Thất nghiệp tại Việt Nam gia tăng, nhiều người còn việc vẫn không có lương
Sunday, December 21, 2008

Hai người thất nghiệp ngồi với cưa tay chờ đợi xem có ai gọi đi làm hay không tại trung tâm thủ đô Hà Nội.
SÀI GÒN 21-12 (TH).- Tình trạng thất nghiệp tại Việt Nam ngày một nặng thêm khi các hãng xưởng sản xuất hàng xuất cảng đua nhau đóng cửa hoặc giảm bớt nhân viên vì đơn đặt hàng tìm không ra.
Ngay những người còn việc làm, nhiều xí nghiệp không trả lương cho công nhân gây nên thảm cảnh xã hội buộc họ phải lên tiếng kêu cứu.
“Ngày 20-12/2008, công ty cổ phần Dân Sinh (P.Phú Mỹ, thị xã Thủ Dầu Một, chuyên sản xuất gỗ) lại ra thông báo tiếp tục nợ lương công nhân khiến nhiều công nhân phản đối. Theo công nhân, đây là lần hứa thứ ba của công ty.”
Báo Tuổi Trẻ Chủ Nhật cho hay như vậy và kể tiếp rằng “Trước thực trạng này, công nhân đã viết đơn cầu cứu các ngành chức năng tỉnh vì lo ngại doanh nghiệp không có khả năng chi trả. Công nhân Nguyễn Thanh Năm bị nợ bốn tháng lương với số tiền trên 10 triệu đồng, nói: 'Công ty không biết đời sống của công nhân đã rất khổ, giờ cứ hứa mãi nhưng không trả, công nhân không có tiền để trang trải cuộc sống'.
Theo tờ Tuổi Trẻ, công ty Dân Sinh có khoảng 400 công nhân nhưng đến nay công nhân đã bỏ việc quá phân nửa, hàng trăm công nhân nghỉ việc và đang làm việc vẫn tiếp tục bị nợ lương.
Ngày 19/12/08, theo tin tờ Người Lao Ðộng, Kim Jung Heon, phó tổng giám đốc công ty E-Land VN (vốn đầu tư Hàn Quốc 100%) loan báo chấm dứt hoạt động của phân xưởng số 9 khiến gần 100 người mất việc.
Ngày 16/12/08, công ty Sambu Vina (vốn Hàn Quốc, chuyên sản xuất ba lô, túi xách ở huyện Hóc Môn) loan báo cắt bớt 224 nhân công vì thiếu đơn đặt hàng. Chỉ từ đầu tháng 11 đến nay, 4 công ty khác nhau đặt tại Hóc Môn đã bớt người làm cho 800 công nhân mất việc.
Trong một bản tin khác, báo Người Lao Ðộng nói rằng thời gian gần đây khoảng 4,000 nhân công thuộc các tỉnh Bình Dương, Ðồng Nai đã mất việc, phần lớn tập trung vào các ngành may mặc, da giày và đồ gỗ.
Hồi tuần trước, báo SGGP nói nhiều xí nghiệp đặt ở miền Bắc Việt Nam đã cắt giảm nhân công nên hàng ngàn người đã mất việc.
“Ban quản lý các KCN và chế xuất TP Hà Nội cho biết, đã có nhiều DN thông báo cắt giảm lao động - nhiều nhất ở công ty Canon (KCN Thăng Long), với khoảng 2,000 lao động, Nissei Electric khoảng 300 lao động... KCN Nội Bài cũng đã có một số DN thông báo cắt giảm 30-50 lao động. Nhiều DN cho công nhân tạm ngưng hoặc nghỉ việc ăn lương 50%-70%,” báo SGGP ngày 17/12/08 viết. “Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại Hải Phòng, Hưng Yên và nhiều địa phương khác, nhất là những nơi tập trung đông DN FDI, DN chuyên sản xuất hàng xuất khẩu.”
Hồi tuần trước, báo điện tử VNExpress dựa vào thống kê của Sở Lao Ðộng thành phố Sài Gòn cho hay 14 xí nghiệp tại địa phương này đã đóng cửa làm cho hơn 4,000 người mất việc. Trong số đó, 10 công ty là vốn đầu tư ngoại quốc, còn lại là công ty trong nước.
Theo nguồn tin này, ngoài ra, “Nhiều doanh nghiệp có lượng người lao động rất lớn như công ty Silverstar (Ðài Loan) với hơn 1,000 công nhân, Vina Heang woon Industry của Hàn Quốc sa thải 680 công nhân.”
Theo sự ước lượng của viên chức Sở Lao Ðộng Sài Gòn, “hiện đã có hàng chục nghìn nhân công bị sa thải, đặc biệt là trong thời điểm cuối năm. Dự báo, năm 2009 sẽ đến với số người thất nghiệp rất lớn, nhu cầu việc làm sẽ trở nên cấp thiết và có cạnh tranh gay gắt trên thị trường lao động.”
Ngày 16/12/08, báo Người Lao Ðộng cho hay “không những các người bị thất nghiệp điêu đứng, mà ngay cả công nhân đang có việc cũng khốn đốn”.
Tờ báo kể lại lời cầu cứu của bà Nguyễn Thị Xuân, một công nhân tại khu công nghệ Linh Trung II, Sài Gòn, mong mỏi “có chính sách hỗ trợ để công nhân bớt khổ.”
NLÐ viết rằng, “Theo chị Xuân, nhiều doanh nghiệp trong khu chế xuất đã sa thải công nhân, một số khác phải chờ việc nên Tết này không biết lấy gì về quê ăn Tết. Trong khi tiền phòng trọ, tiền điện nước, gạo, thực phẩm... cứ tăng giá. Ðây cũng là tình cảnh của hàng ngàn công nhân ở các khu công nghệ tại Sài Gòn hiện nay.”
Báo Người Lao Ðộng kể một số trường hợp thê thảm như sau: “Chiều 12-12, theo cán bộ LÐLÐ huyện Hóc Môn-Sài Gòn đến thăm công nhân công ty TNHH AirCamp ở xã Thới Tam Thôn, chúng tôi thấu hiểu những khó khăn mà họ phải đối mặt. Nhận 500.000 đồng tiền tạm ứng chưa ‘ấm’ hơi tay, nhiều công nhân đã phải ngậm ngùi mang đi trả nợ tiền nhà. Nữ công nhân Võ Thị Vy cho biết phải đi xe từ Bến Lức, Long An lên Sài Gòn lúc sáng sớm để ‘canh’ việc trả lương của công ty. Ði năm lần, bảy lượt mới nhận được vài trăm ngàn đồng, đành phải khất nợ tiền nhà đến cuối tháng.
Với gần 500 công nhân công ty TNHH Aura Lingerie (quận Thủ Ðức-Sài Gòn), đợt lương ngày 10-12 là lần lãnh lương sau cùng. Lãnh một cục tiền lương, trợ cấp nhưng ai cũng lo lắng, buồn phiền. Cả tháng nay, họ phải chạy vạy tìm việc nhưng rất ít người có được việc làm mới. Tình cảnh công nhân công ty TNHH Ðại Sáng VN (huyện Hóc Môn-TPHCM) cũng bi đát không kém. Nữ công nhân Nguyễn Thị Lang cho biết: “Chúng tôi phải chầu chực chờ nhận lương 2 tháng nay rồi. Công ty cứ trả lương nhỏ giọt. Chiều 15-12, đúng hẹn nhận lương, chúng tôi gọi điện hỏi thăm nhưng người có trách nhiệm của công ty đều tắt máy.”
Bếp không đỏ lửa
Ðến dãy nhà trọ ở khu phố 2, phường Linh Xuân, quận Thủ Ðức-Sài Gòn sáng Chủ Nhật vừa qua, chúng tôi gặp nhiều công nhân ở nhà. Một số đi chợ, nấu ăn; một số ở nhà giặt giũ, ngủ bù, khác hẳn trước đây, ngày cuối tuần thường im ỉm vì công nhân tăng ca hoặc đi chơi. Dù đã hơn 9 giờ nhưng chị em Nguyễn Thị Hạnh (công ty Freetrend-KCX Linh Trung I) vẫn còn ngái ngủ. Trước sự thắc mắc của chúng tôi, Hạnh cười: “Dậy sớm không làm gì lại tốn tiền ăn sáng. Thôi ráng ngủ, trưa ăn luôn.”
Bếp núc lạnh tanh, Hằng, chị của Hạnh, nói: “Cả tháng nay, tụi em không nấu ăn; ngày ăn cơm công ty, buổi tối về nhà một gói mì là xong bữa. Bây giờ ra chợ, cái gì cũng đắt... Thứ gì cũng tăng vùn vụt nhưng cả tháng nay không tăng ca nên thu nhập rất thấp”. Hằng để lại chồng và con nhỏ ở Quảng Bình vào KCX Linh Trung I làm việc hơn 4 năm nay với thu nhập từ 1.3 triệu đồng đến 1,6 triệu đồng/tháng.
Trước đây, mỗi tháng, tằn tiện lắm, trừ tiền nhà, điện, nước, ăn uống, chị còn gửi về cho con được 300,000 đồng đến 400,000 đồng. Nhưng từ 3 tháng nay, Hằng chưa gửi về nhà được đồng nào. Nhắc đến Tết, chị rươm rướm nước mắt: “Chắc là không về, cố kiếm ít tiền gửi về cho hai bố con ăn Tết”.
Trong đợt giảm lao động vừa qua, chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Ngọc Thúy, công ty Filia-KCN Tây Bắc Củ Chi. Chị Thúy có bầu 4 tháng cũng đúng lúc hết hạn hợp đồng và công ty không ký tiếp. Nước mắt lưng tròng, chị kể: “Chồng tôi vừa đăng ký đi xuất khẩu lao động nên giờ chỉ đi học. Mấy tháng nay, tiền ăn ở, sinh hoạt của hai vợ chồng đều phụ thuộc vào đồng lương ít ỏi của tôi. Nay tôi mất việc luôn không biết lấy gì sống. Tôi bầu bì như vầy không thể xin việc được. Chắc phải về quê, sống nhờ hai bên nội, ngoại chứ biết làm sao”.
Trong căn phòng trọ trên đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7-Sài Gòn, chúng tôi gặp Nguyễn Thị Linh, công nhân công ty FAPV-KCX Tân Thuận. Linh cũng không giấu nỗi lo lắng: “Trước đây, lúc nào công ty cũng đăng bảng tuyển công nhân. Vậy mà nghe nói sắp tới, công ty phải cho 2,000 công nhân nghỉ việc vì không có đơn hàng. Nếu đúng như vậy thì chắc là bi đát lắm vì Tết sắp đến rồi...”
Chủ nhà trọ, tiệm tạp hóa... cũng kêu trời!
Chuyện doanh nghiệp khó khăn phải đóng cửa, tạm ngưng hoạt động hoặc thu hẹp sản xuất không chỉ gây khó cho công nhân. Nhiều tháng qua, những người làm dịch vụ “ăn theo công nhân” cũng phải khốn đốn. Bà Hai Tân, chủ tiệm tạp hóa ở cạnh KCN Tân Tạo, than thở: “Tôi bán ở đây gần chục năm rồi, chưa khi nào thấy công nhân khổ như vầy. Hồi trước, tụi nó mua đồ thiếu, tới kỳ lương thì trả đủ. Còn bây giờ, có đứa thiếu tới 3 tháng cũng không trả. Tôi vô tận nhà trọ đòi cũng không có. Vốn liếng không bao nhiêu, cứ bán thiếu kiểu này, chắc có ngày đứt vốn!”
Một viên chức cao cấp của Bộ Lao Ðộng dự báo số người thất nghiệp tại Việt Nam sẽ còn tăng lên nhiều hơn vào đầu năm tới khi ảnh hưởng từ cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu ảnh hưởng nhiều hơn đến Việt Nam, một nước có nền kinh tế hướng nhiều về xuất khẩu để tăng trưởng.