Đảng”, người đã chứng minh cho thấy rằng chẳng có một “Lòng dân, ý Đảng” nào đang song hành cả, mà chỉ có lòng dân chán ghét về ý đảng độc tài, tàn phá tan hoang đất nước mà thôi – LS. Đặng Đình Mạnh đặt câu hỏi. Thế nên, theo LS Mạnh, không có ai nghi ngờ gì về nỗ lực của ông Nguyễn Phú Trọng muốn cứu ĐCSVN để duy trì được quyền lực chính trị độc tôn, thế nhưng, mặt khác, cũng cần thấy rằng không có cái gọi là “thế lực thù địch” nào phá hoại ĐCSVN giỏi hơn ông Nguyễn Phú Trọng, người đang đứng đầu của đảng ấy. LS. Đặng Đình Mạnh kết luận: Đó là di sản của ông Nguyễn Phú Trọng mà người đời sau sẽ nhớ khi nhắc về ông ấy.

Di sản ngoại giao cây tre

Giáo sư Carlyle Thayer, Đại học UNSW Canberra, trao đổi với RFA rằng một trong những di sản mà ông Nguyễn Phú Trọng sẽ được nhớ tới là làm cho thuật ngữ “ngoại giao cây tre” trở nên phổ biến. Tuy nhiên, Luật sư Vũ Đức Khanh cho rằng học thuyết “ngoại giao cây tre” không có nội hàm, cũng chẳng có học thuyết gì sâu xa mà chỉ là “chiêu trò để sinh tồn” trước khi một trật tự thế giới mới ra đời, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt giữa các siêu cường và không có gì mới mẻ.

Trao đổi với RFA, Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nhà quan sát chính trị Việt Nam ở Hà Nội, cho rằng đối với người dân, ít nhất trong nhiều năm nữa, sẽ có nhiều người nghĩ rằng ông ấy là người trong sạch, ông ấy đốt lò chống tham nhũng, ông ấy có chính sách “ngoại giao cây tre” uyển chuyển và thực dụng. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Quang A cho rằng đó là chỉ là giả định về cách nhìn của số đông người dân do bị tuyên truyền mà ra. Cá nhân ông cho rằng vấn đề không đơn giản như vậy. Ông nói tiếp:

“Theo nhận xét của tôi thì di sản của ông ấy là một người tham quyền cố vị, kiên định với chủ nghĩa Mác- Lênin, còn công cuộc đốt lò là hoàn toàn thất bại. Về chính sách ngoại giao như “mở cửa”, nâng cấp quan hệ ngoại giao với Mỹ và nhiều nước khác thì chắc là ông ấy có đóng góp vào đó, nhưng chính sách đối ngoại là quyết định tập thể của cả Bộ Chính trị và đã nhất quán khoảng hơn hai mươi năm nay. Nếu đó là di sản tích cực của riêng ông Trọng thì không hẳn. Đó là quyết định tập thể chứ không phải của riêng ông ấy.” 

[caubennoc]

Lá phiếu 2024: Nhìn lại, để có một quyết định đúng
July 23, 2024

Trúc Phương/Người Việt

Trước khả năng Donald Trump ngày càng tiến gần đến ghế tổng thống, việc nhìn lại những gì ông Trump làm trong nhiệm kỳ một là điều cần thiết, để thấy rõ hơn và từ đó có quyết định đúng đắn trong 105 ngày trước ngày bầu cử 5 Tháng Mười Một, 2024.

Ivanka Trump và Jared Kushner, con gái và con rể Tổng Thống Trump, hai nhân vật nhiều quyền lực tại Tòa Bạch Ốc. 
(Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)

Nói như nhà báo Kevin Drum, Tòa Bạch Ốc những ngày Trump bắt đầu nhiệm kỳ một hệt như củ hành thối: Mỗi khi bóc ra một lớp, nó càng ngửi nặng mùi. Nhà bình luận Andrew Rosenthal gọi Trump là “tổng thống trung học” để chỉ hành vi thiếu trưởng thành của Trump. Như một học sinh thường giãy nãy và đổ lỗi người khác để biện minh cho khả năng kém cỏi của mình, Trump luôn “đổ thừa.”

Trong cuộc phỏng vấn chương trình “Fox & Friends” ngày 28 Tháng Hai, 2017, Trump nói rằng những tin tức rò rỉ từ Tòa Bạch Ốc là do Barack Obama “đứng đằng sau.” Trump cũng nhiều lần nói làn sóng biểu tình khắp nước Mỹ với đủ thành phần tham dự là bởi Hillary Clinton giật dây và người biểu tình được “trả tiền.” Trump chưa bao giờ đưa ra bằng chứng cho những cáo buộc. Bằng cách “đổ thừa,” Trump không thừa nhận những sai lầm và thất bại khi điều hành quốc gia.

Cũng trong buổi phỏng vấn “Fox & Friends,” Trump đã tự “chấm điểm”: “Xét về thành tựu, tôi nghĩ tôi sẽ cho tôi điểm A, vì tôi nghĩ tôi đã làm được những điều lớn lao.” Giữa Tháng Hai, 2016, Trump cũng nói: “Chưa bao giờ có một tổng thống làm được nhiều như vậy trong thời gian cực ngắn.” Tuy nhiên, nhà báo Matthew Yglesias đã chỉ ra: Ở thời điểm tương tự, Barack Obama đã chuẩn y dự luật kích cầu trị giá gần $1 ngàn tỷ để vực dậy nền kinh tế đổ nát gây ra thời George W. Bush; mở rộng chương trình bảo hiểm y tế cho bốn triệu trẻ em; hạn chế tình trạng phân biệt đối xử trong luật lao động.

Trong những ngày đầu tiên ở ghế tổng thống, Bill Clinton ký 24 dự luật; John F. Kennedy, 26; Harry Truman, 55; và Franklin D. Roosevelt, 76. Trong khi đó, dù lưỡng viện thuộc kiểm soát Cộng Hòa, Trump vẫn chưa ký hơn 10 dự luật. Hơn một tháng sau khi Trump nhậm chức, gần 2,000 vị trí cần được bổ nhiệm vẫn còn… trống mà hầu hết không cần Thượng Viện phê chuẩn!

Và như đã biết, Trump liên tục dội bom tweet. Gần như mỗi ngày. Nội dung tweet không phải Trump đã làm được gì, mà là Trump “mắng mỏ” ai! Như một đứa trẻ, Trump chỉ muốn được khen. Trump thù ghét chỉ trích và lập tức phản ứng khi bị chỉ trích. Trump dùng ngôn ngữ “bình dân.”

Trong nhiều trường hợp, đối tượng bị “trả đũa” hầu hết là phụ nữ (ca sĩ Madonna, diễn viên Meryl Streep…). Cách Trump tự “làm truyền thông” bằng Twitter cho thấy Trump muốn thể hiện “cái tôi” vĩ cuồng, rằng chẳng ai có thể kiểm soát được mình. Nó phá vỡ nguyên tắc lẫn truyền thống bất thành văn mà mọi nguyên thủ, không riêng Mỹ, theo đó, tất cả những gì được phát biểu đều luôn thận trọng, cân nhắc và chừng mực, vì mọi tuyên bố hay phát biểu nguyên thủ được xem là “đinh đóng cột” và luôn được trích dẫn. Thật khó có thể tưởng tượng một nguyên thủ “làm chính sách” bằng tweet và “xây dựng quốc gia” bằng những tin tweet nhảm nhí.

Trump luôn tự nhìn vào… lưng mình. Ông sợ bị “nói xấu” và ám ảnh bị nói xấu. Trump cũng bị ám ảnh bởi sự thua kém. Ngay buổi sáng đầu tiên trong Tòa Bạch Ốc, Trump đích thân gọi (ban quản lý công viên quốc gia) Park Services để nói về chuyện những bức ảnh so sánh số người tham dự lễ đăng quang của mình với Obama. Trong cuộc điện đàm với Thủ Tướng Úc Malcolm Turnbull, Trump ba hoa về tỷ lệ phiếu đại cử tri. Trump đã thay đổi ghế tổng thống hơn là ghế tổng thống thay đổi con người Trump.

Tổng Thống Lyndon B. Johnson từng nói: “Chức danh tổng thống sẽ biến mọi người, dù lớn hay nhỏ như thế nào, để khiến anh ta, dù lớn thế nào, cũng không thể lớn hơn những gì mà ghế tổng thống yêu cầu.”

Tuy nhiên, sự nông nổi của Trump đã làm cho ghế tổng thống Mỹ trở nên dị dạng một cách khôi hài. Eliot Cohen, viên chức ngoại giao thời George W. Bush, nói: “Tôi đã lăn lộn chính trường 26 năm và tôi chưa từng thấy bất kỳ điều gì như thế này. Tôi thành thật không nghĩ rằng đây là một tổng thống có sức khỏe tâm thần bình thường.”

Cần nhắc rằng, trong một e-mail rò rỉ vào Tháng Chín, 2016, cựu Ngoại Trưởng Colin Powell gọi Trump là “nỗi nhục quốc gia và kẻ bị ruồng bỏ quốc tế” (“national disgrace and aninternational pariah”).

Tòa Bạch Ốc biến thành “Nhà Trump”

Để “làm cho nước Mỹ trở nên vĩ đại”, Trump… sửng cồ với báo chí (gọi báo chí là “kẻ thù của nhân dân”); Trump miệt thị hệ thống tư pháp Mỹ; Trump kích động một sự chia rẽ xã hội nghiêm trọng chưa từng có; Trump “nỗ lực” giẫm lên Hiến Pháp khi phớt lờ định chế “tam quyền phân lập.” Các cơ quan hành pháp gần như bị tước quyền. Tòa Bạch Ốc biến thành “Nhà Trump.” Tháng Hai, 2017, Ivanka Trump, dù không có bất kỳ chức vụ gì, đã ngồi chủ tọa cuộc gặp một số thành viên Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa trong Tòa Bạch Ốc. Ivanka cũng từng tiếp Thủ Tướng Canada Justin Trudeau tại Tòa Bạch Ốc.

Bộ Ngoại Giao không còn đóng vai trò cơ quan quan trọng nhất nội các Hoa Kỳ. Trong suốt một tháng kể từ ngày Trump nhậm chức, các buổi họp báo hàng ngày ở Bộ Ngoại Giao, hình thành từ thời Ngoại Trưởng John Foster Dulles vào thập niên 1950, đã biến mất. Đây là hoạt động từng được xem là dấu chỉ cho thấy một chính phủ minh bạch sẵn sàng cung cấp thông tin mà người dân cần biết, về chính sách đối ngoại và vai trò nước Mỹ như thế nào trên trường thế giới.

Rex Tillerson, người được bổ nhiệm ngoại trưởng dù không có chút kiến thức đối ngoại và hiểu biết về các quan hệ đối ngoại phức tạp cũng như những cam kết ràng buộc giữa Mỹ với thế giới, trong thực tế, gần như bị cho ra rìa. Sau đó, Rex Tillerson thậm chí bị sa thải bằng một tin nhắn!

Vai trò “Nhà Trump” còn thể hiện ở việc chiến lược gia Stephen K. Bannon (được xem là “nhiếp chính”) có mặt trong các cuộc họp an ninh quốc gia; trong khi con rể Trump, Jared Kushner, được giao nhiệm vụ trung gian đàm phán Israel-Palestine. Một viên chức giấu tên thậm chí nói rằng Jared Kushner mới thật sự là “ngoại trưởng.”

Đổng Lý Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Reince Priebus là người được Trump giao việc ký bổ nhiệm 15 đại sứ chứ không phải Ngoại Trưởng Tillerson. Trong số tân đại sứ được Reince Priebus chọn, hầu hết là “người của Trump”: Lew Eisenberg (giám đốc một quỹ đầu tư); Duke Buchan (nhà tài phiệt Wall Street); Georgette Mosbacher (doanh nhân; người đóng góp tài chính cho Fox News, hãng truyền thông ủng hộ Trump)…

Tuy nhiên, cũng cần nhắc lại thêm, cuối Tháng Giêng, 2017, bức điện thư của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ phản đối lệnh cấm nhập cư của Trump bắt đầu nhanh chóng lan truyền, bắt đầu từ Washington rồi sau đó đến các tòa đại sứ Mỹ khắp thế giới. Chỉ trong thời gian ngắn, bức điện được ủng hộ với hơn 1,000 chữ ký. Đây là ví dụ cho thấy, dù chính trường Mỹ đang biến thành “rạp xiếc” như thế nào, Trump cũng không thể “thống trị” nước Mỹ theo cách như một ông chủ háo thắng.

***

Bị “vật” không ít lần trong nhiệm kỳ một, Donald Trump có thể đã biết rằng làm tổng thống khác với ngồi ghế điều hành doanh nghiệp. Trong thương trường, không có khái niệm dân chủ hay sức mạnh nhân dân. Thương trường cũng không có những hệ thống chính trị tản quyền để Trump có thể đơn phương dùng thủ đoạn đàm phán nhằm chơi ép hoặc thậm chí ngồi lên đầu đối thủ mà trong trường hợp này là nhân dân. Các công ty con của Trump không hề giống như các tiểu bang Hoa Kỳ. “Đàm phán” với nhân dân, với tư cách tổng thống một nước như Mỹ, không phải như “đàm phán” với các đối tác làm ăn.

Một tổng giám đốc điều hành hoặc chủ doanh nghiệp có thể ra các mệnh lệnh ảnh hưởng đến bất kỳ nhà máy nào của ông ta. Các tiểu bang Hoa Kỳ và quyền hạn hợp hiến của họ không phải là nhà máy của một tập đoàn. Nền dân chủ Mỹ đã hình thành và tồn tại lâu hơn bất kỳ doanh nghiệp lâu đời nào nhất trên nước Mỹ. Cái “tôi” của Trump dù lớn thế nào cũng không thể to hơn và đè bẹp được các giá trị mà trong đó “tự do” là một trong quyền được tôn xưng mạnh nhất. Không phải tự nhiên nước Mỹ được xem là “thế giới tự do.”

Các hành động quyết liệt và nhanh chóng của Trump, từ việc kêu gọi xây bức tường ngăn biên giới Mỹ-Mexico đến việc xóa sổ Obamacare lẫn TPP, cho thấy ông là con người của hành động. Gần đây, ông nói ông có thể “dẹp tiệm” cuộc chiến Ukraine trong vòng một nốt nhạc. Trump nói là làm nhưng vấn đề của ông không phải là làm cái gì mà là cách ông làm và làm như thế nào. Ấn tượng và di sản để lại của ông trong nhiệm kỳ một là làm cho nước Mỹ trở nên xấu xí hơn. Các cuộc biểu tình dữ dội từ sau khi Trump nhậm chức đã cho thấy điều đó. Bức tường Mỹ-Mexico được xây dang dở cùng lúc với bức tường nhân dân được dựng lên, ngay trong lòng nước Mỹ. Trump không thể “Make America Great Again” bằng cách va đầu vào bức tường nhân dân.

Mark Salter, cựu tùy viên của Thượng Nghị Sĩ John McCain, nói rằng ông không bao giờ có thể hy vọng Trump thay đổi, vì điều đó đòi hỏi Trump “không chỉ phải trưởng thành ở vị trí mình mà còn phải chín chắn hơn.”

Bây giờ, Trump đang lại quay đường đua. Cự ly đến Tòa Bạch Ốc, với ông, ngày càng gần hơn bao giờ hết. Ông đã rút ra được bài học gì từ nhiệm kỳ một và liệu ông có thể khác với phiên bản cũ? Với những gì ông phát biểu trong chiến dịch tranh cử 2024, dường như Trump vẫn là Trump, dù có thể ông đã nhận ra rằng nước Mỹ không phải thuộc sở hữu của riêng ông; rằng nước Mỹ đã được xây và được dựng lên bằng lịch sử của tự do và dân chủ, chứ không phải được xây bởi bàn tay nhỏ bé của Trump. Tuy nhiên, con báo khó có thể thay đổi vết đốm. Trump vẫn là Trump. Vấn đề bây giờ là có bao nhiêu cử tri nhận ra điều này.

[dailien]

Tổng Thống Biden phát biểu trước quốc dân,
‘chuyền ngọn đuốc’ cho thế hệ trẻ hơn
July 24, 2024

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Joe Biden nói chuyện trước quốc dân từ Phòng Bầu Dục đêm Thứ Tư, 24 Tháng Bảy, lúc 8 giờ tối giờ Miền Đông Hoa Kỳ trong phần phát biểu đầu tiên, ba ngày sau khi ông quyết định rút lui khỏi cuộc đua trở lại Tòa Bạch Ốc 2024, kết thúc hơn nửa thế kỷ công bộc.

“Tôi quý văn phòng này, nhưng tôi yêu tổ quốc tôi hơn,” vị tổng thống 81 tuổi mở đầu bài nói chuyện. “Thật là một vinh dự trong cuộc đời tôi được phục vụ với tư cách là tổng thống của quý vị. Nhưng để bảo vệ nền dân chủ, đang đứng trước rủi ro, tôi cho rằng còn quan trọng hơn bất kỳ tước hiệu nào.”

“Điều tuyệt vời về nước Mỹ là ở nơi này, vua chúa và những kẻ độc tài không cai trị. Người dân cầm quyền,” Biden nói tiếp.

Tổng Thống Joe Biden nói chuyện với quốc dân lúc 8 giờ tối giờ Miền Đông Hoa Kỳ từ Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc, Washington, DC, đêm 24 Tháng Bảy, 2024 (Hình: WhiteHouse.gov)

“Tôi hân hạnh phục vụ tổ quốc này hơn 50 năm. Không có nơi nào trên Trái Đất mà một đứa trẻ cà lăm từ một gia đình gốc gác khiêm tốn ở Scranton, Pennsylvania, Claymont, Delaware, một ngày kia có thể ngồi ở bàn giấy trong Phòng Bầu Dục với tư cách tổng thống Hoa Kỳ. Nhưng tôi lại ở đây,” ông tâm tình.

“Đó là lý do nước Mỹ thật là đặc biệt. Chúng ta là một quốc gia của những điều hứa hẹn và những tiềm năng, của những người mơ mộng và những người ra tay hành động, của những người Mỹ bình thường làm những điều phi thường,” Biden nói thêm.


Biden cho biết quyết định rút lui khỏi cuộc đua tổng thống là để “chuyền ngọn đuốc” cho thế hệ trẻ hơn.

“Lịch sử quý vị nắm trong tay. Quyền lực quý vị nắm trong tay. Khái niệm thế nào là Mỹ Quốc, quý vị nắm trong tay,” Biden nhấn mạnh.

“Nhiệm vụ hoàn thiện hợp chúng quốc chúng ta, điều thiêng liêng này, không phải xoay quanh tôi. Mà quý vị mới là trọng tâm. Gia đình quý vị. Tương lai quý vị. Đó mới là ‘Chúng ta những người dân’ [như trong câu mở đầu Hiến Pháp Hoa Kỳ],” ông nhắc nhở.

Biden nói cử tri Mỹ có nhiều sự chọn lựa trong mùa bầu cử tổng thống Tháng Mười Một.


“Nước Mỹ phải chọn tiến hay lùi, hy vọng hay thù ghét, đoàn kết hay chia rẽ. Chúng ta phải quyết định: Liệu chúng ta có còn tin vào sự thành tín, tử tế, lòng tôn trọng? Tự do, công lý và dân chủ?”

Biden xoáy vào cuộc chiến bảo vệ nền dân chủ trong kỳ bầu cử then chốt 2024, “Tôi vững tin những gì tôi làm trong cương vị tổng thống, sự lãnh đạo của tôi trên trường quốc tế, viễn kiến của tôi cho tương lai nước Mỹ, tất cả đều đáng được tín nhiệm thêm nhiệm kỳ thứ nhì. Nhưng không có gì, không có gì có thể cản trở con đường cứu vãn nền dân chủ chúng ta – kể cả tham vọng cá nhân.”

“Do đó, tôi quyết định cách tốt nhất cho tương lai là chuyền ngọn đuốc cho một thế hệ mới. Đó là cách tốt nhất để đoàn kết đất nước chúng ta,” ông nói thêm.


Trong bài diễn từ, Biden ngợi khen Phó Tổng Thống Kamala Harris, người ông đã lên tiếng chính thức ủng hộ ra tranh cử tổng thống, sau khi ông tuyên bố rút lui.

“Chỉ trong vài tháng nữa, người dân Hoa Kỳ sẽ chọn đường hướng tương lai nước Mỹ,” ông nói.

“Tôi đã chọn. Tôi đã cho biết quan điểm của mình. Tôi muốn cảm tạ Phó Tổng Thống Kamala Harris tuyệt vời. Bà ấy nhiều kinh nghiệm. Bà ấy mạnh mẽ. Bà ấy đủ khả năng. Bà ấy đã là người đồng hành xuất chúng cùng tôi lãnh đạo đất nước chúng ta. Giờ đây quyết định nằm trong tay quý vị, người dân Hoa Kỳ: Quý vị hãy chọn đi,” Biden phát biểu.

Harris nhanh chóng gom được sự ủng hộ cùng khắp Đảng Dân Chủ từ hôm Chủ Nhật và thành phần đại biểu hứa sẽ bỏ phiếu đề cử bà làm ứng cử viên tổng thống chính thức của Đảng Dân Chủ trong Nghị Hội Quốc Gia Đảng Dân Chủ DNC vào Tháng Tám.


Một cách ngắn gọn, Biden liệt kê những thành quả đạt được trong nhiệm kỳ của mình.


Ông nhắc lại ngày ông nhậm chức vào mùa Đông năm 2021, Hoa Kỳ đối diện “cơn khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ thời Đại Suy Thoái” hồi thập niên 1930 vì đại dịch Covid-19.

Ngày nay, ông cho biết, Hoa Kỳ có “nền kinh tế vững mạnh nhất thế giới” và đã tạo ra “gần 16 triệu công việc làm mới” trong thời gian Biden tại nhiệm.

“Lương tăng. Lạm phát tiếp tục giảm. Khoảng cách giàu nghèo giữa các sắc dân thu hẹp nhiều nhất trong 20 năm,” Biden nói. “Chúng ta, theo đúng nghĩa đen, tái kiến thiết toàn bộ quốc gia, thành thị, ngoại ô, nông thôn, cộng đồng bộ lạc. Ngành sản xuất đã trở lại Hoa Kỳ.”

Biden cũng nhắc tới những đạo luật thúc đẩy nghiên cứu khoa học, sản xuất vi mạch (chip), thành tựu giảm giá thuốc theo toa, và số lượng kỷ lục người Mỹ có bảo hiểm sức khỏe trong nhiệm kỳ của ông.


“Ngày nay, tỷ lệ tội phạm bạo lực xuống thấp nhất trong 50 năm,” Biden nói. “Di dân qua biên giới cũng xuống thấp hơn.”

Ông cũng đề cập là đã giữ lời hứa bổ nhiệm thành công một nữ thẩm phán Da Đen đầu tiên vào Tối Cao Pháp Viện.

“Tôi cũng đã giữ lời hứa kiến tạo một chính quyền phản ảnh nước Mỹ,” Biden nói. “Đó là những gì tôi đã làm.”

Người ủng hộ tập trung bên ngoài Tòa Bạch Ốc trong khi Tổng Thống Joe Biden nói chuyện với quốc dân lúc 8 giờ tối giờ Miền Đông Hoa Kỳ từ Phòng Bầu Dục, Washington, DC, đêm 24 Tháng Bảy, 2024
 (Hình: Jemal Countess/Getty Images for Climate Power)

Biden đề ra những mục tiêu ưu tiên cho sáu tháng còn lại trong Tòa Bạch Ốc, bao gồm bảo vệ quyền được đi bầu và quyền chọn lựa cho phụ nữ, đồng thời chỉ trích mầm mống thù ghét cực đoan đang gieo rắc trong xã hội Hoa Kỳ.

“Tôi sẽ tiếp tục làm giảm chi phí cho những gia đình siêng năng, cần cù, tiếp tục phát triển kinh tế. Tôi sẽ tiếp tục bảo vệ những quyền tự do cá nhân và quyền dân sự của chúng ta, từ quyền đầu phiếu cho tới quyền được chọn. Tôi sẽ tiếp tục chỉ ra những mầm mống thù ghét cực đoan, làm sáng tỏ rằng không có nơi nào – không nơi nào trên nước Mỹ – dung túng bạo lực chính trị, hay bất cứ hình thức bạo lực nào, mãi mãi như thế, chấm hết,” Biden nói.


Về những mục tiêu đối ngoại, Biden cũng muốn “chấm dứt chiến tranh ở Gaza. Đưa tất cả con tin về nhà và đem lại hòa bình, ổn định cho vùng Trung Đông.”

Tổng thống cũng cam kết tiếp tục “cố kết các quốc gia để ngăn chặn [Tổng Thống Nga Vladimir] Putin chiếm lấy Ukraine.”

“Chúng ta sẽ giữ cho NATO hùng mạnh hơn và đoàn kết hơn bao giờ hết trong lịch sử,” ông nói.

Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden và các con của ông đều hiện diện trong Phòng Bầu Dục trong lúc tổng thống phát biểu.

Jon Meacham, một sử gia từng đoạt giải Pulitzer và là người viết tiểu sử cho tổng thống, giúp Biden soạn bài diễn văn đêm Thứ Tư, một nguồn tin thông thạo vấn đề nói với Đài CNN.

Buổi chiều cùng ngày, ứng cử viên tổng thống Đảng Cộng Hòa, cựu Tổng Thống Donald Trump dự buổi vận động chính trị tại Charlotte, North Carolina. Còn Harris nói chuyện trước một hội phụ nữ Da Đen ở Houston, Texas, kêu gọi sự ủng hộ từ phụ nữ da màu, vào buổi tối.

Hàng ngàn người biểu tình trong ngày tại thủ đô Washington, DC, chống chiến tranh Israel tại Gaza, giữa lúc Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ trích họ trong một bài diễn văn trước Quốc Hội Hoa Kỳ, biện hộ cho hành động chiến tranh và thề quyết “toàn thắng” trước Hamas. (TTHN)
 

[TranAnhDung]

Bầu cử của xứ ‘tư bản giẫy chết’, trông người mà ngẫm đến ta
August 2, 2024

*Đặng Đình Mạnh

Nhiệm kỳ 4 năm của Tổng thống Hoa Kỳ, ông Joe Biden sắp mãn vào cuối năm 2024 này. Theo đó, vào ngày 05/11/2024 sắp tới, người dân Mỹ sẽ bước vào cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 47 của quốc gia mình. Khi ấy, họ quyết định bỏ lá phiếu chọn lựa các ứng cử viên thuộc 2 đảng chính yếu, gồm đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ hoặc các đảng phái khác, kể cả các ứng cử viên độc lập.

Thời điểm này, hầu như sự quan tâm của công chúng chỉ tập trung vào 2 ứng cử viên, ông Donald Trump, cựu Tổng thống thuộc đảng Cộng Hòa và bà Kamala Harris, đương kim Phó Tổng thống thuộc đảng Dân Chủ. Còn lại, các ứng cử viên của các đảng phái chính trị khác hoặc các ứng cử viên độc lập vẫn chưa lộ diện hoặc thông tin về họ đã bị chìm khuất trong núi thông tin khổng lồ về 2 ứng viên chính.

Các “đại biểu” đảng CSVN tham dự đại hội đảng khóa 13 theo nhau vào hội trường Trung tâm Hội nghị Quốc gia ở Hà Nội ngày 26 Tháng Giêng 2021 tiến hành thủ tục cắt đặt các ghế từ Tổng bí thư trở xuống. 
(Hình: Manan Vatsyayana/AFP/Getty Images)

Sau khi có kết quả bầu cử, vị Tổng thống thứ 48 sẽ làm lễ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20 Tháng Giêng 2025 tại tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ (điện Capitol).

Trong một vài trường hợp hãn hữu, người không được người dân bầu làm Tổng thống cũng có thể trở thành Tổng thống trong trường hợp Tổng thống đương nhiệm qua đời hoặc từ chức, thì người thay thế là Phó Tổng thống đương nhiệm. Sau Phó Tổng thống, pháp luật Hoa Kỳ đã quy định sẵn danh sách thứ tự các chức vụ có thể kế vị chức vụ Tổng thống.


Cho thấy, hầu hết các diễn biến hoạt động để tấn phong một vị Tổng thống Hoa Kỳ, từ ứng cử, vận động bầu cử, nhận quyên góp, bầu cử, kiểm phiếu, xác nhận kết quả, khiếu nại, bàn giao quyền lực, nhậm chức… đều thực thi trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật Hoa Kỳ và thông lệ. Đó là một chu trình hoàn toàn minh bạch, có thể kiểm soát và kiểm chứng. Trong đó, người dân biết ứng cử viên Tổng thống là ai? Quan điểm chính trị ra sao? Giữa các cứng cử viên có sự khác biệt những điều gì? Để người dân có thể quyết định, chọn lựa người lãnh đạo quốc gia bằng lá phiếu của mình.

Nhờ đó, mà ý niệm pháp lý chính quyền của dân, do dân và vì dân trở thành một thực tế tồn tại tại Hoa Kỳ.

Phó Tổng thống Kamala Harris vận động tranh cử tại thành phố Houston, Texas, ngày 31 Tháng Bảy 2024. (Hình: Brandon Bell/Getty Images)

Ở Việt Nam đương nhiên cũng có bầu cử, thậm chí được chế độ tổ chức rình rang để thu hút tất cả người dân tham gia. Đó là bầu cử cơ quan dân cử các cấp, từ Quốc Hội đến Hội đồng Nhân dân địa phương và chỉ vậy mà thôi.

Theo Hiến pháp, tuy Quốc Hội được quy định là cơ quan nắm giữ quyền lực cao nhất. Thế nhưng, tại điều 4 lại quy định Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, vô hình trung đã phủ nhận hoàn toàn vị thế của Quốc Hội. Thế nên, người đứng đầu Đảng Cộng sản là Tổng Bí thư mới là người nắm giữ quyền lực cao nhất chứ không phải Chủ tịch Quốc Hội. Quốc Hội chỉ còn là một định chế mang tính hình thức và là một tấm bình phong về ngụy dân chủ mà thôi.


Cho nên, tuy bầu cử Quốc Hội được tổ chức rình rang, thu hút mọi người dân đi bỏ phiếu, nhưng thực chất lại chẳng có quyền hạn gì ngoài việc hợp thức hóa các quyết định từ Đảng Cộng Sản. Trong khi đó, chính các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản tổ chức 5 năm một lần mới thật sự quan trọng, vì chính Đảng Cộng sản đã giành lấy vị thế quyết định tất cả những vấn đề hệ trọng của quốc gia.

Tất nhiên, chỉ có một số rất ít người người dân là đảng viên Đảng Cộng sản mới có quyền tham gia Đại hội Đảng. Sau đại hội các cấp, thì chỉ còn một nhóm hơn trăm đảng viên cao cấp là Ủy viên Trung ương Đảng có quyền bầu ra các chức vụ cao cấp nhất, lãnh đạo Đảng và quốc gia.

Theo đó, lẽ ra vào Tháng Giêng 2025 sẽ diễn ra kỳ đại hội Đảng Cộng Sản lần thứ XIV để bầu ra một Tổng Bí thư. Thế nhưng, Tổng Bí thư đương nhiệm, ông Nguyễn Phú Trọng đột ngột qua đời vào Tháng Bảy 2024 khi chưa hết nhiệm kỳ thứ ba của ông ấy, cũng đã khiến đặt ra vấn đề thay đổi người lãnh đạo quốc gia mới.


Rất nhanh, một ngày trước khi ông Nguyễn Phú Trọng mất, thì chế độ đã thông báo cho quốc dân về việc Bộ Chính trị tạm giao quyền hạn Tổng Bí thư Đảng Cộng Sản cho ông Tô Lâm, Chủ tịch nước. Và có lẽ trong ít ngày nữa, ông Tô lâm sẽ chính thức kế vị chức vụ Tổng Bí thư.

Không chỉ vậy, việc kế vị của ông Tô Lâm hoàn toàn dựa trên cơ sở thế lực của ông ấy trong Đảng vào lúc này, chứ không theo cơ sở pháp luật đã đành mà cũng không theo Điều lệ Đảng Cộng sản.

Như vậy, kể cả Đại hội Đảng chính thức theo nhiệm kỳ hoặc thay đổi Tổng Bí thư trong nhiệm kỳ, thì cũng chỉ có một nhóm nhỏ là đảng viên cao cấp quyết định mọi sự hệ trọng mà thôi. Sự quyết định của họ là một chu trình hoàn toàn dựa vào vị thế cá nhân và tương quan quyền lực của các thế lực trong Đảng. Trong đó, người dân hoàn toàn đứng ngoài chu trình đó, họ không có vai trò gì trong quá trình tấn phong một người lãnh đạo có thẩm quyền quyết định vận mệnh quốc gia của mình.

Cựu Tổng thống Donald Trump vận động tranh cử tại thành phố Harrisburg, Pennsylvania, ngày 31 Tháng Bảy 2024. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)

Người dân cũng không hề biết ứng cử viên là ai cho đến ngày bỏ phiếu, vì vậy, họ càng không thể biết xu hướng, quan điểm chính trị của người ấy, cũng như chương trình hành động là gì sau khi đắc cử.

Người trúng cử Tổng Bí thư trong cuộc bỏ phiếu, thực chất chỉ là hình thức để che đậy kết quả dàn xếp, thỏa hiệp giữa các thế lực tranh đoạt quyền lực trong Đảng Cộng Sản.


Cuộc họp Bộ Chính Trị được cho rằng vừa tiến hành vào ngày Thứ Sáu mùng 2 Tháng Tám 2024 đã là một sự thỏa hiệp như vậy: Nguồn tin khả tín cho biết rằng ông Tô Lâm, Chủ Tịch nước sẽ kế vị chức vụ Tổng Bí thư do ông Nguyễn Phú Trọng qua đời để lại. Ông Lương Cường, Thường trực Ban Bí thư sẽ kế vị chức vụ Chủ Tịch nước của ông Tô Lâm.

Theo đó, thế lực công an và thế lực quân đội chia nhau các ghế quyền lực cao nhất để cai trị người dân bằng những họng súng của chế độ công an trị và quân phiệt. Tuy họng súng lên ngôi, thế nhưng, biển đảo từ cha ông để lại vẫn mất và cuộc sống dân lành vẫn không bình an.

Đó là khuôn mặt thật của nền chính trị đương đại Việt Nam.

DC, ngày 02/08/2024
Đặng Đình Mạnh

[nguyenvsau]

Chuyện nước Mỹ: Con voi bối rối
Trần Thế Kỷ
4 tháng 8, 2024

 

Cựu Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump tham dự Đại Hội Toàn Quốc Của Đảng Cộng Hòa (RNC) tại Diễn đàn Fiserv ở Milwaukee, Wisconsin, hôm 16 Tháng Bảy 2024. Cựu Tổng thống Donald Trump đã chọn JD Vance làm người đồng hành cùng ông, nâng cao tấm vé tổng thống của Đảng Cộng Hòa. (Hình: Jacek Boczarski/Anadolu via Getty Images)

Trong cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc năm nay, trong khi phe Dân Chủ đang có những bước đi chắc chắn và có thể nói là khôn ngoan, thì phe Cộng Hòa lại bị cho là đang phạm không ít sai lầm.

Một sai lầm của phe Cộng Hòa là cứ khăng khăng đòi Tổng Thống Biden từ chức trong khi ông vẫn đủ mạnh khỏe để ngồi tiếp sáu tháng nữa, tức tới cuối nhiệm kỳ. Phe Cộng Hòa quên rằng bà Harris mới là người mà họ cần đánh bại, chứ không phải ông Biden. Và rằng đánh bại được ông Biden trong cuộc tranh luận ngày 27 Tháng Sáu 2024 không có nghĩa là ông Trump sẽ dễ dàng đánh bại bà Harris trong cả cuộc đua.

Ông Biden và bà Harris là hai người khác nhau. Khác ở chỗ là thời của ông Biden đã qua, còn thời của bà Harris đã đến.


Một sai lầm nữa là phe Cộng Hòa cứ thích tấn công bà Harris dựa trên sự phân biệt chủng tộc và giới tính. Thời trước, chủng tộc và giới tính của bà Harris rất có thể là điểm yếu của bà ấy. Nhưng thời nay đã khác, vấn đề chủng tộc và giới tính rất có thể  lại là điểm mạnh của bà. Bởi rất có thể người dân Mỹ đang muốn nước Mỹ sẽ có một nữ tổng thồng, trong khi bao đời tổng thống trước đây đều là nam.

Một điều nữa, tổng số người da màu ở Mỹ hiện nay xem như ngang bằng với người da trắng. Ngày trước, nói tới nước Mỹ là người ta thường nghĩ tới một đất nước chủ yếu toàn người da trắng. Ngày nay thì đã khác rồi. Hiệp Chủng Quốc Hoa kỳ mà!

Bà Nikki Haley, cựu thống đốc tiểu bang South Carolina, từng nói rằng đảng đầu tiên chọn một ứng cử viên từ thế hệ tiếp theo sẽ có lợi thế trong cuộc đua năm nay. Lời của bà Haley không phải là chân lý, nhưng xem ra rất có lý trước cục diện tranh cử giữa bà Harris và ông Trump. Mà chính phe Dân Chủ, không phải phe Cộng Hòa, lại là đảng đã sớm thay bà Harris trẻ trung cho ông Biden già nua.

Phó Tổng Thống Kamala Harris phát biểu trong một sự kiện tranh cử tại Resorts World Las Vegas hôm 09 Tháng Bảy 2024 ở Las Vegas, Nevada. Harris công bố khởi động chương trình tổ chức quốc gia của người Mỹ gốc Á, người Hawaii bản địa và người đảo Thái Bình Dương (AANHPI) nhằm huy động các cử tri và cộng đồng người Mỹ gốc Á, người Hawaii bản địa và người đảo Thái Bình Dương trên khắp đất nước. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)

Đặc biệt, Giáo Sư Allan Lichtman dự báo bà Harris sẽ là người thắng cử. Tất nhiên, dự đoán của vị giáo sư sử học nổi tiếng này cũng không phải là chân lý, nhưng cần nhớ rằng từ năm 1984, ông đã dự đoán đúng người chiến thắng trong bầu cử Tổng Thống Mỹ 9 lần và chỉ sai 1 lần, khi năm 2000 ông dự đoán Albert Gore thắng nhưng rồi người thắng lại là George Bush (cuộc bầu cử lần đó bị ảnh hưởng bởi vụ bê bối tái kiểm phiếu ở bang Florida).

Mới đây, trong buổi vận động cử tri tại thành phố West Palm Beach, tiểu bang Florida do nhóm vận động Cơ đốc Turning Point Action tổ chức, ông Trump có phát ngôn làm dậy sóng dư luận khi nói rằng, nếu ông đắc cử thì cử tri sẽ không cần bỏ phiếu sau 4 năm nữa vì mọi thứ sẽ được sắp xếp.

Chẳng ai hiểu ông Trump thực sự muốn nói gì khi phát ngôn như thế. Ông ấy có mất trí không vậy? Ông Trump từng gọi bà Harris là “loạn trí” nhưng xem ra người loạn trí lại chính là ông. Có cảm tưởng ông Trump đang mất phương hướng trước đà tiến của bà Harris. Ông ấy đang lúng túng? Phe Cộng Hòa đang lúng túng?

Một đại diện chiến dịch tranh cử của bà Harris tuyên bố: “Nước Mỹ có thể làm tốt hơn những ảo tưởng cay đắng, kỳ lạ và lạc hậu của ông Trump.”

Có lẽ không mấy ai phủ nhận rằng bà Kamala Harris trẻ trung, đầy sức sống đang tạo nên niềm hứng khởi, không chỉ cho cuộc đua vào Tòa Bạch Ốc, mà còn cho chính trường Mỹ thay đổi, điều mà ông già Donald Trump không làm được!

[phidao]

Tô Lâm ‘thay máu’ Ban chấp hành Trung Ương đảng CSVN
August 8, 2024

*Đặng Đình Mạnh

Khi vừa trở thành tân Tổng Bí thư, ông Tô Lâm khẳng định: “Cuộc chiến chống tham nhũng sẽ không ngừng nghỉ”.

Điều này khiến cho nhiều nhà quan sát thời cuộc cho rằng ông Tô Lâm sẽ vẫn tiếp tục duy trì công cuộc “Đốt lò” để chống tham nhũng được phát động từ cả một thập kỷ qua và là di sản của ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư vừa qua đời vào hạ tuần tháng 07/2024 để lại.

Tân Tổng bí thư CSVN Tô Lâm (thứ hai từ trái) được chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (trái), Thủ tướng Phạm Minh Chính (thứ hai bên phải) và Thường trực Ban bí thư Lương Cường (phải) chúc mừng. (Hình: VNExpress)

Tôi nghĩ đánh giá của các nhà quan sát là đúng, nhưng chưa đầy đủ.

Đúng, vì một mặt ông Tô Lâm cần tiếp tục việc chống tham nhũng để khẳng định tính chính danh của người kế thừa sự nghiệp của ông Nguyễn Phú Trọng, vốn là một lãnh đạo được cả hệ thống tuyên truyền khổng lồ của chế độ bơm thổi, tô hồng như một vị á thánh “Kiệt xuất, tài năng, bản lĩnh, trí tuệ, giản dị…”.


Đồng thời, trước vấn nạn tham nhũng trầm kha như hiện nay, với tư cách là người đứng đầu, ông ấy cũng không thể thoái thác được trách nhiệm phải chống tham nhũng. Do đó, dù tâm ý có thế nào đi nữa, thì về phương diện hình thức, ông Tô Lâm không thể tuyên bố ngừng hoặc giảm mức độ chống tham nhũng được.

Mặt khác, đánh giá ấy cũng chưa đầy đủ, vì lẽ, vị tân Tổng Bí thư có “món nợ” cần phải đòi thanh toán “sạch sẽ”.

Tưởng nên nhắc lại. Dịp họp Hội nghị Trung ương 9 vào trung tuần tháng 05/2024 để giải quyết vấn đề nhân sự cấp cao sau khi ông Võ Văn Thưởng bị hạ bệ chức vụ Chủ Tịch nước, đồng thời, cũng cần bầu bổ sung 4 Ủy viên Bộ Chính trị. Khi ấy, dù không muốn, ông Tô Lâm vẫn phải ngồi vào chiếc ghế Chủ Tịch nước. Thế nên, ông ấy cần có thuộc cấp thân tín ngồi ngay vào ghế Bộ trưởng Bộ Công an mà ông buộc “chia tay” để bảo đảm sinh mạng chính trị của chính mình sau khi phải rời chiếc ghế Bộ trưởng “siêu bộ” đó.

Theo đó, ông Tô Lâm đã đề cử Thứ trưởng Bộ công an là ông Lương Tam Quang, thuộc cấp thân tín làm một trong số ứng viên cần bầu bổ sung vào Bộ Chính trị. Vì theo thông lệ bất thành văn, tuy Bộ Công an thuộc Chính phủ, dưới quyền Thủ tướng. Thế nhưng, trong thực tế thì Bộ Công an là một “siêu bộ”, vì với chức năng bảo vệ chế độ, nên Bộ này được giao thẩm quyền hầu như vô giới hạn. Nhờ tính cách đặc biệt đó, cho nên, chỉ có Ủy viên Bộ Chính trị mới có thể được cử làm Bộ trưởng Bộ Công an.


Thế nhưng, khi bỏ phiếu thì ông Lương Tam Quang đã không đủ túc số phiếu bầu của các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng để vào Bộ Chính trị. Buộc lòng, Bộ Công an phải làm một việc vô tiền khoáng hậu trong lịch sử Đảng Cộng sản là triệu tập Hội nghị Đảng ủy Trung ương Bộ Công An, gồm lãnh đạo từ 63 tỉnh thành về họp tại Hà Nội. Nhân dịp đó, hội nghị ra nghị quyết đề cử Thứ trưởng Lương Tam Quang làm Bộ trưởng Bộ Công an.

Trước sự đã rồi, ông Nguyễn Phú Trọng, với cương vị Tổng Bí thư phải muối mặt đành chấp nhận gởi hồ sơ cho Quốc Hội phê chuẩn chức vụ Bộ trưởng Bộ Công an cho ông Lương Tam Quang. Theo đó, ông Lương Tam Quang trở thành Bộ trưởng Bộ Công an đầu tiên trong lịch sử Đảng Cộng sản không phải là Ủy viên Bộ Chính Trị.

Sự việc đã qua, nhưng món nợ từ Hội nghị Trung ương 9 vẫn còn nguyên đó, với ít nhất đa số ủy viên đã công khai ra mặt “chống” lại yêu sách của ông Tô Lâm. Điều đó không khác gì một cái tát tai trực tiếp vào mặt ông Tô Lâm. Dĩ nhiên, món nợ nhục nhã này cần phải đòi thanh toán sạch sẽ!


Do đó, lúc này, khi đã thành tựu tham vọng nắm giữ chức vụ Tổng Bí thư đầy quyền lực trong tay, ông Tô Lâm có cơ hội tốt hơn bao giờ hết để thanh trừng, đòi thanh toán món nợ đối với số Ủy viên Trung ương Đảng không ăn cánh, đồng thời, “thay máu” nhân sự để bảo đảm một Ban Chấp hành Trung ương Đảng thuần khiết gồm toàn cánh hẩu, chấp nhận mọi chủ trương, chính sách của ông ấy đưa ra. Vì ông ấy không thể điều hành Đảng suôn sẻ nếu bên cạnh có một Ban Chấp hành Trung ương Đảng với đa số Ủy viên lúc nào cũng chằm hăm bác bỏ các yêu sách của Tổng Bí thư.

Thế nên, tiếp tục chính sách chống tham nhũng là phương cách để ông Tô Lâm thanh trừng, đòi thanh toán món nợ đối với các con nợ và là để “thay máu” trong nội bộ Đảng. Việc này khá đơn giản, bởi lẽ, leo cao đến Ủy viên Trung ương Đảng, hầu hết ủy viên tay đều dính chàm, không bê bối tài chính thì cũng tham nhũng. Rờ đến đâu, tội phạm dính đến đó… Việc thanh trừng chỉ còn là thời gian.

Các quan tham từ trái qua: Lê Minh Khái, Đặng Quốc Khánh, Chẩu Văn Lâm và Nguyễn Xuân Ký được cho phép “thôi chức” ngay ngày Tô Lâm lên ghế Tổng bí thư. (Hình: (Tuổi Trẻ)

Không chỉ thế, tiếp tục chính sách chống tham nhũng còn giúp khẳng định tính chính danh của ông Tô Lâm trong Đảng và trước công chúng. Thật là, nhất cử lưỡng tiện.

Bên cạnh đó, còn phải tính đến số “con nợ” của ông Tô Lâm. Họ cũng không thể ngây thơ đến độ cứ ngồi yên chờ số phận đen đủi rớt xuống đầu mình. Tất cả họ đều xem ông Tô Lâm là kẻ thù cả. Khi có cơ hội trừ khử, thì sao lại họ lại không ra tay “tiên thủ hạ vi cường”?

Cho nên, chính trường xứ này sẽ chẳng còn những ngày yên ả, trái lại, vẫn còn tiếp tục nóng tanh mùi máu trong những ngày sắp tới là điều khó tránh khỏi.

DC, ngày 8/08/2024
Đặng Đình Mạnh

[vuphong]

Harris trên đà đi lên – Trump tin cục diện tranh cử căn bản không thay đổi
By Thanh Nguyen -
August 12, 2024

(CaliToday) – Phó Tổng thống Kamala Harris dẫn trước cựu Tổng thống Donald Trump trong thăm dò quốc gia mới nhất do Decision Desk HQ/The Hill thực hiện, cho thấy ứng cử viên mới của Dân chủ nhanh chóng giành lợi thế trong các cuộc khảo sát ý kiến cử tri như thế nào.

Harris dẫn trước 0,3 điểm sít sao trong cuộc thăm dò của DDHQ/The Hill tính đến thứ Hai, nhưng điều này xuất hiện trong bối cảnh có nhiều bằng chứng hơn cho thấy ứng cử viên tổng thống Dân chủ và liên danh Thống đốc Minnesota Tim Walz vẫn giữ được đà đi lên.

Thăm dò của The New York Times/Siena College được công bố vào thứ Bảy cho thấy, Harris dẫn trước 4 điểm ở Pennsylvania, Michigan và Wisconsin – ba tiểu bang nằm trong “bức tường xanh” đã xoay chuyển cuộc bầu cử theo hướng có lợi cho Trump vào năm 2016 trước khi chuyển sang ủng hộ Tổng thống Biden vào năm 2020.

Tất cả thăm dò đều có sai số, nhưng những con số đánh dấu sự cải thiện đáng kể so với thăm dò của Biden.

Các cuộc thăm dò của DDHQ/The Hill trong tuần qua cho thấy, Harris lần đầu tiên dẫn trước tại Pennsylvania, tiểu bang có giá trị bầu cử cao nhất trong các tiểu bang trọng yếu với 19 phiếu đại cử tri.

Theo thăm dò khác của một tổ chức hành động chính trị Dân chủ công bố vào thứ Hai, Harris dẫn trước Trump 9 điểm với cử tri 18 -29 tuổi – khối cử tri Biden chật vật giữ.

Ba tuần kể từ khi Biden rút khỏi tranh cử và hậu thuẫn Harris, Phó Tổng thống chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng trong các cuộc thăm dò.

Vào ngày 21 tháng 7 khi Tổng thống Biden chấm dứt tranh cử, Trump dẫn trước 2,3 điểm trong cuộc thăm dò toàn quốc của Decision Desk HQ/The Hill. Bây giờ, Harris vượt lên dẫn trước 0,3 điểm. Nếu có ứng cử viên độc lập Robert F. Kennedy Jr., Harris dẫn trước Trump 3,7 điểm.

Thăm dò theo từng tiểu bang cũng đưa ra nhiều dấu hiệu lạc quan hơn cho Harris so với Biden. Ba tiểu bang trọng yếu khác, Arizona, Georgia và Nevada, dường như đang dần rời xa đảng Dân chủ khi Biden còn trên lá phiếu, và bây giờ Harris đang thu hẹp khoảng cách.

Một số thăm dò cho thấy hai ứng cử viên sít sao ở Arizona, trong đó có thăm dò của Morning Consult/Bloomberg cho thấy bà bị dẫn trước 2 điểm, thu hẹp khoảng cách dẫn trước của Trump ở tiểu bang này từ hơn 5 điểm xuống còn 1,3 điểm.

Một cuộc thăm dò của AARP được công bố vào thứ Năm cho thấy, Harris và Trump ngang ngửa nhau ở Georgia, nơi Trump vốn dẫn trước trung bình 2,6 điểm.

Hai cuộc thăm dò ở Nevada cho thấy cuộc đua giành 6 phiếu cử tri đoàn của tiểu bang này cũng sít sao.

Việc lựa chọn ông Walz làm liên danh tranh cử cũng mang lại cho Dân chủ sự thoải mái hơn một chút ở Minnesota – tiểu bang vốn là thành trì của Dân chủ trong nhiều thập niên, nhưng là tiểu bang mà Cộng hòa trong năm nay hy vọng có thể giành được chiến thắng khi Biden đang gặp khó khăn.

Kể từ khi thay thế Tổng thống Biden, trở thành ứng cử viên chính thức của Dân chủ, Phó Tổng thống Kamala Harris vận động tranh cử khẩu hiệu mới: “Chúng ta sẽ không quay lại!”

Các cố vấn hàng đầu của ông Donald J. Trump tin rằng, khẩu hiệu đó là một sai lầm. Họ cho rằng, khi chỉ còn chưa đầy 90 ngày là bầu cử, người dân Mỹ đang hoài niệm về nhiệm kỳ tổng thống của Trump, cụ thể là nền kinh tế của Trump với chi phí cuộc sống thấp hơn.

Chiến dịch vận động tranh cử của cựu Tổng thống nhấn mạnh, cấu trúc của cuộc đua vẫn có lợi cho Trump, ngay cả khi bà Harris vươn lên trong các cuộc thăm dò.

Chiến dịch Trumpp-Vance tin rằng, ứng cử viên của họ vẫn nắm giữ lợi thế cử tri đoàn. Tính toán của họ rất đơn giản: Nếu Trump giữ được North Carolina và chỉ cần đảo ngược hai tiểu bang mà Biden đã giành chiến thắng vào năm 2020, gồm Pennsylvania và Georgia, thì ông có được 270 phiếu đại cử tri và chiến thắng. Nhưng các cố vấn lưu ý, Trump cũng có thể có con đường khác giành chiến thắng là ghép Pennsylvania với Arizona và Nevada.

Một phụ tá cho biết, họ xem sự trỗi dậy của Harris tương đương chính trị với “kẹo bông,” và một khi cử tri biết hồ sơ và quan điểm cấp tiến của bà, trong đó bãi bỏ bảo hiểm y tế tư nhân và chăm sóc sức khỏe miễn phí cho những người nhập cư không có giấy tờ — thì tuần trăng mật của bà sẽ kết thúc.

Các cố vấn của ông Trump thừa nhận, rằng bà Harris đã thúc đẩy động lực cử tri Dân chủ đi bỏ phiếu. Bà đạt được những bước tiến đáng kể trong khối cử tri cử tri Mỹ gốc Phi, làm phấn khích nữ cử tri Mỹ gốc Phi, và nam cử tri Mỹ gốc Phi cao tuổi, theo thăm dò nội bộ của Trump. Với liên danh Tim Walz, Harris đang cải thiện khối nam cử tri Mỹ trắng.

Chiến dịch của cựu Tổng thống cho rằng, cảm giác chua chát sâu sắc của hầu hết cử tri về hướng đi của nền kinh tế quốc gia, vấn đề nhập cư, và tình hình bất ổn quốc tế đều có lợi cho họ. Theo họ, Harris không thể tách mình khỏi Biden và hồ sơ của ông về những vấn đề đó sau khi giai đoạn “tuần trăng mật” của bà kết thúc.

Hương Giang

[hoanghoa]

Ý nghĩa cuộc phản công vào đất Nga của quân đội Ukraine
Mai Nguyễn – 
14 tháng 8, 2024

 
Quân Ukraine bất ngờ áp sát biên giới và tấn công và đất Nga 
(Hình: Gian Marco Benedetto/Anadolu via Getty Images)

Lực lượng Ukraine tiến sâu nhất vào lãnh thổ Nga kể từ khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022. Diễn biến bất ngờ này đã khiến những nhà bình luận thời sự phải ngồi lại và thảo luận về ý nghĩa cũng như những hệ quả của nó.

Vào lúc này quân đội Nga thực sự choáng váng, và vội vã tập hợp hàng ngàn quân phản công, sơ tán công dân trong nỗ lực ứng phó trước cuộc tiến công lớn của Ukraine vào khu vực Kursk của Nga.

Báo chí quốc tế đồng loạt đưa tin quân đội Ukraine phát động một cuộc tấn công bất ngờ vào khu vực Kursk phía tây Nga vào thứ Ba 6 Tháng Tám, mà theo ước tính cho tới nay, quân đội Ukraine xâm nhập gần 40 km vào lãnh thổ Nga.


Bộ Quốc Phòng Nga cho biết họ đang gửi các bệ phóng tên lửa, pháo binh, xe tăng và xe tải hạng nặng để tăng cường phòng thủ trong khu vực, truyền thông nhà nước Nga đưa tin cho biết.

Cuộc tấn công đánh dấu một hướng đi mới cho cuộc xung đột, vốn chủ yếu là cuộc chiến nhằm tiêu hao trong 12 tháng qua, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Đại Học Griffith, ông Peter Layton nói với SBS News.

“Lực lượng Ukraine dường như đã bí mật chuyển quân khỏi các khu vực khác của tiền tuyến và chuẩn bị cho việc này trong nhiều tháng. Chắc chắn có sự thúc đẩy về mặt tâm lý, người Ukraine đang tiến bộ, và điều đó phần nào thay đổi nhận thức của những người bên ngoài về khả năng của người Ukraine.”

Cuộc phản công của Ukraine diễn ra như thế nào?

Theo quân đội Nga, vào khoảng 8 giờ sáng Thứ Ba, lực lượng Ukraine đã phát động một cuộc tấn công vào khu vực Kursk, phía tây nam nước Nga. Nga cáo buộc lực lượng Ukraine tấn công bừa bãi vào các tòa nhà dân sự và đã nhanh chóng tăng viện, hỏa lực không quân và pháo binh để đẩy lùi cuộc tấn công. Tình trạng khẩn cấp đã được ban bố trong khu vực.

Moscow cho biết khoảng 1,000 quân Ukraine và hơn hai chục xe bọc thép và xe tăng đã tham gia vào cuộc tấn công đầu tiên.


Tổng Thống Volodymyr Zelenskyy hôm thứ Năm 8 Tháng Tám lên tiếng cho biết Nga cần phải “cảm nhận” được hậu quả của cuộc xâm lược do chính mình tạo ra. “Lực lượng Ukraine được cho là hiện diện ở những khu vực cách biên giới quốc tế tới 35 km,” Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) độc lập có trụ sở tại Hoa Kỳ cho biết trong đánh giá hàng ngày dựa trên các video và hình ảnh được định vị địa lý.

Nhưng báo cáo cũng nhận định, cuộc phản công dù thắng lợi, nhưng “chắc chắn không kiểm soát” được toàn bộ khu vực đó.

Dĩ nhiên lúc này trên các bản tin truyền hình của nước Nga, ông Putin gọi cuộc xâm lược này là “hành động khiêu khích quy mô lớn” chứ không gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Ukraine – như cái cách nói mà người Nga khi đưa quân sang xâm lược nước láng giềng.

Ngay sau cuộc phản công, Zelensky có cuộc họp nhanh với các tướng lĩnh chỉ huy mặt trận để nghe các báo cáo. Với các dự báo là người Nga sẽ tức giận đáp trả bằng cách không kích liên tục vào đất Ukraine, Zelensky cũng “đã phê duyệt một kế hoạch cho các hành động tiếp theo để tăng cường hệ thống phòng không để bảo vệ con người, cơ sở hạ tầng quan trọng và cơ sở quân sự,” theo một tuyên bố từ Ukraine.

Tại sao cuộc tấn công của Ukraine lại đáng chú ý? Giáo Sư Peter Layton cho biết: “Quân đội Ukraine đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng và nhiều công sức cho cuộc tấn công này, và đó “không phải là một chuyến dã ngoại nhỏ. Người Ukraine bắn hạ máy bay không người lái của Nga và sau đó gây nhiễu tất cả các máy bay không người lái dự phòng, làm mù hệ thống giám sát của Nga và sau đó di chuyển xe bọc thép của Ukraine về phía trước. Một kế hoạch rất bài bản đã được tính trước bằng các bước tiếp nối. Ukraine dùng hệ thống phòng không bắn hạ máy bay trực thăng do thám của Nga. Cuộc phản công có quy mô khá lớn với một vài lữ đoàn có số lượng xe bọc thép hợp lý.”

Ông cũng cho biết Ukraine hiện đang ở thế chủ động khi khiến đối thủ bất ngờ, điều không dễ thực hiện trong một cuộc chiến được giám sát chặt chẽ.

Các chiến binh từ Ukraine đã thử thực hiện một số cuộc xâm nhập ngắn vào Nga trước đây. Một số cuộc xâm nhập là của các đơn vị người Nga chiến đấu ủng hộ Kyiv – Quân đoàn tình nguyện Nga và Quân đoàn Tự do Nga.

Tù binh Nga trong cuộc tấn công của Ukraine (Chụp lại màn hình Truyền hình Ukraine.ua)

Các đồng minh của Ukraine cũng dường như không hề biết trước được kế hoạch phản công mới này và bất ngờ trước chuyển biến của cuộc chiến. Hoa Kỳ cho biết đã liên lạc với Kyiv để thu thập thêm thông tin.


Peter Zalmayev, giám đốc điều hành tổ chức Eurasia Democracy Initiative, cho biết rõ là cuộc tấn công của Ukraine có thể nhằm mục đích kéo lực lượng Nga khỏi tiền tuyến Donbas, đồng thời gieo rắc nỗi sợ hãi vào tinh thần những người lính Nga đang xâm lược.

Chuyên gia quân sự Ukraine Sergiy Zgurets, người điều hành công ty tư vấn của riêng mình, nói với Agence France Presse rằng “những bức ảnh về việc phá hủy thiết bị, trực thăng, việc sử dụng máy bay và pháo binh của cả hai bên” cho thấy một hoạt động quân sự thắng lợi đáng kể.

Mick Ryan, một chiến lược gia quân sự và là thiếu tướng quân đội Úc đã nghỉ hưu, cho biết Ukraine đã buộc Nga phải tập trung đối phó, và có thể chuyển hướng nguồn lực đang tấn công ra khỏi các khu vực khác. “Người Ukraina đã tấn công bằng lực lượng cơ giới hóa, có tính cơ động cao. Điều này khác với Nga,” Mick Ryan nhận định. “Mức độ cơ động cao là điều cần thiết để tạo ra hoặc khai thác khoảng trống trong phòng thủ của đối phương và nhanh chóng khai thác những khoảng trống đó.”

Ukraine đang hy vọng đạt được điều gì khi tạo cuộc phản công bất ngờ này? Cho đến nay các quốc gia quan sát cũng không rõ cuộc phản công sẽ kéo dài bao lâu và quân đội Ukraine sẽ tiến xa đến mức nào.

“Hiện tại, đây là một hoạt động có tính hạn chế, hậu quả trực tiếp của nó sẽ là làm giảm sự ổn định của nhóm không quân Nga đang tấn công và luôn trục chiến trên Kharkiv,” nhà phân tích quân sự Ukraine Oleksiy Kopytko cho biết trên mạng xã hội.

Nhà quan sát quân sự Ukraine Kostiantyn Mashovets cho biết trên Facebook: “Xét theo quy mô và cường độ hoạt động của Ukraine, sớm hay muộn, Nga cũng sẽ buộc phải rút quân khỏi các khu vực hoạt động khác, để chuyển tư thế xâm nhập sang tình huống đối phó phòng thủ.”

Cuộc phản công có thể chỉ kéo dài thêm trong một khoảng thời gian ngắn nữa, nhưng đặc biệt tác động về mặt tâm lý – nâng cao tinh thần của người Ukraine, những người đã chứng kiến ​​quân đội của mình phải chịu áp lực nặng nề trong thời gian qua trước quân Nga.

“Một mục tiêu khác là cho xã hội Nga thấy cảm giác khi lãnh thổ của mình bị chiếm đóng,” Sergiy Solodkyy, phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Châu Âu Mới tại Kyiv, nói với AFP.

Ryan cho biết các nhà hoạch định chính sách của Ukraine sẽ cố gắng khai thác một khía cạnh thực tế là Nga “không thể vận toàn lực để xâm lược mãi được.” Ông cho biết họ có thể đang cố gắng “buộc người Nga xem xét lại việc bố trí lực lượng của họ ở những nơi khác trên tiền tuyến trong tư thế phòng thủ.”

Giáo Sư Peter Layton thuộc Đại Học Griffith cho biết, Ukraine có thể đang tìm cách đạt được vị thế khác, mà từ đó họ sẽ đề xuất cuộc ngừng bắn, và có khả năng sẽ giao lại khu vực đã chiếm được này để đổi lấy việc được trả lại một phần lãnh thổ của mình, có thể là ý chính của cuộc phản công.

Ông Layton cũng nói kịch bản cuộc phản công này là hoàn toàn bí mật của Ukraine, do đó khó có thể dự đoán được diễn biến sẽ như thế nào trong vài ngày tới. “Người Ukraine có thể sẽ tiến sâu hơn và quyết định giữ lại vùng lãnh thổ đã chiếm được này, rồi di chuyển thêm lực lượng pháo binh về phía bắc để cố gắng giữ và tiến. Ukraine đã chuẩn bị các phương tiện di chuyển linh hoạt và cơ động để đáp trả cuộc phản công tiếp theo của Putin, vì ý nghĩa giữ được lãnh thổ đang tiến vào, chắc chắn sẽ tạo thêm lợi thế trên bàn đàm phán, và mang lại những tác động chiến lược.”

[lilac2010]

Viên cảnh sát chóp bu loại bỏ các đối thủ trên đường tiến bước
Asia Sentinel
Tác giả: David Brown
Song Phan chuyển ngữ

27-8-2024

Tóm tắt: Giờ đây, khi đang ở đỉnh cao nhất, hồ sơ bẩn của Tô Lâm có thể giữ ông ta ở đó.

Trong nhiều tháng, rõ ràng là ông Nguyễn Phú Trọng, lãnh đạo tối cao của Việt Nam không khỏe mạnh như thường lệ. Ông Trọng từng sống sót sau một cơn đột quỵ hồi năm 2019 rồi sau đó tiếp tục cầm quyền trong nhiệm kỳ thứ ba chưa từng có với tư cách là lãnh đạo Đảng CSVN.

Sức khỏe của ông [Trọng] dường như đã chuyển biến xấu hồi mùa đông năm ngoái. Ông đã được đưa đến một phòng tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Viện Quân y 108) ở Hà Nội và hiếm khi được nhìn thấy trong các dịp lễ lạt của nhà nước. Trong khi đó, dường như bị tê liệt do không chắc chắn, các quan chức cấp cao của đảng và chính phủ đã thận trọng thực hiện nhiệm vụ của mình.

Có một ngoại lệ, rõ ràng nhất khi nhìn lại: Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm có ý định loại bỏ hết mọi đối thủ có thể để ông ta tiếp bước ông Trọng, trở thành Tổng Bí thư, đứng đầu đảng. Trong những tháng gần đây, các nhà quan sát Việt Nam thường nhắc đến việc Bộ trưởng Lâm chỉ đạo lập hồ sơ có đủ các chi tiết về hành vi nhám nhúa của các quan chức cấp cao của đảng và chính phủ. Ông được cho là đã triển khai đầy đủ bằng chứng chi tiết về các hành động bất chính của hai phó thủ tướng, của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, và sau đó, trong năm nay, của Võ Văn Thưởng, người kế nhiệm ông Phúc, và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, để lần lượt chuyển cho ông Trọng.

Vị Tổng bí thư già yếu này được cho là đã hy vọng rằng một trong hai người nêu tên sau cùng ở trên, Thưởng và Huệ, sẽ là người kế nhiệm ông, đứng đầu Đảng CSVN. Tuy nhiên, theo một kịch bản quen thuộc, cả hai đều chọn cách từ chức, thay vì phải đối mặt với cáo buộc có hành vi không chính đáng. Do đó, khi ông Trọng mất ngày 19 tháng 7, Bộ trưởng Tô Lâm đã có vị thế độc nhất để giành quyền lãnh đạo Đảng. Tham vọng của ông được thúc đẩy bởi việc nắm được “hồ sơ bẩn” của 200 uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương đảng và được chuẩn y bằng phiếu bầu của họ tại một cuộc họp bất thường vào ngày 3 tháng 8. Chức vụ của ông Lâm trong tư cách là tổng bí thư mới của đảng sau đó đã được củng cố bằng cuộc bỏ phiếu của các ủy viên Trung ương để đưa một số đàn em cũ, cấp dưới của Lâm ở Bộ Công an vào Bộ Chính trị và Ban Bí thư.

Ảnh: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (phải) phát biểu tại cuộc họp báo ở Hà Nội ngày 3/8/2024. Nguồn: AFP via Asia Sentinel

Có vẻ – và ở đây chúng ta đang phân tích những mẩu vụn – trật tự chính trị mới, bận tâm với cái được gọi là “cuộc chiến chống tham nhũng và tiêu cực… không ngừng nghỉ, không có ngoại lệ bất kể người đó là ai” sẽ chỉ là ý định thứ yếu đối với nền kinh tế đang phát triển của Việt Nam.

Lực lượng lao động của Việt Nam vẫn còn tương đối trẻ và các doanh nghiệp công nghệ cao ở Hoa Kỳ và các quốc gia tiên tiến khác đang háo hức tìm các cơ hội lớn, thuê người ngoài nước để tăng trưởng. Theo quan điểm của một nhà phân tích, cho rằng, phương thuốc tốt nhất cho nạn tham nhũng tràn lan là trả lương xứng đáng cho các viên chức chính phủ và khen thưởng sáng kiến ​​của công ty, thì có vẻ như những lợi ích mà nền kinh tế Việt Nam có thể đạt được trong những năm quan trọng sắp tới sẽ không phải nhờ vào chiến dịch chống tham nhũng không hồi kết, mà là bất chấp chiến dịch đó.

Lấy ví dụ về sự phát triển của ngành năng lượng Việt Nam, mà tôi theo dõi với sự quan tâm đáng kể. Chỉ vài năm trước, khá hợp lý khi tin rằng với sự hậu thuẫn từ đầu tư của các nước phương Tây, Việt Nam có thể chuyển đổi gọn gàng từ sự phụ thuộc vào than, sang khai thác nguồn năng lượng gió và mặt trời dồi dào của mình. Tuy nhiên, cho đến nay, có rất ít lý do để lạc quan như vậy.

Người Việt Nam đã phải đánh vật để đồng ý về Kế hoạch Thực hiện Quy hoạch Điện 8 (PDP-8). Các cựu quan chức Bộ Năng lượng và các đồng minh của họ tại các công ty độc quyền than, khí đốt và dầu mỏ quốc gia đã kéo lê việc thực hiện quy hoạch này. Những người cải cách trong chính phủ đã nhờ đến sự giúp đỡ của các cố vấn bên ngoài, đáng chú ý là những người ủng hộ trong nước đối với các nguồn điện ‘xanh’ và mở rộng ra là các cộng sự nước ngoài.

Đến cuối năm 2022, mọi thứ dường như đang đi vào nề nếp. Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu với khán giả toàn cầu tại COP 26 rằng, Việt Nam sẽ đạt mức phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2050. Một nhóm các quốc gia phương Tây được tổ chức dưới tên Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) hứa sẽ huy động 15,5 tỷ Mỹ kim, chủ yếu là các khoản vay ưu đãi, để trợ giúp các dự án năng lượng sạch ở Việt Nam.

Năm 2023, mọi thứ tan vỡ. PDP-8 đã được phê duyệt nhưng những người ủng hộ nhiên liệu hóa thạch vẫn điều hành Bộ Năng lượng. Công an Việt Nam đã tìm ra cớ để bắt giữ các lãnh đạo của Green ID và các nhóm ủng hộ năng lượng tái tạo, những chuyên gia đã thành công trong vận động thủ tướng, cùng các cộng sự chủ chốt. Cuối cùng thì Việt Nam có thể sẽ đạt được lực kéo trong quá trình chuyển đổi theo kế hoạch, sang các nguồn năng lượng carbon thấp, nhưng theo hình thức hiện tại, đó sẽ là một sự tiến triển được quản lý bởi các đảng viên có ít kinh nghiệm triển khai các công nghệ năng lượng mới.

Tóm lại, chúng ta có thể lưu ý rằng, Nguyễn Tấn Dũng, gốc là công an và là nhà hoạt động đảng và sau đó là Thủ tướng từ năm 2006 đến năm 2016, đã nổi bật tại một cuộc họp mặt những cựu quan chức cấp cao do Tô Lâm tổ chức chỉ vài ngày sau khi Tô Lâm được xác nhận là lãnh đạo đảng mới. Là Thủ tướng, bản năng của Dũng là kinh doanh; như nhà phân tích David Hutt giải thích gần đây, Dũng tin rằng “đảng có thể hạn chế quyền lực của khu vực [kinh tế] tư nhân hiệu quả nhất bằng cách bắt tay với nó… Các doanh nhân và ông trùm sẽ cần đến đảng để tiếp cận đất đai, ký kết hợp đồng và giành được các phán quyết có lợi từ tòa án“.

Đó là sự mô tả khá chính xác về cách làm mọi thứ để được giải quyết ở Việt Nam; điểm khác biệt duy nhất là sau năm 2016, khi Tô Lâm làm tốt hơn Dũng trong một cuộc tranh giành khốc liệt để giành quyền lãnh đạo đảng, khi sự thông đồng giữa khu vực [kinh tế] tư nhân và các quan chức bị lộ ra, điều này là cơ sở để trừng phạt, bãi chức và đôi khi là bỏ tù các quan chức.

Không giống như Tổng Bí thư Trọng nhưng lại rất giống với Dũng, không có dấu hiệu nào cho thấy Tô Lâm sẽ sử dụng hệ tư tưởng để thúc đẩy cán bộ đảng và đánh giá sự xứng hợp trong đề bạt. Lâm là một “viên chức an ninh có ảnh hưởng” và là một người thực dụng, dễ dàng tiếp cận hồ sơ của mọi ngôi sao đang lên trong đảng. Với hình thức hiện tại, việc ông tái đắc cử làm tổng bí thư đảng sẽ là điều chắc chắn trước tháng 1 năm 2026, khi khoảng 2.000 đại biểu sẽ họp tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14 để hoan hô sự lãnh đạo của ông.

__________

David Brown là cựu viên chức ngoại giao Hoa Kỳ, có nhiều kinh nghiệm về Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam và trong lĩnh vực điều phối chính sách năng lượng. Ông là cộng tác viên thường xuyên của Asia Sentinel.

[caubennoc]

Cách mạng màu: Khi Cộng Sản sợ chính lịch sử của mình
Mai Trần
 

(Hình minh họa: Kayla Ng)

Cách mạng màu đang là một vấn đề nóng với nhà cầm quyền Cộng Sản gần đây, khi cuộc biểu tình nổi dậy chống lại ông Maduro ở Venezuela, thậm chí nó đã lan tới Bangladesh và gần đây nhất là Campuchia, đất nước có mối quan hệ thân thiết với các chính phủ Cộng Sản như Việt Nam và Trung Quốc. Các kênh truyền thông Việt Nam gần đây đã phải xuyên tạc liên tục về ý nghĩa thực sự của cách mạng màu, vì nỗi sợ lại lây lan tới Việt Nam.

Mối lo sợ của chính quyền Cộng Sản với cách mạng màu

Cách mạng màu, một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong những năm đầu thế kỷ 21, đã trở thành biểu tượng cho làn sóng chuyển mình dân chủ lan tỏa khắp Đông Âu và Trung Đông. Không phải là những cuộc bạo động đẫm máu, cách mạng màu thường được đặc trưng bởi các cuộc biểu tình bất tuân dân sự ôn hòa, và chiến dịch vận động chính trị phi bạo lực, thường được thúc đẩy bởi các cáo buộc gian lận bầu cử hoặc tham nhũng chính trị. Điểm chung của các cuộc cách mạng này là việc sử dụng biểu tượng màu sắc đặc trưng, từ đó hình thành nên tên gọi “cách mạng màu.”


Có thể thấy, cách mạng màu là một cách thức lên tiếng mới của người dân để phản đối một chính sách bất công, tham nhũng hay lớn hơn là một chế độ áp bức, độc tài. Bởi lẽ, lịch sử đã chứng minh rằng, khi xã hội càng phát triển, nhu cầu thay đổi càng trở nên mạnh mẽ, đặc biệt là khi một chế độ bước vào giai đoạn thoái trào. Chính trong bối cảnh đó, cách mạng màu nổi lên như một phương thức hướng tới mục tiêu thay đổi, một con đường tìm kiếm sự tiến bộ, đồng thời tránh được những hệ lụy đau thương của đổ máu, chiến tranh và bạo lực.

Chính vì lẽ đó, cách mạng màu thường diễn ra ở các nước có yếu tố xã hội chủ nghĩa như Liên Xô cũ, hoặc các quốc gia độc tài như khu vực Bắc Phi và Trung Đông với phong trào Mùa Xuân Arab. Điển hình gần đây nhất là cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử nhằm lật đổ nhà độc tài Maduro đang diễn ra tại Venezuela. Điều đáng chú ý là, trên truyền thông Việt Nam, thông tin về cuộc biểu tình ở Venezuela gần như bị kiểm duyệt hoàn toàn, người dân trong nước không được tiếp cận bất kỳ thông tin nào liên quan.

Không chỉ lan rộng khắp thế giới, làn sóng cách mạng màu còn ảnh hưởng đến các quốc gia lân cận Việt Nam như Thái Lan, Bangladesh và gần đây nhất là Campuchia, một quốc gia với sự lãnh đạo độc tài của Tổng Thống Hunsen suốt hàng thập kỷ và có mối quan hệ thân thiết với các nước Cộng Sản như Trung Quốc và Việt Nam.

Bản thân Việt Nam cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng này. Chính quyền đã từng trải qua giai đoạn khủng hoảng với làn sóng biểu tình phản đối Formosa, luật An Ninh Mạng và luật Đặc Khu năm 2018. Những cuộc biểu tình này, với sự tham gia của hàng nghìn người dân tại khắp các tỉnh thành, từ Bắc chí Nam, như Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, Bình Thuận, Bình Dương, Đồng Nai, Vũng Tàu và Sài Gòn, đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của tư tưởng đấu tranh cho tự do, dân chủ.

Vì những lý do này nên chính quyền cộng sản Việt Nam rất lo sợ trước sức ảnh hưởng của cách mạng màu, và đã có những động thái nhằm ngăn chặn và bóp méo thông tin về phong trào này.

Nỗ lực xuyên tạc bóp méo

Trên các kênh truyền thông như YouTube, Facebook, chính quyền liên tiếp đưa ra những luận điệu xuyên tạc, ngụy biện về ý nghĩa và bản chất của cách mạng màu. Điển hình là sự việc Truyền Hình Quốc Phòng vu cáo trắng trợn trường Đại Học Fulbright Việt Nam chỉ vì lễ tốt nghiệp của trường không có quốc kỳ Việt Nam. Bên cạnh việc bóp méo thông tin, chính quyền còn sử dụng chiến thuật đánh lạc hướng dư luận bằng cách tạo ra các sự kiện khác, như việc phong sát nghệ sĩ từng quay clip có liên quan đến cờ vàng củaVNCH.


Đồng thời, bất kỳ sự manh nha hay xu hướng tập hợp cộng đồng nào, dù có yếu tố chính trị hay không, đều bị công an đàn áp và giám sát chặt chẽ. Thậm chí, các cuộc đàn áp tôn giáo cũng diễn ra khá phổ biến, từ Công giáo đến trường hợp của sư Thích Minh Tuệ, khi hình ảnh tu sĩ khất thực gợi nhớ về Phật giáo miền Nam trước đây. Tất cả những hành động này đều xuất phát từ quan điểm thiếu căn cứ, cho rằng cách mạng màu là một mối đe dọa, một sự bất ổn và chống phá.

Đầu tiên, truyền thông và chính phủ Việt Nam thường xuyên tuyên truyền rằng “cách mạng màu gây bất ổn xã hội, kích động bạo loạn, hòa bình không muốn lại muốn chiến tranh.” Đây là một luận điệu quen thuộc thường thấy ở các nước CS.

Thực tế, cách mạng màu là phong trào đấu tranh phi bạo lực, một phương thức để người dân lên tiếng phản đối hoặc yêu cầu thay đổi chính sách bất công, chế độ độc tài đàn áp. Bạo lực, nếu có, thường xuất phát từ sự đàn áp của chính quyền cầm quyền.

Điển hình như “Cách Mạng Dù Vàng” ở Hong Kong năm 2014, do các phong trào sinh viên khởi xướng với những gương mặt tiêu biểu như Hoàng Chí Phong và Chu Vĩnh Khang. Họ sử dụng ô vàng làm biểu tượng để phản đối sự can thiệp của Trung Quốc vào quyền tự trị của Hồng Kông, đòi hỏi quyền bầu cử tự do và dân chủ. Còn tại Thái Lan, phong trào biểu tình “Ba Ngón Tay” – biểu tượng lấy cảm hứng từ bộ phim “The Hunger Games” – diễn ra vào năm 2020 – 2021 cũng cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ của cách mạng màu đến nhận thức về dân chủ của giới trẻ.

Tương tự, cuộc biểu tình ở Việt Nam năm 2018, mặc dù người dân đi biểu tình không hề có phát ngôn chống đối chính quyền và biểu đạt trong ôn hòa và luôn dặn dò nhau tránh xung đột bạo động, vẫn bị công an và an ninh Việt Nam đàn áp và quy chụp chống phá, thậm chí còn đánh đập và bắt khai nhận đã nhận tiền từ “thế lực thù địch” để đi biểu tình. Mặc dụ họ chỉ xuống đường để phản đối luật đặc khu và luật an ninh mạng vì lo ngại về việc Trung Quốc thuê đất 99 năm cũng như nguy cơ xâm phạm quyền tự do và dữ liệu cá nhân.

(Hình: Facebook)

Bên cạnh những cáo buộc vô lý về bạo lực và chiến tranh, cách mạng màu còn bị gán cho tội danh gây chia rẽ nội bộ quốc gia.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng, bản chất của cách mạng màu không phải là nguyên nhân gây chia rẽ. Nó chỉ bùng nổ khi tồn tại một chế độ đàn áp, độc tài, tham nhũng hoặc gian lận.

Minh chứng rõ ràng nhất là vụ đàn áp người dân tộc Ê Đê của công an Việt Nam tại DakLak. Sự việc này bắt nguồn từ những vấn đề phân biệt đối xử sắc tộc, tranh chấp đất đai và đàn áp tôn giáo đối với người dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Ê Đê, bởi lực lượng nắm quyền và an ninh gốc Nghệ An, Hà Tĩnh. Dù đây là một cuộc phản kháng có vũ trang chứ không phải cách mạng màu nhưng là ví dụ điển hình cho sự bất công và thiếu công bằng trong quản trị, việc không đảm bảo quyền lợi cho các cộng đồng người dân tộc thiểu số ở DakLak mới là nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn và xung đột.


Nhằm củng cố thêm cho luận điệu chống lại cách mạng màu, một số kênh truyền thông trực thuộc chính phủ CSVN như Quân Đội, Công An Nhân Dân đã đăng tải hàng loạt bài viết cho rằng cách mạng màu không hiệu quả, không giải quyết được bất ổn xã hội ở nhiều quốc gia, và dẫn chứng Cách Mạng Hoa Hồng ở Georgia, hay Cách Mạng Cam ở Ukraine. Tuy nhiên, đây được cho là các luận điệu xuyên tạc khác tới từ “thế lực chuyên quyền chống phá dân chủ nhân dân” của CSVN.

Ngay như chính bản thân CSVN cũng đã trải qua biết bao sự thay đổi đầy tang thương và uất hận, từ thời kỳ bao cấp, cách mạng văn hóa, cải cách ruộng đất, và cuối cùng phải từ bỏ mô hình kinh tế bao cấp tập trung của chủ nghĩa Mác Xít vô sản để đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng theo xã hội chủ nghĩa kiểu nửa nạc nửa mỡ.

Thì sự thay đổi của các nước Đông Âu dân chủ cũng cần cả một quá trình đấu tranh gian nan nhưng đầy ý nghĩa, đưa xã hội tiến gần hơn đến tự do và dân chủ thực sự, chứ không phải là sự đòi hỏi thay đổi ngay lập tức như luận điệu của CS An Ninh Việt Nam.

Và cuối cùng, chính quyền Việt Nam thường xuyên đổ lỗi cho cách mạng màu là do các thế lực thù địch bên ngoài kích động nhằm chống phá nhà nước. Nhưng  CSVN hiện đang phủ nhận các cuộc cách mạng mà họ đã dùng nó để có được quyền lực hôm nay. Lịch sử của CSVN là những cuộc thay đổi, nhưng hôm nay họ lại trở mặt phủ nhận quyền làm điều tương tự của các phong trào dân chủ khác.

Thậm chí, nếu xét theo logic của chính quyền, các cuộc biểu tình ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975 với sự tác động của Việt Minh cũng có thể được coi là một cuộc cách mạng màu, “cách mạng màu đỏ” của chế độ cộng sản. Vậy tại sao cuộc cách mạng này lại được tung hô là “đi tìm đường cứu nước,” “sáng suốt,” trong khi các cuộc cách mạng đấu tranh dân chủ, nhân quyền, môi trường khác lại bị gán cho tội danh “chống phá”?

Rõ ràng, việc quy kết cách mạng màu là do thế lực thù địch là một luận điệu tiêu chuẩn kép, thô thiển và ngụy biện của chính quyền Việt Nam. Họ đang cố gắng sử dụng chiêu bài này để biện minh cho việc đàn áp người dân, bảo vệ quyền lực và duy trì sự kiểm soát của mình.

[tiendung]

Võ đài cho cuộc so găng giữa Lâm và Chính đã mở
Mai Trần –
18 tháng 9, 2024

 

Bóng đen quyền lực phủ lên chính trường Việt Nam khi tin đồn về kế hoạch phải bắt cóc cho được Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu Chủ tịch AIC, để đem về trị tội. Đây là nhân vật nắm giữ nhiều bí mật động trời này được cho là đang ẩn náu tại Belarus dưới sự bảo vệ của quân đội. Nhưng lúc này, Tổng Bí thư Tô Lâm, với tham vọng thâu tóm quyền lực, được cho là chủ mưu vụ việc, trong khi Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đang nỗ lực bảo vệ bà Nhàn. Liệu quân đội có thể đoàn kết để tạo ra thế cân bằng quyền lực mới, hay sẽ trở thành “con mồi” trong tay Tô Lâm? Tương lai chính trị Việt Nam đang bị treo lơ lửng.

Bóng đen quyền lực đang bao trùm chính trường Việt Nam với những tin đồn về việc Tổng Bí thư Tô Lâm quyết tâm loại bỏ đối thủ cuối cùng – Thủ tướng Phạm Minh Chính. Giữa tâm điểm của những đồn đoán là một kế hoạch táo bạo được cho là đang được thực hiện: bắt cóc Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty AIC, nhân vật nắm giữ nhiều bí mật động trời liên quan đến giới chóp bu chính trị Việt Nam.

Theo một số nguồn tin, Tô Lâm đã bí mật điều động Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang sang Belarus, quốc gia với chế độ Xã hội Chủ nghĩa độc tài do Tổng thống Alexander Lukashenko lãnh đạo và có mối quan hệ mật thiết với Nga. Mục tiêu của chuyến đi này, được cho là nhằm chuẩn bị cho việc bắt cóc bà Nhàn và đưa bà về Việt Nam. Nếu thông tin này là sự thật, nó cho thấy quyết tâm sắt đá của Tô Lâm trong việc loại bỏ mọi trở ngại trên con đường củng cố quyền lực, bất chấp luật pháp quốc tế và dư luận quốc tế.


Bà Nhàn, người đang lẩn trốn ở nước ngoài, được cho là nắm giữ nhiều bí mật động trời liên quan đến cả Thủ tướng Chính và Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang. Việc bắt cóc bà Nhàn, nếu thành công, sẽ là “quân bài tẩy” giúp Tô Lâm giành chiến thắng tuyệt đối trong cuộc chiến quyền lực nội bộ, củng cố quyền lực “tuyệt đối” của mình.

Dù đã kiểm soát Đảng với vị trí Tổng Bí thư cùng bộ máy công an hùng hậu, Tô Lâm dường như vẫn chưa yên tâm. Tham vọng của ông ta là nắm trọn quyền lực, kiểm soát cả Đảng và Nhà nước cùng với vũ khí và tấm khiên là Bộ Công An. Để thực hiện mục tiêu này, Tô Lâm cần loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của Phạm Minh Chính và suy yếu phe Quân đội trong Chính phủ, dọn đường cho việc quay trở lại nắm giữ chức vụ Chủ tịch nước. Và bà Nhàn, với những bí mật động trời mà bà nắm giữ, chính là “quân bài tẩy” để Tô Lâm thực hiện kế hoạch “thâu tóm” quyền lực của mình.

Belarus, một quốc gia với chế độ độc tài theo định hướng xã hội chủ nghĩa, được cho là địa điểm lý tưởng để thực hiện kế hoạch bắt cóc. Khác với vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Đức là quốc gia Phương Tây đề cao luật pháp và nhân quyền, Belarus có mối quan hệ thân thiết với Việt Nam khi chung hệ chính trị Xã hội Chủ nghĩa. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc âm thầm bắt cóc và đưa bà Nhàn về Việt Nam mà không ai biết cũng như vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế 6 năm trước.

Tuy vậy, nếu việc thông tin về kế hoạch bắt cóc rò rỉ là thật thì Tô Lâm đã bị đẩy vào thế bị động. Phe Phạm Minh Chính một khi đã được cảnh báo chắc chắn sẽ tìm mọi cách để bảo vệ bà Nhàn và ngăn chặn âm mưu của Tô Lâm.

Hơn nữa, so với Trịnh Xuân Thanh, người đã bị bắt cóc tại Đức sau khi thông tin khá công khai lẫn thu hút sự chú ý của truyền thông hải ngoại, dẫn đến việc bị lộ vị trí và bị bắt cóc. Ngược lại, bà Nhàn hoàn toàn “biến mất” khỏi tầm mắt công chúng, không để lộ bất cứ dấu vết nào. Việc tiếp cận và bắt cóc bà Nhàn trở thành một nhiệm vụ đầy thách thức đối với Lương Tam Quang và bộ máy an ninh của Tô Lâm. Thông tin về kế hoạch đã bị rò rỉ, khiến bà Nhàn được cảnh báo và có khả năng đã siết chặt an ninh. Hơn nữa, bà Nhàn được cho là đang được Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng, bảo vệ nghiêm ngặt, cùng với khả năng “ẩn mình” kỹ lưỡng của bản thân, càng làm nhiệm vụ sẽ là một thách thức lớn đối với Lương Tam Quang và cả bộ máy an ninh của Tô Lâm.


Sự xuất hiện của quân đội như một “thế lực ngầm” trong cuộc chiến quyền lực này càng làm tình hình thêm phần phức tạp. Với việc bà Nhàn nắm giữ nhiều bí mật động trời liên quan đến giới tướng lĩnh cấp cao, quân đội có động lực mạnh mẽ để bảo vệ bà. Họ hiểu rằng nếu bà Nhàn rơi vào tay Tô Lâm, không chỉ Phạm Minh Chính mà cả Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng, và nhóm lợi ích của ông cũng sẽ gặp nguy hiểm.

Tuy nhiên, quân đội Việt Nam hiện tại cũng không phải là một khối thống nhất. Mâu thuẫn âm ỉ giữa phe Tổng Cục Chính trị do Lương Cường đứng đầu và phe Tổng Tham mưu Trưởng do Phan Văn Giang lãnh đạo có nguy cơ chia rẽ lực lượng này, khiến họ khó có thể hình thành một mặt trận thống nhất để chống lại Tô Lâm.

Tương lai chính trị Việt Nam đang đứng trước ngã ba đường. Nếu Lương Cường và Phan Văn Giang có thể gạt bỏ bất đồng, bắt tay hợp tác để bảo vệ bà Nhàn và chống lại Tô Lâm, một liên minh quyền lực mới sẽ hình thành, kiểm soát cả quân đội và chính phủ. Với viễn cảnh Lương Cường trở thành Chủ tịch nước, kết hợp với Thủ tướng Phạm Minh Chính đương nhiệm và Phan Văn Giang kiểm soát quân đội, liên minh này sẽ tạo thành đối trọng cực kỳ mạnh mẽ, thậm chí lấn át cả Tô Lâm. Sức mạnh tổng hợp từ quân đội và chính phủ này cũng khiến Tô Lâm phải dè chừng, ngay cả khi ông ta có thể quay trở lại nắm giữ cả hai vị trí Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, kiểm soát cả Đảng và Nhà nước với Công an.

Ngược lại, nếu quân đội tiếp tục chia rẽ, Tô Lâm, với lợi thế từ vị trí Bí thư Quân ủy Trung ương, có thể sẽ dễ dàng “bẻ gãy” từng phe phái, củng cố quyền lực tuyệt đối của mình. Ông ta có thể lần lượt loại bỏ những người chống đối, thâu tóm toàn bộ quyền lực và thiết lập một chế độ độc tài, nơi mọi tiếng nói phản biện đều bị dập tắt.

Hội nghị Trung ương 10 sắp tới, nơi dự kiến sẽ quyết định vị trí Chủ tịch nước, được xem là “trận chiến” then chốt trong cuộc chiến quyền lực ngầm này. Quyết định của Lương Cường và Phan Văn Giang, cùng với những động thái của Phạm Minh Chính, sẽ quyết định tương lai chính trị Việt Nam. Liệu quân đội có thể đoàn kết để tạo ra thế cân bằng quyền lực mới, hay sẽ trở thành “con mồi” trong tay Tô Lâm? Câu trả lời chỉ có thể được hé lộ trong thời gian tới.

[hoangphong]

Người dân Nga vỡ mộng về ‘sức mạnh’ của Putin
Mai Nguyễn
 22 tháng 8, 2024

 
(Hình minh họa: Ukraine.ua)

Lần cuối mà cô Lyubov Antipova nói chuyện với cha mẹ già của mình là gần hai tuần trước. Lúc đó mới nghe được những tin đồn về cuộc phản công của quân đội Ukraine, cô nói cha mẹ cần phải rời khỏi ngôi làng của họ ở vùng Kursk của Nga.

Nghe như mối đe dọa này có vẻ không thực tế – đất Nga chưa từng chứng kiến ​​lực lượng xâm lược nào kể từ khi Thế Chiến Thứ Hai kết thúc – và từ khi có tin quân Ukraine đang tiến vào đất Nga, các phương tiện truyền thông nhà nước Nga đã mô tả là một “nỗ lực xâm nhập” đơn lẻ, vì vậy cha mẹ của Antipova, những người nuôi gà, heo trên một mảnh đất nhỏ, quyết định vẫn ở lại Zaoleshenka.

Rồi ngày hôm sau, Antipova nhìn thấy bức ảnh trên mạng về những người lính Ukraine chụp lưu niệm bên cạnh siêu thị và văn phòng của một công ty khí đốt. Cô nhận ra nơi này ngay lập tức: cha mẹ cô sống cách đó khoảng 50 mét.


“Suốt những năm xung đột, bố mẹ tôi không nghĩ rằng họ sẽ bị ảnh hưởng,” Antipova nói với tờ Observer qua điện thoại từ Kursk, cẩn thận tránh sử dụng từ “chiến tranh,” vốn đã bị cấm chính thức ở Nga. “Chúng tôi cứ tin rằng rằng quân đội Nga sẽ bảo vệ chúng tôi. Tôi hoàn toàn ngạc nhiên về tốc độ tiến quân của lực lượng Ukraine.”

Cuộc phản công của Ukraine vào Nga phơi bày sự tự mãn vô lý của các viên chức Nga trong việc phụ trách an ninh biên giới. Nhiều người dân địa phương cáo buộc chính phủ hạ thấp cuộc tấn công của Ukraine hoặc cố thông tin sai lệch cho họ về mối nguy hiểm.

Đến Thứ Sáu, quân đội Ukraine tuyên bố đã điều động khoảng 10,000 quân để chiếm khoảng 1,100 km2 của khu vực Kursk, chủ yếu xung quanh thị trấn Sudzha. Nếu đúng như vậy, cuộc tiến công này đã chiếm được nhiều lãnh thổ hơn số lãnh thổ mà Nga chiếm được ở Ukraine trong năm nay, theo Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh.

Quân Ukraine đã tiến vào Kursk, chạm mặt Alexander Zorin, người trông coi bảo tàng Khảo Cổ Học Kursk, tại một địa điểm khai quật ở làng Gochevo, nơi ông và các đồng nghiệp đã đào các gò chôn cất từ ​​thế kỷ thứ 10 và thế kỷ thứ 11 vào mỗi mùa hè trong ba thập niên.

Zorin cứ nghĩ rằng tiếng vo ve của máy bay không người lái, máy bay phản lực và tiếng ầm ầm của pháo binh là chuyện thường ngày vì nhóm của ông đã chứng kiến ​​một hoạt động tương tự trong hai mùa hè trước. Sudzha, tâm điểm của cuộc tấn công, cách đó 40km.


“Báo cáo tình hình của các viên chức Nga nghe không hề đáng sợ chút nào: ‘100 kẻ phá hoại đã vào’ – nhưng sau đó con số đó lại cứ tăng lên 300, 800… Không ai có thể hình dung được một bức tranh rõ ràng,” ông nói. “Chúng tôi quyết định rời đi chỉ sau khi nhìn thấy người dân địa phương đã được sơ tán khỏi đó, và bảo chúng tôi cũng nên đi.”

Nhiều người dân ở Kursk đổ lỗi cho chính phủ và phương tiện truyền thông nhà nước Nga đã che giấu họ trước nguy hiểm chết người: Nơi sinh sống của họ đang chuẩn bị trở thành khu vực giao tranh. Người dân phẫn nộ chia sẻ thông điệp này trên mạng xã hội.

Nelli Tikhonova đã viết trên một nhóm Kursk tại trang web VKontakte rằng: “Tôi thậm chí còn không biết mình ghét ai hơn: quân đội Ukraine đã chiếm đất của chúng tôi hay chính phủ của chúng tôi đã để cho điều đó xảy ra.”

Vào tối Thứ Ba 13 Tháng Tám, khi quân đội Ukraine có mặt tại Sudzha, bản tin của Kênh Một, đưa tin quân đội Nga đã “ngăn chặn một cuộc vi phạm biên giới.”

Ngày hôm sau, Tổng Thống Vladimir Putin lên truyền hình liên tục nhắc đến “tình hình ở khu vực biên giới Kursk,” nhưng né tránh đề cập đến cuộc xâm nhập vào lãnh thổ Nga.

Trong nhiều ngày, truyền hình nhà nước Nga phát sóng các bản tin quân sự, đưa tin về các cuộc tấn công thành công của Nga vào quân đội Ukraine ở “khu vực biên giới” mà không nêu rõ liệu quân đội nước ngoài có còn trên đất của họ hay không. Truyền thông nhà nước đã đưa tin về hoàn cảnh khốn khổ của hàng chục nghìn người Nga phải di dời đã rời bỏ nhà cửa trước khi bất kỳ cuộc di tản nào được tổ chức – nhưng truyền hình nhà nước chủ yếu gọi họ là “những người di tản tạm thời,” không phải là người tị nạn ở vùng đang giao tranh.

Các viên chức tình trạng khẩn cấp của Nga cuối cùng đã đưa ra con số 76,000 người phải di dời khỏi Kursk. Các cuộc không kích đã trở thành thường lệ ở Kursk, một thành phố có khoảng một triệu người. Nhưng chính dòng người Nga di cư đông đảo từ các khu vực biên giới đã khiến người ta nhận ra thực tế chiến tranh chỉ cách đó vài chục km.

“Những điều xảy ra trong hai năm rưỡi qua nhưng lần này, quy mô thì hoàn toàn khác,” Volobuyev nói. “Tôi làm việc ở trung tâm thành phố, và ngày nào tôi cũng thấy mọi người xếp hàng để xin viện trợ nhân đạo. Lúc này có quá nhiều người tị nạn, họ chẳng có gì cả. Mọi người phải chạy đi trong quần short và dép xỏ ngón.”


Volobuyev, người có vợ tình nguyện giúp đỡ những người phải di dời, và Antipova, người không được liên lạc với cha mẹ kể từ ngày xảy ra vụ tấn công, than thở về sự thất bại trong việc giúp đỡ những người tị nạn và ngăn chặn cuộc tiến công của quân Ukraine.

Điện Kremlin vừa dành ra 3 tỷ rúp (26 triệu bảng Anh) cho một tuyến phòng thủ ở khu vực Kursk, và một lực lượng phòng thủ lãnh thổ mới được cho là sẽ ngăn chặn đường tiến quân của Ukraine. Antipova nhớ lại đã nhìn thấy một số lượng lớn lính biên phòng trong chuyến thăm Sudzha gần đây nhất của bà vào Tháng Năm, nhưng nói một cách cay đắng về việc cộng đồng khốn khó ở đây phải góp phần nuôi quân đội Nga đồn trú ở đó.

“Người dân địa phương phải mang đồ tiếp tế. Tôi thực sự khó chịu khi chính phủ và quân đội cứ nói rằng quân đội có tất cả những gì họ cần – trong khi chúng tôi phải góp tiền mua máy bay không người lái và đồ lót cho họ,” Antipova nói.

Khi Sudzha bị mất liên lạc, Antipova đến các trung tâm tìm kiếm người tỵ nạn IDP ở Kursk để tìm cha mẹ mình. Liza Alert, một tổ chức từ thiện toàn quốc dành cho những người thất lạc thân nhân, cho biết vào Thứ Sáu 16 Tháng Tám, rằng họ đã nhận được thông báo tìm thân nhân của gần 1,000 người trong khu vực.

Điều cuối cùng Antipova nghe được từ ngôi làng là một người hàng xóm lớn tuổi cũng ở lại, điều này khiến cô hy vọng rằng người đàn ông đó và bố mẹ cô sẽ xuống tầng hầm và tránh tầm đạn bắn. Cô không mấy hy vọng vào phản ứng chính thức của chính quyền, mà nhiều người đều nói là “có một cuộc chiến tranh đang diễn ra, và các quan chức không làm gì cả.”

“Thật đáng sợ khi bạn thấy mình đơn độc và không có ai để nhờ cậy,” cô nói. “Những người tình nguyện đang làm việc. Không thấy chính quyền địa phương đâu cả.”