Một vài nhận định
về chuyến thăm Bắc Kinh của ông Nguyễn Phú Trọng
Âu Dương Thệ
(Nguồn: boxitvn.net)
I. Ðới Bỉnh Quốc thiết kế cho chuyến đi Bắc Kinh của ông Nguyễn Phú Trọng
Ðài Bắc Kinh ngày 8 tháng 9 đã nhắc lại câu, “Hai bên khẳng định sẽ làm theo tinh thần nhận thức chung của nhà lãnh đạo hai nước” trong “Bản tin báo chí” (1) (một kiểu thông cáo chung) kết quả cuộc hội đàm của phiên họp lần thứ 5 Ủy ban Chỉ đạo Hợp tác Song phương Việt Nam-Trung Quốc giữa Ðới Bỉnh Quốc, nhân vật cao nhất phụ trách ngoại giao và giám đốc Văn phòng An ninh Quốc gia của ÐCS Trung Quốc (2) và Phó Thủ Tướng Nguyễn Thiện Nhân ở Hà Nội vào đầu tháng 9 vừa qua.
Ðối với các quan sát viên chính trị theo dõi quan hệ giữa hai ÐCS VN và Trung Quốc thì câu trên đây tuy rất bình thường nhưng lại có một hàm ý đặc biệt và rất rõ ràng. Hàm ý đặc biệt của câu trên là gì?
Câu hỏi trên liên hệ mật thiết hữu cơ tới việc Ðới Bỉnh Quốc gặp ông Nguyễn Phú Trọng, TBTÐCSVN từ tháng 1, 2011, ngày 7 tháng 9, một ngày khi “Bản tin báo chí” được công bố chính thức với bên ngoài. Ông Trọng đã ôm hôn rất thân thiết Ðới Bỉnh Quốc. Sau đó họ Ðới chuyển lời miệng của Hồ Cẩm Ðào, người đứng đầu CS Trung quốc, nhắn riêng ông Nguyễn Phú Trọng, “Ðảng và chính phủ Trung Quốc hết sức coi trọng phát triển quan hệ hợp tác hữu nghị với Việt Nam. Trong tình hình hiện nay, hai bên Trung-Việt đặc biệt cần phải xuất phát từ đại cục, nắm vững hướng phát triển quan hệ Trung-Việt.” Và quan trọng nữa, qua lời của họ Ðới, Hồ Cẩm Ðào mong Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng sớm sang thăm Trung Quốc.” (3)
Nhóm cầm đầu Bắc Kinh thừa biết ông Nguyễn Phú Trọng là người từ sau khi lên làm tổng bí thư (1.2011) đã rất nhấp nhỏm muốn sang thăm Bắc Kinh. Nhưng khó khăn và trở ngại rất lớn cho ông Nguyễn Phú Trọng là: nếu sang thăm Bắc Kinh vào lúc này thì ăn nói ra làm sao đối với nhân dân VN và dư luận quốc tế về những chủ trương bá quyền và nhất là những hành động ngang ngược vi phạm chủ quyền VN của hải quân Trung Quốc; từ cuối tháng 5 và những hành động tàn bạo với hàng ngàn ngư dân VN trong các năm qua. Vì dư luận trong nước, quốc tế và ngay cả Trung Quốc biết rất rõ, đại đa số nhân dân VN, kể cả một bộ phận quan trọng trong Ðảng, vô cùng bất mãn với những chính sách xâm lấn nước láng giềng và các hành động bất tàn bạo của Hải Quân Trung Quốc với các ngư dân nước láng giềng! Hiểu được nỗi lòng của ông Nguyễn Phú Trọng cho nên Ðới Bỉnh Quốc đã tuyên bố trước báo chí ở Hà Nội sau khi viếng lăng ông Hồ: “Chủ Tịch Hồ Chí Minh mãi mãi trong trái tim tôi.” (4)
Như vậy với câu nói trên, người đứng đầu ngành đối ngoại và an ninh của Trung Quốc và cố vấn của Hồ Cẩm Ðào đã tìm cách rửa mặt để dọn đường cho TBT Nguyễn Phú Trọng sang gặp Hồ Cẩm Ðào trong thời gian sắp tới. Ðây là thủ đoạn ngoại giao nhằm thực hiện chính sách thâm độc là mở rộng ảnh hưởng hơn nữa vào VN. Ở đây, Bắc Kinh cố tình tạo ra ngôn thuận để thực hiện danh chính! Họ chẳng nề hà một vài câu ngoại giao bề ngoài để ru ngủ các vua tập thể ở Hà Nội, như trước đây họ đã đưa ra các khẩu hiệu rất ngọt “16 chữ vàng” là “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai “ và “bốn tốt” là “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt.” Từ đó họ đã đạt được mục tiêu trong Hiệp định Biên giới đất liền với VN (1999) và Hiệp định Phân định Vịnh Bắc bộ và Hợp tác Nghề cá (2000).
Cả hai hiệp định này đều mang lại lợi lớn cho Trung Quốc. Nay cũng tương tự như vậy, họ Ðới vào thăm lăng người sáng lập chế độ toàn trị CSVN rồi tuyên bố: “Chủ Tịch Hồ Chí Minh mãi mãi trong trái tim tôi.” Ngôn ngữ ngọt ngào và bùi tai rất thuận lợi để Nguyễn Phú Trọng có thể giải thích cả trong đảng lẫn nhân dân là, lãnh đạo Trung Quốc vẫn một lòng tôn thờ Bác cho nên chúng ta không được nghi ngờ ÐCS Trung Quốc. Làm như thế họ Ðới quyến rũ ông Nguyễn Phú Trọng, người đứng đầu chế độ toàn trị hiện nay ở VN, sớm sang thăm Trung Quốc, ép ông Trọng phải có nhượng bộ mới. Sau đó Bắc Kinh sẽ lấy danh nghĩa “đây là thỏa thuận chung ở cấp cao” để thực hiện tiếp tục các ý đồ nham hiểm đối với VN.
Trong các thập niên gần đây Bắc Kinh đã thành công lớn trong sách lược ép các người cầm đầu chế độ toàn trị ở VN phải thỏa thuận các điều kiện bất lợi cho VN và từ đó họ nhân danh “làm theo tinh thần nhận thức chung của nhà lãnh đạo hai nước.” Chứng minh rõ rệt nhất là năm 2009 khi Tướng Võ Nguyên Giáp, đại thần cuối cùng còn sống của chế độ, nhiều cán bộ cao cấp về hưu và nhiều chuyên viên trí thức đã lên tiếng phản đối việc để cho Bắc Kinh khai thác Bauxite ở Tây nguyên vì sẽ gây ra những bất lợi lớn về môi trường và nguy hiểm cho an ninh quốc phòng. Vì cuối tháng 5, 2008 khi thăm Trung Quốc với tư cách là tổng bí thư khi ấy Nông Ðức Mạnh đã bị ép phải chấp nhận việc để Bắc Kinh khai thác Bauxite ở Tây nguyên. (5) Trong một chế độ đảng trị hà khắc thì đây là cách bịt miệng đảng viên và nhân dân dễ nhất! Chỉ cần người cầm đầu nói “đã có thỏa thuận trước đây ở cấp cao” thì tự khắc có hai tác dụng:
1. Cấp lãnh đạo VN đã thỏa thuận với cấp lãnh đạo Trung Quốc cho nên không thể bàn lại.
2. Các đảng viên phải tuân lệnh thượng cấp, báo chí phải im lặng...
II. Các chuẩn bị cho chuyến đi của ông Nguyễn Phú Trọng
Cho nên cần phải hiểu cho đúng việc Bắc Kinh đòi: “Hai bên làm theo tinh thần nhận thức chung của nhà lãnh đạo hai nước.” Thoạt nghe hay đọc câu trên thì thấy thái độ rất bình đẳng, dân chủ giữa lãnh đạo hai nước độc lập trong các hội nghị. Nhưng câu nói trịnh trọng và dân chủ hình thức đó không che giấu được sự thực: Trong tình thế cực kỳ khó khăn của CSVN và so sánh tương quan lực lượng về nhiều mặt giữa hai ÐCS VN và Trung Quốc thì ai lãnh đạo ai? Ai chỉ huy? Ai tuân lệnh?
Lúc này Bắc Kinh thấy đây là thời điểm thích hợp cần phải sớm có hội nghị cấp cao mới giữa hai nước để tạo danh chính ngôn thuận cho chủ trương bành trường lãnh thổ và bòn rút tài nguyên của VN. Vì vậy Hồ Cẩm Ðào đã cử Ðới Bỉnh Quốc sang thúc giục ông Nguyễn Phú Trọng “sớm sang thăm Trung Quốc”!
Các sự kiện đáng chú ý là từ sau khi ông Nguyễn Phú Trọng nắm chức tổng bí thư thì một mặt Bắc Kinh tăng cường các hành động xâm lấn công khai ngang ngược trên biển Ðông, nhưng đồng thời họ cũng vận động ngoại giao ráo riết để ép buộc VN phải chấp nhận một tình trạng đã rồi. Từ cuối tháng 5 tới đầu tháng 6, 2011 Bắc Kinh đã để các tầu Hải Quân Trung Quốc đội lốt các tầu hải giám xâm phạm lãnh hải VN, cắt cáp các tầu của Tập đoàn Dầu khí VN đang thăm dò dầu khí trong hải phận VN. (6)
Ngoài ra Bắc Kinh còn tăng cường hải quân ở Hoàng Sa, các tầu đánh cá Trung Quốc tự do hoạt động ở đây; trong khi ấy vẫn săn đuổi và giết hại ngư dân VN! Không chỉ ngang ngược với VN, nhóm cầm đầu Bắc Kinh còn ngang ngạnh đe dọa cả Ấn Ðộ. Cuối tháng 7 khi tầu hải quân Ấn thăm VN đang chạy trên hải phận VN thì Hải Quân Trung Quốc đã cảnh cáo là tầu Hải Quân Ấn đã xâm phạm hải phận Trung Quốc! Rồi ít ngày sau Bắc Kinh còn công khai đe dọa một công ty Ấn đang khai thác dầu khí ở gần Côn Sơn thuộc thềm lục địa VN. (7) Với những đòi hỏi và đe dọa này mặc nhiên Bắc Kinh coi biển Ðông là cái ao của Trung Quốc.
III. Ai nhượng bộ ai trong các lãnh vực nào?
Tại các hội nghị trên được coi là chuẩn bị không khí và nội dung cho chuyến đi Bắc kinh sắp tới của ông Nguyễn Phú Trọng. Trong khi các phái đoàn Trung Quốc chỉ sử dụng ngôn ngữ ngoại giao đường mật và phách lối vạch ra hướng đi như “cần phải xuất phát từ đại cục”... (8 ), hay “cùng Việt Nam cảnh giác trước âm mưu của các thế lực thù địch nhằm chia rẽ quan hệ hợp tác hữu nghị, truyền thống tốt đẹp giữa 2 nước” (9) nhưng không đưa ra một lời hứa cụ thể nào. Ngược lại các phái đoàn của CSVN lại đưa ra những lời hứa rất cụ thể trong nhiều lãnh vực, từ cách giải quyết về tranh chấp biển Ðông, thế đứng quốc tế và thậm chí thề thốt trước mặt Trung Quốc cả về cách đối xử với nhân dân VN!
1. Cách giải quyết tranh chấp Biển Ðông
Trong hội nghị “Ðối thoại Chiến lược Quốc phòng An ninh Việt-Trung” lần thứ 5 ở Bắc Kinh, Tướng Nguyễn Chí Vịnh đã công khai chấp nhận yêu sách của Bắc Kinh là không quốc tế hóa cuộc tranh chấp này, cụ thể ở đây là Bắc Kinh đòi không được phép để Hoa Kỳ nhẩy vào. Trong cuộc hội đàm với Tướng Mã Hiểu Thiên, phó tổng tham mưu trưởng Quân Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc, Tướng Nguyễn Chí Vịnh đã xác nhận: “Những tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc, rõ ràng cần giải quyết hai nước với nhau.” (10) Sau đó chính Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt khi tiếp Nguyễn Chí Vịnh ngày 29 tháng 8 cũng nhấn mạnh “Trung Quốc phản đối làm phức tạp hóa và quốc tế hóa vấn đề Nam Hải” (11).
Tướng Nguyễn Chí Vịnh còn đi xa hơn nữa bằng cách nói thay cho Bắc Kinh, khi ông tuyên bố, “Một thực tế hiển nhiên là Trung Quốc cam kết không lấy đất, lấy biển của Việt Nam” (12). Ðây là tuyên bố ngoại giao rất ngớ ngẩn và cực kỳ nguy hiểm. Vì như thế đã gián tiếp nhìn nhận rằng, những yêu sách của Bắc Kinh về các hải đảo và biển Ðông là chính đáng... Vì từ trước tới nay Bắc Kinh luôn luôn khẳng định Hoàng Sa, Trường Sa và phần chính của biển Ðông là thuộc lãnh thổ của Trung Quốc “không thể bàn cãi”! Có nghĩa là, đấy là những đảo và biển của Trung Quốc chứ họ có xâm chiếm của VN đâu! (13) Nhiều chính phủ và các nước từng ủng hộ VN trong tranh chấp Biển Ðông đã vô cùng thất vọng trước những tuyên bố kiểu như trên...
Tướng Ngô Xuân Lịch cũng đã lập lại lập trường sai lầm này trong cuộc thảo luận vào giữa tháng 9 với Thượng Tướng Lý Kế Nại, ủy viên Trung Ương Ðảng Cộng Sản Trung Quốc, ủy viên Quân Ủy Trung Ương, chủ nhiệm Tổng Bộ Chính Trị Quân Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc:
”Ðồng chí cũng khẳng định, Việt Nam không có ý định quốc tế hóa các vấn đề tranh chấp trên Biển Ðông. Vấn đề tranh chấp giữa hai nước thì do hai nước giải quyết.” (14)
Chính thái độ chấp nhận yêu sách bá quyền của Bắc Kinh và bản lãnh quá nhu nhược của phía Việt Nam cho nên trong cuộc họp “Ðối thoại chính sách quốc phòng Việt Nam-Hoa Kỳ” lần thứ hai vào ngày 19 tháng 9 tại Washington D.C, chính phủ Obama đã tỏ ra coi thường phái đoàn của Nguyễn Chí Vịnh. Ngoài việc hội đàm với Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Scher không một nhân vật quan trọng nào trong chính phủ Hoa Kỳ đã tiếp Nguyễn Chí Vịnh, kể cả bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ. (15) Ðiều này trái với cách tiếp đón niềm nở Nguyễn Chí Vịnh (dù chỉ là xã giao) của Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt. Trong cuộc hội đàm “Ðối thoại Chiến lược Quốc phòng An ninh Việt-Trung” ở Bắc Kinh, Tướng Nguyễn Chí Vịnh còn công khai hứa sẽ cấm chỉ các cuộc biểu tình của nhân dân VN...
***
Nói tóm lại, xét qua thái độ và những lời phát biểu của các phái đoàn ngoại giao và quân sự cấp cao của Bắc Kinh và Hà Nội, mấy tháng vừa qua trong việc chuẩn bị cho chuyến đi Trung Quốc của Nguyễn Phú Trọng với tư cách là tân tổng bí thư đã chứng tỏ rõ: Ai chủ động, ai bị động?
Nếu nắm vững sách lược ngoại giao nói ngọt lọt tới xương của nhóm cầm đầu Bắc Kinh thì cần phải tỉnh táo biết rằng, đằng sau những lời nói ngọt là một chùm thuốc đắng. (16) Nếu sáng suốt và yêu nước thực sự thì những người cầm đầu CSVN phải thừa biết các điều sau đây:
1. Từ việc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa, muốn nuốt thêm quần đảo Trường Sa và đang tính chiếm phần chính biển Ðông là tham vọng của bá quyền Trung Quốc trong thời đại Trung Quốc đang vươn lên trở thành siêu cường. Lịch sử Trung Quốc đã chứng minh là các thời đại hưng thịnh thường kèm theo các cuộc chinh phạt các nước láng giềng.
Chúng ta không muốn chiến tranh, chiến tranh chỉ là hạ sách. Nhưng nói là chỉ cần dùng ba tấc lưỡi có thể thuyết phục Bắc Kinh bỏ ý định bành trướng thì sẽ là tự lừa dối mình, lừa dối dân, lừa dối bạn bè quốc tế.
2. Trong điều kiện hiện nay của VN, đơn thân độc mã chống lại chính sách bành trướng của phương Bắc thì không đủ sức. Cho nên cần sự ủng hộ rộng rãi của dư luận quốc tế. Muốn vậy thì phải liên minh với các nước Ðông Á và Ðông nam Á đang có mối lo ngại chung trước Bắc Kinh.
Nhưng muốn có sự ủng hộ thực sự của các nước dân chủ này thì những người cầm đầu CSVN phải đi đầu công khai kết án các hành động xâm lấn ngang ngược của Bắc Kinh...
3. Quan trọng nữa là phải được nhân dân VN tin cậy và ủng hộ. Vì thế lãnh đạo ÐCSVN phải chứng tỏ có bản lĩnh vững vàng đối với Bắc Kinh, biết quí danh dự của tổ quốc và phải trọng nhân dân. Cho nên những người đang cầm quyền không được phép cấm cản, bôi nhọ, đe dọa và bêu xấu nhân dân trước kẻ thù. Vì như thế là chính mình bôi xấu, làm nhục mình!
Hãy có can đảm và làm theo mệnh lệnh của lương tâm. Ngoại giao khôn ngoan không được phép hiểu là trốn tránh sự thực, phủ nhận sự thực, cúi đầu trước kẻ thù. Ngoại giao khôn ngoan nhất là phải biết dựa vào sức mạnh của dân và sức mạnh của thời đại.
Ghi chú:
(1) Cộng Sản Ðiện Tử 8 tháng 9, 2011
(2) BBC7.9
(3) Thông Tấn Xã VN (TTXVN) 7 tháng 9
(4) Chính Phủ Ðiện Tử (CP) 7 tháng 9
(5) Ðiểm 5 Thông báo chung Trung Quốc-VN, Nhân Dân 2 tháng 6, 2008
(6). Xem Âu Dương Thệ, Kết quả Hội nghị Trung ương 2: Cách lèo lái quyền lực của Nguyễn Phú Trọng! Trong:
www.dcvapt.net/thoisu/baithoisu2011/phantichhntu2.htm
(7) RFI và BBC 22.9
(8 ) Ðới Bỉnh Quốc nói với Nguyễn Phú Trọng ngày 7 tháng 9.
(9 ) Thượng Tướng Quách Bá Hùng, ủy viên Bộ Chính Trị và phó chủ tịch Quân UƯy Trung Ương quân đội Trung Quốc, nói với Nguyễn Tấn Dũng ngày 13 tháng 4 tại Hà Nội.
(10) TTXVN 30 tháng 8
(11) Ðài Bắc kinh 30 tháng 8
(12) TTXVN 30 tháng 8, Nguyễn Chí Vịnh nói với Tướng Mã Hiểu Thiên.
(13) Vũ Cao Ðàm, Giải mã ngôn từ của Trung Cộng: “Trung Quốc không lấy đất lấy biển của Việt Nam,” trong
http://www.boxitvn.net/bai/28303
(14) Quân Ðội Nhân Dân 16 tháng 9
(15) Quân Ðội Nhân Dân và BBC 20 tháng 9
(16) Xem: Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh cựu đại sứ VN tại Trung Quốc, nói ngọt ngào, làm ác độc.