Cư An Tư Nguy

PHUKET, Thái Lan (AP) - Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Rodham Clinton dự trù nói với Bắc Hàn là nước này có thể tránh khỏi bị những “hình thức chế tài không khoan miễn” và có được những mối bang giao bình thường trở lại với Hoa Kỳ bằng cách xóa bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân của họ.

Các giới chức Hoa Kỳ cho biết bà Clinton dự định sẽ tuyên bố vào Thứ Năm, 23 Tháng Bảy này, là nếu Bắc Hàn có những biện pháp bất khả phản hồi để hủy bỏ chương trình nguyên tử của họ thì Hoa Kỳ và các đồng minh cùng đàm phán với mình, sẽ sẵn sàng đáp ứng lại “một cách có ý nghĩa và đồng bộ.”

Theo những phần trích dẫn từ các lời phát biểu được soạn sẵn và được công bố hôm Thứ Tư bởi nhân viên của ngoại trưởng, có đoạn, “Việc bình thường hóa toàn diện các mối bang giao, làm sao cho có được một chế độ hòa bình cùng với việc trợ giúp về mặt năng lượng cũng như kinh tế đều có khả năng thực hiện được trong khuôn khổ một chương trình phi hạch nhân hóa toàn diện và có thể kiểm tra được.”

Ðồng thời cũng có đoạn, “Trong khi đó, chúng tôi sẽ thực hiện những biện pháp phòng thủ cần thiết để bảo vệ quyền lợi của chúng tôi cũng như của các đồng minh chúng tôi. Việc Bắc Hàn tiếp tục có thái độ đe dọa như hiện nay là không tạo nên được sự tin cậy, mà đồng thời cách làm đó cũng không cho phép chúng tôi ngồi yên.”

Hướng xử trí của chính quyền Obama theo như bà Clinton phác họa là vừa kết hợp miếng mồi nhử để đôi bên tái thiết lập quan hệ bình thường với Hoa Kỳ và các đồng minh, kèm theo sự răn đe là sẽ dẫn đến các biện pháp chế tài cứng rắn, nếu như Bắc Hàn vẫn cứ tiếp tục củng cố chương trình nguyên tử của mình.

Việc bà Clinton nhấn mạnh vào sự hợp tác quốc tế để ngăn ngừa các mối đe dọa về mặt nguyên tử ít ra cũng đã khiến cho có người nói lên lời cay đắng vào hôm Thứ Tư.

Trong một buổi phỏng vấn trước đó trên truyền hình Bangkok thì bà Clinton đã phát biểu rằng Hoa Kỳ cũng sẽ trông cậy vào các bạn quốc tế của mình trong việc đối phó với Iran, mở rộng “cây dù phòng thủ” ra để bao gồm các đồng minh của mình trong vùng vịnh Ba Tư nhằm ngăn ngừa Iran khống chế khu vực này “một khi họ có được vũ khí hạt nhân trong tay.”

Bà Clitnon nói, “Chúng tôi muốn Iran phải cân nhắc điều tôi cho là nhận định tình hình một cách hợp lý: là nếu Hoa Kỳ mở rộng cây dù phòng thủ trên khắp khu vực đó, nếu chúng tôi làm hơn thế nữa để phát triển khả năng quân sự của những đồng minh của mình trong vùng Vịnh thì khó lòng mà Iran sẽ mạnh hơn hoặc an toàn hơn vì họ sẽ không có khả năng hù dọa và khống chế như xem ra họ tin tưởng sẽ thực hiện được những điều đó một khi có được vũ khí hạt nhân trong tay.”

Những nhận xét nêu trên đã khiến cho có người phải nhíu lông mày ở Jerusalem, nơi mà Dan Meridor, bộ trưởng An Ninh và Nguyên Tử Năng của Israel đã phát biểu trên đài phát thanh quân đội Israel, “Ngày hôm qua tôi đã chẳng lấy làm hứng khởi một chút nào khi nghe lời phát biểu từ phía Hoa Kỳ là họ sẽ bảo vệ các đồng minh của mình với một cây dù nguyên tử, cứ như thể là họ đã thỏa hiệp được với Iran. Tôi cho rằng đấy là một sự sai lầm.”

Vài tiếng đồng hồ sau khi ông Meridor phát biểu, thì bà Clinton nhấn mạnh trong buổi họp báo ở Phukhet rằng bà “không có ý chủ trương một chính sách mới mẻ nào hết” đối với Iran và vẫn tiếp tục tin tưởng là “việc Iran theo đuổi việc chế tạo vũ khí hạt nhân là không thể chấp nhận được.”

Bà Clinton đã đề cập đến ý niệm một “cây dù phòng thủ” hồi đầu năm nay để đối phó với Iran nhân một hội nghị tại Sharm el-Sheik thế nhưng bà đã không triển khai cái ý đó xa hơn là một ý niệm có thể hiểu theo nhiều cách, theo như lời một số giới chức.

Sau khi tham khảo ý kiến các ngoại trưởng khác của Trung Quốc, Nga, Nhật Bản và Nam Hàn về sách lược thực thi các biện pháp chế tài mới đây nhất của Liên Hiệp Quốc đối với Bắc Hàn, hôm Thứ Tư bà Clinton đã tuyên bố rằng Bình Nhưỡng có thể tránh tình trạng bị cô lập hóa bằng cách chấm dứt chương trình vũ khí hạt nhân của mình. (Tr.N.)

Tư lệnh các lực lượng quân sự Hoa Kỳ tại châu Á nói rằng Bắc Triều Tiên sẽ vẫn đứng đầu danh sách những mối lo ngại của người kế nhiệm ông sau khi có sự thay đổi cấp chỉ huy vào tháng 10 này.

Tuy nhiên nhà chỉ huy quân sự này nói rằng trong số các vấn đề, chuyện Trung Quốc tăng cường quân sự cũng khiến Hoa Kỳ phải quan tâm nhiều hơn.

Trả lời phỏng vấn Đài VOA hôm thứ năm, Đô đốc Timothy Keating nói rằng các giới chức Mỹ đang chú ý kỹ vào vấn đề Bắc Triều Tiên thông qua các sáng kiến tình báo và ngoại giao.

Đô đốc Keating nói rằng Bắc Triều Tiên có khả năng hạt nhân và tên lửa tầm ngắn và tầm trung, và nước này đang cố phát triển tên lửa tầm xa.

Ông nói quân đội Mỹ đang chuẩn bị để đối phó trong trường hợp Bình Nhưỡng có hành động quân sự.

Cũng trong cuộc phỏng vấn này, Đô đốc Keating nói rằng cần phải quan tâm hơn đến việc Trung Quốc tiếp tục bành trướng quân sự.

Ông lưu ý rằng khả năng quân sự của Trung Quốc lớn hơn nhiều và phát triển nhanh hơn nhiều so với Bắc Triều Tiên.

Tuy nhiên Đô đốc Keating nói rằng ông không lo ngại là Trung Quốc thách thức sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ trong khu vực Thái bình dương.

Đô đốc Keating kêu gọi xúc tiến các cuộc đối thoại rộng lớn hơn ở các cấp chỉ huy quân sự giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực nhằm tránh tình trạng khủng hoảng.

Trung Quốc đã hạn chế trao đổi quân sự với Hoa Kỳ trong mấy tháng gần đây để phản đối một vụ Hoa Kỳ bán thiết bị quân sự cho Đài Loan hồi tháng 10 năm ngoái.

Đô đốc Keating sẽ rời khỏi chức vụ hiện nay của ông vào tháng 10 tới đây. Người kế nhiệm ông là Đô đốc Robert Willard, hiện là tư lệnh hạm đội Thái bình dương của Hoa Kỳ.

PHUKET, Thái Lan (Reuters) - Bắc Hàn nay không còn đồng minh để che chở cho họ trước những đòi hỏi của cộng đồng thế giới là phải hủy bỏ chương trình nguyên tử của mình, theo lời Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton cho hay hôm Thứ Năm.

Bà Clinton nói nhiều quốc gia đã cho phái đoàn Bắc Hàn tham dự cuộc họp ở Thái Lan hay rằng họ rất lo ngại về “thái độ khiêu khích” của chế độ Bình Nhưỡng thời gian gần đây, kể cả các vụ nổ bom nguyên tử và bắn hỏa tiễn.

Lên tiếng trong cuộc họp, bà Clinton nói sự kiện Bắc Hàn theo đuổi các tham vọng nguyên tử có thể gây ra một cuộc chạy đua võ trang ở Bắc Á Châu, một trong những vùng nhiều biến động trên thế giới và chiếm khoảng 1/6 nền kinh tế thế giới.

“Các quốc gia đối tác của chúng tôi trong vùng hiểu rằng một nước Bắc Hàn có võ khí nguyên tử sẽ có hậu quả sâu xa cho tương lai an ninh của vùng Ðông Bắc Á Châu... Ðiều này sẽ không có lợi cho quốc gia nào,” bà cho hay bên lề cuộc họp Diễn Ðàn ASEAN (ARF) ở Phuket, Thái Lan.

“Bắc Hàn nay không thể nhờ cậy vào ai, họ không còn có ai là bạn để bảo vệ cho họ trước những đòi hỏi của cộng đồng quốc tế là phải giải giới nguyên tử.”

Bà Clinton nói phái đoàn Bắc Hàn không cho thấy quốc gia này muốn chấm dứt chương trình nguyên tử, vốn là đề tài chính trong cuộc thảo luận hôm Thứ Năm.

Bắc Hàn, giận dữ khi bị bà Clinton gọi là đứa trẻ khó dạy, đã đáp trả hôm Thứ Năm bằng cách gọi bà là có lời lẽ thô tục và thiếu thông minh.

Hãng thông tấn KCNA của Bắc Hàn cho hay “đôi khi bà ta trông giống như nữ sinh tiểu học và đôi khi lại giống như bà già đi chợ.”

Trong chỉ dấu cho thấy thế giới bắt đầu siết chặt các biện pháp trừng phạt Bắc Hàn, tờ Financial Times hôm Thứ Năm cho hay Ý đã ra lệnh cấm bán hai du thuyền đắt tiền cho Bắc Hàn, có thể sẽ do Kim Chính Nhật sử dụng.

Việc bán các hàng hóa đắt tiền cho Bắc Hàn đã bị cấm theo các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc thông qua trước đây. (V.Giang)

LONDON - Người biểu tình trên khắp thế giới hôm Thứ Bảy đã kêu gọi Iran hãy chấm dứt sự đàn áp đối với thành phần đối lập, đòi hỏi trả tự do cho hàng trăm người bị bắt trong các cuộc biểu tình phản đối cuộc bầu cử gian lận ở Iran vừa qua.

Các tổ chức như Human Rights Watch và Amnesty International bày tỏ sự ủng hộ ngày biểu dương, với các cuộc xuống đường tại hơn 80 thành phố trên thế giới.

Những người biểu tình đòi hỏi giới hữu trách Iran phải trả tự do cho hàng trăm, có thể hàng ngàn người, bị chính quyền bắt giữ trong các cuộc biểu tình sau cuộc bầu cử giúp Mahmoud Ahmadinejad tiếp tục giữ chức tổng thống.

Những người biểu tình đã trương bích chương biểu ngữ bên ngoài Tòa Ðại Sứ Iran ở London, trong một loạt các hành động xảy ra khắp Âu Châu. Ở Brussels, Bỉ, người biểu tình mang theo hình của những người bị bắt hay bị giết, kể cả hình Neda Agha Soltan, 27 tuổi, trong cái chết được truyền đi khắp thế giới trên mạng Internet.

Tại Amsterdam, một phụ nữ gốc Iran từng đoạt giải Nobel Hòa Bình, bà Shirin Ebadi, kêu gọi cộng đồng quốc tế bác bỏ kết quả cuộc bầu cử vừa qua và kêu gọi có cuộc bầu cử mới dưới sự giám sát của Liên Hiệp Quốc.

Lên tiếng trước đám đông mấy trăm người, bà nói rằng Iran không thể để trở thành một nước Zimbabwe thứ nhì, ám chỉ tình trạng bạo động quanh cuộc bầu cử bị coi là gian lận có hệ thống.

Một số người trong thành phần biểu tình, kể cả những người ủng hộ hoàng gia Iran bị lật đổ năm 1979, hô khẩu hiệu đòi “chế độ Hồi Giáo phải chết.”

Tuy nhiên vị luật sư và cũng là người đấu tranh cho nhân quyền này kêu gọi sự tự chế, nói rằng người biểu tình hãy hô khẩu hiệu ủng hộ đời sống và dân chủ hơn là cái chết cho những người họ chống đối.

Khoảng 80 người, đeo băng, đội khăn màu xanh đã đứng biểu tình trước trụ sở Âu Châu của Liên Hiệp Quốc tại Geneva.

Ở thủ đô Islamabad của Pakistan, cũng như ở Sydney, Melbourne, Brisbane, Adelaide và thủ đô Canberra của Úc cũng có các cuộc biểu tình tương tự. (V.Giang)

NEW DELHI (AFP) - Ấn Ðộ hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Bảy, đã hạ thủy tầu ngầm nguyên tử đầu tiên, theo giới hữu trách, cho thấy các tiến bộ về lãnh vực quân sự tại quốc gia đang nhanh chóng phát triển này.

Thủ Tướng Manmohan Singh gọi đây là “một dấu mốc lịch sử trong lãnh vực quốc phòng của Ấn Ðộ” khi chiếc tàu ngầm trọng tải 6,000 tấn INS Arihant được hạ thủy ở thành phố Visakhapatnam, ở về phía Nam Ấn Ðộ.

Chiếc tàu ngầm này, chiếc đầu tiên trong một loạt năm chiếc dự trù sẽ đóng, có một lò nguyên tử 85 megawatt và có thể đạt vận tốc 44 cây số (24 hải lý) một giờ dưới mặt nước, theo các viên chức bộ quốc phòng.

Chiếc INS Arihant võ trang ngư lôi và mang theo hỏa tiễn liên lục địa với thủy thủ đoàn gồm 95 người.

“Chúng ta không có ý định gây chiến tranh và chúng ta cũng không muốn đe dọa ai,” hãng thông tấn Press Trust (PTI) ở Ấn trích thuật lời phát biểu của ông Singh trong buổi lễ hạ thủy.

Ấn Ðộ nay là một thành viên của một nhóm nhỏ các quốc gia, gồm cả Trung Quốc, Pháp, Hoa Kỳ, Anh và Pháp, có tàu ngầm nguyên tử trong kho võ khí của mình.

Chiếc tàu này sẽ trải qua hai năm thử nghiệm trong vùng vịnh Bengal trước khi chính thức được đưa vào hoạt động, theo PTI.

Ấn Ðộ trước đây có thuê một tàu ngầm nguyên tử của Nga, và vào năm 2005 ký một thỏa ước trị giá 3 tỉ Mỹ kim để mua 6 tàu ngầm chạy bằng hệ thống hỗn hợp điện và diesel loại Scorpene do Pháp và Tây Ban Nha đồng chế tạo.

Việc hạ thủy diễn ra vào lúc Ấn Ðộ đánh dấu mười năm kỷ niệm cuộc chiến ngắn ngủi nhưng đẫm máu ở Kargil với quốc gia láng giềng Pakistan trong vùng tranh chấp lãnh thổ Kashmir.

Hơn 1,000 người, đa số là lính Ấn Ðộ và Pakistan, đã chết trong các cuộc giao tranh ở độ cao vào mùa Xuân và Hè năm 1999 khi các thành phần ly khai do Pakistan huấn luyện và võ trang xâm nhập để chiếm đóng các vị trí trong khu núi non phân chia hai nước.

Một năm trước khi xảy ra vụ Kargil, Ấn Ðộ thử võ khí nguyên tử và Pakistan đáp trả bằng các vụ thử của họ chỉ vài ngày sau đó. (V.Giang)

WASHINGTON - Thế kỷ 21 sẽ được xác định bởi mối giao thiệp giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, theo lời Tổng Thống Barack Obama, trong lúc các giới chức hai bên hôm Thứ Ba đi vào ngày thứ nhì của cuộc họp.

Ðại diện Bắc Kinh và Washington đã trao đổi quan điểm về phương cách phục hồi nền kinh tế thế giới và chống thay đổi thời tiết trong ngày đầu của cuộc họp hôm Thứ Hai, nơi ông Obama đưa ra viễn tượng về “sự hợp tác chứ không đối đầu.”

“Mối giao thiệp giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến thế kỷ 21, vốn là mối quan hệ quan trọng trên thế giới,” ông cho hay trong lời phát biểu khai mạc cuộc họp.

“Thực tế đó phải là nền tảng cho mối quan hệ của chúng ta,” ông nói thêm. “Ðó là trách nhiệm chúng ta nhận lãnh.”

Lời phát biểu nồng nhiệt của ông Obama là điều hiếm thấy từ giới lãnh đạo Hoa Kỳ, vốn không bao giờ gọi mối giao thiệp giữa hai quốc gia là “quan trọng nhất trên thế giới,” tuy vậy ông Obama cũng không bỏ qua vấn đề nhân quyền.

Trong khi Hoa Kỳ tôn trọng nền văn hóa lâu đời của Trung Quốc, ông nói, “Chúng tôi cũng mạnh mẽ tin tưởng rằng tôn giáo và nền văn hóa của mọi dân tộc phải được tôn trọng và bảo vệ, và tất cả mọi người dân phải có quyền phát biểu ý kiến của mình.”

“Ðiều này bao gồm cả những chủng tộc và tôn giáo thiểu số ở Trung Quốc, cũng như kể cả các chủng tộc thiểu số ở Hoa Kỳ.”

Cuộc thảo luận chiến lược, có sự tham dự của Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton và Bộ Trưởng Tài Chánh Timothy Geithner, là sự tiếp nối của tiến trình khởi sự từ thời Tổng Thống George W. Bush năm 2006.

Một viên chức Hoa Kỳ tham dự các phiên họp kín cho biết Trung Quốc, nay là chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ, đã bày tỏ sự lo ngại về an toàn của số tiền hơn 800 tỉ Mỹ kim trái phiếu mà họ đã mua.

Tuy nhiên, cả hai bên đều bày tỏ sự mong mỏi có sự thông cảm sâu xa.

“Chúng ta cùng đi trên chiếc thuyền lớn vốn đang gặp phải sóng to gió lớn,” ông Dai Bingguo, đồng trưởng phái đoàn cùng Phó Thủ Tướng Wang Qishan, cho hay.

“Ðiều chúng ta có thể làm được là cùng vượt qua bão tố trên chiếc thuyền này.”

Ông David Shear, giám đốc phòng Trung Quốc tại Bộ Ngoại Giao, cho hay ngày họp đầu tiên “rất xây dựng và thẳng thắn” nhưng chỉ nêu lên các vấn đề đại cương.

“Chúng tôi nay sẽ dành thời giờ để hiểu rõ nhau hơn,” ông Shear cho báo chí hay, nói tiếp rằng hai bên sẽ đưa ra các điểm cùng quan tâm để thảo luận trong các cuộc họp tới. (V.Giang)

SEOUL (AP) - Bắc Hàn đang điều tra một tàu đánh cá với bốn người trong thủy thủ đoàn sau khi đã bắt giữ chiếc tàu hôm Thứ Năm vì lạc vào hải phận nước này, theo nguồn tin từ chính phủ Nam Hàn.

Vụ này xảy ra trong lúc có tình trạng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên do việc Bắc Hàn thử nghiệm võ khí nguyên tử và bắn hỏa tiễn. Bắc và Nam Hàn cũng đang có tranh cãi hơn một năm nay về chính sách cứng rắn của Seoul đối với Bình Nhưỡng.

Vào sáng sớm ngày Thứ Năm, một tàu tuần Bắc Hàn đã bắt giữ chiếc tàu đánh cá trọng tải 29 tấn mang tên “800 Yeonan” sau khi chiếc tàu này lạc vào hải phận ở phía Ðông Bắc Hàn, có vẻ vì hệ thống định vị bị trục trặc, theo lời một viên chức tại Bộ Tổng Tham Mưu quân đội Nam Hàn.

Viên chức này cho biết chiếc tàu đánh cá bị kéo vào cảng Jangjon của Bắc Hàn, ở ngay phía Bắc biên giới.

Chính phủ Nam Hàn yêu cầu phía Bắc Hàn nhanh chóng thả chiếc tàu và thủy thủ đoàn, theo tin từ Bộ Thống Nhất của Nam Hàn, nhắc lại việc chính phủ Seoul thường xuyên trao trả các tàu đánh cá Bắc Hàn trong những năm gần đây.

Một giới chức hàng hải Bắc Hàn cho phía Nam Hàn hay bằng điện thoại rằng “một cơ quan khác” đang điều tra vụ này, theo Bộ Thống Nhất. Phía Nam Hàn yêu cầu Bắc Hàn thông báo tin tức về các biến chuyển và phía Bắc Hàn đồng ý việc này.

Tiếp theo vụ bắt giữ tàu đánh cá, hàng chục người biểu tình đã tụ tập ở trung tâm thủ đô Seoul để phản đối Bắc Hàn và đòi phải trả tự do ngay lập tức cho những người bị bắt. Một số đã đốt cờ Bắc Hàn và hình của Kim Chính Nhật, chủ tịch nhà nước Bắc Hàn cùng với hình của người được coi là con trai thứ ba của ông ta là Kim Jong Un, kẻ nghe nói sẽ kế vị Kim Chính Nhật.

Bắc Hàn cũng đang giam giữ một người Nam Hàn tại khu chế xuất biên giới với lý do người này có lời lẽ chống chế độ và cho đến nay không cho phép ai thăm viếng. (V.Giang)

Lời tòa soạn: Sự kiện Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton, thay mặt Tổng Thống Obama ký Thỏa Ước Hữu Nghị và Hợp Tác ASEAN cho thấy Hoa Kỳ ngày càng quan tâm hơn đến khu vực này. Sự quan tâm của Washington đến ASEAN trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng vươn mình ra thế giới có những hàm ý chiến lược. Giáo Sư Carl Thayer, nhà nghiên cứu hàng đầu về Châu Á-Thái Bình Dương, nhận định, rằng “giai đoạn thả nổi” của Hoa Kỳ đối với Á Châu đã “chấm dứt.” Xin giới thiệu cùng độc giả cuộc phỏng vấn Giáo Sư Carl Thayer dành cho nhật báo Người Việt ngày 28 Tháng Bảy do Hà Giang thực hiện. . Ông Carl Thayer là giáo sư khoa Nhân Văn và Xã Hội Học tại Ðại Học New South Wales, Úc Châu. Ông là chuyên gia nghiên cứu quân sự, kiêm giám đốc diễn đàn Nghiên Cứu Quốc Phòng, là tác giả của gần 400 bài viết nghiên cứu tình hình các quốc gia Châu Á-Thái Bình Dương.

***

-Hà Giang: Trong chuyến công du qua Thái Lan tham dự một loạt hội nghị quốc tế, Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã thông báo là “Hoa Kỳ trở lại Ðông Nam Á.” Theo ông, yếu tố nào khiến Hoa Kỳ đi đến quyết định này, sau bao nhiêu năm bỏ quên khu vực này?

-GS Carl Thayer: Thật ra theo tôi thì Hoa Kỳ chưa bao giờ quay lưng lại với Á Châu, mà chỉ là đã thả nổi Á Châu. Việc Ngoại Trưởng Condoleezza Rice không tham dự đa số những hội nghị thường niên của ASEAN đã cho những quốc gia trong vùng thấy là Hoa Kỳ đang bị vướng víu ở đâu đó. Ngược lại, Ngoại Trưởng Hillary Clinton không những đã tham dự hội nghị thường niên, mà bà, thay mặt cho Tổng Thống Obama đã ký vào Thỏa Ước Hữu Nghị và Hợp Tác của ASEAN. Ðây là một văn kiện quan trọng đối với ASEAN, và chỉ những quốc gia ký thỏa ước này mới được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh Ðông Á. Như vậy Hoa Kỳ đã chấm dứt một giai đoạn thả nổi, và đã bắt đầu tăng cường sự góp mặt vào những sinh hoạt của vùng này.

Tôi cho rằng chính phủ Obama đã nhận ra rằng chính sách của Tổng Thống Bush ở Á Châu hết sức bất lợi, vì đã đẩy xa những quốc gia trong vùng này khỏi tầm ảnh hưởng của Hoa Kỳ, tuy nhiên nguyên nhân sâu xa vẫn là vì Trung Quốc. Gần đây, Hoa Kỳ rất bất bình với những động thái không thể chấp nhận được của Trung Quốc chẳng hạn như việc áp lực Exxon Mobil hủy bỏ việc hợp tác với Việt Nam . Muốn đối đầu với Trung Quốc, Hoa Kỳ phải nắm chắc được rằng họ đang múa cùng một điệu với các thành viên của ASEAN. Hành vi của Trung Quốc đối với các nước Á Châu hiện nay rất đáng ngờ, và vì thế người ta hân hoan đón nhận việc Hoa Kỳ bắt đầu có mặt trở lại trên các bàn hội nghị trong vùng là điều dễ hiểu.

-Hà Giang: Việc Hoa Kỳ trở lại Á Châu chắc chắn sẽ khiến Trung Quốc rất quan tâm. Theo giáo sư, Trung Quốc đón nhận sự trở lại Á Ðông của Hoa Kỳ như thế nào, và sẽ có phản ứng ra sao?

-GS Carl Thayer: Hai đại cường quốc Hoa Kỳ và Trung Quốc phải tiếp tục giao hảo tốt với nhau. Khi còn tại chức, Tổng Thống Bush đã thiết lập nền móng cho mối giao dịch tốt giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, việc Tổng Thống Bush bán vũ khí cho Ðài Loan đã khiến những cuộc đàm phán về tương quan quân sự giữa hai nước bị hủy bỏ. Giờ đây, với một lãnh đạo mới, Hoa Kỳ đã lại bắt đầu những cuộc thảo luận này ở cấp cao. Một mặt Trung Quốc muốn hợp tác hơn là đối nghịch với Hoa Kỳ, nhưng mặt khác họ cũng muốn Hoa Kỳ phải nhìn nhận và nể mặt Trung Quốc như một đại cường quốc. Gần đây, chúng ta đã thấy hai bên có đồng quan điểm về việc Iran , đó là một điểm chung tốt. Về phía Hoa Kỳ, tôi có nhận xét là đối với Trung Quốc, Hoa Kỳ đã không dùng biện pháp “củ cà rốt và cây gậy” mà dùng biện pháp “cây gậy và củ cà rốt.” Hoa Kỳ tiếp tục cho tàu di chuyển vào vùng biển mà Trung Quốc bảo là của họ, không chấp nhận những áp lực mà Trung Quốc đặt lên những công ty đang hợp tác với Việt Nam, đó là cái gậy. Nhưng Hoa Kỳ cũng chìa ra củ cà rốt khi tỏ ra sẵn sàng muốn đối thoại song phương và hợp tác với Trung Quốc để cùng giải quyết những tranh chấp, nhất là ở biển Ðông. Tôi nghĩ rằng sau khi Ngoại Trưởng Hillary Clinton bước chân vào hội nghị thường niên của ASEAN, và ký vào Thỏa Ước Hữu Nghị và Hợp Tác của ASEAN, chính phủ Obama đã tái lập được một chỗ đứng vững vàng ở vùng đất đang có rất nhiều bất ổn. Trung Quốc biết là họ và Hoa Kỳ cùng phải học cách hợp tác với nhau sao cho có lợi cho đôi bên cũng như cho ổn định của Á Châu và thế giới.

-Hà Giang: Với sự góp mặt tích cực của Hoa Kỳ tại Á Châu, cục diện thế giới, nhất là trong vùng Á Châu trong tương lai, xa cũng như gần, sẽ thay đổi ra sao?

-GS Carl Thayer: Việc Hoa Kỳ chú tâm trở lại Á Châu sẽ đột ngột thay đổi cục diện. Trung Quốc là nước đầu tiên ký tên vào Thỏa Ước Hữu Nghị và Hợp Tác của ASEAN, điều đó đã khiến các thành viên trong ASEAN nồng nhiệt đón nhận Trung Quốc vào quỹ đạo của họ. Thật ra ASEAN mong muốn sự có mặt của Hoa Kỳ, vì các nước Ðông Nam Á không muốn phải chọn một trong hai cường quốc. Nhưng trong khi Trung Quốc hết sức o bế các nước Châu Á, thì Hoa Kỳ đã hững hờ với những diễn biến ở đây. Hoa Kỳ đã bỏ rơi nhiều mặt trận chiến lược quan trọng khi quá chú tâm vào cuộc chiến chống khủng bố, đồng thời chủ trương đơn phương hành động của Tổng Thống Bush đã khiến nhiều quốc gia mất cảm tình với Hoa Kỳ. Giờ đây chiến lược ngoại giao khôn ngoan của chính quyền Obama đã bắt đầu khiến Hoa Kỳ chiếm dần lại cảm tình của thế giới. Trong chuyến đi Á Châu vừa qua, Ngoại Trưởng Hillary đã làm đẹp lòng 10 quốc gia thành viên của ASEAN, kể cả Indonesia. Thế lực thế giới sẽ quân bình hơn, và Trung Quốc sẽ không còn là đại cường duy nhất có ảnh hưởng lên ASEAN nữa. Sự có mặt của Hoa Kỳ chắc chắn sẽ thay đổi tình hình ở Miến Ðiện chẳng hạn. Ðặc biệt, Thái Lan với tình trạng chính trị bất ổn của họ, từ trước đến giờ phải nghiêng hẳn về Trung Quốc, nay cũng sẽ hoan nghênh sự hỗ trợ của Hoa Kỳ. Sự có mặt của Hoa Kỳ cũng là điều các nước Ðông Nam Châu Á mong muốn, vì họ sẽ đứng giữa hai cường quốc mà không phải chọn nghiêng hẳn về bên nào. Tôi cho rằng chính sách liên kết với nhiều quốc gia hơn của chính quyền Obama sẽ cải thiện một số vấn đề đã được gây ra trong thời Tổng Thống Bush.

-Hà Giang: Là một công dân Hoa Kỳ, giáo sư có cho đây là một thay đổi tốt trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ không?

-GS Carl Thayer: Dĩ nhiên rồi! Tôi là một công dân Mỹ đã sống ở Úc Châu từ năm 1971, và có cả quốc tịch Hoa Kỳ lẫn quốc tịch Úc. Tôi có dịp thăm nhiều nơi trên thế giới, và vừa trở về Úc sau một chuyến đi Tân Gia Ba. Phải thú thật là trong những năm vừa qua tôi đã có lúc lúng túng khi phải đối diện rất nhiều với những thái độ chống Hoa Kỳ, có khi thật gay gắt, ở khắp nơi. Tôi rất vui là những chống đối này trong khoảng 6 tháng nay, gần như mất hẳn đi, và thế giới đang bắt đầu có thiện cảm lại với Hoa Kỳ. Ðiều cần nhất là Ngoại Trưởng Hillary Clinton phải tiếp tục áp dụng chính sách “ngoại giao khôn ngoan” mà bà vẫn nói, để chúng ta không mất đi những sự ủng hộ hiếm hoi đang tích tụ, nhưng có thể bốc hơi trong phút chốc, mà Hoa Kỳ đang có trong lúc này. Chúng ta cần chứng tỏ cho thế giới thấy là Hoa Kỳ không phải là một quốc gia chỉ biết hành động đơn phương mà không biết hợp tác. Tôi mong là Tổng Thống Obama sẽ quyết định tham dự hội nghị thượng đỉnh Ðông Á cùng với nguyên thủ 16 quốc gia, và sẽ giành lại ảnh hưởng của Hoa Kỳ trong vùng đất năng động có rất nhiều tiềm năng mà chúng ta đã vắng mặt trong suốt 8 năm qua.

-Hà Giang: Với sự có mặt của Hoa Kỳ, Trung Quốc có bớt ngang ngược trong việc xác nhận chủ quyền của họ trên biển Ðông?

-GS Carl Thayer: Trung Quốc sẽ tiếp tục xác nhận chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải của họ. Nhưng Hoa Kỳ đã phản ứng đủ để cho Trung Quốc thấy là những hành động ngang ngược, khinh suất của họ như bao vây và quấy rối một tàu khảo sát không trang bị vũ khí của Hải Quân Hoa Kỳ là một điều không thể tái phạm. Hai bên phải tiếp tục thảo luận và đi đến một thỏa ước về biển Ðông. Nhưng quan trọng hơn cả là Trung Quốc phải đáp ứng kêu gọi của Ngũ Giác Ðài và phải minh bạch hơn về ngân sách quốc phòng của họ. Tôi muốn nói đến việc Trung Quốc đã âm thầm xây dựng một căn cứ hải quân có thể tiếp nhận 20 tiềm thủy đĩnh nguyên tử và 6 hàng không mẫu hạm ở đảo Hải Nam. Tóm lại, với sự có mặt của Hoa Kỳ trong vùng, Trung Quốc không thể cứ tiếp tục múa gậy vườn hoang, và lấy cớ là vì Hoa Kỳ hành động đơn phương nên Trung Quốc muốn làm gì thì làm, mà phải hợp tác với Hoa Kỳ để giải quyết những xung đột. Nếu tôi là một người Việt Nam, tôi sẽ rất vui trước sự kiện này.

-Hà Giang: Trong buổi họp mặt giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ vừa qua, Tổng Thống Obama có nhắc đến quan tâm của ông về tình hình nhân quyền ở Trung Quốc. Theo giáo sư thì nhân quyền có thực sự là quan tâm hàng đầu trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ không, hay Tổng Thống Obama chỉ nói cho vừa lòng cử tri nhất là những người hay tổ chức quan tâm đến vấn đề nhân quyền?

-GS Carl Thayer: Hoa Kỳ, như bất cứ chính quyền nào đều phải chú ý đến những nguyện vọng của cử tri. Tuy nhiên, tôi không nghĩ rằng chính quyền Hoa Kỳ sẽ biến vấn đề nhân quyền của Trung Quốc hay Việt Nam thành một trọng tâm của chính sách ngoại giao trong lúc này. Nhưng lời phát biểu của Tổng Thống Obama với Trung Quốc có nghĩa là Hoa Kỳ vẫn rất quan tâm đến những gì đang xảy ra ở Tây Tạng, Tân Cương và sẽ tiếp tục theo dõi những diễn biến ở đây.

-Hà Giang: Cảm ơn thời gian mà giáo sư dành cho chúng tôi.

(Hình: Getty Images)

Hà Tường Cát/Người Việt


Gần 60 năm trước, sau khi Cộng Sản chiếm được chính quyền trên lục địa, Mao Trạch Ðông đã nói, “Trung Quốc phải có hải quân mạnh để chống lại xâm lược của đế quốc tư bản.” Tuy nhiên trong 30 năm, Hải Quân Trung Quốc trên căn bản vẫn chỉ là một lực lượng duyên phòng.

Từ 1979 Ðặng Tiểu Bình với chủ trương hiện đại hóa quân đội đề ra kế hoạch “Xây dựng Hải Quân hùng mạnh thích ứng với kiểu chiến tranh mới,” hải lực Trung Quốc mới phát triển tiến lên hàng quốc tế.

Mặc dầu chưa có đủ khả năng hoạt động viễn dương như hải quân của các cường quốc Hoa Kỳ, Anh, Nga, nhưng trên một số vùng biển gần, đặc biệt là Nam Hải (biển Ðông), Hải Quân Trung Quốc đã có sức mạnh khống chế so với tất cả các quốc gia trong khu vực.

Khởi thủy được coi như một bộ phận của “Quân Giải phóng Nhân Dân” (chủ yếu là Lục Quân) Hải Quân Trung Quốc (tên gọi chính thức “Trung Quốc Nhân Dân Giải Phóng Quân Hải Quân”) có nhiệm vụ đóng góp vào việc bảo vệ lãnh thổ chống xâm nhập từ biển. Trong 20 năm, sứ mạng của Hải Quân Trung Quốc tập trung chính vào việc ngăn chặn sự xâm nhập các toán biệt kích từ Ðài Loan và sẵn sàng chống lại một cuộc tấn công đổ bộ của quân đội Trung Hoa Dân Quốc lên lục địa. Vì vậy lực lượng hải quân hầu hết tập trung ở vùng duyên hải phía Ðông và Ðông Nam.

Trong thập kỷ 1950, Liên Xô đã cung cấp một số chiến hạm, hỗ trợ kỹ thuật và huấn luyện cho Trung Quốc phát triển hải quân. Năm 1954 có khoảng 2,500 cố vấn hải quân Liên Xô. Học viện Hải Quân được thành lập tại Ðại Liên và Hải Quân Trung Quốc đã được tổ chức lại thành 3 hạm đội: Bắc Hải, Ðông Hải và Nam Hải.

Qua thập niên 1960, quan hệ với Liên Xô chấm dứt, Trung Quốc tự phát triển hải quân, bắt đầu đóng chiến hạm thoạt đầu là sao chép theo mẫu Liên Xô rồi có thêm những cải tiến và sau đó có những loại hoàn toàn tự chế kiểu mới.

Những tài liệu về Trung Quốc do truyền thông quốc tế hay các cơ quan nghiên cứu như FAS, GlobalSecurity, SinoDefence, Jane's... đưa ra thường không thống nhất vì ngay cơ quan tình báo các nước cũng không thể có đầy đủ dữ kiện chính xác về quân lực và sự triển khai lực lượng của Trung Quốc. Số chiến hạm Hải Quân Trung Quốc khó có thể xác định vì sự thay thế những loại đã cũ, những chiến hạm còn hiện dịch, trừ bị hay đã phế thải.

Một cách đại cương, Trung Quốc có quân số thuộc Hải Quân khoảng 300,000 bao gồm 34,000 trong các đơn vị Không Quân, 56,000 Thủy Quân Lục Chiến và 38,000 thuộc Hải Ðội Duyên Phòng. Tư lệnh Hải Quân Trung Quốc là Ðô Ðốc Ngô Thắng Lợi (Wu Shengli).

Hải Quân Trung Quốc có 75 chiến hạm nổi loại khu trục hạm và hộ tống hạm, 65 tàu ngầm, 500 máy bay, 200 tiểu đỉnh tấn công, 58 tàu đổ bộ. Lực lượng duyên phòng có hàng ngàn tàu các loại từ những tiểu đỉnh đến hải thuyền và đặc biệt là các đơn vị trọng pháo, hỏa tiễn địa hải và phòng không. Hiện nay Trung Quốc không phải còn lo ngại nhiều về phòng thủ và nhiệm vụ chính của hải đội duyên phòng nhắm vào việc tuần phòng ngăn chặn những xuất nhập trái phép, hoạt động khủng bố, buôn lậu.

Trung Quốc không có chủ trương làm những chiến hạm lớn hơn như tuần dương hạm cũng như chưa tiến hành kế hoạch đóng những hàng không mẫu hạm chiến lược mà theo dư luận có thể sẽ đưa vào hạm đội sau năm 2015. Chủ lực của hải quân hiện nay dựa trên các khu trục hạm, hộ tống hạm mang hỏa tiễn và đơn vị tàu ngầm. Mẫu hạm duy nhất hiện có là chiếc Variag mua của Nga năm 2001 còn đang được tân trang, sẽ là loại chiến hạm xung kích thủy bộ với trực thăng và máy bay phản lực chiến đấu lên thẳng kiểu AV-8 Harrier.

Trong ba hạm đội Bắc Hải, Ðông Hải và Nam Hải, hạm đội Nam Hải (Biển Ðông) được coi là quan trọng nhất vì tầm chiến lược của vùng biển này. Gần nửa tổng lượng hàng hóa chuyên chở đường biển trên thế giới đi ngang biển Ðông trong đó có dầu lửa Trung Ðông cũng như nguyên liệu khai thác ở Phi Châu đưa về Trung Quốc. Thêm vào đó là tham vọng lấn chiếm các hải đảo và tài nguyên ở vùng biển này. Biển Ðông là con đường tiến về phía Nam mà Hải Quân Trung Quốc có thể dễ dàng giành ưu thế hơn về phía Ðông và Ðông Bắc để phải va chạm với Ðài Loan, Nhật Bản cũng như Hải Quân Hoa Kỳ và Nga.

Trên biển Ðông, Trung Quốc có lực lượng chiến hạm hùng mạnh hơn hẳn các nước Ðông Nam Á. Gần toàn thể vùng biển nằm trong tầm hoạt động của Không Quân và hỏa tiễn đặt căn cứ trên đất liền ở Quảng Ðông hay đảo Hải Nam. Năm 1974 trong trận hải chiến Hoàng Sa, Không Quân Việt Nam Cộng Hòa khó can thiệp vì với tầm hoạt động của máy bay chiến đấu F-5E lúc ấy xuất phát từ Ðà Nẵng chỉ có thể ở trên không phận không quá 15 phút, trong khi máy bay chiến đấu phản lực của Trung Quốc từ Hải Nam dễ dàng can thiệp hơn.

Bộ tư lệnh hạm đội Nam Hải đóng tại Trạm Giang, trước kia là nhượng địa Quảng Châu Loan thuộc Pháp trên bán đảo Lôi Châu, tỉnh Quảng Ðông. Ba trong số 7 căn cứ chính của hạm đội nằm trên đảo Hải Nam. Căn cứ Hải Quân và Không Quân Tam Á, trên bờ biển cực Nam đảo Hải Nam chỉ cách quần đảo Hoàng Sa và Ðà Nẵng, Việt Nam, 150 hải lý.

Lực lượng thường trực của hạm đội Nam Hải ít nhất có 11 khu trục hạm, 14 hộ ống hạm, 8 tiềm thủy đĩnh loại máy dầu/điện, khoảng 20 tàu vận chuyển quân đội và đổ bộ loại lớn, trên 100 máy bay chiến đấu cùng nhiều căn cứ hỏa tiễn địa hải. Các tàu của lực lượng hải quân duyên phòng có thể dễ dàng hoạt động trên khắp vùng biển không xa căn cứ.

Ngoài ra phải kể tới căn cứ tàu ngầm đảo Hải Nam, một căn cứ xây dựng bí mật bên bờ biển phía Nam đảo Hải Nam, được đào sâu vào trong lòng đất để phòng thủ chống sự tấn công bằng Không Quân. Các tàu ngầm ra vào qua những cửa hang chiều rộng 23 mét, và vệ tinh không thể nào phát hiện có bao nhiêu tàu ngầm đang ẩn trú tại đó. Căn cứ tàu ngầm này không ở một nơi hẻo lánh, chỉ nằm cách xa mấy dặm từ thành phố Tam Á 700,000 cư dân và ngay cạnh một trung tâm du lịch có nhiều khách sạn quốc tế Hilton, Marriot, Ritz Carlton, Holiday Inn,...

Ðây là một căn cứ của đơn vị tiềm thủy đĩnh chiến lược có lẽ không trực thuộc hạm đội Nam Hải. Khoảng 20 tiềm thủy đĩnh nguyên tử loại 094, có khả năng phóng hỏa tiễn đạn đạo liên lục địa, sẽ bắt đầu được triển khai từ năm 2010. Tương lai có thể căn cứ ngầm còn được phát triển để sử dụng cho đầy đủ một hải đội xung kích thủy bộ bao gồm cả hàng không mẫu hạm.

So sánh với lực lượng hải quân của tất cả các quốc gia xung quanh bờ biển Ðông - Việt Nam, Cambodia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Brunei, Philippines - Hải Quân Trung Quốc đủ sức mạnh để hoàn toàn làm chủ hành động trên vùng biển và đó sẽ là một mối hăm dọa thường trực lâu dài cho toàn khu vực. Nhưng sự vướng víu khó chịu nhất cho Trung Quốc ở đây là Hải Quân Hoa Kỳ hoạt động trên hải phận quốc tế và các nước Ðông Nam Á cần đến chiếc dù an ninh này.

Cuối thế kỷ trước, biển Ðông coi như đã được hai siêu cường quân sự Hoa Kỳ và Nga bỏ trống. Nga rút khỏi căn cứ Cam Ranh, Việt Nam và Hoa Kỳ rút khỏi căn cứ Subic Bay, Philippines. Trong bối cảnh thế giới hiện nay và với chiến lược của Hoa Kỳ, khó tin là có thể có việc đặt căn cứ quân sự tại một nơi như Cam Ranh, nhưng Hạm Ðội 7 vẫn và sẽ không để biển Ðông là một vùng hoàn toàn thuộc quyền chủ động của Trung Quốc. Nhiều dấu hiệu gần đây cho thấy Hoa Kỳ đã chấm dứt giai đoạn thả nổi khu vực này và các nước Ðông Nam Á rõ ràng nhận thức được tầm quan trọng về sự hiện diện của Hoa Kỳ để cân bằng áp lực an ninh do Trung Quốc tạo nên.

Trong tình thế ấy, khi chưa đi đến đại chiến toàn diện, các quốc gia trong vùng, đặc biệt là Việt Nam và Philippines, bằng sự gia tăng thích ứng lực lượng phòng thủ, sẽ đủ khả năng đương đầu trước tham vọng của Trung Quốc để bảo vệ lãnh hải cũng như vùng kinh tế đặc quyền của mình trên biển Ðông dù cho Hải Quân Trung Quốc có là một lực lượng hết sức đáng lo ngại. (H.C)

BẮC KINH (AP) - Các nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm đưa ra kế sách đối phó trong trường hợp chính quyền Bắc Hàn sụp đổ hiện đang gặp khó khăn vì Trung Quốc từ chối không thảo luận về tình trạng hỗn loạn có thể xảy ra trong quốc gia láng giềng rắc rối này.

Cả Washington và Bắc Kinh đang ngày càng lo ngại hơn về sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên, sau các cuộc thử nguyên tử và bắn hỏa tiễn của Bắc Hàn thời gian gần đây, tình trạng sức khỏe không rõ rệt của nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Nhật và về việc chỉ định người con thứ ba 26 tuổi là kẻ kế vị.

Có nhiều điều Washington muốn thảo luận với Bắc Kinh trong trường hợp chính quyền Bắc Hàn tan rã: việc gìn giữ các võ khí nguyên tử, đối phó với việc người dân Bắc Hàn hoảng loạn chạy qua vùng biên giới, đưa ra các biện pháp ngăn ngừa quân đội hai bên đụng độ với nhau như đã từng xảy ra năm 1950-1953 trong cuộc chiến tranh Triều Tiên.

Hoa Kỳ đã nêu lên ý tưởng có cuộc họp song phương trong mấy lần họp với các viên chức cao cấp Trung Quốc, gần đây nhất là trong một cuộc viếng thăm Bắc Kinh của Thứ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ James Steinberg. Theo các nhà ngoại giao Tây phương và các học giả về Trung Quốc, các giới chức Trung Quốc đã bác bỏ đề nghị này, dù rằng họ hứa sẽ hợp tác trong tinh thần xây dựng với phía Hoa Kỳ về vấn đề Bắc Hàn.

Bộ Ngoại Giao Trung Quốc đã né tránh câu hỏi về lời yêu cầu của Hoa Kỳ về việc cùng đưa ra kế hoạch đối phó trong trường hợp chế độ Bình Nhưỡng sụp đổ, chỉ nói rằng “Trung Quốc cho đến nay vẫn có hành động nhằm đạt hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên.”

Hoa Kỳ hiện có 28,000 quân trấn đóng ở Nam Hàn và có các thỏa ước quân sự nhằm bảo vệ quốc gia này cũng như Nhật Bản. Trung Quốc cũng lo ngại về việc bị kéo vào một cuộc chiến có thể tạo bất ổn trong khu vực phía Ðông Bắc gần biên giới Bắc Hàn, vốn đã gặp nhiều khó khăn kinh tế thập niên qua.

Nếu không có sự chuẩn bị kỹ càng với Trung Quốc, Hoa Kỳ lo ngại rằng quân đội hai bên có thể bị kéo vào một trận chiến không chủ ý hay không sẵn sàng để đối phó với các cuộc tấn công của quân đội Bắc Hàn, hiện lớn hàng thứ tư trên thế giới. Thủ đô Nam Hàn, Seoul, chỉ cách biên giới Bắc Hàn khoảng 65 cây số và có thể trở thành mục tiêu tấn công của một chế độ vào giờ hấp hối. Nếu Bắc Hàn kháng cự một cuộc tấn công của quân đội ngoại quốc, một lực lượng quân sự đông đảo hơn ở quân số từng đưa vào Iraq sẽ phải được sử dụng, theo một nghiên cứu của Hội Ðồng Bang Giao Quốc Tế (Council on Foreign Relations) cho hay hồi Tháng Giêng năm nay.

“Chúng ta phải nói về khả năng có thể có một sự rối loạn vì tuy điều này khó xảy ra nhưng sẽ là một thảm họa,” theo lời Drew Thompson, một chuyên gia về Trung Quốc tại Trung Tâm Nixon ở Washington.

Tuy nhiên, ông nói, sự kiện chính quyền Trung Quốc không muốn thảo luận về tương lai Bắc Hàn với Washington cũng là điều dễ hiểu vì sự khó khăn của việc từ bỏ mối giao thiệp đã có từ lâu. “Ðây cũng khó như việc nói về hậu sự trước khi một người nào đó qua đời.”

Bắc Kinh có nhiều lý do để không đến quá gần Washington. Nếu Bắc Hàn biết được các cuộc thảo luận giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về giai đoạn sau khi Kim Chính Nhật qua đời, Bắc Kinh sợ rằng người láng giềng đã khó khăn hiện nay lại càng khó khăn hơn trong mối giao thiệp. Nếu chế độ của ông Kim sụp đổ, thành phần lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Quốc vẫn muốn duy trì Bắc Hàn để làm trái độn cho mình hơn là nhìn thấy một Hàn Quốc thống nhất do chính phủ Seoul thân Mỹ lãnh đạo, có thể đưa đến một chính phủ dân chủ và quân đội Hoa Kỳ ngay trước cửa Trung Quốc.

“Cuộc thảo luận với Hoa Kỳ về tương lai này rất cấp thiết,” theo lời Jin Canrong, một chuyên gia quốc tế tại đại học Renmin University ở Bắc Kinh. Tuy nhiên Bắc Hàn “sẽ cáo buộc chúng tôi là có tinh thần thuộc địa vì tìm cách dàn xếp tương lai của họ,” ông Jin cho hay, và “trong sự suy nghĩ của các nhà lãnh đạo chúng tôi, hiện vẫn chưa thể tin tưởng vào Hoa Kỳ.”

“Ai không cảm thấy khó chịu về Kim Chính Nhật trong lúc này? Nhưng chúng ta có thể làm được gì?” theo lời ông Cui Yingjiu, một giáo sư về hưu chuyên nghiên cứu về Hàn Quốc ở đại học Bắc Kinh và có một số học trò nay giữ chức vụ cao trong ngành ngoại giao.

Chính quyền Trung Quốc thời gian qua đã mấy lần cho Bình Nhưỡng hay rằng họ có thể rút khỏi thỏa hiệp đã có từ 48 năm nay theo đó hai quốc gia hứa sẽ bảo vệ lẫn nhau trong trường hợp bị tấn công. Phát Ngôn Viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Qing Gang cho báo chí hay hồi tuần qua rằng mối quan hệ giữa Trung Quốc và Bắc Hàn “cũng giống như với bất cứ quốc gia nào khác trên thế giới,” hạ thấp tầm quan trọng của mối giao thiệp mà hai bên trước đây từng gọi là đã hình thành trong máu lửa chiến tranh và duy trì bằng tình thân của các quốc gia Cộng Sản anh em.

Ông Thompson, một chuyên gia tại Viện Nixon, nói rằng nếu Trung Quốc bằng lòng thảo luận về tình trạng sụp đổ xảy ra ở Bắc Hàn thì có lẽ sẽ do phía thành phần quân sự hướng dẫn. Theo ông Thompson, chỉ có quân đội Trung Quốc mới đủ khả năng đối phó với các tai ương lớn lao, như từng thấy trong thiên tai động đất ở Tứ Xuyên vừa qua, cũng như chiếm giữ bảo vệ các võ khí nguyên tử và dọn dẹp những nơi có phóng xạ. (V.Giang)

Hậu quả để lại của một quả tên lửa có thể nhìn thấy cách sứ quán Mỹ khoảng 200m, trên một con đường chính ở trung tâm Kabul. Các nhân viên an ninh cho biết quả tên lửa rơi trúng nhà của một quan chức cấp cao của Bộ Nội vụ nhưng không gây thương vong gì.

Tại hiện trường, Tướng Ghulam Rasul, thuộc quân đội quốc gia Afghanistan cho rằng 5 quả tên lửa dội xuống Kabul vào sớm nay được bắn cách thủ đô rất xa. “Thủ đô được bảo vệ rất nghiêm ngặt. Vì vậy chúng phải bắn từ cách đây rất xa”.

Trước đó, theo AP, các vụ nổ xảy ra ở phía đông thành phố, gần sân bay quốc tế.


Theo Said Abdul Ghafar, người đứng đầu cơ quan cảnh sát hình sự Kabul, ít nhất 1 em bé bị thương. Ông này cho biết, một quả tên lửa rơi vào khu dân cư ở thủ đô. Hiện chưa có thông tin về thiệt hại và thương vong.

Sau các vụ nã tên lửa còn có tiếng súng lác đác. Một sỹ quan cảnh sát ở miền đông Kabul cho hay hiện chưa rõ vì sao lại có tiếng súng. Nhưng các lực lượng an ninh ở Kabul đã được đặt trong tình trạng báo động.

“Có tiếng nổ rất lớn khi chúng tôi đang cầu nguyện”, người dân Kabul có tên Ismail Khan cho hay.

Mặc dù đánh bom, tấn công liều chết và các vụ đọ súng thường xuyên xảy ra trên khắp đất nước Afghanistan, nhưng trong những tuần gần đây, Kabul trở nên khá yên bình.

Vụ tấn công rocket vào hôm nay diễn ra khi chỉ còn chưa đầy ba tuần nữa là Afghanistan bước vào kỳ bầu cử tổng thống và bầu cử hội đồng địa phương. Taliban đã thề sẽ phá hoại cuộc bầu cử. Và ngày hôm qua, 11 người đã thiệt mạng trong vụ đánh bóm ở Heart, thành phố lớn nhất ở miền tây Afghanistan.

Phan Anh
Theo AP

BẮC KINH (AP) - Trung Quốc hôm Thứ Hai đã đẩy mạnh chiến dịch đả phá người Uighur lưu vong, đặc biệt là bà Rebiya Kadeer, qua việc công bố một bức thư nói là của thân nhân bà Kadeer viết, có nội dung phiền trách bà gây ra cuộc nổi dậy đẫm máu ở Tân Cương tháng qua.

Những người quen biết với bà Kadeer tại Ðức nói rằng bức thư này là giả mạo.

Một ngày trước đó, công an Tân Cương loan báo bắt giữ thêm 319 người tình nghi có liên hệ đến cuộc bạo động chủng tộc ở thủ phủ Urumqi giữa người thiểu số Uighur và người Hán, sắc dân đa số trong khu vực này, theo tin từ Tân Hoa Xã.

Có ít nhất 1,600 người bị bắt ngay sau cuộc nổi loạn hôm 5 Tháng Bảy vốn bùng nổ khi công an ngăn cản một cuộc biểu tình của người Uighur (cũng được viết là Uyghur) nhằm phản đối việc bị đối xử bất công. Người Uighur phá cửa tiệm, đốt xe và tấn công người Hán. Hai ngày sau đó, người Hán kéo xuống đường, truy lùng người Uighur, mở ra các cuộc tấn công trả thù.

Cuộc giao tranh được coi là vụ bạo động chủng tộc lớn nhất ở Trung Quốc từ nhiều thập niên qua. Chính quyền Bắc Kinh nói rằng có 197 người bị giết và hơn 1,700 người bị thương trong cuộc bạo động và phần lớn nạn nhân là người Hán.

Trung Quốc thường xuyên kết tội những người ở ngoại quốc đã gây ra tình trạng rối loạn thời gian qua cũng như gọi đây là ảnh hưởng của “ba thế lực xấu” là quá khích, khủng bố và ly khai, tuy nhiên đã không đưa ra được nhiều chứng cớ. Nhà cầm quyền Bắc Kinh đặc biệt đổ trách nhiệm lên bà Kadeer, một nhà tranh đấu Uighur lưu vong nay sống tại Washington là đã xúi giục gây ra các cuộc biểu tình vừa qua. Bà Kadeer bác bỏ những lời tố cáo này.

Từng là một nữ doanh gia nổi tiếng, bà Kadeer đã bị bắt giam sáu năm về tội gây nguy hại cho an ninh nhà nước trước khi được để cho đi lưu vong ở Hoa Kỳ năm 2005.

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc, Tân Hoa Xã, loan tải hai bức thư nói là do 12 thân nhân của bà Kadeer còn sống ở Trung Quốc, ký tên. Một bức thư xin lỗi các nạn nhân trong vụ bạo loạn. Bức thư kia, gửi đến bà Kadeer, cáo buộc bà tội gây ra tình trạng bạo động ở thủ phủ Urumqi.

Ông Dilxat Raxit, một phát ngôn viên cho tổ chức Nghị Hội Uyghur Thế Giới có trụ sở đặt tại Ðức, nói rằng gia đình thân nhân của bà Kadeer không hề viết những lá thư này hay bị buộc phải viết trái với ý muốn của họ.

Bà Kadeer hiện là chủ tịch Nghị Hội Uyghur Thế Giới cũng như Hiệp Hội Người Mỹ gốc Uyghur. (V.Giang)

Hai nhà báo Mỹ bị giam gần 5 tháng ở Bắc Triều Tiên đã về nước, sau khi cựu Tổng thống Bill Clinton giúp họ được phóng thích.

Hôm nay, một phi cơ chở hai nữ ký giả Laura Ling và Euna Lee cùng với Tổng thống Clinton đã đáp xuống phi trường Burbank ở California.

Trước đó, ông Clinton đã đáp phi cơ đi Bình Nhưỡng và hội kiến lãnh tụ Kim Jong Il của Bắc Triều Tiên.

Hai nhà báo và ông Clinton đã được nhiều người reo hò chào đón khi họ ra khỏi máy bay.

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama nói rằng vụ phóng thích này khiến ông cảm thấy vô cùng nhẹ nhõm.

Tổng thư ký Liên hiệp quốc Ban Ki Moon cũng tỏ ý hoan nghênh sự trở về của hai nữ ký giả này.

Bắc Triều Tiên đã bắt hai cô Ling và Lee hồi tháng 3.

Một tòa án Bắc Triều Tiên sau đó tuyên án hai cô 12 năm tù khổ sai về tội mà họ gọi là nhập cảnh trái phép từ Trung Quốc và có hành động thù nghịch.

Truyền thông nhà nước Bắc Triều Tiên nói rằng ông Kim Jong Il đã tha tội cho hai nhà báo Mỹ sau khi gặp ông Clinton và nhận được lời xin lỗi về hành động của họ.

Ngoại trưởng Hillary Clinton, phu nhân của Tổng thống Clinton, phát biểu tại Kenya rằng chồng bà không hề thay mặt hai cô Ling và Lee xin lỗi Bắc Triều Tiên.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Grigori Karasin tuyên bố: "Mỹ vẫn tiếp tục cung cấp vũ khí (cho Gruzia). Điều này đáng lo ngại và buộc chúng tôi phải có những biện pháp tương ứng". Karasin không nêu chi tiết đó là những loại vũ khí nào.

Trong khi đó, Phó tham mưu trưởng quân đội Nga Anatoly Nogovitsyn cho rằng quân đội Gruzia đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công mới, dù Tbilisi không đủ khả năng thực thi bất kỳ hành động gây hấn nào ở thời điểm hiện tại.

Nogovitsyn cho biết các nước thứ ba đang tiếp tục giúp Gruzia xây dựng tiềm năng quân sự. "Gruzia đang được cung cấp vũ khí và tài chính. Họ có các nguồn quỹ để phát triển lực lượng vũ trang", ông nói và nói thêm rằng "đáng tiếc là Tbilisi phục hồi tiềm năng quân sự của với tốc độ cao".

Những lời cáo buộc trên được đưa ra tại thời điểm căng thẳng giữa Nga và Gruzia lên cao khi đến sát ngày kỷ niệm tròn một năm cuộc chiến chớp nhoáng.

Matxcơva mới đây tuyên bố sẽ sử dụng vũ lực đối với Gruzia nếu nước này tiếp tục có những hành động khiêu khích ở Kavkaz. Tuyên bố được đưa ra sau khi Bộ Quốc phòng Nga buộc tội Gruzia bắn đạn pháo và lựu đạn về phía thủ phủ tỉnh ly khai Nam Ossetia trong vài ngày trở lại đây. Sau cuộc chiến hồi đầu tháng 8/2008, Nga duy trì quân đội ở Nam Ossetia và công nhận độc lập của vùng đất này, bất chấp sự phản đối dữ dội của Gruzia và Mỹ.

Ngọc Sơn (theo Ria Novosti, Guardian)

Li Peiying, cựu giám đốc công ty sân bay Bắc Kinh, hôm nay bị xử tử vì tội nhận hối lộ và biển thủ công quỹ.

Vụ hành quyết được tiến hành một tháng sau khi tòa án tỉnh Sơn Đông bác bỏ kháng án của Li và giữ nguyên mức án tử hình.

Li bị kết tội nhận hối lộ 3,8 triệu USD và biển thủ 11,8 triệu USD khi còn đương chức tại công ty Capital Airports Holding Company (CAH) từ năm 1995 đến năm 2003. Ông này bị kết tội lạm dụng quyền lực để đảm bảo cho một số cá nhân vay tiền ngân hàng.

Tòa án tuyên bố số tiền Li kiếm bất chính quá lớn và gây tổn thất cho nền kinh tế. Toàn bộ tài sản cá nhân của Li bị tịch thu. CAH, thuộc Cơ quan hàng không Trung Quốc, là doanh nghiệp nhà nước cỡ lớn được thành lập năm 2002 khi sáp nhập hàng loạt công ty. CAH quản lý 30 sân bay ở 9 tỉnh và có hơn 38.000 nhân viên.

Trong một diễn biến khác, người đứng đầu tập đoàn hạt nhân quốc gia Trung Quốc Kang Rixin hôm nay bị còng tay vì nhận hối lộ. Kang bị cáo buộc biển thủ công quỹ và nhận đút lót với số tiền lên đến 260 triệu USD.

Giới chức nước này đang điều tra khả năng Kang nhận tiền của tập đoàn nguyên tử Areva của Pháp liên quan đến một dự án ở tỉnh Quảng Đông. Kang cũng bị cho là dùng tiền quỹ xây dựng của ba nhà máy hạt nhân để đầu tư vào thị trường chứng khoán và đã thua lớn khi cổ phiếu sụt giảm hồi năm ngoái.

Ngọc Sơn (theo AFP, Xinhua)