Tổng thống Obama thêm 30,000 quân ở Afghanistan để bắt đầu rút từ giữa năm 2011
Tuesday, December 01, 2009

Hình bên: Tổng Thống Obama đưa tay chào các sinh viên sĩ quan Học Viện West Point trước khi nói chuyện về
chiến lược mới cho chiến tranh Afghanistan, hôm Thứ Ba 1 Tháng Mười Hai năm 2009. (Hình: Win McNamee/Getty Images
)
NEW YORK (AP) - Khẳng định rằng “an ninh của chúng ta bị đe dọa”, Tổng Thống Barack Obama trong bài diễn văn truyền hình toàn quốc chiều tối Thứ Ba, loan báo quyết định chính thức tăng thêm 30,000 quân Mỹ tới chiến trường Iran.
Tuy nhiên trước tâm lý mất kiên nhẫn của dân chúng Hoa Kỳ, kể cả sự không tán đồng của nhiều nhà lập pháp đảng Dân Chủ, về sự theo đuổi một cuộc chiến đã kéo dài 8 năm, Tổng Thống Obama cũng xác định chiến lược bắt đầu việc triệt thoái trong vòng 18 tháng.
Nêu cao quyết tâm đưa cuộc chiến tranh đến kết thúc thắng lợi, ông cho biết những đơn vị tác chiến thủy quân lục chiến sẽ được nhanh chóng triển khai ngay thời gian trước lễ Giáng Sinh, đồng thời cũng công khai nhìn nhận là sẽ phải tốn kém cho nỗ lực chiến tranh này $30 tỷ nội trong năm đầu.
Minh định mục tiêu cuộc chiến tranh tại Afghanistan, ông nói: “Chúng ta nhất quyết không để cho al-Qeda có một căn cứ an toàn” và “phải lật ngược tình thế hồi phục trở lại của Taliban”, cùng lúc “sẽ tăng cường khả năng của lực lượng an ninh và chính quyền Afghanistan”. Tổng Thống Obama giải thích là lực lượng tăng viện của Hoa Kỳ sẽ được triển khai với tốc độ nhanh nhất có thể được để tiến đánh loạn quân và bảo vệ các trung tâm dân cư.
Nhận định tức thời về bài diễn văn của Tổng Thống Obama qua phỏng vấn của phóng viên Ðinh Quang Anh Thái nhật báo Người Việt, ông Nguyễn Mạnh Hùng, giáo sư giảng dậy môn Chính trị và Bang giao Quốc tế tại Ðại Học George Mason tiểu bang Virginia và cũng là Giám đốc Chương trình nghiên cứu Ðông Dương tại đại học này cho rằng: “Người ta chờ đợi bài diễn văn của ông Obama, nhưng nội dung ông tuyên bố không gây ngạc nhiên lắm, vì mấy ngày qua, tin tức cũng đã nói trước rằng, ông Obama sẽ loan báo quyết định tăng 30 ngàn quân. Nhưng dư luận chờ đợi là ông sẽ giải thích ra sao và theo chiến lược nào. Thêm nữa, ngoài quyết định tăng quân điểm quan trọng thứ hai là ông loan báo sẽ rút quân trong thời gian bao nhiêu tháng”.
Cũng nên lưu ý rằng đây là quyết định khó khăn và quan trọng đầu tiên của Tổng Thống Obama kể từ ngày nhiệm chức, thể hiện qua sự duyệt xét cân nhắc kỹ lưỡng qua 3 tháng mới đi đến kết luận.
Trước hết ông phải giữ lời hứa hẹn từ thời kỳ tranh cử với cử tri là chấm dứt can dự ở Iraq bằng một lịch trình triệt thoái tuần tự quân đội Hoa Kỳ nhưng cương quyết kết thúc trận chiến tranh ở Afghanistan bằng việc tiêu diệt nguồn gốc khủng bố al-Qaeda và thế lực tán trợ Taliban.
Người ta cũng nhận thấy rõ ràng Tổng Thống Obama đã tìm một con đường dung hòa để thỏa mãn được ý kiến của các cố vấn phe diều hâu muốn theo đề nghị từ những tướng lãnh trên chiến trường, và các cố vấn chính trị trong đó có phó tổng thống chủ trương tìm con đường ra khỏi cuộc chiến tranh Afghanistan. Tất cả mọi quan điểm của các cố vấn đều đã có phần đóng góp vào quyết định của tổng thống.
Tuy nhiên khi chấp thuận tăng thêm 30,000 quân để giảm dần nỗ lực chiến tranh từ năm 2011 thì cán cân quyết định có vẻ nghiêng về phía Tướng Stanley McChrystall hơn là phía Phó Tổng Thống Joe Biden. Lấy Học Viện Quân Sự West Point làm nơi trình bày vấn đề qua truyền hình toàn quốc đến dân chúng Hoa Kỳ cũng là một chọn lựa có ý nghĩa của Tổng Thống Obama, đề cao vai trò của quân đội và lại có hàm ý nhắc nhở đến hành động khủng bố 9/11 kinh hoàng ngay tại tiểu bang New York này.
Tổng Thống Obama gọi Afghanistan là “trung tâm điểm chấn động của các nhóm cực đoan khủng bố do al-Qeda điều động” và “từ nơi đó chúng ta đã bị tấn công ngày 11 Tháng Chín năm 2001 và cũng từ nơi đó những cuộc tấn công mới đang được âm mưu chuẩn bị trong lúc tôi đang nói chuyện tại đây”.
Còn theo Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng thì ông Obama quyết định tăng quân là một cách hành xử ý chí, trong khi ông Bush quyết định dựa theo cảm tính. Ông Obama đã đắn đo cả gần 3 tháng trời trước khi quyết định và đã tham khảo ý kiến các cấp chỉ huy chiến trường, các vị dân cử lưỡng đảng. Ông nói: “Obama muốn đổ lỗi cho chính quyền Bush tiền nhiệm, khi nói rằng, ngay từ đầu, cuộc chiến tại Afganistan là cuộc chiến cần thiết được nhân dân Mỹ, Quốc Hội Mỹ và thế giới ủng hộ; nhưng sau đó Hoa Kỳ đã lơ là mà mở ra một cuộc chiến khác là cuộc chiến tại Iraq”.
Tổng Thống Barack Obama sẽ yêu cầu các nước Âu Châu trong liên minh NATO đóng góp thêm từ 5,000 đến 10,000 binh sĩ cho lực lượng quốc tế ở Afghanistan. Một nhà ngoại giao Âu Châu, yêu cầu không nêu danh tánh, nói điều này đã ghi trong một tài liệu chính thức của NATO, được soạn thảo căn cứ vào các thông tin nhận từ Washington trước khi ông Obama loan báo quyết định tăng quân số Hoa Kỳ. Pháp được yêu cầu cung cấp 1,500 binh sĩ và sẽ là sự đóng góp lớn nhất nhằm mở rộng lực lượng do NATO cầm đầu.
Mặc dù Tổng Thống Obama muốn có thêm binh sĩ tác chiến từ đồng minh, sự chú trọng chính của những nước này sẽ là các huấn luyện viên quân sự để huấn luyện quân đội Afghanistan đang mở rộng. Các ưu tiên hàng đầu khác sẽ bao gồm việc tài trợ để trang trải cho chương trình huấn luyện các binh sĩ Afghanistan mới và đồ trang bị. Cam kết thêm binh sĩ cho Afghanistan sẽ là một điều khó thuyết phục đối với nhiều chính phủ đồng minh vào một lúc khủng hoảng kinh tế và ngân sách quốc phòng eo hẹp. Những thăm dò dư luận cho thấy hầu hết người Âu Châu chống đối việc gởi thêm binh sĩ vào một cuộc xung đột mà người ta tin là không thể nào thắng được. Cho tới nay, chỉ có Anh, Slovakia, Thổ Nhĩ Kỳ, Georgia, Nam Hàn và Montenegro đã ngỏ ý sẵn sàng đóng góp thêm quân cho lực lượng do Hoa Kỳ cầm đầu ở Afghanistan.
Tổng Thống Obama đã hai lần tăng cường cho lực lượng Hoa Kỳ ở Afghanistan, một cuộc chiến tranh mà ông gọi là xứng đáng trái với cuộc chiến ở Iraq mà ông đã cho giảm dần mức độ dính líu. Khi ông mới nhiệm chức, chỉ có 34,000 quân Mỹ ở Afghanistan, đến nay con số đang là 71,000 và như vậy sẽ lên tới trên 100,000 đầu năm 2010. Qua 8 năm, 849 quân nhân Hoa Kỳ đã hy sinh ở Afghanistan, Pakistan và Uzbekistan theo thống kê của Ngũ Giác Ðài. Thăm dò dư luận mới nhất của Gallup cho biết chỉ có 35% dân Mỹ đồng ý đường lối chiến tranh của Tổng Thống Obama trong khi 55% không tán thành.
Quân đội Afghanistan hiện có khoảng 94,000 binh sĩ, và cảnh sát Afghanistan có khoảng 93,000 người. Họ đương đầu với một con số ước lượng 25,000 loạn quân Taliban.
Vào cao điểm cuộc chiến tranh của Liên Bang Xô Viết tại Afghanistan trong thập niên 1980, các lực lượng của họ tại đó lên tới tổng cộng 118,000 binh sĩ.
Một yếu tố then chốt cho cuộc chiến tranh Afghanistan là khả năng của chính quyền và lực lượng an ninh của chính quốc gia này và mặc dầu Hoa Kỳ hay NATO có dồn mọi nỗ lực về kỹ thuật hay tài chính, kết quả không chắc nằm trong tầm tay của mình.
Trả lời câu hỏi của phóng viên Người Việt là có sự tương đồng nào giữa đường lối chiến tranh ở Afghanistan hiện nay và Việt Nam hay không, Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng đáp: “Ông Obama tuyên bố sẽ gia tăng nỗ lực để giúp chính phủ Kabul dần dần tự kiểm soát được an ninh lãnh thổ. Nghĩa là A Phú Hãn hóa chiến tranh và việc này bị nhiều người cho là tương tự Việt Nam hóa chiến tranh, nghĩa là giao quyền kiểm soát an ninh cho người A Phú Hãn để chuẩn bị rút chạy. Nhưng ông Obama nhiều lần khẳng định A Phú Hãn không phải là một Việt Nam thứ hai”. (H.C.)