Thursday, January 28, 2016 8:22:44 PM
DES MOINES, Iowa (AP) - Mặc dầu ông Donald Trump tẩy chay cuộc tranh luận của các ứng cử viên Cộng Hòa tối Thứ Năm,
do truyền hình Fox điều hợp, có lẽ ông sẽ vẫn nhiều lần “hiện diện vắng mặt” trong các lời lẽ qua lại giữa các đối thủ.
Ðó là dự đoán của hầu hết giới truyền thông Mỹ về lần tranh luận cuối cùng trước cuộc bầu cử đầu tiên của vòng sơ bộ
tại tiểu bang Iowa ngày Thứ Hai, 1 Tháng Hai tới đây.

Bảy ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa tham gia tranh luận tối Thứ Năm. (Hình: AP Photo/Charlie Neibergall)
Theo Zignal Visual, sau khi ông Trump bất ngờ loan báo không tham gia tranh luận hôm Thứ Tư, thời gian tin tức và bình luận trên các hệ thống truyền hình nói về ông bằng 2.5 lần tổng số nói tới tất cả các ứng cử viên tổng thống Cộng Hòa khác.
Cuộc tranh luận trên đài truyền hình Fox tối Thứ Năm gồm hai màn. Lúc 7 giờ tối, giờ miền Ðông (4 giờ chiều California), là cuộc tranh luận giữa bốn ứng cử viên “kèo dưới” có điểm thăm dò dư luận thấp: Rick Santorum, Carly Fiorina, Jim Gilmore, và Mike Huckabee. Lúc 9 giờ tối, giờ miền Ðông (6 giờ chiều California), là cuộc tranh luận chính gồm bảy người: Marco Rubio, Ted Cruz, Jeb Bush, Rand Paul, Ben Carson, Chris Christie, và John Kasich.
Ðịa điểm tranh luận là Des Moines, thủ phủ và là thành phố đông dân nhất của tiểu bang Iowa (210,000 người). Cùng giờ, và cũng tại thành phố này, ông Trump có một buổi vận động và đồng thời gây quỹ từ thiện giúp thương binh.
Nhiều ứng cử viên Cộng Hòa cũng có các cuộc vận động tranh cử ở Iowa trong ngày: ông Santorium tại Des Moines và Indianola. Bà Fiorina nói chuyện ở Ankeny và Marshalltown trước khi vào cuộc tranh luận kèo dưới. Ông Paul tập họp người ủng hộ ở Des Moines vào buổi chiều.
Tuy nhiên, không hẳn đúng như dự đoán, các ứng cử viên đều tìm lời chỉ trích châm biếm ông Trump không tham gia cuộc tranh luận nhưng tránh đi sâu về chuyện của ông, và có thời gian để nói qua chuyện khác. Họ khai thác cơ hội ông Trump vắng không chiếm chủ động lèo lái các đối thoại trên diễn đàn như những lần trước.
Ðài Fox tố cáo ông Trump đặt điều kiện muốn ông có mặt tối Thứ Năm phải đóng góp $5 triệu cho quỹ từ thiện của ông, nếu không ông phải có mặt tại buổi gây quỹ cùng giờ tranh luận. Nhưng ban giám đốc Fox từ chối sau khi Chủ Tịch Roger Ailes đã nói chuyện với ông Trump.
Các ứng cử viên đề cập đến đủ mọi đề tài quốc nội cũng như quốc ngoại trong cuộc tranh luận. Thống Ðốc New Jersey Chris Christie không trả lời câu hỏi phải chăng đã nói rằng không tin tưởng ông Ted Cruz hoặc ông Marco Rubio đã đủ chuẩn bị để có thể nhận nhiệm vụ tổng thống. Theo ông Christie, người không đủ điều kiện làm tổng thống là bà Hillary Clinton, và ông khẳng định mình là đối thủ tốt nhất để đương đầu với bà.
Ông Ted Cruz cam kết sẽ đánh bại ISIS, nhưng ông Marco Rubio lập luận rằng ông Cruz không phải là người đáng tin cậy để diệt mối đe dọa của nhóm Hồi Giáo quá khích này.
Ông Ben Carson nói mình tự hào vì là ứng cử viên duy nhất không có kinh nghiệm chính trị, nhưng không phải chính trị gia mới là người nói sự thật, điều quan trọng là cần có một lối tiếp cận mới để giải quyết các vấn đề của nước Mỹ.
Thống Ðốc John Kasich của Ohio cho rằng người Cộng Hòa phải làm việc cùng với người Dân Chủ.
Ông nói: “Chúng ta là một quốc gia và phải chấm dứt mọi sự chia rẽ.”
Ông Jeb Bush bác bỏ ý niệm cho rằng ông nên rút lui vì cuộc tranh cử đến lúc này còn yếu kém. Trước kia, ông Bush vẫn luôn luôn nhận mình là người độc lập chủ động, bây giờ ông xác định là người trong tổ chức của đảng Cộng Hòa.
Ông Marco Rubio bênh vực lập trường hạn chế khí thải carbon và ngăn ngừa biến chuyển khí hậu. Ông John Kasich nói rằng ô nhiễm nước như ở Michigan là một trong những vấn đề ưu tiên phải đối phó.
Ông Rand Paul cho rằng cải tổ luật lệ về tội phạm mới là chủ yếu chứ không phải tăng cường kỹ thuật cho nhân viên công lực.
Ông Jeb Bush nói công việc đầu tiên của vị tổng thống tương lai là phải chấn chỉnh những chuyện lộn xộn ở Bộ Cựu Chiến Binh.
Trong khi nhiều người Cộng Hòa thường phê phán chính quyền Obama về sự đương đầu yếu đuối trong các vụ khủng hoảng trên thế giới, ông John Kasich khẳng định là Hoa Kỳ không thể đóng vai cảnh sát quốc tế. (HC)


.




