Israel - Palestine trao đổi tù binh: một đổi một ngàn
Tuesday, October 18, 2011 6:32:03 PM
Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)
CĂN CỨ KHÔNG QUÂN TEL NOF, Israel (AP) -Trong một cuộc trao đổi tù binh được coi là chênh lệch nhất từ trước đến nay trên thế giới,
Tổ chức Hamas bằng lòng thả một người lính Do Thái và nhận về 1,027 tù nhân Palestine,
nhiều người trong số này có án tù chung thân vì các cuộc tấn công làm thiệt mạng công dân Israel.

Một phụ nữ Palestine biểu lộ sự vui mừng trong cuộc đón tiếp các tù nhân từ Israel trở về tại cửa khẩu Rafah, biên giới Gaza. (Hình: AP/Eyad Baba)
Chính phủ Israel hôm Thứ Ba đã trả tự do cho hơn 477 tù nhân Palestine để đổi lấy một binh sĩ Do Thái bị lực lượng Hamas bắt cóc và giam giữ hơn năm năm nay, từ tháng 6 năm 2006. Khoảng 550 tù nhân Palestine khác sẽ được thả ở đợt thứ nhì trong vòng hai tháng nữa.
Người lính Israel được thả, Gilad Schalit, đi giữa các chiến binh Hamas mang mạng đen che mặt, khi được đưa qua biên giới Gaza để giao cho các giới chức trung gian người Ai Cập. Trong cuộc phỏng vấn ngắn dành cho đài truyền hình Ai Cập trước khi về lãnh thổ Israel, anh ta nói rằng rất hồi hộp vì sắp có tự do và nhớ gia đình, bè bạn. Anh cũng cho hay từng lo sợ rằng sẽ bị cầm giữ thêm nhiều năm nữa.
Trên màn ảnh truyền hình, người lính 25 tuổi này có vẻ xanh xao, gầy yếu và mệt mỏi. Tuy nhiên các giới chức quân sự Israel sau đó cho hay sức khỏe của Shalit không có gì lo ngại.
Shalit sau đó được đưa bằng máy bay từ Ai Cập về tới một căn cứ không quân ở trung bộ Israel để đoàn tụ với gia đình, trong cuộc gặp gỡ được Thủ Tướng Benjamin Netanyahu tổ chức. Thủ Tướng Netanyahu cho hay ông hiểu sự đau đớn của các gia đình Israel bị mất người thân trong các cuộc tấn công của phía Palestine, và tinh thần truyền thống của quốc gia Israel là làm tất cả mọi điều để đưa người lính của mình trở về an toàn buộc ông phải có hành động.
Gilad Schalit trở về quê quán, thành phố Mitzpe Hila miền Bắc Israel vào buổi chiều Thứ Ba bằng trực thăng quân sự. Hàng ngàn dân chúng Do Thái đứng hai bên đường phố và trên mái nhà ca hát, vẫy cờ, mở champagne, chào đón, bắt tay hay ôm chầm lấy người lính trẻ. Schalit là người lính Do Thái đầu tiên từ 26 năm bị bắt còn sống sót trở về. Năm 1985, Israel trao đổi 1,150 tù nhân Lebanon và Palestine để lấy về 3 người lính Do Thái bị bắt khi tấn công vào Lebanon năm 1982.
Trong cuộc đón tiếp Schalit, Thủ Tướng Netanyahu cũng đưa ra lời cảnh cáo nghiêm khắc nhắm vào các tù nhân Palestine vừa được thả là “Chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu chống khủng bố và các thành phần vừa được thả nếu trở lại con đường khủng bố sẽ bị hậu quả vì hành động của mình.”
Mối lo ngại này được xác định khi một trong số những tù nhân Palestine vừa được thả - Yehia Sinwar, cấp chỉ huy lực lượng Hamas - kêu gọi hãy bắt cóc thêm binh sĩ Israel. Hàng chục ngàn dân Palestine đón những tù binh của họ trở về cũng hô lớn: “Chúng tôi muốn có những Gilad mới”.
Giới chức chính quyền và dân chúng Palestine ở vùng Tây Ngạn và Dải Gaza hân hoan chào đón tù nhân trở về. Hơn 300 tù nhân trong số 477 người Israel trao trả được đưa về Gaza và số còn lại về lãnh thổ Tây Ngạn sông Jordan.
Ở Gaza, các tù nhân ôm chầm và bắt tay thành phần lãnh đạo Hamas tại cổng biên giới Rafah. Hàng chục ngàn người dân vẫy cờ Palestine trong cuộc tập trung biểu dương lực lượng của lực lượng Hồi Giáo quá khích Hamas, vốn chiếm quyền kiểm soát Dải Gaza từ tay chính phủ Palestine của Tổng Thống Mahmoud Abbas từ năm 2007. Hầu hết đám đông dân chúng mang cờ xanh của Hamas và chỉ có một số nhỏ mang cờ phong trào Fatah của Abbas.
Ở Tây Ngạn, các tù nhân vừa trở về được đưa đến thăm mộ của cố chủ tịch Phong Trào Giải Phóng Palestine, ông Yassir Arafat. Tổng thống Palestine, ông Mahmoud Abbas, chào đón họ và mấy ngàn người tụ tập trong khuôn viên tòa nhà chính quyền để bày tỏ sự vui mừng. Ðể bày tỏ sự đoàn kết, có một lúc Abbas đứng trên khán đài cùng với ba lãnh tụ Hamas và bốn người cùng vỗ tay mừng thắng lợi.
Mặc dầu vậy cuộc trao đổi tù binh này vẫn chứng tỏ sự thất bại của Abbas về mặt chính tị. Qua nhiều năm thương lượng ông chỉ đem về được một số ít tù nhân án nhẹ hay gần mãn hạn giam giữ.
Những cuộc thương lượng tích cực và một chiến dịch truyền thông để đòi tự do cho Schalit đã khiến anh trở thành một biểu tượng quốc gia ở Israel. Israel và Hamas đã qua nhiều vòng đàm phán có trung gian người Ai Cập và Ðức. Các giới chức hai bên đều nói rằng hoàn cảnh mới do cuộc cách mạng Ai Cập đã giúp đi tới thỏa thuận.
Tin tức về vụ trao đổi tù binh được tán thưởng ở Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Ðức và nhiều quốc gia khác. Ngoại Trưởng Hillary Clinton tuyên bố tại chuyến ghé thăm Tripoli, Libya, rằng Hoa Kỳ vui mừng thấy những thử thách gay go này đã có thể kết thúc hòa hoãn. (H.C.)