Cư An Tư Nguy

Dù đi bất cứ đâu, nơi làm việc hay ở một góc chợ, Lee Kyung-ok luôn luôn sẵn sàng kết bạn với những người mới gặp. Khi cơ hội đến, bà lôi chiếc điện thoại thông minh ra khỏi túi để trao đổi số.
Bà Lee hăm hở và rất tự tin vào khả năng sử dụng thiết bị rất thời trang của mình. Bà đã 63 tuổi.

Lee, với hai má được trang điểm một lớp phấn nhẹ, là một trong số rất nhiều những người già ở Hàn Quốc đang cảm thấy mình buộc phải theo kịp các cư dân trẻ tuổi trong một xã hội phát triển không ngừng.

Trong khi một số người ở tuổi của bà có thể trở thành những người lạc hậu trong một thế giới công nghệ cao, nữ nhân viên văn phòng bé nhỏ này ở Seoul đã quyết chấp nhận thử thách.


Bà và chồng nhắn tin cho nhau thường xuyên, thậm chí là họ nhắn tin cho nhau khi họ ở hai phòng cạnh nhau trong nhà. Bà biết hàng loạt các ứng dụng để tìm ra bến xe buýt, ga tàu điện ngầm hay bệnh viện gần nhất. Bà cũng có thể tải về các công thức hướng dẫn nấu ăn hay là gửi ảnh qua lại với đứa cháu trai bốn tuổi.

“Tôi thích nhắn tin,” bà nói. “Vì nhắn tin miễn phí, tôi có thể nhắn đi nhắn lại về bất cứ chủ đề nào.”

Trong chiếc khăn và chiếc áo khoác màu xanh thời trang, bà Lee là một trong số những sinh viên trình độ cao của một lớp học mới được mở ở trung tâm cộng đồng gần trung tâm Seoul. Được nhà cung cấp truyền thông SK Telecom tài trợ, các cuộc hội thảo diễn ra hàng tuần là một chương trình thí điểm nhằm dạy những khách hàng lớn tuổi cách làm thế nào để cho những ngón tay di chuyển nhẹ nhàng, một điều không hề dễ dàng đối với nhiều người già.

Công ty cũng đã mở những lớp học tương tự ở 80 điểm khác nhau để hướng dẫn cách sử dụng điện thoại di động thường. Với các lớp học này, công ty đã dạy cho hơn 8.000 người dử dụng điện thoại mới. Tuy nhiên, dạy cho khách hàng sử dụng được điện thoại thông minh lại là một bước tiến xa hơn nữa.

Người phát ngôn của SK nói công ty đã bắt đầu ý tưởng mở lớp học sau khi họ thấy có nhiều người lớn tuổi xếp hàng mua điện thoại, loại điện thoại cầm tay công nghệ mới nhất cho phép người sử dụng truy cập vào Internet cũng như các ứng dụng mới lạ.

Nhiều người hơi chậm trong việc học cách sử dụng các thiết bị mới, giống như những người đã lên chức ông bà mà lại thử những chiếc xe Ferraris mới có tính năng phức tạp.

“Chúng tôi chỉ nghe những nhân viên bán lẻ kể rằng nhiều người già vào cửa hàng và nói họ muốn mua điện thoại thông minh, mặc dù họ không biết sử dụng thế nào,” Kim, khoảng 20 tuổi, nói.

Lee Seung-hee, một nhân viên của phòng quan hệ cộng đồng của công ty SK, bộ phận có trách nhiệm hỗ trợ điều hành các lớp học, nói rằng cô biết một khách hàng 86 tuổi dùng điện thoại thông minh thường xuyên nhắn tin cho hai con rể của ông. Cả hai người con rể của ông đều khoảng 60 tuổi.

Vào một chiều thứ sáu, trong buổi học cuối cùng của lớp học điện thoại thông minh trước khi kết thúc một khóa 10 tuần, các tình nguyện viên là những sinh viên đại học, đã giúp những người lớn tuổi sử dụng những chiếc điện thoại này. Mỗi sinh viên hướng dẫn cho một người.

Như thường lệ, bà Lee Kyung-ok ngồi ở hàng đầu tiên cùng với một người hướng dẫn trẻ tầm tuổi cháu gái của bà. Lee Sodam, 22 tuổi, nói rằng cô nhanh chóng nhận ra và thán phục khả năng trí tuệ của bà, vì bà học rất nhanh.

“Bà ấy nắm bắt được nhiều điều một cách quá nhanh so với những gì mà tôi tưởng tượng,” cô nói.

Ngồi cạnh đó, bà Lee tỏ ra vui sướng. “Tôi là một trong những sinh viên khá của lớp này,” bà nói một cách không e ngại. “Những người khác phải cố gắng để đuổi kịp tôi.”

Nhưng cũng giống như chiếc xe hơi cổ, bà Lee sử dụng các tính năng một cách chậm rãi. Bà hiếm khi, hoặc có thể nói là không bao giờ, dùng tiếng lóng hay những biểu tượng mặt cười mà hầu hết những người trẻ Hàn Quốc ưa dùng. “LOL” không có trong vốn từ vựng kỹ thuật số của bà. Cũng giống như tính cách của bà, các tin nhắn của bà không vô nghĩa, thậm chí chúng rất ngọt ngào.

Bà mua điện thoại thông minh vào tháng 11 năm 2010 với sự tò mò về những điều phiền phức trong đó. Chồng bà, một công nhân xây dựng 64 tuổi ngay sau đó cũng mua cho mình một chiếc. “Ông ấy ghen với tôi vì thấy tôi có quá nhiều trò hay khi dùng điện thoại thông minh,” bà nói.

Ở một góc khác của lớp học, Chul Dal-su, 76 tuổi, chưa thấy thoải mái lắm vì ông đang phải cố gắng để các ngón tay khô cứng vì chứng đau khớp tay kinh niên di chuyển đến vị trí ông muốn trên chiếc điện thoại.

“Thực sự là khó,” ông nói. Ông Chul đã mua một chiếc điện thoại thường nhưng lại bị mất. Vì thế ông chuyển sang dùng điện thoại thông minh, một bước mà đối với ông cũng giống như việc nhảy từ lớp một lên chương trình sau đại học vậy.

Người giúp ông Chul là Im Young-min, 21 tuổi, hướng dẫn ông một cách hết sức kiên nhẫn.

“Trước đây tôi sống với bà ngoại và tôi nhận thấy rằng người già cũng có đam mê học những điều mới,” cô nói. “Công nghệ không phải chỉ dành cho người trẻ. Những người già cũng có thể sử dụng được.”

Nhưng Im và những người Hàn Quốc khác biết rằng có lẽ xã hội của họ biến chuyển hơi quá nhanh. Những nhà làm luật, vì quan ngại rằng giới trẻ nghiện công nghệ và trò chơi online, gần đây đã ban hành cái gọi là luật giới nghiêm. Luật này cấm tất cả trẻ em dưới 16 tuổi chơi trò chơi online trong thời gian từ nửa đêm đến sáu giờ sáng.

Lee Kyung-ok không lo bà sẽ nghiện cái máy điện thoại mới. Tuy nhiên bà vẫn còn nhiều thứ phải học.

Trước khi các học viên nhận được chứng chỉ tham gia khóa học điện thoại thông minh, các giáo viên đã tổ chức một cuộc thi nhắn tin. Các học viên được yêu cầu trả lời các câu hỏi như làm thế nào để xác định được vị trí của các ứng dụng để họ có thể dùng để tìm các điểm di tích lịch sử hay các bệnh viện.

Thật là một thử thách đối với họ khi phải gửi một tin nhắn bao gồm đủ sáu câu trả lời cho sáu câu hỏi. Lee bắt đầu ngay. Đầu bà cúi thấp, đôi vai gập xuống, thỉnh thoảng lại ngó sang xem các đối thủ cạnh tranh tóc đều đã hoa râm xem họ làm đến đâu.

Cuối cùng, bà là người xong trước nhất và dành được phần thưởng là một túi gồm bốn bịch nước nho. Bà tự hào ôm phần quà trước ngực.

Lee Sodam, người cố vấn trẻ tuổi của Lee, không thể không mỉm cười.

“Bà ấy thật sành điệu,” cô nói. Còn bà Lee thì cười sung sướng.

Cao Thu
(theo L.A Times)

Please be extremely careful in your driving and car registration & insurance matters. State of California is broke and they are trying hard to squeeze all of us hard to collect money. Effective immediately, if you do not stop at the red light, be ready to pay $436 in fines or if you pass a school bus with flashing red signals, you will be charged $616. The state of California is going for blood, so be extra careful in driving, You cannot afford messing with them. I have been hearing that Highway Patrols are under pressure to issue a lot more tickets than last year with at least 30% increase in fines over 2009, so beware of radar guns, highway and traffic cameras installed everywhere and the tougher enforcement of parking rules.

Just for your info, the next time you park in the handicapped zone, even for a minute, you will be looking at almost $ 1000 in parking tickets, so it'd better be worth it.
California needs money, so pay close attention to the rules of the road!


VC 12814.6 $214 Failure to obey license provisions.

VC 14600(A) $214 Failure to notify DMV of address change within 10 days
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.

VC 16028(A) $796 Failure to provide evidence of financial responsibility (insurance)

Note: This fine may be reduced with proof of insurance on or after the violation date.

VC 21453(A) $436 Failure to stop at a red signal.

VC 22349 $214 Unsafe speed, 1 to 15 miles over the limit.

VC 22350 $328 Unsafe speed, 16 to 25 miles over the limit.

VC 22450 $214 Failure to stop at a stop sign.


VC 22454(A) $616 Passing a school bus with flashing red signals.

VC 23123(A) $148 Driving while using a wireless phone not hands free, first offense.

VC 23123(B) $256 Driving while using a wireless phone not hands not free, each subsequent offense.

VC 23123.5 $148 Driving while using a wireless device to send, read or write text.

VC 23124 $148 Minor driving while using a wireless phone.

VC 22500 $976 Parking in a bus loading area.

VC 22507(A) $976 Violation of disabled parking provisions, first offense.

VC 22507(B) $1876 Violation of disabled parking provisions, second offense.

VC 26708 $178 Unlawful material on vehicle windows.

VC 27150 $178 Adequate muffler required.

VC 27315 $148 Mandatory use of seat belts.

VC 27360 $436 Mandatory use of passenger child restraints.
Note: This fine may be reduced by completing a court authorized child seat diversion program.

VC 27400 $178 Headsets or Earplugs covering both ears.

VC 27803 $178 Violation of motorcycle safety helmet requirements.

VC 34506 $616 Commercial Driver - Log book violation.

VC 4000 $256 No evidence of current registration.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.

VC 4159 $178 Notify DMV of change of address within 10 days.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.

VC 5200 $178 Proper display of license plates.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction.

VC 9400 $178 Commercial weight fees due.
Note: The fine may be reduced with valid proof of correction

Một số món ăn có công dụng bổ can thận, tráng dương, ích tỳ vị, nhuận tràng... theo hướng dẫn của lương y Như Tá và lương y Huỳnh Văn Quang.

Trư di nấu câu kỷ tử

Nguyên liệu: cật heo (trư di) một bộ, cùng các vị thuốc câu kỷ tử, ngọc trúc, đỗ trọng, khiếm thực (mỗi loại 5g), các gia vị.

Chế biến: Đem tất cả hầm, nêm nếm gia vị vừa dùng. Trư di có khí bình, tính vừa đắng, vừa ngọt. Món ăn phối hợp giữa trư di và các vị thuốc trên sẽ đem lại công dụng chữa trị cho các trường hợp đau lưng, thận suy, liệt dương.

Cháo hạt hẹ

Hạt hẹ trong Đông y có tên là vị thuốc cửu tử. Món bổ thận từ cháo hạt hẹ được biết đến từ xa xưa.

Nguyên liệu: 20g hạt hẹ và một ít gạo loại ngon. Vo sạch gạo, cho vào nồi cùng hạt hẹ nấu cháo, nêm nếm gia vị vừa miệng. Dùng lúc cháo còn nóng ấm. Món cháo đơn giản này có công dụng bổ can thận, tráng dương, và còn thích hợp cho những người tiêu hóa kém, tỳ thận dương hư, hay bị đau mỏi lưng.

Cháo hẹ nấu gan dê

Nguyên liệu: 100g lá hẹ, 150g gan dê, các gia vị.

Chế biến: Gan dê rửa sạch, cắt lát vừa dùng rồi đem ướp gừng, rượu và ít muối mươi phút. Bắc chảo dầu nóng, hạ lửa nhỏ rồi cho gan dê vào đảo sơ qua, cho lá hẹ, gia vị vào, khi vừa chín tới tắt lửa. Dùng món khi còn nóng ấm, có công dụng bổ thận, tráng dương và giúp làm ấm bụng.

Cháo kỷ tử dương thận

Nguyên liệu: 200g vị thuốc kỷ tử, và một đôi cật dê, một ít gạo loại ngon, 12 gốc hành lá.

Chế biến: Cật dê cắt miếng vừa dùng, hành lá cắt đoạn ngắn, rửa sạch kỷ tử, gạo vo sạch. Đem tất cả nấu cháo, nêm nếm gia vị vừa dùng. Chia làm hai lần dùng hết trong ngày khi cháo còn nóng ấm. Món này có công dụng bổ dưỡng cho thận, chữa trị tình trạng dương khí hư suy và hay đau mỏi vùng lưng.
Dê hầm vỏ quít

Nguyên liệu: 200-300g thịt dê, 3g trần bì (vỏ quýt), 1 củ cải, vài gốc hành, 3g thảo quả, 3g tấn phát, một ít tiêu, một ít gừng.

Chế biến: Thịt dê thái mỏng, củ cải cắt nhỏ, vỏ quít bỏ lụa trắng bên trong, thái nhỏ, gừng thái mỏng. Tất cả để chung đem hầm nhừ, bỏ xác, lấy nước dùng, hoặc lấy nước hầm rồi cho vào một ít gạo thơm để nấu cháo ăn. Món này trị được chứng thận suy, lưng, gối mỏi, chân yếu...

Dê hầm đương quy


Nguyên liệu: 200-300g thịt dê, 20g vị thuốc đương quy, 20g gừng tươi, gia vị.

Chế biến: Thịt dê rửa sạch, cắt mỏng, đương quy cắt nhỏ, gừng thái lát. Đem cả 3 hầm, nêm nếm gia vị, hầm đến khi chín mềm. Dùng lúc món còn nóng ấm, dùng cả nước lẫn xác. Món này có công dụng bổ huyết, ôn dương tán hàn, giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể, thích hợp cho người đang bị tình trạng sinh lý yếu.

Chè nếp mè đen

Nguyên liệu: mè đen 50g, một ít nếp loại ngon, đường trắng vừa đủ.

Chế biến: Mè rửa sạch, để ráo, đem rang chín, tán mịn. Nếp vo sạch, nấu chín rồi cho mè đen tán mịn trên vào, nấu tiếp với lửa nhỏ, khuấy đều, cho đường trắng vào. Chia làm hai lần dùng hết trong ngày, dùng lúc món còn nóng ấm. Món này có công dụng bổ can thận, ích tỳ vị và nhuận tràng...

Hạ Mai

Đến Ninh Bình mà chưa thưởng thức món thịt dê của vùng đất này, coi như bạn chưa biết đặc sản nơi đây. Do được chăn thả trên núi, chạy nhảy nhiều, thịt dê ở đây săn chắc, ít mỡ và có vị thơm ngon hơn dê nuôi ở các vùng khác. Trong các món ấy, dê tái chanh được xếp đầu bảng.
Khi đặt chân đến Ninh Bình du khách sẽ bắt gặp hàng loạt nhà hàng thịt dê, tính riêng huyện Hoa Lư cũng có hơn trăm quán. Do nhu cầu ngày càng cao của người dân nơi đây cũng như của khách tham quan nên các nhà hàng mọc lên như nấm. Mỗi nhà hàng có cách thu hút khách của riêng mình. Tuy nhiên, để tồn tại về lâu về dài thì chỉ có chất lượng tốt và giá cả phải chăng. Và rất nhiều nhà hàng nơi đây làm được điều đó.
Công thức chế biến thịt dê tái chanh không quá khó, nhưng phải đủ vị, đúng kiểu mới ngon.

Trước hết, thịt dê được hấp lá sả đến khi chín tái, lấy ra thái mỏng. Sả thái nhỏ, nước chanh, bột ngọt, lá chanh, gừng, ớt tươi thái nhỏ, vừng rang giã dập rồi trộn đều tất cả với thịt đã thái thành dê tái chanh.

Ăn kèm với tái dê thường có chuối xanh thái lát, khế chua, lá mơ, rau thơm, sả... Và một thứ không thể thiếu đó là nước tương để chấm, muốn nước tương ngon thì cho thêm gừng và ít đường vào. Thông thường tái dê được gói trong lá sung để tạo vị bùi, vì vậy, món ăn này vừa có vị bùi, vị chát, vừa thơm ngọt.
Ngoài tái dê, còn có các món khác cũng rất ngon, đó là tiết canh dê, dê nướng, dê né, lẩu dê... Trung bình một đĩa thịt dê có giá dao động từ 110 đến 130.000đ. Với mức giá khá bình dân này, hầu hết du khách đều có thể dừng chân ở Ninh Bình để thưởng thức.

Bài và ảnh Kim Dung

Giải thưởng kỹ nghệ uy tín này được công bố vào ngày khai mạc buổi triển lãm xe hơi North American International Auto Show ở Detroit.

Năm mươi phóng viên chuyên viết về xe hơi, bỏ phiếu bầu từ danh sách các xe được chọn vào chung kết. Những xe được dự tuyển phải là xe hoàn toàn mới về thiết kế hoặc được cải tiến đáng kể.

Ông John Krafcik, tổng giám đốc Huyndai vùng Bắc Mỹ, nói tuy thắng giải, số bán của chiếc Elantra sẽ không tăng thêm đáng kể, vì số xe sản xuất tại cơ xưởng ở Montgomery, Alabama, đã bán quá nhiều rồi. Ông Krafcik nói thêm, tuy nhiên, giải thưởng sẽ giúp củng cố hình ảnh của thương hiệu dưới mắt công chúng Hoa Kỳ, đặc biệt trong khu vực xe kiểu nhỏ gọn vốn có sức cạnh tranh cao.

Xe Elantra có giá bắt đầu từ $16,500, tiêu thụ xăng khoảng 33 dặm/gallon.

Ðây là lần thứ hai Huyndai giành được giải nhất. Vào năm 2009, chiếc Genesis được về nhất đối với loại xe du lịch hạng sang.

Ðồng thời, kiểu Range Rover Evoque của hãng Land Rover thắng giải nhất về xe tải của năm 2012, qua mặt luôn hai chiếc BMW X3 và Honda CR-V. Kiểu xe Evoque có giá bắt đầu từ $44,000, tiêu thụ xăng ở mức 18 dặm/gallon khi chạy trong thành phố, và 28 dặm/gallon trên xa lộ. (T.P.)

Mỗi lần Tết đến, ngoại tôi đều làm đủ thứ: bánh, mứt, dưa chua để biếu cho láng giềng tặng con cháu. Tôi thích nhất là món dưa kiệu vì màu sắc trắng trong bắt mắt, hương vị giòn, ngọt, vừa ăn và mùi thơm rất đặc trưng, hơn hẳn dưa bán chợ.
Theo ngoại, làm món này không khó nhưng phải tốn công một chút, nhất là khâu: cắt, ngâm và xả kiệu.

Trước hết, phải lựa kiệu quế (loại kiệu củ vừa, không lớn, làm dưa mau chua, ăn giòn và thơm) khoảng 2 kg (ít nhiều tùy số lượng người ăn). Cắt bớt một phần rễ và lá, rửa sơ với nước cho bớt bùn đất, để ráo.

Cho kiệu và muối hột (500 gram) vào thau ngâm cùng nước lã ngập xăm xắp trong 2 đêm, lấy ra xả sạch và dùng tay chà xát cho tróc lớp vỏ đen bên ngoài, lộ phần trắng bên trong, và dùng dao bén cắt sát gốc kiệu (nhớ không chạm phần thịt, kiệu khi ngâm sẽ bị úng), và một phần ngọn (lấy phần trắng, bò phần xanh) cho sạch sẽ.

Kế đến, cho kiệu vào thau ngâm với nước lạnh cùng phèn chua, phân lượng phèn cỡ lóng tay út, rồi đem phơi nắng. Khi nước trong thau nóng, đem kiệu ra xả với nước lạnh nhiều lần trong ngày. Cứ thế tiếp tục thao tác y như lần đầu (ngâm kiệu cùng với phèn), rồi xả với nước lạnh nhiều lần trong 2 ngày, khi thấy kiệu trắng trong thì ngưng.

Cuối cùng, cho kiệu vào thau, xả hoàn toàn với nước lạnh (5 đến 7 lần) cho thật sạch, để ráo, không phơi nắng nữa. Sau cùng xếp kiệu vào keo và nấu giấm đường cho hòa tan theo tỉ lệ: một nửa lít giấm chua, 50 gram muối bọt, 500 gram đường cát trắng cho 2 kg kiệu. Chờ giấm nguội cho vào keo ngập lên kiệu, khoảng 5 – 7 ngày sau là dùng được. Muốn để lâu nên cho vào ngăn lạnh.

Giờ đây, ngoại tôi đã ra người thiên cổ, còn tôi đã có gia đình và sống nơi thành phố. Mỗi khi Tết đến, nhìn mâm cỗ cúng trên bàn thờ trong đó có món thịt kho tàu và dĩa dưa kiệu lòng tôi bồi hồi nhớ về hình ảnh ngoại ngồi tỉ mẩn dưới bếp nhặt từng củ kiệu làm dưa cho con cháu mỗi dịp xuân về, những giọt nước mắt chợt rơi lúc nào không hay!...

Bài và ảnh Hữu Tưởng

Các nhà khoa học có thâm niên của NASA cảnh báo, vào khoảng năm 2013, s au một "giấc ngủ say", Mặt trời sẽ “thức tỉnh”, bước vào giai đoạn hoạt động mạnh, tạo nên những cơn bão từ cực mạnh tấn công Trái đất. Sức mạnh của trận bão từ này có thể tương đương với sức công phá của 100 quả bom Hydro.

Các chuyên gia cho rằng, khi Mặt trời bước vào thời kỳ hoạt động mạnh, hoạt động phun trào của các điểm đen Mặt trời cũng sẽ trở nên kịch liệt, giải phóng một lượng lớn các hạt mang điện và gây ra các cơn bão mặt trời.

Sự ảnh hưởng của bão mặt trời, theo các nhà khoa học là vượt qua sự tưởng tượng của con người. Chúng có thể khiến toàn bộ Trái đất bước vào những ngày đen tối nhất.

Không chỉ tầng ô-zôn bị phá hủy, hệ thống điện cũng như mạng thông tin điện tử có thể bị tê liệt. Từ đó, những cơ quan như bệnh viện, ngân hàng và sân bay,… cũng sẽ không thể hoạt động được chứ đừng nói đến điện thoại, máy tính hay GPS.

Nếu như tất cả những điều kể trên xảy ra, chúng sẽ mang lại những tổn thất về kinh tế cực kỳ khủng khiếp, mà nhiều người dự tính là nhiều gấp 20 lần so với trận bão Katrina (Tổng thiệt hại do cơn bão này gây ra ước tính lên đến 125 tỷ USD). Đồng thời, nó cũng sẽ tạo nên một bước lùi lịch sử trong tiến trình phát triển của toàn nhân loại.
Các chuyên gia về thiên văn chỉ ra rằng, hoạt động của điểm đen mặt trời có chu kỳ là 11 năm. Vào năm 1859, tức là 151 năm trước đây, Trái đất của chúng ta từng bị một cơn bão mặt trời cực mạnh tấn công. Tuy nhiên, khi đó hệ thống điện và thông tin vẫn chưa phát triển, do vậy hậu quả mà cơn bão này gây ra vẫn chưa đến mức nghiêm trọng.

Lo lắng về sự nguy hại mà các cơn bão từ Mặt trời mang đến cho Trái đất, các nhà khoa học đã bắt đầu theo dõi sát sao Mặt trời. Vào ngày 11/2 vừa qua, một vệ tinh quan trắc các hoạt động của Mặt trời đã được phóng lên quỹ đạo.Các nhà khoa học hy vọng rằng việc theo dõi Mặt trời 24/24 sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ kết cấu cũng như các hoạt động từ trường của Mặt trời, từ đó đưa ra được những dự báo chuẩn xác giảm thiểu nguy hại từ các cơn bão Mặt trời.

Đây là một trong những nguyên tắc để nước ép trái cây tươi phát huy tối đa tác dụng.


1. Để nước ép trái cây phát huy tối đa tác dụng, bạn nên uống sau bữa ăn, không nên uống khi bụng đói. Nếu bạn uống trước bữa ăn, lượng axit trong một số loại trái cây sẽ phản ứng với dịch dạ dày gây đầy bụng, khó chịu, dẫn đến chán ăn.

2. Tốt nhất không nên lọc nước hoa quả tươi vì trong phần sơ chứa nhiều dưỡng chất hữu ích cho cơ thể.

3. Không sử dụng thìa kim loại để khuấy nước ép vì kim loại phá hủy vitamin C có trong hoa quả tươi.

4. Có thể trộn lẫn nước ép táo, nho với các loại khác. Nhưng không nên làm như vậy với nước ép quả anh đào, mơ, mận.

5. Không nên pha trộn nước ép trái cây với sữa vì hàm lượng axit tartaric trong hoa quả sẽ phản ứng với protein trong sữa, gây trở ngại cho quá trình hấp thụ.

6. Không nên hâm nóng nước ép trái cây tươi vì vitamin C rất dễ bị biến chất hoặc bay hơi khi gặp nhiệt độ cao.

Cao Hà
Theo woman

Chưa bao giờ Việt Nam nhiều tây du lịch đến thế, nhất là tây ba lô. Họ ăn mặc đơn giản gần như bẩn thỉu với chiếc áo ba lỗ thường là cũ rích, chiếc quần soọc rộng thùng thình tới gần đầu gối, chân dậm đôi giày vải không có bít tất, lưng lúc nào cũng đeo toòng teng chiếc ba lô méo mó nên gọi họ là tây ba lô. Họ ăn cơm rẻ tại các quán bên lề đường gọi là “cơm bụi” vì hứng bụi, uống nước trà đá trong những chiếc bịch ny lông dùng bán cho hạng thợ thuyền, và ngủ tại bất cứ nơi nào có thể ngủ được, như công viên hay các phòng trọ hạng bét chẳng hạn. Ở khu Phạm Ngũ Lão Q.1 Sài Gòn có rất nhiều phòng cho tây ba lô thuê. Giá trung bình mỗi phòng 5 đô la Mỹ/ đêm. Nhưng đối với họ hình như vẫn còn là quá mắc (phải ở “free” thì mới không mắc!). Họ giải quyết sự mắc mỏ đó hết sức ranh mảnh bằng cách chờ buổi tối mới đến thuê, chẳng có giấy tờ gì cả rồi một anh thuê, hàng chục anh tới ngủ, chủ nhà chẳng làm gì được vì mặt “tây” thì anh nào chả giống anh nào. Họ nằm chen chúc như cá hộp trên sàn nhà, chẳng cần mùng vì trong ba lô anh nào cũng có sẵn tuýp thuốc thoa muỗi. Năm đô la tức gồm cả tiền nước và tiền điện. Điện thì họ không cần, còn nước, những anh lang thang ngoài công viên cũng cần tắm hàng ngày nên bèn đến tắm ké, nhà chủ không có cách chi đuổi họ. Có những anh thuê phòng dài hạn, hàng tháng không trả tiền rồi bỏ đồ đấy đi đâu mất. Chủ phải nhờ công an đến lập biên bản, niêm phong, phải chính tay công an đem đồ đi chỗ khác cho chủ lấy phòng cho thuê tiếp chứ nếu chủ động tới, lúc về họ sẽ tru tréo lên mất đồ, đi thưa, công an không biết giải quyết cách nào! Họ hay ăn vạ, có khi chính họ nhờ bạn đến lấy trộm giùm chiếc máy ảnh, cặp kính mát để...bắt đền nhà chủ. Công an phường Phạm Ngũ Lão là phường chuyên giải quyết chuyện...tây ba lô đến phát nhức đầu vì hầu hết các nhân viên công an chẳng ai biết nói tiếng Anh nên họ tha hồ ăn vạ!...
Nhưng, không phải tất cả tây ba lô đều như thế. Có những người đã vươn lên bằng sự kiên nhẫn và trí thông minh của mình. Họ làm nhiều nghề, trong đó có những nghề người Việt Nam không thể ngờ tới. Từ ngoài Bắc, ngoài Trung cho tới trong Nam đều gọi chung họ là những ông tây “rau muống”. Sau đây chúng ta thử xem xét một vài ông tây tiêu biểu chứ không thể nói hết được vì họ hoạt động kiếm sống tại VN nhiều lắm...

ÔNG TÂY BÁN THỊT CHÓ

Nhìn ông tây San bán quán và giải thích về các món ăn VN, nhất là món thịt chó, thông thạo như người Việt, nhiều khách mới đến quán rất ngạc nhiên, hỏi: “Ông là tây thật hay tây dỏm mà rành VN quá vậy?”. San cười: “Tây xịn, nhá!”. Nhiều người còn ngạc nhiên hơn khi biết ông tây “thịt chó” này đã có bằng thạc sĩ kinh tế và dân tộc học tại Pháp.

Tất cả là nhờ thịt chó!

San tên thật là Stanilas Boissau, sinh năm 1975 tại Paris, Pháp, sang VN từ đầu năm 1999 làm việc cho dự án Nghiên cứu và phát triển nông nghiệp (S.A.M) của Chính phủ Pháp tại tỉnh Bắc Kạn.

San kể: “Hồi tôi mới sang VN lần đầu tiên, thấy các phong tục, tập quán của người VN cái gì cũng lạ nên muốn nghiên cứu thử xem thế nào. Tôi làm dự án ở vùng Na Rì (Bắc Kạn), tìm hiểu cách sống và nếp sinh hoạt của người Tày, Nùng, Dao nên sống chung với họ, ai ngờ thích luôn mấy món thuốc lào, rượu sắn và rượu táo Mèo. Sẵn tính tò mò, tôi tìm học luôn cách thức chế biến các thứ rượu là lạ mà hấp dẫn đó, vì biết đâu chả có lúc cần đến nó”.

Cuối năm 2000, dự án S.A.M kết thúc, San trở về Pháp. Anh kể lại: “Chỉ mấy tháng sau, nhớ VN quá không chịu nổi, tôi xin quay trở lại VN làm nghiên cứu sinh. Với lại, ở VN có lẽ dễ sống hơn. Nhưng dự án đã chấm dứt, học bổng cũng không xin được, tôi chắt bóp những đồng tiền đã dành dụm được, mở một quán nước nhỏ ở vỉa hè phố Huế Hà Nội sống qua ngày”. San kể tiếp: “Nhiều hôm đói bụng mà trong túi không còn đủ tiền ăn một suất cơm bụi vỉa hè Hà Nội là chuyện thường”.

Những ngày ấy San tìm thuê một căn phòng giá rẻ ở gần Quốc Tử Giám cho vừa túi tiền lại tiện học thêm, nhưng không ngờ lại bén duyên cùng cô sinh viên ngành du lịch trọ học ở xóm bên cạnh. Cô đưa San về thăm quê ở Vân Đình (huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây). Họ làm đám cưới vào năm 2003.

Cuối năm 2004, một hôm San đưa mấy người bạn đồng hương về thăm quê vợ, được bố vợ mời thưởng thức món thịt chó chính gốc Vân Đình. San nảy ra ý nghĩ: “Người Việt thích món này, người nước ngoài cũng thế, tại sao mình không mở quán bán món đó tại Hà Nội? Nếu thành công là sống và học tiếp được rồi”.

Mấy hôm sau, vợ chồng San gom góp số tiền ít ỏi, thuê một địa điểm ở ngõ phố Huế để mở quán. Vợ San lo quản lý, còn San chạy vạy học cách chế biến món thịt chó, cả tháng trời đi tham khảo các quán khác và về cả các vùng quê để học cách bài trí quán.

Lúc đầu quán chưa đông khách, vợ lại mới sinh con đầu lòng, gánh nặng cuộc sống đè nặng lên vai San. Chuyện học hành và thu thập tài liệu cho luận án tiến sĩ dân tộc học của San cũng bị ngưng trệ.

Cuối cùng San có ý nghĩ: “Nếu bán một thịt chó không thôi thì những người không ưa món này không biết ăn gì, mà ăn hôm qua rồi nay đến ăn nữa cũng chán. Nếu là mình mình cũng không đến liên tục”. San liền mở rộng thêm các món ăn truyền thống khác, tuyển thêm nhân viên biết chế biến theo cách dân dã: cơm cá kho, dưa cà, thịt ba chỉ ram khô... Nhưng thịt chó vẫn là món chủ yếu. San cười: “Toàn món ăn với giá bình dân cả nên khách thích đến luôn”. Để quán “100% dân tộc”, San đặt tên là quán Chim Sáo.

Quán của San ngày càng đông khách. Cũng nhờ số tiền kiếm được từ quán mà vợ San đã đủ vốn thành lập một công ty chuyên tổ chức các tours du lịch cho khách nước ngoài. San khoe: “Hai vợ chồng đã mua được một căn nhà nhỏ ở Gia Lâm Hà Nội, không còn phải sống cảnh ở thuê như trước nữa. Tất cả là nhờ quán thịt chó đấy nhá!”. San nói: “Ở VN tuy không có nhiều tiền nhưng sống được lắm nhá!”.

Một ngày bán hàng

San mặc quần ống ngắn, chân đi đôi dép cao su cũ kỹ, áo bà ba màu cháo lòng, vai vắt chiếc khăn tay, cùng mấy nhân viên trong quán cũng ăn mặc tương tự, tất bật chạy hết bàn nọ đến bàn kia mời khách. “Đang là giờ cao điểm của quán ông thấy rồi đấy nhá! Ông phải ngồi đợi một lúc nhá!” (Hình như câu nói nào của ông tây nói tiếng Việt này cũng có tiếng “nhá”. San bảo mời khách kiểu thân mật như vậy thành quen miệng rồi). Chỉ một lát, chưa kịp hết câu đã lại có thêm một tốp khách tây ba lô bước vào. Không cần coi thực đơn, mấy vị khách gọi ngay: “Thịt chó và rượu táo Mèo” bằng thứ tiếng lơ lớ mới học. “Rượu táo Mèo thì có nhưng thịt chó thì hết. Đợi khoảng 30 phút nhá. OK nhá?”, San vừa cười hề hề với khách vừa xoa hai tay, dọn bàn.

Chờ mấy vị khách gật đầu xong, bảo nhân viên bưng tạm mấy món ăn trước cho khách, San lật đật phóng vội chiếc xe Minsk nổ bành bạch xuống tận Hà Đông (thuộc tỉnh Hà Tây) xa hơn 10km, lấy thêm thứ “thịt chó thui rơm thứ thiệt”, từ Vân Đình đem về vẫn còn thơm mùi khói.

Lấy được thịt rồi, San tự tay chế biến rồi đem lên cho khách. Các vị khách nhìn bát mắm tôm tỏ vẻ không hiểu, San đánh vần từng tiếng: “M...ắ... m t...ô...m”, rồi giải thích: “Mắm tôm đấy, ngon lắm nhá. Thiếu nó là món này hết ngon đấy nhá”. Đoạn, San quay sang dặn các nhân viên: “Từ nay nhớ tăng 7 kg lên 10kg nhá! Không ngày mai lại thiếu, phải đi lấy thêm vất vả lắm nhá!”. Ít tháng trước, những khách quen của quán muốn ăn thịt chó phải đặt trước ba tiếng đồng hồ để đích thân San có thì giờ xuống tận vùng “nguyên liệu thịt chó” ở Vân Đình (Ứng Hòa, Hà Tây) lấy về cho đủ món. Nhưng nhiều lần thấy khách sốt ruột đợi món ăn như món hầm chẳng hạn, nên San mua sẵn để trong tủ lạnh, khách gọi, chỉ cần hâm lên là sẽ có ngay.

Gần 11 giờ đêm, khi quán đã bớt khách San mới được một chút nghỉ ngơi. Anh ngồi gác nhẹ chân lên chiếc ghế tre trước cửa quán, lấy ra chiếc điếu cày, vê thuốc lào, châm lửa và rít một hơi dài rồi mơ màng nhả khói. Có người đi qua, anh cười khoái trá: “Cái điếu này thật là kêu!”. Các nhân viên của San đã hiểu quá rõ ông chủ của mình, họ kể: “Ông San biết hút rồi nghiện thuốc lào VN ngay từ lúc mới sang. Ông ta nói hút thuốc lào cũng là phương tiện thư giãn sau một ngày làm việc mệt nhọc”.


ÔNG TÂY LÀM MC

Nhiều người gọi ông Tây sinh năm 1978 này bằng cái tên thân mật là Joe hay Dâu! “Mình đến VN là để học, nhưng học cũng phải sống trước đã. Mình làm việc, kiếm tiền để có một cuộc sống dễ chịu hơn”, Joe tâm sự một cách thẳng thắn như vậy.

Một “cuộc sống dễ chịu” của Joelà: “Đủ tiền uống trà đá sinh viên 1,000đ, ăn phở hay bún ốc 5.000đ và cơm bụi vỉa hè là rẻ nhất nhưng phải có thời gian viết blog bằng tiếng Việt”.

Nhà trọ, cơm bụi, trà đá...

Joe tốt nghiệp hai ngành biểu diễn và truyền thông tại Đại học Acadia (Canada). Tháng 10 năm 2002, khi những người bạn cùng lớp với Joe tìm đường sang các nước Mỹ, Anh, Úc làm việc thì Joe chọn VN theo một dự án nhỏ của Chính phủ Canada.

Ấn tượng đầu tiên của Joe về VN là “không có những cao ốc chọc trời và những thành phố lớn nhưng con người thật tuyệt vời, dễ gần gũi”. Joe kể lại bằng tiếng Việt khá thông thạo: “Mới đến VN lần đầu tiên nhưng mình cảm thấy sẽ gắn bó với nơi này lâu dài”.

Mấy ngày sau, Joe tìm được việc dạy tiếng Anh cho một trung tâm Anh ngữ ở phố Cát Linh Hà Nội với mức lương không đủ cho một người bình dân sống. “Đó là những ngày sống khó khăn nhất của mình. Tiền kiếm được chỉ đủ trả thuê nhà trọ, ăn cơm bụi và uống trà đá dài dài”.

Cũng chính vì lang thang đi tìm các quán cơm bụi rẻ tiền, la cà những chốn bình dân nên Joe thuộc làu các ngõ phố Hà Nội. “Chỉ tội lúc ấy mình nói tiếng Việt dở quá, đi mua cái gì cũng toàn bị đắt. Người Việt có từ gì nhỉ? À, đúng rồi, “bần cùng”. Hoàn cảnh mình cũng bần cùng như thế. Nhưng kể cả những lúc khó khăn nhất, chưa bao giờ mình nghĩ sẽ trở về nước”, Joe tâm sự.

Để sống được ở VN lâu dài, đầu năm 2004 Joe đăng ký xin học khoa Tiếng Việt tại trường đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn Hà Nội. Bây giờ Joe có thể nói tiếng Việt làu làu, riêng khả năng viết tiếng Việt thì khó ai tin được đó là do một ông tây viết.

Joe vừa rèn giũa vốn liếng tiếng Việt vừa “chạy sô” một loạt các công việc để kiếm sống, nói như Joe là để “lấy ngắn nuôi dài”: làm biên tập thời vụ cho báo Đầu Tư bản tiếng Anh, phụ trách truyền thông cho một dự án của Cơ quan Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại VN, soạn tài liệu bản thảo cho Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF)...

Joephải “quay chong chóng” để xếp lịch sao cho phù hợp: sáng lên lớp, trưa lên văn phòng UNDP, chiều chạy đến nhà in in tài liệu cho UNICEF. “Hôm nào phải biên tập ở báo Đầu Tư nữa thì ù cả tai. Có ốm cũng cố gượng mà đi làm. Thứ bảy, chủ nhật các bạn đi chơi, nghỉ ngơi thì mình phải cày. Tục ngữ VN chẳng nói đói thì đầu gối phải bò đấy thôi. Muốn mưu sinh bằng chính khả năng của mình ư? Đâu có dễ!”, Joe nói.

Rồi cơ hội để có một công việc ổn định cũng đến với Joe. Trong một tiểu phẩm phụ họa cho chương trình “Hành trình văn hóa” (VTV3), Joe diễn vai một sinh viên nước ngoài đi mặc cả mua hàng. Cách diễn dí dỏm và hài hước của Joe được những người làm show truyền hình để ý đến.

Dịp Hội nghị APEC được tổ chức tại VN năm 2006, với vốn liếng tiếng Việt sành sỏi, Joe được mời làm MC cho chương trình ca nhạc lớn, truyền hình trực tiếp. Khá tự tin trong vai trò MC, Joe đã nhận được những ánh mắt thiện cảm và bất ngờ từ khán giả. Đầu năm 2007, VTV6 ra mắt khán giả, Joe đã nhận được hợp đồng làm việc phù hợp với ý muốn của mình tại VN.

Làm gì cũng được, ăn gì cũng xong

Những ngày này Joe bận túi bụi chuẩn bị và thực hiện một loạt những cảnh quay, show diễn cho các chương trình VTV6. Joe nói thật mà như đùa: “Lịch “chạy” đã khép kín từ 5g sáng tới 11g đêm, chỉ gặp được mình sớm nhất là giao điểm 0 giờ hai ngày cũ mới. Không “chạy”, mất việc là đói thì bỏ tiền ra nuôi mình nhá!”. (Người phương Tây nói tiếng Việt thường có tiếng “nhá” đằng sau).

Đêm Hà Nội rất khuya Joe mới lần mò từ trường quay về căn phòng chung cư thuê ở phố Kim Liên, ngay sát đường tàu chạy qua chạy lại ồn ào không ai muốn ở. Căn phòng quá thiếu tiện nghi, Joe bảo: “Chỉ hợp với những người không có mặt ở nhà thường xuyên như tớ thôi. Có chỗ ở là tốt rồi”. Rủ thêm hai người bạn ở chung, Joe giải thích:”Kiểu Campuchia cho rẻ!”. Chỉ kịp tắm ào một cái, Joe xách xe ra đường “lôi” về cho mình bữa tối (hay bữa khuya!) với hai cái bánh mì pa-tê và “gặm” ngon lành vì đói. Gần 2 giờ sáng, khi đường phố Hà Nội còn vắng hoe thì mới là lúc Joe thư giãn cuối ngày: lên mạng để viết nhật ký điện tử (blog).

Nhưng 7g sáng hôm sau, gặp Joe ở quán cà phê gần Trường ĐH Mỹ thuật Hà Nội, người ta đã thấy anh cười nói và pha trò bằng những câu đùa kiểu Việt Nam trước khi bước vào dàn dựng một tiểu phẩm mới cho chương trình sắp phát sóng.

“Trông Joe vui vui, ngộ ngộ, hay đùa vậy thôi chứ khi làm việc thì cực kỳ nghiêm túc, cái gì được giao cũng làm ngon ơ, chưa bao giờ bỏ lỡ việc chung của tập thể “, các bạn đồng nghiệp của Joe ở VTV6 nhận xét như vậy.

Riêng đối với Joe: “Có được một chỗ làm ổn định tại VN là tốt lắm rồi. Làm gì cũng được, ăn gì cũng xong, miễn sao trụ được và sống được ở đây. Nhưng bền vững và ổn định với một công việc thì vẫn tốt hơn”.

Buổi chiều, 15g30, khoảng giữa hai cảnh quay của một chương trình, được tạm nghỉ 30 phút, Joe đi rất nhanh về phía một quán cơm bụi: “Cơm, cá kho, rau muống luộc. Suất 7.000đ thôi bác nhé”. Thấy Joe không phải là khách quen, bà chủ quán há hốc miệng, làm suất cơm nhưng vẫn lẩm bẩm: “Tây gì mà ăn uống hà tiện đến thế!”.

Joe cho biết ăn uống đơn giản như vậy lâu ngày sẽ tiết kiệm được khối tiền. Nhiều người thấy Joe bình dân, nghe Joe nói tiếng Việt sành sỏi, ai cũng ngạc nhiên. Những lúc ấy Joe giải thích: “Tớ là Dâu mà! Tây “rau muống” mà!”.


ÔNG TÂY LÀM BỒI

Từ lâu, người dân ở phố cổ Hội An (Quảng Nam) đã quen với hình ảnh những du khách từ nhiều nơi trên thế giới đến đây làm việc. Nhiều người trong số họ đã chọn Hội An làm quê hương mình. Họ xin được làm thuê cho các ông chủ người Việt để mưu sinh, và điều quan trọng nhất đối với họ là được sống tại Hội An.

Rành Hội An như trong lòng bàn tay

Cứ vào 9 giờ sáng, Damien cưỡi chiếc xe máy màu đỏ với xấp tờ rơi trên tay, chạy long nhong khắp phố cổ. Chỗ nào có khách sạn mới mở, có du khách là Damien tìm đến. Chỉ mới nhận việc chưa được bao lâu tại hai quán bar King Kong và Sleepy Gecko, nhưng cuốn sổ tay của Damien đã chi chít những số điện thoại, địa chỉ của hàng trăm khách sạn và nhà hàng ở Hội An - những nơi hàng ngày Damien thường lui tới để tiếp thị cho quán bar Sleepy Gecko của một ông Tây lấy vợ Việt mới mở bên bờ sông Hoài.

À Một ngày làm việc của Damien bắt đầu từ 9 giờ sáng và kết thúc lúc 11giờ đêm. Từ 9g-17g, Damien làm tiếp thị cho quán Sleepy Gecko. Còn từ 19g-23g, anh lo âm thanh, ánh sáng kiêm cả chạy bàn, thu tiền tại quán bar King Kong của một ông chủ Việt Nam người Hội An.

Chàng trai 26 tuổi sinh ra và lớn lên ở bang Queensland (Úc) này vốn là một kỹ sư chuyên ngành sửa chữa ôtô, máy móc. Damien kể: “Hơn bốn năm làm nghề, ngày nào cũng vậy, từ sáng đến tối tôi chỉ biết những chiếc máy hư và chiếc xe hỏng. Nhiều lúc tôi nghĩ không lẽ mình cứ cặm cụi suốt đời quanh những chiếc máy như vậy hay sao?”. Nghĩ thế, Damien xin nghỉ việc và khoác ba lô, lên đường sang VN du lịch.

“Tôi định đi thăm VN khoảng một tháng rồi về lại Úc. Vậy mà đến Hội An chỉ mới mấy ngày, tôi đã muốn ở lại luôn. Ở đây tôi thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa hơn”. Công việc tuy thu nhập không cao, chỉ đủ tiền thuê một căn nhà nhỏ ở ngoại ô và ăn uống, nhưng Damien rất thích.

Hội An hút hồn Damien vì thức ăn ở đây rất ngon mà lại rẻ, không khí trong lành, người dân thân thiện. Lúc rảnh Damien nhảy lên xe máy, vẻ ngoài bụi bặm, ra các quán lá bên sông Hoài ăn hến xào, bánh tráng đập dập chấm mắm nêm, chè bắp... Ăn món nào anh cũng khen ngon. Ở Hội An một thời gian, Damien rành Hội An như lòng bàn tay, biết từng ngõ hẻm mà thậm chí nhiều người Hội An chưa biết. Những ngày đầu khi ăn uống hay đi mua hàng Damien còn bị hớ, nhưng nay đã biết trả giá bằng tiếng Việt. Anh kể: “Lúc tôi mới đến Hội An, ghé một quán cơm bình dân gần chợ, bà bán hàng bán cho tôi đĩa cơm với giá gấp đôi những người khác cùng ăn. Tôi im lặng trả tiền rồi đi về. Hôm sau, tôi cũng ghé lại hàng cơm đó, bà bán hàng chỉ lấy giá bằng nửa. Tôi ngạc nhiên. Bà nhìn tôi cười thân thiện và nhờ đứa cháu dịch cho tôi nghe: người quen mà. Vậy đó, ở Hội An chỉ gặp một lần là trở thành người quen thôi. Chính vì vậy mà tôi chọn Hội An để làm việc và sống”.

NHỮNG “ÔNG TÂY” KHÁC

Với vợ chồng người Hà Lan là Marc (36 tuổi) và Fem (27 tuổi), Hội An là nơi khởi đầu cho cuộc sống gia đình của họ. Cả hai chỉ mới quen biết nhau khi cùng đi du lịch VN cuối năm 2003, và cuộc sống êm đềm ở phố cổ Hội An đã kéo cả hai lại gần nhau.

Marc xin vào làm hướng dẫn viên du lịch cho Công ty TNHH Sơn Mỹ chuyên tổ chức các tour đưa khách đi thăm khu di tích Mỹ Sơn. Yêu cuộc sống hiền hòa ở phố cổ, Fem không về Hà Lan mà chọn Hội An để cùng Marc tạo dựng cuộc sống mới. Đám cưới của Marc và Fem chỉ là một bữa cơm rau trong căn nhà nhỏ trên đường Nhị Trưng.

Căn nhà mà hai vợ chồng Marc thuê để ở được Marc trang trí như một trung tâm điều hành du lịch. Ở đó có cả bản đồ nội thị Hội An với đầy đủ hệ thống nhà hàng, khách sạn và các shops mua bán hàng lưu niệm, có ghi rõ từng mặt hàng mà Marc và vợ đã mất gần ba tháng trời để thu thập và cày cục vẽ nên bằng bút màu. Mức lương của vợ chồng Marc đủ để trang trải tiền thuê nhà và chi tiêu hằng ngày.

“Hội An dễ sống, người dân dễ mến, chúng tôi luôn cảm thấy thoải mái khi đi trên phố, la cà ở các quán cà phê với các bạn trẻ địa phương” - Marc nói. Con trai đầu lòng của Marc có tên Việt là Sơn, “Chúng tôi đặt tên Sơn vì muốn con trai tôi nhớ về Mỹ Sơn”. Cái gia đình nho nhỏ ấy sắp sửa đón thêm một thành viên nữa ra đời, “Nếu là con gái, chúng tôi sẽ đặt tên là Hội An, có thể đó là một cái tên rất Việt: Nguyễn Thị Hội An”.

Với Scott McMillan (30 tuổi, đến từ Anh), Hội An là môi trường khá thuận lợi để anh làm việc. Vốn là bác sĩ thú y, nhưng khi qua VN du lịch, đến ở Hội An một tuần, Scott thích quá nên tìm cách ở lại. Tìm một ngôi nhà nhỏ ở ngoại ô để thuê, Scott đi gõ cửa các nhà hàng, khách sạn để tìm việc và nhận dạy thêm tiếng Anh cho một trung tâm ngoại ngữ ở Đà Nẵng. Ban ngày đi thử việc ở khách sạn tại Hội An, ban đêm Scott chạy xe máy hơn 30km ra Đà Nẵng dạy kèm. Gần bốn tháng làm việc như con thoi giữa Hội An và Đà Nẵng, Scott nói bằng tiếng Việt là “cày bừa”, anh được nhận vào làm quản lý cho Nhà hàng Khách sạn Phố Hội 2. “Hàng ngày tôi tiếp khách, hướng dẫn họ những nơi cần đến, kiểm tra các bàn tiệc, nơi ăn chốn ở của khách. Ban đêm tôi dạy tiếng Anh cho nhân viên của nhà hàng, còn họ thì dạy tôi tiếng Việt” - Scott kể với vẻ thích thú hiện rõ trên nét mặt.

Scott đang ấp ủ nhiều dự định: “Tôi chưa thể nói rõ kế hoạch của tôi cho các bạn biết, nhưng trong một tương lai rất gần tôi sẽ làm một cái gì đó cho tôi ở Hội An, dĩ nhiên là làm du lịch. Ba mẹ tôi ở Anh cũng rất ủng hộ”.

Qua câu chuyện của mình, Scott tiết lộ anh đang yêu một cô gái Hội An: “Chúng tôi sẽ làm đám cưới tại Hội An và sống với nhau ở đây. Tôi chọn Hội An làm quê hương và có thể con cái tôi cũng sẽ lập nghiệp tại đây”. Còn một điều Scott đang phấn đấu: “Phải nói tiếng Việt giỏi và sống hòa đồng hơn để mọi người không gọi tôi là ông Tây nữa. Tôi ghét bị gọi là ông Tây lắm, sao không gọi tôi là... “ông ta”?”.

Phúc trình mới nhất của chính phủ cho biết rằng thuốc bổ (supplements) , hay thuốc chữa bệnh không giúp gì được cả trong việc ngăn ngừa bệnh Alzheimer, tức là bệnh mất dần trí nhớ, bệnh lú lẫn . Đây là căn bệnh nhiều người già bị vướng phải, giống như trường hợp của cựu Tổng thống Ronald Reagan.

Nhưng nếu chúng ta đọc thật kỹ phúc trình của chính phủ, để ý đến những dòng chữ nhỏ, chúng ta sẽ tìm thấy được nhiều thông tín hữu ích trong việc gìn giữ những tế bào chất xám trong đầu không bị lão hoá.

Sự thực được báo cáo này đưa ra cho chúng ta thấy là không có hồ sơ chứng liệu nào cho biết thuốc chữa bệnh, hay thuốc bổ đem lại ích lợi cho việc chống lại căn bệnh quái ác này. Nhưng ngược lại, phúc trình đó lại đưa ra những bằng chứng rõ ràng là nếu chúng ta chịu khó tập thể dục, tỏ ra năng động, ăn uống lành mạnh, giữ cho áp huyết thấp để máu có thể đưa lên não dễ dàng, chúng ta sẽ ngăn ngừa được bệnh mất trí nhớ.

Bản phúc trình không gỉai thích vì sao. Nhưng chúng tôi sẽ phân tích cho độc giả biết rõ: Không phải mọi hiện tượng mất dần trí nhớ- dementia- đều trở thành bệnh Alzheimer. Nhưng đầu óc của chúng ta trở nên cùn lụt khi lớn tuổi là do ảnh hưởng gộp của nhiều yếu tố khác nhau. Yếu tố chính là óc của chúng ta không nhận đủ máu đưa lên đầu, vì mạch máu bị tắc nghẽn, hay bị hở, gọi chung là vascular dementia..Trong cả hai trường hợp đều khiến cho trí nhớ của chúng ta trở nên yếu kém, sự suy nghĩ của chúng ta trở nên loạng quạng (fuzzy), hậu quả bởi việc óc của chúng ta không nhận đủ dưỡng khí (oxygen) và đường (blood sugar).

Nhiều bệnh nhân của căn bệnh Alzheimer không ít thì nhiều đều vướng phải tình trạng vascular dementia. Những trở ngại khi suy nghĩ mà các cụ già gặp phải phần lớn vì máu không đưa lên đầu dễ dàng. Chúng ta có thể ngăn ngừa những rắc rối này, hay sửa chữa những trục trặc đó bằng cách giữ cho mạch máu dẫn máu lưu thông lên não bộ đuợc thông tuông dễ dàng.

Phòng bệnh là biện pháp chúng ta nên làm sớm. Điều này có nghĩa là chúng ta cần làm những gì để giúp máu bơm lên đầu dễ dàng.

1- Mỗi ngày đi bộ, ít nhất 10,000 bước đi: Hoạt động thể lực giúp máu chạy đều lên óc. Phân bón tự nhiên cho não bộ chính là máu đưa lên đầu. Mỗi ngày ráng bước đi khoảng 10,000 buớc chân, bằng cách này hay cách khác để máu từ tim đi lên đầu. Các nghiên cứu khoa học cho thấy các cụ già trên 65 tuổi chịu khó tập thể dục ít nhất ba lần một tuần tránh được một phần ba rủi ro vướng bệnh Alzheimer . Bạn có thể làm một trong những hoạt động sau đây tùy theo sở thích của mình: Đi bộ, Làm Vườn, hay Khiêu vũ.


2- Ăn thục đơn có nhiều rau và hoa quả như người Hy Lạp: Rau tươi, trái cây tươi là thức ăn chính cho bộ óc. Trong hoa quả và rau có chứa chất “flovonoids” giúp tăng cường sức mạnh cho hệ thống ngăn ngừa độc tố. Trong một cuộc nghiên cứu nhóm đàn ông đàn bà thích ăn rau quả tươi, uống trà, cà phê, hay rượu nho, có nhiều chất flovonoids . Họ thường có não bộ hoạt động tốt hơn người không dùng rau quả tươi. Và sự suy sụp của não bộ tránh được tới 10 năm. Ngoài ra, nhiều cuộc nghiên cứu khác cho thấy mỗi tuần uống vài lần nước ép từ rau quả, sẽ giúp ngừa được 76% bệnh lú lẫn, hay mỗi ngày uống khoảng 900 mg thuốc bổ để thay thế rau, sẽ giúp tăng sự bén nhậy của trí óc, và giúp trẻ thêm được khoảng 3.5 tuổi.


3- Hay ăn thực đơn của dân Địa Trung Hải: ăn uống hàng ngày giống thực đơn của người Ý và người Hy Lạp, gồm có rau tươi, hạt đậu (grain), dầu olive, cá, và các loại hạt (nuts) sẽ giúp áp huyết giữ ở mức tốt.

Ăn theo kiểu dân Điạ Trung Hải sẽ giúp đầu óc minh mẫn sáng suốt tránh được bệnh Alzheimer khoảng 48%.

Cương quyết từ bỏ những thói hư, tật xấu như hút thuốc lá, và nghiện rượu. Thuốc lá chứa độc tố rất hại cho não bộ, vì thế người hút thuốc lá có nhiều rủi ro bị Alzheimer hơn người không hút thuốc đến 80%.


4- Đừng uống rượu mạnh quá độ. Đa số những người nghiện rượu đều vướng vào bệnh Alzheimer. Đàn bà chỉ nên uống rượu tối đa mỗi ngày một ly thôi. Đàn ông đuợc uống tới hai ly. Uống một chút rượu có lợi cho việc gìn giữ tế bào chất xám. Nhưng uống nhiều quá lại gây nguy hại cho đầu óc, 25% người bị bệnh mất trí nhớ dính líu đến nghiện rượu.


5- Ráng duy trì huyết áp ổn định ở mức thấp: Huyết áp cao có thể làm cho mạch máu trên đầu bị hở hay đứt. Chính vì vậy, các chuyên gia y tế nói rằng huyết áp cao là nguyên nhân của 50% trường hợp gây ra lú lẫn, hư trí nhớ. Chúng ta hãy ráng duy trì huyết áp ở mức thấp – lý tưởng là 115/75 - bằng cách ăn uống lành mạnh, tập thể dục hàng ngày, giữ trọng lượng thân thể thấp, đừng để lên cân, béo mập. Nên theo dõi mức đường trong máu. Bệnh tiểu đường, hay thậm chí sắp sửa bị tiểu đường cũng là dấu hiệu báo trước có thể bị hở mạch máu đầu, gây ra bệnh lú lẫn. Bệnh tiểu đường dễ làm các mạch máu nhỏ bị hở, và chảy máu trong não.


6- Tránh đừng để bụng phệ: Vòng bụng ở tuổi trung niên to báo hiệu trước có thể bị vướng bệnh lú lẫn khi về già. Cuộc nghiên cứu theo dõi 6,000 người đưa ra kết quả cho thấy cái bụng phệ rất hại cho động mạch chính dẫn máu về tim, và máu lên đầu. Vì thế cho nên chúng ta nên cố gắng duy trì vòng bụng dưới 35 inches cho các bà, và dưới 40 inches cho các ông.

Chỉ có một bộ phận nên gìn giữ cho to lớn. Đó chính là não bộ của bạn.

Chỉ có điều, vị đại biểu Đảng Cộng Hòa không thể ngờ rằng sự phản đối từ phía người dùng và các doanh nghiệp công nghệ nhằm vào SOPA lại rộng khắp và dữ dội đến vậy.
Lấy thí dụ, ngày 18/1 vừa qua, một loạt những website nổi tiếng, đông người truy cập nhất Internet đã quyết định hành động để phản đối SOPA. Trang web tiếng Anh của Wikipedia “đen kịt”, trong khi Google quẳng một hộp đen to tướng đè lên logo của mình trên trang chủ, với một đường link dẫn tới trang web nơi người dùng có thể ký tên vào cuộc vận động “Yêu cầu Quốc hội không giám sát mạng Web”. Trang chủ của Amazon cũng có nguyên một góc dành riêng cho việc phản đối SOPA.

Không chỉ nóng hừng hực trên mạng, làn sóng chống đối còn diễn ra cả ở thế giới thực. Ước tính có tới hàng nghìn người đã tuần hành ở New York, San Francisco và Seattle để biểu tình chống lại dự luật mà họ cho rằng sẽ “Bóp chết mạng Internet”.

Vậy thực chất, SOPA và dự luật họ hàng của nó là Protect IP Act (PIPA) có ảnh hưởng thế nào đến bạn, người dùng cuối? Dưới đây là tổng hợp những hỏi đáp thường gặp nhất liên quan đến vấn đề này :

Đâu là căn nguyên của hai dự luật SOPA và PIPA?

Chỉ có hai từ: web “đểu”. Đó là thuật ngữ mượn từ Hollywood để chỉ những website có máy chủ đặt ở các quốc gia “thân thiện” hơn với tình trạng vi phạm bản quyền so với Mỹ.

Trong lá thư gửi cho The New York Times, Phòng Thương mại Mỹ cho rằng, “Web đểu đã đánh cắp những sản phẩm sáng tạo của người Mỹ và thu hút tới hơn 53 tỷ lượt truy cập mỗi năm, đe dọa hơn 19 triệu lao động Mỹ”. Mỹ đã lập riêng một danh sách những website bị cho là “web đểu”.

Ai phản đối SOPA?

Đại bộ phận ngành công nghiệp Internet và đa số người dùng Internet đều không tìm thấy tiếng nói chung với dự luật này.

Ngày 15/11 vừa qua, Google, Facebook, Twitter, Zynga, eBay, Mozilla, Yahoo, LinkedIn đã viết một lá thư gửi lên các thành viên chủ chốt của Thượng viện và Hạ viện Mỹ, tuyên bố SOPA là “một mối đe dọa nghiêm trọng đến khả năng sáng tạo cũng như tạo ra việc làm của ngành công nghiệp, cũng như tới an ninh mạng quốc gia”. Theo một số tờ báo, Yahoo thậm chí đã rút khỏi Phòng Thương Mại Mỹ sau khi tổ chức này ủng hộ SOPA quá nhiệt tình.Tuần trước, châu Âu cũng nhấn mạnh cần phải bảo vệ “tính nguyên vẹn của mạng lưới Internet toàn cầu và quyền tự do kết nối”. Thượng Nghị sĩ Nancy Pelosi, Chủ tịch Hạ viện, viết trên Twitter rằng nước Mỹ cần “tìm ra một giải pháp hợp lý hơn SOPA”. Nhiều Thượng nghị sĩ khác, của cả hai đảng, đều tin rằng SOPA sẽ kích động “một làn sóng bùng nổ các vụ kiện và tranh chấp bóp chết sự sáng tạo”. Các chuyên gia luật cũng tỏ ra quan ngại. Thậm chí dư luận đã sáng tác cả một ca khúc để phản đối SOPA.

Nội dung của SOPA cụ thể ra sao?

Nó cho phép các Tổng chưởng lý Mỹ ra phán quyết chống lại những website bên ngoài nước Mỹ, theo đó, các ISP sẽ phải phục tùng và làm cho mục tiêu “gần như biến mất” về mặt kỹ thuật. Nói cách khác, đó chính là án tử hình trên mạng Internet.
Cụ thể hơn, mục 102 của SOPA viết rằng, sau khi nhận được lệnh gỡ bỏ, một ISP cần phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật để ngăn không cho các thuê bao bên trong nước Mỹ truy cập được vào những website ngoại quốc phạm Lệnh phải được thi chậm nhất trong vòng 5 ngày kể từ khi nhận được trát của tòa.

SOPA khác gì so với dự luật PIPA?


PIPA chỉ nhắm đến các nhà cung cấp DNS, các công ty tài chính và các mạng quảng cáo chứ không phải những công ty cung cấp kết nối Internet.
Yếu tố bảo mật liên quan gì đến SOPA?

Phòng thí nghiệm Quốc gia Sandia, trực thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, lo ngại rằng SOPA sẽ không có hiệu quả mà còn tác động tiêu cực đển an ninh mạng Mỹ nói riêng và an ninh mạng toàn cầu nói chung, cũng như tới chức năng hoạt động của Internet.

Giới nghiên cứu thì cho rằng, SOPA có thể xung đột với Quy định Bảo mật cập nhật DNSSEC dành cho DNS của Mỹ, nhiều website vô tội sẽ bị kéo vào vòng lao lý và tổn thất nặng nề trong khi sổ đen web đểu vẫn có thể bị qua mặt khi người dùng gõ địa chỉ website bằng IP số.

Ngoài chặn truy cập, SOPA còn yêu cầu các ISP làm gì?
Một phần ít được chú ý trong dự luật đã vượt ra khỏi phạm vi của PIPA và yêu cầu các ISP phải theo dõi truy cập của người dùng, chặn những website bị tình nghi là vi phạm bản quyền.
Vậy tự do ngôn luận liên đới gì với SOPA?

New York Times gọi dự luật này là “Vạn lý trường thành của nước Mỹ”. Một website sẽ bị chặn truy cập nếu như nó “quảng bá cho những hành vi có thể vi phạm bản quyền”, và nhắm trực diện đến nước Mỹ.

Theo định nghĩa, một website bị lọt vào sổ đen khi:

A: Cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ “sao chép” cho khách hàng sống tại Mỹ.

B: Có bằng chứng cho thấy Site đó có ý định cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ sao chép, hay vận chuyển hàng hóa/dịch vụ sao chép tới khách hàng Mỹ.

C: Không có biện pháp hợp lý để ngăn chặn hàng hóa/dịch vụ sao chép lọt vào Mỹ.

D: Giá thành sản phẩm hoặc dịch vụ được niêm yết bằng USD.

Một số ý kiến cho rằng, định nghĩa này có thể đưa cả YouTube, Wikipedia hay WikiLeaks vào sổ đen hết. Nhất là WikiLeaks, một website đã đăng tải nhiều tài liệu nội bộ của Chính phủ Mỹ cũng như của doanh nghiệp Mỹ.

Ai ủng hộ SOPA?


Ba tổ chức ủng hộ SOPA tích cực nhất là MPAA (Hiệp hội Điện ảnh Mỹ), Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Mỹ (RIAA) và Phòng Thương Mại Mỹ. CNET cho biết Hollywood đã chi số tiền nhiều gấp 10 lần Thung lũng Silicone để vận động hành lang cho dự luật này trong 2 năm qua.
Ngoài ra, hơn 400 doanh nghiệp và tổ chức cũng gửi đi một lá thư ủng hộ SOPA.

Còn tại Quốc hội Mỹ?

Sự ủng hộ mà PIPA nhận được là rộng rãi một cách khó tin, còn SOPA ít hơn một chút. Một phân tích của RIAA cho hay trong số 1900 dự luật được giới thiệu với Thượng viện, chỉ có khoảng 18% dự luật nhận được tỉ lệ tán thành cao như PIPA.

Liệu SOPA có chặn TOR?

Có thể. SOPA nhắm đến bất cứ ai “biết, sẵn lòng cung cấp hoặc ngỏ ý cung cấp một sản phẩm hoặc dịch vụ được thiết kế hay bán ra bởi những thể chế “xâm phạm”.

Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Đối với PIPA, Ủy ban Tòa án của Thượng viện đã phê chuẩn dự luật này và PIPA đang chờ bỏ phiếu rộng rãi tại Thượng viện vào ngày 24/1 tới đây. Trong cuộc tranh luận kéo dài hai ngày ở Ủy ban này hồi giữa tháng 12, người ta thấy rõ rằng phe ủng hộ SOPA chiếm đa số trong Ủy ban. Theo dự đoán, những người này sẽ tiếp tục ủng hộ SOPA khi Quốc hội được bầu lại trong năm 2012.

Trọng Cầm

Vào ngày hôm qua, tác giả của dự luật SOPA, ông Lammar Smith đã chính thức đệ đơn xin rút lại việc xem xét dự luật này tại Hạ Viện. Dân biểu đến từ Texas này thừa nhận rằng ông đã nhận được rất nhiều ý kiến về việc bác bỏ đạo luật này. Và thừa nhận rằng SOPA không thật sự ngăn chặn nạn vi phạm bản quyền.

Bên cạnh việc rút lui của Lammar Smith, Thượng Viện Mỹ mới đây cũng công bố việc tạm hoãn cả dự luật PIPA. Đây là một thông tin khá bất ngờ vì mọi người đều biết đến tận 24/01 Thượng Viện mới nhóm họp để biểu quyết cho PIPA.


Người đứng đầu Thượng Viện Mỹ, Thượng Nghị Sĩ Harry Reid đã lên tiếng công bố việc Thượng Viện chính thức không đưa ra xem xét dự luật PIPA tại Thượng Viện. Ông cũng cho biết thêm rằng việc vi phạm bản quyền là một vấn đề rất nghiêm trọng và nó ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế Mỹ. Mặc dù vậy, dự luật PIPA vẫn còn nhiều bất cập và nó khó có thể ngăn chặn vấn nạn trên một cách hiệu quả. Như vậy sau nhiều ngày đấu tranh chiến thắng đã thuộc về cộng đồng người dùng intenet trên thế giới.

Mọi việc vẫn chưa thật sự kết thúc. Cả hai dự luật SOPA và PIPA chắc chắn sẽ không còn được nhắc đến trong năm 2012, nhưng những đạo luật tương tự hoàn toàn có thể xuất hiện trong những năm tới.

Thế nhưng có thể thấy được những điểm sáng rất tích cực thông qua cuộc đấu tranh chống lại SOPA và PIPA. Tiếng nói của hàng trăm triệu người dùng trên thế giới đã mang lại được một kết quả như mong đợi.

Theo MaskOnline/Marshable

Có những điều tưởng chừng rất đơn giản, dễ bị bỏ qua
nhưng lại có tác dụng rất tốt cho sức khỏe.

Kết quả một số công trình nghiên cứu cho thấy, nếu trước khi đi ngủ uống một cốc nước, có thể giúp phòng ngừa một phần nào chứng tai biến mạch máu não.
Trong thực tế, những tai biến mạch máu não thường xảy ra vào sáng sớm. Sau một đêm dài cơ thể không được cung cấp nước, máu trở nên đặc hơn, và đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai biến mạch máu não.

Trong một ngày máu có lúc đặc lúc loãng, đồng thời có một quy luật nhất định, buổi sáng từ 4 - 8 giờ là lúc máu đông đặc nhất, sau đó dần dần loãng ra, đến khoảng 12 giờ đêm là thời điểm loãng nhất rồi dần dần đặc lại, và đến buổi sáng hôm sau lại lên đến đỉnh cao.

Chính vì vậy, mỗi chúng ta, nhất là những người lớn tuổi, buổi tối trước khi đi ngủ nên uống khoảng 200ml nước (khoảng 1 cốc), thì sáng ngủ dậy, không những máu không bị đặc, mà còn loãng ra. Các chuyên gia y học cũng khuyên rằng, buổi tối trước khi đi ngủ uống nước khiến cho máu loãng ra, có lợi cho sự tuần hoàn của mạch máu, giúp phòng chống tai biến mạch máu não.

Tất nhiên có nhiều nguyên nhân dẫn đến tai biến mạch máu não, sự đông đặc của máu tăng lên chỉ là một trong những nguyên nhân gây bệnh, nhưng ít nhiều có thể khẳng định, tạo cho mình thói quen uống nước trước khi đi ngủ có tác dụng nhất định đối với việc phòng chống tai biến mạch máu não.

Tới Thổ Nhĩ Kỳ, bạn sẽ bắt gặp hàng tốp 4 - 5 người quây quần đối ẩm trên phố. Nhưng vì sao quý ông nước này hiếm khi say mèm trên bàn rượu?

Nếu đặt chân tới đất nước Thổ Nhĩ Kỳ, bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên trước sở thích uống rượu của người dân nơi đây.

Truyền thống ấy đã được duy trì suốt nhiều thế kỷ qua. Trên những con phố lớn hay trong các ngõ hẻm xinh xắn của Anatolia luôn quyện nồng mùi vị của thịt nướng và hương thơm đậm đà của rượu. Hương vị kỳ lạ mà say đắm lòng người ấy cứ mãi lan tỏa trong không gian, làm ngất ngây du khách.

Trong lịch sử ngành rượu trên thế giới, vào khoảng thời gian 3.000 tới 4.000 năm trước CN, tại cao nguyên Anatolia của Thổ Nhĩ Kỳ đã xuất hiện kỹ thuật nấu rượu. Đây là nơi cổ xưa nhất trên thế giới sáng tạo ra chất men say kỳ diệu này.

Rượu, với người dân Thổ Nhĩ Kỳ, là một thức uống không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật. Nơi đây nổi tiếng bởi sự phong phú của các loại rượu ngon. Thậm chí theo một số thông tin, có tới 15% trong số học sinh tiểu học và 50% trong số học sinh trung học từng một lần thưởng thức chất men say này.

Khi tới Thổ Nhĩ Kỳ, bạn sẽ bắt gặp cảnh tượng quen thuộc hàng tốp 4 - 5 người quây quần đối ẩm trên các dãy phố. Họ vui vẻ trò chuyện, lai rai thưởng thức những chén rượu đượm đà, nhưng hiếm khi thấy người Thổ Nhĩ Kỳ say mèm trên bàn rượu.

Về sau, truyền thông thế giới mới phát hiện ra tuyệt chiêu trong nghệ thuật uống rượu của người dân nước này. Trước khi vào bàn tiệc khoảng nửa tiếng, họ thường uống trọn một thìa dầu ô liu. Cách uống từ tốn, chậm rãi, từng ngụm từng ngụm nhỏ.

Người Thổ Nhĩ Kỳ đã rất tinh tường khi nhận ra trong thứ dầu đặc biệt này có lượng lớn axit linoleic, giúp bảo vệ dạ dày và cung cấp chất dinh dưỡng giải độc tố rượu trong gan. Axit linoleic trong dầu ô liu còn có tác dụng ngăn ngừa hiện tượng miệng khô, kiệt sức, đau đầu chóng mặt sau khi uống rượu.

Cũng như rượu, dầu ô liu thường xuyên xuất hiện trong các bữa cơm của người dân, đặc biệt là những gia đình sinh sống tại các miền quê dân dã của Thổ Nhĩ Kỳ. Với công dụng đặc biệt ấy, từ nhiều đời nay, dầu ô liu vẫn được xem là “thần dược” giúp các quý ông giữ tinh thần tỉnh táo và bảo vệ sức khỏe trong những buổi nhậu.

Trong sâu thẳm tâm thức người Việt, hình ảnh mái đình cây đa luôn ở vào cung bậc nhạy cảm nhất và có sức gợi nhớ mãnh liệt. Bất cứ người Việt nào cũng có, và cần có, một vùng quê để thương để nhớ. Thật bất hạnh cho ai đó không có được một “vùng thương nhớ” ấy trong hoài niệm tuổi thơ. Mà đã là hoài niệm, thì cho dù nơi ấy có cơ cực tủi nhục đến đâu, có xơ xác lam lũ thế nào, có để lại những dấu ấn buồn đau đến mấy, thì vẫn có sức gọi dậy những vang bóng một thời đầy ắp những kỷ niệm mông lung, ấm áp.

Về làng, ta về làng, hai tiếng ấy giục giã đến nao lòng những người vì cuộc mưu sinh, vì một sự nghiệp phải xa quê. "Ai về làng cũ hôm nay, Thư này đưa hộ cho thày mẹ tôi. Con đi mười mấy năm trời, Một thân bé bỏng, nửa đời gió sương... Con đi năm ấy tháng tư, Lúa chiêm xấp xỉ giỗ từ tháng ba. Con đi quạnh cửa quạnh nhà, Cha già đập lúa, mẹ già giũ rơm. Cha dậm gạo, mẹ vần cơm, Có con, con vắng, ai làm thay cho" (Nguyễn Bính).
Mà đã về làng thì làm sao có thể không nhớ, không thăm cái đình. "Trúc xinh trúc mọc bên đình, em xinh..." đấy là cái hồn cốt của làng đã thăng hoa trong cảm thức thẩm mỹ dân tộc với những hình tượng độc đáo xao động lòng người, chứ cái đình thường giữ một vị trí trang trọng trong ý thức dân làng. "Cái đình là trung tâm của làng. Làng nào cũng có đền thờ ông thần hoàng. Đình được cất cao ráo khang trang, thế tất theo phong thủy, nơi phong quang nhất làng", Tô Hoài luận về "cái đình làng" trong Chuyện cũ Hà Nội như vậy. Hãy nghe người kể chuyện cũ rất có duyên ấy nói về cái đình làng: "Ở đình... có ngai thờ ông thần hoàng thiêng liêng, uy nghi. Ông thần trông coi làng sáng soi trên đầu mọi người. Thần hoàng đã xuất hiện từ nghìn xưa, mọi triều đại thay đổi, nhưng vua đời nào cũng phong sắc cho thần hoàng làng. Các vị thượng đẳng phúc thần được tế lễ thờ phụng là nhân vật tiền sử như Thánh Gióng, có khi là những anh hùng có thật. Lý Thường Kiệt, đức thánh Trần, Phạm Ngũ Lão, bà Ỷ Lan. Có khi là người vô danh chết vào giờ linh được hiển thánh...".

Trong Việt Nam văn hóa sử cương xuất bản năm 1938, học giả Đào Duy Anh chỉ rõ: "Đối với dân làng, thần Thành hoàng là biểu hiện của lịch sử, phong tục, đạo đức, pháp lệ cùng hy vọng chung của cả làng, lại cũng là một thứ quyền uy siêu việt, một mối liên lạc vô hình, khiến cho hương thôn thành một đoàn thể có hệ thống và tổ chức chặt chịa". Chỉ riêng tục "hèm" ở khá nhiều làng quê cũng cho thấy nét độc đáo của tín ngưỡng dân gian có một sức bền vững kỳ lạ, càng thần bí, kỳ quặc bao nhiêu càng bảo lưu được những nét dáng nguyên sơ trong việc thờ thành hoàng.


Cụ Đào miêu tả hiện tượng ấy như sau: "Trong lễ vào đám hay vào hội của ít nhiều làng, có một nghi tiết đặc biệt gọi là hèm, người ta thường bày một trò để nhắc lại tình sự nghiệp hoặc sinh bình của vị thần làng thờ. Ví dụ khi vào đám lễ thần ăn trộm thì ban đêm con trai con gái trong làng đốt đuốc đi xung quanh đình giả tìm kẻ trộm, trong khi ấy người thủ từ lấy tượng thần đưa qua lỗ ngạch, có ông tiên chỉ đứng chực sẵn ở phía ngoài nắm lấy cổ tượng thần đấm ba đấm rồi bỏ lên kiệu rước lại vào đình". "Hèm" nhằm trình diễn một biểu tượng đặc trưng về cuộc đời, một nét tính cách đặc biệt của vị thành hoàng làng, vị thần bảo trợ cho cộng đồng làng, khẳng định tính riêng biệt độc đáo của cộng đồng ấy. Ẩn chìm trong màn sương hư ảo của tín ngưỡng mang tính huyền bí là bóng dáng của sức cố kết cộng đồng trong tâm lý làng xã được thăng hoa, bụi thời gian dần dà phong kín cái cốt lõi hiện thực của cuộc sống làng quê.

Trong dòng chảy thời gian ấy, với bao biến thiên của lịch sử và những đảo lộn xã hội, cái làng quê đã bị xáo động dữ dội, những lễ tục ấy rồi cũng đã nhạt nhòa, may lắm chỉ còn được gợi lại trong hồi ức của một lớp người nay đã ngày càng hiếm. Tuy nhiên, dù có chìm vào quên lãng, rồi đây lớp người "cổ lai hy" hôm nay không còn nữa, thì hồi ức ấy vẫn còn đọng lại trong nền văn hóa làng vốn là nguồn sinh khí nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc. "Cái đình làng", dù có "trúc xinh mọc bên đình" hay không, thì "mỗi cái cây ở thôn xóm cũng như con người đều mang sự tích cuộc đời và cái hồn cốt của nó" (Tô Hoài) cho nên nói chuyện về cái đình, thật ra là để nói về chuyện nền "văn hóa làng" ấy.

"Ngày qua ngày lại qua ngày. Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng. Bảo rằng cách trở đò giang. Không sang là chẳng đường sang đã đành. Nhưng đây cách một đầu đình. Có xa xôi mấy cho tình xa xôi"! Có người cho rằng, cái quy luật tất yếu và phũ phàng của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa "ngày qua ngày lại qua ngày" dường như đã vùi dập không thương tiếc nền văn hóa làng ấy. Cho dù có muốn cưỡng lại cũng chỉ là những khát khao vô vọng: "Van em, em hãy giữ nguyên quê mùa, Như hôm em đi lễ chùa, Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh".

Giờ đây không chỉ là "Hôm qua em đi tỉnh về, Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều" mà là văn minh đô thị, đúng hơn, những cặn bã của nền văn minh đó đang tràn về đầu độc các chàng trai cô gái làng cho dù họ biết "thày u mình với chúng mình chân quê" (Nguyễn Bính). Lối sống "chân quê" đó đã phần nào bớt đi sự tăm tối bùn lầy nước đọng với lũy tre làng khép kín bịt che tầm mắt, chặn hết lối ra với cơ may tìm được lối thoát và sự thăng tiến xã hội. Nhưng rồi cái thứ cặn bã văn minh đô thị nói trên lại đầu độc làng quê ta theo một kiểu khác không kém phần thảm thương để rồi, một nhà thơ thảng thốt kêu lên: "Những nền tảng của văn hóa truyền thống ở các làng quê đã biến dạng và bị phá vỡ. Cái quan hệ hàng xóm láng giềng có được trong truyền thống tốt đẹp lâu đời của văn hóa làng Việt Nam mỗi ngày một mất đi những vẻ đẹp và tính nhân văn của nó. Làng quê Việt Nam bây giờ "ông chẳng ra ông thằng chẳng ra thằng". Phố cũng không phải phố mà làng cũng không phải là làng" (Nguyễn Quang Thiều).

Một câu hỏi đặt ra: liệu có nhất thiết buộc phải đánh đổi một nông thôn xanh tươi và hài hòa với thiên nhiên, nơi ấp ủ nền văn hóa truyền thống dân tộc để đổi lấy một nông thôn tàn tạ, nham nhở, phố không ra phố, làng chẳng ra làng không? Câu hỏi đó như một điệp khúc buồn day dứt, cứ trở đi trở lại mãi khi bàn về vấn nạn nông thôn, đặc biệt khi nói về nền văn hóa làng.
Những tổn thương nặng nề trong chiến tranh, nhất là những vết thương trong cải cách ruộng đất, chỉnh đốn tổ chức ở miền Bắc cuối những năm 50 thế kỷ XX chưa kịp kín miệng, lên da non, thì những sai lầm của chủ nghĩa giáo điều duy ý chí trong việc áp đặt mô hình kế hoạch hóa tập trung bao cấp, cùng với việc hối hả thúc đẩy quá trình tập thể hóa nông nghiệp với hợp tác xã bậc thấp rồi hợp tác xã bậc cao, tiếp tục làm cho nó lở loét thêm, thúc đẩy sự biến dạng và tàn tạ của nền văn hóa làng. Và rồi, với tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa chưa có một định hướng hợp lý đã đẩy nhanh thêm quá trình tan rã và biến dạng của nền văn hóa làng đó. Không khéo lần công phá dữ dội của làn sóng đô thị hóa và công nghiệp hóa kỳ này, nếu không có một chuyển đổi về nhận thức và đường lối, sẽ là đòn trí mạng làm sụp đổ hẳn nền văn hóa làng. Mà cần nhớ rằng, làm sụp đổ nền văn hóa làng, tức là nhổ bật cái gốc của văn hóa Việt Nam với cấu trúc chặt chẽ của ba nhân tố: văn hóa nhà, văn hóa làng và văn hóa nước, cái làm nên bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Để cảm nhận được đầy đủ điều ấy, phải ngược dòng lịch sử mà hiểu ra rằng trong cái thế kẹt của vị thế địa chính trị "trứng nằm dưới đá" Việt Nam muốn tồn tại và phát triển phải rèn cho mình bản lĩnh có cứng mới đứng được đầu gió, dám tự khẳng định mình, sớm rèn luyện bản lĩnh "dám là mình". Không có phẩm chất đó thì dân tộc này đã không thể tồn tại chứ chưa nói đến phát triển. Biết bao lần ngoại bang đã muốn biến nước ta thành quận huyện của chúng, thậm chí chỉ là một xứ thuộc mẫu quốc ở tít tắp bên kia đại dương, xóa tên Việt Nam trên bản đồ thế giới. Để thực hiện mục tiêu đó, trước hết phải tiêu diệt ý chí đề kháng được hun đúc trong nền văn hóa vốn là nguồn sức mạnh bất tận của dân tộc Việt Nam. Ngoại bang không sao đồng hóa được dân tộc này vì chúng có thể chiếm giữ được nước (thủ đô, huyết mạch giao thông) song không sao chiếm được làng, không làm băng hoại được nền văn hóa làng. Còn làng thì còn nước, sự gắn kết làng - nước là sức sống bất tận của dân tộc ta. Cốt lõi của sức sống đó là gì, chất xi măng gắn kết mọi con người trong cộng đồng dân tộc này là gì, nếu không phải là văn hóa - sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ lịch sử của dân tộc, nó làm nên sức sống mãnh liệt, giúp cộng đồng dân tộc Việt Nam vượt qua biết bao sóng gió và thác ghềnh tưởng chừng không thể vượt qua được để không ngừng phát triển và lớn mạnh.

Ấy thế mà thật oái oăm, những cơn binh lửa tàn phá thành tựu của nền văn hóa dân tộc "...Lửa đốt sạch, than ôi vận nước, sách vở đi đời. Muốn tìm sự tích sau cơn khói lạnh tro tàn, thật rất khổ tâm về nỗi nét sai, chữ sót..." mà sử gia Ngô Sĩ Liên từng xót xa. Nhưng nếu nghiêm khắc phân tích kỹ, chiến tranh chỉ có thể thiêu hủy những thành tựu văn hóa vật thể, khi cơn binh lửa qua đi vẫn có thể trùng tu, xây dựng lại, còn những hủy hoại đã diễn ra từ sau những năm 50 thế kỷ XX trở lại đây như đã trình bày, thì không chỉ những di sản văn hóa vật thể mà cùng với chúng, những di sản văn hóa phi vật thể, đời sống tâm linh, nơi sâu thẳm của tâm hồn con người, có ý nghĩa khơi động, dẫn dắt ý nghĩ và hành động hướng thiện của con người đã bị xúc phạm dữ dội.

Trùng tu, đúng, phải trùng tu ngôi đình. Nhưng trước hết có lẽ phải "trùng tu" cái đầu còn hời hợt trong suy nghĩ về di sản của ông cha để lại.
Hãy nhìn vào ngôi đình làng, ngôi chùa làng, trừ một số ít được giữ gìn hoặc đang được trùng tu, còn lại thì đang tàn tạ, tiêu điều! Bằng nhận thức ấy mới thấy cần phải trả lại cho chúng cái chức năng văn hóa trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Liệu có thể đánh thức cảm quan thẩm mỹ "Qua đình ngả nón trông đình. Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu" và biết xao động với hình ảnh "Sư già quét lá sau chùa, Để thiêu xác lá trước giờ lên chuông". Hoài cổ ư? Có thể.