IS là 'ngôi sao dữ' của thế giới năm 2015
Hà Tường Cát/Người Việt
Năm 2015 là một năm không an lành với nhiều tai họa do thiên thiên hay do con người gây ra.
Tổ chức tự xưng Nhà Nước Hồi Giáo (IS, viết tắt của Islamic State) là hung tinh của năm 2015 với nhiều cuộc tấn công khủng bố
từ Trung Đông đến Âu Châu và Hoa Kỳ. Tuy nhiên IS không hẳn là thủ phạm duy nhất
trong một năm xảy ra nhiều hành động bạo lực làm thiệt mạng hàng ngàn thường dân vô can.
Một hình ảnh tiêu biểu về bản chất vô nhân đạo của phiến quân IS: chuẩn bị hành quyết tập thể các binh sĩ Iraq bị bắt. (Hình: AP)
Ngày 7 tháng 1, 2015, hai phần tử khủng bố tấn công vào trụ sở tuần báo trào phúng Charlie Hebdo giữa thủ đô Paris, Pháp, bắn chết 12 người, 11 bị thương. Hai ngày sau một đồng bọn khác tấn công một cửa hàng tạp hóa của dân Do Thái ở Paris, bắt giữ làm con tin 20 người. Cuối cùng 4 người chết khi cảnh sát giải cứu và bắn hạ kẻ khủng bố. IS tuyên bố nhận trách nhiệm về các phần tử của họ.
Cuộc tấn công khủng bố kinh hoàng nhất liên hệ tới IS cũng xảy ra tại Paris ngày Thứ Sáu 13 tháng 11, với các vụ nổ súng và đánh bom khủng bố ở 6 địa điểm khác nhau làm 137 người chết, kể cả 7 tên khủng bố, và 388 người bị thương. Nước Pháp ban bố tình trạng báo động toàn quốc, và sau đó hành động trả đũa bằng việc gia tăng các cuộc oanh kích không quân nhắm vào phiến quân IS trên lãnh thổ Syria.
Gần cuối năm hai vợ chồng khủng bố Hồi Giáo, được coi là có những mối liên quan tới IS, gây ra vụ khủng bố lớn nhất tại Hoa Kỳ kể từ sau vụ 9/11 năm 2001. 14 người bị bắn chết và 17 người bị thương khi hai hung thủ nổ súng bừa bãi vào đám đông đang tham dự buổi tiệc tại cơ quan xã hội Inland Regional Center ở San Bernardino, California, ngày 2 tháng 12.
Chuyến bay 9268 của hãng hàng không Nga chở du khách từ một thành phố du lịch Ai Cập, bị đặt bom nổ tan trên không và rớt xuống bán đảo Sinai, toàn thể 224 người trên máy bay tử nạn, hầu hết là công dân Nga
Vụ đặt bom khủng bố xảy ra ngày 31 tháng 10, một tháng sau khi Nga can thiệp vào cuộc nội chiến ở Syria. Ngày 30 tháng 9, không quân Nga triển khai máy bay chiến đấu oanh tạc đến Syria và bắt đầu mở các cuộc oanh kích nhắm vào loạn quân chống chính quyền của Tổng Tống Bashar al-Assad trong đó phiến quân IS là đối tượng chính.
Không quân Hoa Kỳ cùng đồng minh tiếp tục chiến dịch oanh kích IS ở Iraq và Syria đã khởi sự từ năm trước nhưng không trực tiếp hợp tác với Nga do mục tiêu chính trong chiến dịch không quân của Nga là nhằm hỗ trợ cho chính quyền Assad.
Sau hai tháng, với các cuộc oanh kích bằng máy bay và hỏa tiễn bình phi phóng đi tử chiến hạm Nga, chính quyền Syria tỏ ra đã củng cố vị thế và mặc nhiên được Tây Phương chấp nhận cho tham dự vào các cuộc đàm phán quốc tế tại Vienna, Áo, trong nỗ lực tìm kiếm một giải pháp ngoại giao chấm dứt cuộc nội chiến đẫm máu kéo dài từ 4 năm.
Do đó, đối với Hoa Kỳ, Tây Phương, các nước đồng minh Á Rập, cũng như Nga, Iran, Iraq, và toàn thể cộng đồng quốc tế, địch thủ chính còn lại tại Trung Đông là khủng bố IS. Cuộc chiến chống kẻ thù chung này còn nhiều phức tạp về mặt chính trị, nhưng chắc chắn sẽ đưa tới những biến chuyển quan trọng trong tình hình thế giới năm 2016.
Ngày 28 tháng 12, quân đội chính quyền Iraq lấy lại được Ramadi, thành phố 500,000 dân thủ phủ tỉnh Anbar, đã bị IS đánh chiếm từ ngày 15 tháng 5. Đây là thành tích quan trọng nhất của Iraq trong hơn một năm chiến đấu chống tổ chức Hồi Giáo quá khích này.
Một vụ khủng bố lớn khác nhưng tương đối ít được dư luận chú ý vì xảy ra tại một nước Phi Châu, và do một nhóm khác. Bốn tay súng bịt mặt tấn công vào trường đại học Garissa University College miền Đông Kenya hôm 2 tháng 4 bắn chết 147 người và làm bị thương 194 người, đa số là sinh viên. Nhóm loạn quân Al-Shabaab nhận trách nhiệm về hành động này.
* Những tai nạn thảm khốc và thương tâm
Một tai nạn máy bay thảm khốc và khó hiểu xảy ra ngày 24 tháng 3 trên chuyến bay 9525 của hãng hàng không Germanwings từ Barcelona, Tây Ban Nha, đến Dusseldorf, Đức. Phi công phụ 27 tuổi trong lúc phi công chính bước vào phòng vệ sinh, đã khóa trái cửa phòng lái rồi cố tình lái máy bay đâm xuống vùng núi Alps. Toàn thể 150 người trên máy bay thiệt mạng.
Trong những tai nạn do con người gây nên, phải kể tới vụ nổ và hỏa hoạn kinh hoàng tại một kho hàng ở thành phố cảng Thiên Tân, Trung Quốc ngày 12 tháng 8. Chấn động do vụ nổ gây ra ước lượng ngang một trận động đất 2.9 độ. Hơn 100 người chết, 700 người bị thương và hàng chục ngàn xe hơi bị tiêu hủy hay hư hại.
Trong mùa lễ hội hành hương truyền thống Hajj về thánh địa Hồi Giáo tại Saudi Arabia hồi tháng 9, vụ chen chúc giẫm đạp tại thành phố cắm lều Mina làm 700 người chết, 900 bị thương.
Về thiên tai, vụ động đất cường độ 7.8 tại Nepal gần thủ đô Kathmandu làm 8,000 người thiệt mạng, 18,000 bị thương.
Patricia là trận bão mạnh nhất chưa từng thấy trong lịch sử, từ Đông Thái Bình Dương đổ bộ vào miền Nam Mexico ngày 23 tháng 10 với sức gió hurricane cấp 5, tuy nhiên không gây nhiều tổn thất nhờ những biện pháp đề phòng được chuẩn bị đầy đủ.
Dịch bệnh Ebola ở Phi Châu gây lo sợ trên toàn thế giới trong hơn một năm, ngày 9 tháng 5 được Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO chính thức xác nhận đã chấm dứt.
* Những biến cố đáng nhớ khác
Lo ngại về tình trạng biến đổi của khí hậu địa cầu, trên lý thuyết được ứng phó một phần bằng thỏa hiệp lịch sử tại hội nghị thượng đỉnh quốc tế COP21 với trên 150 nước tham dự, do Liên Hiệp Quốc tổ chức ở Paris hai tuàn lễ đầu tháng 12, trong đó có những thỏa thuận về mức giới hạn lượng khí thải tác động đến bầu khí quyển.
Tháng 11, Hải Quân Hoa Kỳ lần đầu tiên có hành động tỏ bày sự phản đối Trung Quốc bành trướng trong vùng quần đảo Trường Sa trên Biển Đông.
Từ giữa năm 2014 dầu lửa rớt giá nặng và trái với nhiều dự đoán tình hình ấy vẫn tiếp tục suốt năm 2015. Chưa bao giờ một thùng dầu thô có giá trở lại trên $80, cho đến gần cuối năm chỉ còn giá dưới $40. Chiều ngày 29 háng 12, giá một thùng dầu thô WTI crude oil $36.81, Brent crude $36.62. Tình hình ấy đưa đến nhiều thiệt thòi nặng nề về tài chính cho các quốc gia xuất cảng dầu lửa, đồng thời đảo lộn hoạt động sản xuất và làm nhiều công ty khai thác dầu đá phiến tại Hoa Kỳ phải ngưng hoạt động. Với sự phát triển sử dụng những loại năng lượng sạch và tiến bộ trong kỹ thuật chế tạo động cơ tiết kiệm nhiên liệu, người ta khó có thể hiểu ngành kỹ nghệ dầu lửa sẽ có những chuyển biến thế nào trong tương lai gần và xa.
Làn sóng di dân từ Trung Đông tràn vào Âu Châu gây nên một cuộc khủng hoảng trầm trọng cho các nước Liên Âu (EU). Cùng với những khó khăn về mặt xã hội và chính trị, dân chúng các nước Tây Phương kể cả Hoa Kỳ, Canada, lo ngại về sự trà trộn trong di dân của các phần tử khủng bố.
Trong năm 2015, Hoa Kỳ đạt được hai thỏa hiệp ngoại giao quan trọng mang tính lịch sử trong tháng 7.
Sau những cuộc thương lượng kéo dài nhiều năm, nhóm cường quốc nguyên tử P5+1 (Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc + Đức) ký kết thỏa hiệp với Iran ngày 14 tháng 7. Iran chấp thuận hạn chế chương trình phát triển nguyên tử của họ, đổ lấy sự nới lỏng các biện pháp cấm vận đã làm kiệt quệ kinh tế của nước cộng hòa Hồi Giáo này. Việc ấy cũng sẽ mở đường cho triển vọng bình thường hóa quan hệ Mỹ – Iran đã đứt đoạn từ gần 40 năm và đưa Iran trở về với sinh hoạt chung trong cộng đồng quốc tế.
Ngày 20 tháng 7, Hoa Kỳ và Cuba chính thức tái lập quan hệ ngoại giao sau 65 năm trong thế đối nghịch và cấm vận. Trên thực tế, sẽ còn phải cần nhiều thương lương qua một thời gian dài mới có thể đi tới tình trạng bình thường hóa hoàn toàn mọi mối quan hệ giữa hai nước.
Ngày 26 tháng 6, Tối Cao Pháp Viện Liên Bang bằng sự đồng ý 5-4, phán quyết chấp nhận hôn nhân đồng tính là hợp pháp trên toàn thể 50 tiểu bang, một sự kiện lịch sử xã hội
Tại Hoa Kỳ, sự kiện chính trị được chú ý nhất là cuộc tranh cử cho các cuộc bầu cử vòng sơ bộ của đảng Cộng Hòa sẽ bắt đầu vào tháng 2, 2016. Không có sự sôi nổi bên phía đảng Dân Chủ, vì bà Hillary Clinton được xem như chắc chắn sẽ được tấn phong làm ứng cử viên của đảng. Đối thủ mạnh nhất của bà là Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders tiểu bang Vermont luôn luôn thua kém rất xa trong các thăm dò dư luận.
Birthdays
Clock
Search
Attachments
Top Posters
Newest members
Link to us