Posted: Sat Nov 28, 2009 5:28 am
Bị bỏ đói, gây ngập lụt, dân đòi dẹp các dự án thuỷ điện
Wednesday, November 25, 2009
Hồ chứa nước thủy điện A Vương xả lũ. (Hình: VietnamNet)

Tấm hình chụp cảnh lụt ngập của tỉnh Quảng Nam trong trận bão số 9 một phần do nhà máy thủy điện xả lũ. (Hình: AFP/Getty Images).
QUẢNG NAM (TH) - Mới chỉ có 6 đập thủy điện xả lũ, nhiều khu vực rộng lớn của tỉnh Quảng Nam đã ngập chìm trong nước, thiệt hại lớn lao, nay có tới hơn 110 dự án thủy điện lớn nhỏ đang được chuẩn bị ở tỉnh này, thiệt hại sẽ đến đâu?Wednesday, November 25, 2009
Hồ chứa nước thủy điện A Vương xả lũ. (Hình: VietnamNet)

Tấm hình chụp cảnh lụt ngập của tỉnh Quảng Nam trong trận bão số 9 một phần do nhà máy thủy điện xả lũ. (Hình: AFP/Getty Images).
Chuyện tương lai chưa được quyết định gì ngoài chuyện loan báo cắt bỏ 9 dự án “không hiệu quả”, nhưng những thiệt hại lớn lao cho dân thì đã nhìn thấy. Ngày Thứ Hai vừa qua, báo VietnamNet nói dân chúng địa phương đòi dẹp bỏ các dự án thủy điện ở tỉnh Quảng Nam.
Lý do, gây thiệt hại kinh tế cho địa phương, đẩy dân vào đói nghèo trong khi tàn phá môi trường. Dù vậy mới nghe thấy nhà cầm quyền hứa.
Theo VietnamNet, chỉ tính riêng 6 dự án thủy điện đã làm như A Vương, Sông Tranh, Ðắk Mi, Khe Diên, Sông Kôn, Trà Linh đã “xóa sổ” hơn 6,000ha rừng. Nếu 110 dự án thủy điện cài vào nhau ở thượng nguồn 2 con sông Vu Gia, Thu Bồn chỉ dài 200 km, rừng núi Quảng Nam còn gì?
Hiệu quả nhỏ, thiệt hại quá lớn!
Bản tin của Vietnamnet cho hay, một cuộc họp “giao ban” của Ban Dân Tộc và Ban Kinh Tế-Ngân Sách HÐND tỉnh Quảng Nam với thường trực HÐND các huyện miền núi đã được tổ chức về “tình hình triển khai xây dựng các công trình thủy điện tại địa phương” (từ 19 đến 23 Tháng Mười Một) sau khi có ý kiến chất vấn của cử tri tại các cuộc họp.
Ðể đánh giá thực chất của các dự án thủy điện, Ban Dân Tộc và Kinh Tế Ngân Sách của HÐND tỉnh “muốn nghe ý kiến của chính quyền cơ sở” về ảnh hưởng của các dự án thủy điện đối với tình hình kinh tế-xã hội, môi trường, giải quyết an sinh cho nhân dân trong vùng dự án.
Theo nguồn tin, ông Ðinh Thái Long, chủ tịch huyện Ðông Giang đại diện cho cử tri của huyện khẳng định là, “hiệu quả từ thủy điện mang lại ít nhưng thiệt hại thì quá lớn.”
Ông này cho hay ngay đến bây giờ dù đã có nhà máy thủy điện hoạt động, “những hậu quả mà các dự án thủy điện ở Ðông Giang như A Vương, Za Hung, Sông Kôn... vẫn chưa giải quyết dứt điểm.”
Với thủy điện A Vương, mỗi năm ngân sách thu được khoảng 5 tỷ đồng nhưng hàng ngàn ha rừng bị mất, đời sống của hơn 300 hộ dân vẫn chưa được ổn định được, ông Ðinh Thái Long nói.
Dân tại khu tái định cư Pachepalanh và Cútchơrun đang trong giai đoạn “tái nghèo” vì không đất sản xuất, nhà cửa bị hư hỏng nặng sau hơn 4 năm bàn giao...
Bản tin Vietnamnet thuật lại đa số ý kiến của các địa phương các huyện miền núi Nam Trà My, Bắc Trà My, Ðông Giang, Nam Giang, Phước Sơn đều cho rằng có “quá nhiều công trình thủy điện trên địa bàn miền núi. Nhất là các dự án thủy điện vừa và nhỏ đã làm nảy sinh nhiều vấn đề về kinh tế và an sinh xã hội.”
Ðiều này xác nhận lại nhận xét của ông Nguyễn Viết Thanh, nguyên phân viện phó phân viện Thủy Ðiện, Bộ Ðiện và Than (nay là Bộ Công Thương), chuyên gia nghiên cứu về điều tiết hồ chứa cho các đập thủy điện nói trong cuộc phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ ngày 24 Tháng Mười Một, 2009.
Ông Thanh nói rằng các dự án thủy điện được khai sinh chỉ nhắm vào mục tiêu kiếm ăn của kẻ làm thủy điện, không hề nghĩ tới tác hại đối với người dân địa phương, dù thượng nguồn hay hạ lưu.
Cuộc họp “giao ban” được Vietnamnet tường thuật, “Với các dự án đã và đang triển khai, các vấn đề nổi cộm về xây dựng hạ tầng tái định cư, mất rừng, không có đất sản xuất, ô nhiễm môi trường, phá vỡ hệ sinh thái tự nhiên, phá vỡ các giá trị văn hóa truyền thống của nhân dân trong vùng dự án chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn và có nguy cơ tái nghèo.”
Dân đòi ngừng làm thủy điện!
Ðứng trước thực trạng như vậy, đại biểu các huyện Bắc Trà My, Hiệp Ðức “rất bức xúc với việc chủ đầu tư các dự án thủy điện thực hiện kiểm kê, bồi thường, tái định cư cho dân trong vùng dự án theo kiểu tùy tiện, không hề có sự tham gia của chính quyền địa phương, thậm chí có huyện còn yêu cầu không cho đóng điện, ngừng triển khai dự án!” VietnamNet viết.
Mới 6 dự án thủy điện “đã đưa vào vận hành và đang khởi công như A Vương, Sông Tranh, Ðắk Mi, Khe Diên, Sông Kôn, Trà Linh” tiếp sức với bão lũ trời làm mà đã “nhấn chìm hàng trăm nghìn hộ dân nơi vùng hạ lưu.”
Theo VietnamNet, Ðinh Văn Thu, phó chủ tịch tỉnh Quảng Nam chỉ hứa suông là “sẽ rà soát và xem xét lại các dự án thủy điện.”
Bản tin VietnamNet ngày 8 Tháng Mười, 2009 thuật lại một buổi họp ở tỉnh Quảng Nam về “bài học xương máu” khi ban quản lý đập thủy điện A Vương xin xả lũ. “Trong cuộc hội ý chớp nhoáng diễn ra ngay buổi trưa đó, tất cả lãnh đạo tỉnh đều thống nhất không đồng ý cho xả lũ, nhưng sau đó ít tiếng đồng hồ, thông tin từ thủy điện A Vương báo về, nếu không cho xả lũ thì nguy cơ vỡ hồ chứa!” VietnamNet viết. “Không còn sự chọn lựa nào khác, Chủ Tịch tỉnh Quảng Nam Lê Minh Ánh và các thành viên đành phải ‘gật’ cho xả lũ. Ông Ðinh Văn Thu, phó chủ tịch tỉnh Quảng Nam khi đó còn bất lực thốt lên: ‘Kiểu ni thì chết!’”
Thế rồi, “ngay sau khi A Vương tiến hành xả lũ, lũ bắt đầu lên vùn vụt, mỗi giờ nước lên hơn 10cm. Ðỉnh lũ lúc 3 giờ sáng ngày 30 Tháng Chín, nghĩa là sau 11 giờ xả lũ của hồ chứa nhà máy thủy điện A Vương, đã vượt xa đỉnh lũ lịch sử của các năm gần 2 mét nước. Vùng hạ lưu ngập chìm trong lũ khi bão chưa tan.” VietnamNet kể.






