Cư An Tư Nguy

Cali Today News – Việt Nam trước viễn ảnh Donald Trump 2.0 hay Kamala Harris sẽ thế nào?Khi Tô Lâm sang Mỹ, một điểm nhỏ trong trang phục của ông ta cùng hầu hết các thành viên phái đoàn là những chiếc cà-vạt màu tím đã đeo khi gặp gỡ Tổng Thống Joe Biden.

Trong chính trị Hoa Kỳ, màu tím biểu tượng cho tính lưỡng đảng và sự trung dung. Có thể nhận thấy đó là ngầm ý của Tô Lâm và phía Việt Nam, mong muốn được hợp tác cùng cả hai bên Cộng Hòa hay Dân Chủ, bất kể ai sẽ đắc cử tổng thống Mỹ trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới đây.Tuy nhiên về phía Hoa Kỳ, việc Donald Trump hay bà Kamala Harris đắc cử tổng thống sẽ hoàn toàn khác biệt trong chính sách đối ngoại giữa Hoa Kỳ với Việt Nam và cả khối Châu Á-Thái Bình Dương nói chung.

Tháng 1 năm 2017, ngay sau khi Donald Trump nhậm chức, một trong những chính sách đầu tiên là Hoa Kỳ đơn phương rút khỏi thương ước Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà nội các cựu Tổng thống Barack Obama đã bỏ nhiều công sức thiết lập trong chiến lược chuyển trục tại Châu Á. Việc rút khỏi TPP hay huỷ bỏ nhiều hiệp ước quốc tế khác theo sau là một tiền lệ hiếm hoi trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ vì những hiệp ước và cam kết mang tính chiến lược lâu dài giữa Hoa Kỳ cùng thế giới, không phải là các cam kết mang tính giai đoạn của riêng cá nhân một đời tổng thống tiền nhiệm nào.Có thể nhắc lại TPP là thương ước bao gồm 12 quốc gia thành viên thuộc khối tư bản, ngoại trừ Việt Nam, quốc gia được xem là có lợi nhất trong nhóm này khi được gia nhập vào khối tự do mậu dịch cùng các quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Úc…

Việt Nam sẽ được miễn giảm thuế quan xuất cảng, có triển vọng nhận được các khoản đầu tư ngoại quốc to lớn khác sẽ đổ vào, tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho người dân Việt Nam.TPP gạt bỏ Trung Quốc khỏi thương ước này với ý định và chiến lược rõ ràng: cô lập và làm suy yếu sự cạnh tranh cùng ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực, đồng thời tạo ảnh hưởng và quyền lực cho Hoa Kỳ tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương thông qua mậu dịch.Việc TPP bị hủy bỏ là một thiệt hại cho các quốc gia thành viên nhóm này, nhất là Việt Nam và tạo cơ hội cho Trung Quốc tái lập quyền lực của mình qua thương ước Đối tác Kinh tế Toàn diện trong Khu vực (RCEP) về sau. Theo số liệu từ Ủy ban Thương Mại Quốc Tế Hoa Kỳ (ITC), GDP của các quốc gia thuộc TPP mất khoảng 18,600 tỉ đô la khi không còn Hoa Kỳ. Không có số liệu chính thức cho riêng từng quốc gia nhưng với Việt Nam, Mỹ là thị trường xuất cảng chủ yếu và quan trọng nhất, mức thiệt hại chắc chắn đã không nhỏ từ quyết định này của Donald Trump.Với chính sách chống lại toàn cầu hóa (anti-globalist) và đặt quyền lợi nước Mỹ lên trên hết (America first), nhiệm kỳ thứ nhì của Donald Trump 2.0 chắc chắn sẽ được tiếp tục với các chính sách mà ông ta từng theo đuổi và qua các tuyên bố trong các cuộc tranh cử hiện nay.

Donald Trump nhắm đến việc bảo hộ và thâm thủng mậu dịch, gia tăng thuế quan hàng nhập cảng, không riêng hàng hóa Trung Quốc mà cả từ Việt Nam cùng hầu hết các quốc gia khác. Donald Trump muốn thuyết phục người dân Mỹ là ông đặt quyền lợi nước Mỹ trên hết, dù các cuộc thương chiến dưới nhiệm kỳ của ông đã không mang lại các kết quả khả quan như mong đợi.Cuộc thương chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vào năm 2018 đã phải đình chiến vào tháng Một năm 2020 vì Trung Quốc trả đũa bằng cách tăng thuế quan nhập cảng từ Mỹ, tìm mua các nguồn hàng thay thế từ các quốc gia khác, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng Mỹ.Các kinh tế gia đã chỉ ra rằng, các cuộc thương chiến chỉ cản trở sự phát triển nền kinh tế quốc gia và gia tăng gánh nặng lên người dân của chính quốc gia đó vì không có bất cứ quốc gia nào có thể vận hành độc lập hay có thể hoàn toàn thủ lợi trong các cuộc thương chiến.Đặt cân bằng mậu dịch là quan trọng, Donald Trump dựa trên vấn đề kinh tế cho quan hệ đối ngoại. Đó là các thỏa thuận song phương với từng quốc gia riêng rẽ và được tin là có lợi nhất cho nước Mỹ, thay vì mối quan hệ đồng minh chiến lược bao gồm cả chính trị, quân sự và các bên cùng có lợi. Các yêu cầu đóng góp hay trả tiền của Donald Trump với các đồng minh lâu đời như khối NATO hay Nhật Bản, Nam Hàn… đã cho thấy điều này. Nội các Trump từng đưa Việt Nam vào danh sách quốc gia thao túng tiền tệ để làm áp lực giao thương và tăng thuế quan nhập cảng.Ngược lại, nếu Trung Quốc đồng ý các thỏa thuận thương mại, dù ở bề mặt, Trung Quốc vẫn có thể trở thành một đồng minh của Hoa Kỳ dưới thời Trump.

Về phía nhà cầm quyền Việt Nam, việc Donald Trump đắc cử sẽ giúp họ giảm đi các áp lực về chính trị xã hội, các yêu cầu nhân quyền và dân chủ đính kèm để được giao dịch thương mại với Hoa Kỳ.Còn nếu bà Kamala Harris đắc cử tổng thống, quan hệ đối ngoại với vùng Châu Á-Thái Bình Dương hoàn toàn khác biệt với Donald Trump 2.0 nêu trên.Bà Harris và ban tranh cử của bà chưa công bố chính thức về mối quan hệ đối ngoại tại Châu Á nhưng qua các chuyến công du và tuyên bố của bà khi đến Châu Á, và cả Việt Nam trong vai trò một phó tổng thống trước đây cùng các nền tảng chính sách chung, người ta có thể thấy được là bà sẽ tiếp tục chính sách các đời tổng thống Dân Chủ tiền nhiệm hoặc không quá khác biệt.Nếu vậy, bà Kamala Harris sẽ tái lập mối quan hệ đồng minh, cô lập và làm giảm quyền lực cùng ảnh hưởng của Trung Quốc tại Châu Á và trên thế giới, mở rộng mậu dịch với các quốc gia qua chủ trương toàn cầu hóa và các bên cùng có lợi, gia tăng quyền lực lẫn ảnh hưởng chiến lược của Hoa Kỳ thông qua các mối quan hệ đa phương.Việt Nam đã từng nhận được các giúp đỡ, viện trợ về y tế, giáo dục, khoa học kỹ thuật trong nhiệm kỳ Joe Biden, như đã từng nhận được lô viện trợ vaccine Covid quý giá trong đại dịch, điều mà Donald Trump từng cương quyết từ chối tham gia chương trình nhân đạo này.
Các trợ giúp này có nhiều khả năng sẽ được tiếp tục trong chiến lược sử dụng quyền lực mềm của Hoa Kỳ nói chung hay nhiệm kỳ bà Kamala Harris.Tuy nhiên, trái với Donald Trump 2.0 chỉ chú trọng việc đáp ứng các yêu cầu mậu dịch, Việt Nam có thể phải nhượng bộ một số yêu cầu từ phía Hoa Kỳ về mặt dân chủ và nhân quyền cùng các hoạt động xã hội dân sự khác nếu phía Dân Chủ tiếp tục cầm quyền. Việc trả tự do cho một đôi tù nhân lương tâm ngay trước chuyến đi của Tô Lâm không phải là sự ngẫu nhiên.Việt Nam không có bất cứ tác động nào đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2024 nhưng việc ai sẽ trở thành tổng thống thứ 47 của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ có một ảnh hưởng lớn lao không chỉ đến nước Mỹ mà cả với người dân Việt Nam lẫn cục diện thế giới nói chung.Vẫn chưa có câu trả lời chắc chắn liệu nước Mỹ sẽ là Donald Trump 2.0 hay Kamala Harris cho đến tháng 11 này. Nhưng với người dân Việt Nam thì nếu dùng lý trí thay cho cảm tính, ắt họ đã phải có câu trả lời và mong đợi ai sẽ trở thành tổng thống Mỹ tương lai.


Nhã Duy

Ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, vừa làm dậy sóng với bài viết: “Đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng – yêu cầu cấp bách của giai đoạn cách mạng mới” được báo chí của đảng đồng loạt đăng tải hôm Thứ Hai, 16 tháng Chín.

Mới tháng trước, ngay sau khi ngồi vào chiếc ghế tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN) mà ông Nguyễn Phú Trọng để lại, ông Tô Lâm đã yêu cầu “cải cách thể chế nhằm đưa đất nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh…” Bài mới của ông Tô Lâm được coi là một “tín hiệu” về cải cách chính trị mà Việt Nam sẽ thực hiện.

Đổi mới như cũ?


Tuy vậy, trong bài báo dài gần 2,800 chữ, ông Lâm không hề đề cập đến thay đổi thể chế như kỳ vọng mà chỉ đưa ra yêu cầu “đổi mới phương thức lãnh đạo” của đảng; thay đổi cách mà đảng CSVN cai trị đất nước sao cho phù hợp với “kỷ nguyên mới.”

Theo ông Tô Lâm, trong 94 năm qua, đảng CSVN không ngừng tìm tòi, phát triển, bổ sung, hoàn thiện phương thức lãnh đạo; yêu cầu “đổi mới’ mà ông đưa ra hôm nay chỉ tiếp nối truyền thống đó. Ông đặt ra “bốn nhiệm vụ trọng tâm”: “Thứ nhất, thống nhất nhận thức và thực hiện cho nghiêm phương thức lãnh đạo, cầm quyền của đảng, tuyệt đối không để xảy ra bao biện, làm thay hoặc buông lỏng sự lãnh đạo của đảng.” “Thứ hai, tập trung tinh gọn bộ máy, tổ chức các cơ quan của đảng, thực sự là hạt nhân trí tuệ, là ‘bộ tổng tham mưu,’ đội tiên phong lãnh đạo cơ quan nhà nước.” “Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ việc ban hành và quán triệt, thực hiện nghị quyết của đảng; xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, đảng viên thật sự là các ‘tế bào’ của đảng.” Và cuối cùng, “Thứ tư, tiếp tục đổi mới công tác kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các hoạt động của đảng.” Chỉ có nhiệm vụ thứ nhất là đáng chú ý; ba nhiệm vụ còn lại chỉ là râu ria trong nội bộ của đảng CSVN.

Chung quy, ông Tô Lâm tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối của đảng CSVN đối với đất nước và dân tộc Việt Nam, coi đó là điều hiển nhiên, không thể thay đổi. Ông chỉ yêu cầu “đổi mới” mối quan hệ và lề lối làm việc giữa đảng với nhà nước và các đoàn thể nhân dân, thực hiện nghiêm chỉnh cơ chế “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” (!) đã được ghi trong bản Hiến Pháp năm 2013. Quan trọng nhất, theo ông Tô Lâm là đảng lãnh đạo chứ không làm thay nhà nước; đảng “lãnh đạo” nhà nước và xã hội thông qua hệ thống chính trị, thông qua pháp luật được thể chế hóa từ chủ trương đường lối của đảng, qua sự tiên phong gương mẫu của cán bộ đảng viên (!). “Đảng cầm quyền lãnh đạo nhà nước; quyền lực của đảng cầm quyền là quyền lực về chính trị, đề ra chủ trương, đường lối, còn quyền lực nhà nước là quyền lực quản lý xã hội trên cơ sở pháp luật,” ông Tô Lâm viết.

Trong chương trình hội luận dài hơn hai tiếng đồng hồ của đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) vào sáng Thứ Ba, 17 Tháng Chín, các nhà phân tích thời sự trong nước và hải ngoại hết sức thất vọng khi thấy bài kêu gọi “đổi mới” của ông Tô Lâm chẳng có gì mới cả mà quay lại với những quan điểm từ thời ông V.I. Lênin (1922), Hồ Chí Minh, Lê Duẩn và những nghị quyết của đảng CSVN nhiều năm về trước. Bài báo của ông Tô Lâm đầy những khẩu hiệu mòn vẹt đã được nhai đi nhai lại nhiều lần trong các diễn văn của các nhà lãnh đạo đảng CSVN.

Đoạn tuyệt với di sản Nguyễn Phú Trọng?

Tại sao ông Tô Lâm yêu cầu “đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng CSVN” vào lúc này, khi ông vừa lên thay nhà lý luận giáo điều Nguyễn Phú Trọng? Tuy yêu cầu “đổi mới” đó không dẫn tới sự thay đổi thể chế, không thực hành dân chủ, như kỳ vọng của giới trí thức và những người quan tâm đến tương lai đất nước, nhưng liệu nó báo hiệu điều gì mới mẻ cho không khí chính trị ở Việt Nam?

Chúng tôi nghĩ rằng, bằng yêu cầu “tách” đảng khỏi nhà nước, tách quyền “lãnh đạo” của đảng CSVN với quyền “quản lý” của nhà nước, ông Tô Lâm muốn đoạn tuyệt với di sản về quản trị quốc gia của ông Nguyễn Phú Trọng và quay trở lại thời kỳ “kỹ trị” (technocracy) của ông Nguyễn Tấn Dũng. Thời ông Dũng làm thủ tướng chính phủ (2006-2011), và trước đó dưới thời các ông “thủ tướng người miền Nam” Phan Văn Khải (1997-2006), Võ Văn Kiệt (1991-1997), quyền lực của “phe chính phủ” có phần lấn át “phe đảng” của các ông Lê Khả Phiêu (1997-2001), Nông Đức Mạnh (2001-1011). Nhiệm kỳ tổng bí thư của ông Phiêu và ông Mạnh hết sức mờ nhạt, bảo thủ và nhiều tai tiếng cả về đối nội lẫn đối ngoại với Trung Quốc


Thời “kỹ trị” là lúc Việt Nam thoát ra khỏi tình thế bị cô lập, bắt đầu hội nhập với thế giới, phát triển kinh tế trong nước và thu hút được đầu tư nước ngoài. Tuy vẫn là một quốc gia độc tài đảng trị nhưng chính phủ Việt Nam khi ấy đã bắt đầu hướng tới nhà nước pháp quyền, tôn trọng pháp luật, đề cao “chuyên” hơn “hồng,” sử dụng người tài thay cho những kẻ giáo điều và bắt đầu sửa đổi hàng trăm điều luật cho phù hợp dần với các định chế quốc tế mà Việt Nam mới tham gia (ASEAN, WTO, TPP…). Nhưng tăng trưởng kinh tế trong khuôn khổ “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” dưới một thể chế độc tài về chính trị đã dẫn tới tệ nạn tham nhũng khủng khiếp. Chỉ riêng cuộc “cổ phần hóa” doanh nghiệp nhà nước và thành lập các “quả đấm thép” (là những tập đoàn quốc doanh, tổng công ty 90, 91) theo chỉ đạo của ông Nguyễn Tấn Dũng đã khiến đất nước phải trả giá vô cùng đắt, di hại đến tận bây giờ.

Năm 2011, ông Trọng lên nắm quyền lãnh đạo đảng đã quyết định cứu đảng, củng cố quyền cai trị tuyệt đối của đảng trong mọi lĩnh vực kinh tế xã hội. Đi theo bài của ông Tập Cận Bình bên Trung Quốc (cầm quyền từ 2013), ông Trọng cho tái lập các ban đảng đã bị giải tán trước đó như Ban Nội Chính Trung Ương, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương để “đốt lò,” chống tham nhũng và kiểm soát hoạt động của các bộ ngành trong chính phủ. Thời ông Trọng, đảng CSVN thò tay vào mọi ngóc ngách, quyết định tất cả mọi việc từ lớn đến nhỏ; các vụ án tham nhũng chẳng hạn sẽ không tiến hành điều tra được khi chưa được tổ chức đảng bật đèn xanh. Chính phủ trở thành một thứ “bù nhìn” vì đã được đảng làm thay, đến mức khi lò ông Trọng cháy rừng rực thì guồng máy chính quyền gần như tê liệt, không ai dám làm gì vì sợ sẽ bị biến thành củi. Công an, tòa án hoạt động theo chỉ thị của đảng; pháp luật chỉ là ý muốn của ông Trọng và bộ sậu của ông trong Bộ Chính Trị.

Có điều, “đốt lò” không làm cho tham nhũng giảm đi mà trở thành đòn phép để các phe cánh triệt hạ nhau và lột trần trước mắt dân chúng bản chất của một chế độ tham tàn “ăn của dân không từ thứ gì,” một đảng cầm quyền chỉ là “một bầy sâu lúc nhúc.” Kinh tế có tăng trưởng dưới thời ông Trọng nhưng lại biến thành nền kinh tế làm thuê cho tư bản ngoại quốc cộng với sự trục lợi từ đất đai, tài nguyên quốc gia. Xã hội tan nát, từ y tế giáo dục đến tôn giáo đạo đức đều xuống cấp thảm hại.

Là người thực dụng, ông Tô Lâm không muốn tiếp tục sự nghiệp của ông giáo sư xây dựng đảng Nguyễn Phú Trọng; có vẻ như ông Tô Lâm muốn quay lại với con đường kỹ trị để mong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phục hồi phần nào tính chính danh cầm quyền cho đảng CSVN. Đổi mới phương thức “lãnh đạo” của đảng, đảng không bao biện làm thay chính phủ như lời ông Lâm có thể là dấu hiệu cho thấy ông sẽ “trả lại” quyền quản lý kinh tế-xã hội của nhà nước mà các chính phủ thời ông Kiệt, ông Khải, ông Dũng có được. Việc ông “Ba X” Nguyễn Tấn Dũng “tái xuất” bên cạnh ông Tô Lâm trong các sự kiện gần đây có thể không ngẫu nhiên. Ông Tô Lâm đang muốn tạo dấu ấn của riêng mình chứ không muốn là bản sao, là sự nối dài của triều đại ông Trọng.

Dập tắt khát vọng dân chủ

Tuy vậy, trong bài báo thượng dẫn, ông Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh quan điểm “đảng cầm quyền,” cương quyết chống lại thái độ “buông lỏng sự lãnh đạo của đảng.” Đây có thể là phản ứng của ông – nhà lãnh đạo cao nhất của đảng CSVN – trước trào lưu yêu cầu cải cách chính trị, dân chủ hóa xã hội, yêu cầu đảng CSVN chấp nhận đối thoại, chấp nhận sự khác biệt, sự đa nguyên về tư tưởng, dung nạp xã hội dân sự. Yêu cầu đó đã có từ lâu và là khát vọng cháy bỏng trong hàng ngũ trí thức, kể cả trong các đảng viên đảng CSVN, nhiều người đã và đang trả giá cho khát vọng của mình bằng những án tù dài đằng đẵng.

Mới đây nhất, ông Nguyễn Đình Bin, 80 tuổi đời, 60 tuổi đảng, cựu ủy viên Trung Ương Đảng CSVN, cựu thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại Giao, đã gửi tâm thư tới ông Tô Lâm và các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo đảng và toàn thể đồng bào trong và ngoài nước để đề nghị đổi mới chính trị. Ông Bin cho rằng “hệ thống chính trị, chế độ xã hội chủ nghĩa mà đảng đang ra sức xây dựng và kiên trì bảo vệ đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng,” và ông tha thiết đề nghị đảng CSVN “phải thực hiện đổi mới chính trị thực sự toàn diện và triệt để, hội nhập toàn diện và thực sự vào dòng chảy chủ lưu tự do, dân chủ, văn minh của thế giới hiện nay.”

Đề nghị của ông Bin không được chấp nhận, những lá thư của ông trên mạng xã hội đã bị xóa sạch, nhưng nó cho thấy nỗi thất vọng về hiện tình đất nước, nỗi bức bối trong hàng ngũ cán bộ đảng viên của đảng CSVN. Nó không có hiệu quả thực tế như mong muốn của tác giả, nhưng có hiệu quả về mặt tiếng vang, đánh thức tâm tư nhiều người.

Bài báo lần này của ông Tô Lâm có thể nhằm phản bác và triệt tiêu những tiếng nói “lạc lõng” như của ông Bin, đi kèm với những chiến dịch bắt bớ, xử tù tràn lan những người bất đồng chính kiến ở Việt Nam hiện nay. Đừng tưởng “đổi mới” là mở cửa, đừng mơ tới ngày đảng CSVN chấp nhận sự khác biệt hay chia sẻ quyền lãnh đạo với các tổ chức chính trị xã hội khác, ông Tô Lâm có ngụ ý như vậy. Có thể vì ông và đảng của ông đang lo sợ “đổi mới chính trị thật sự” sẽ dẫn tới bất ổn, thậm chí sẽ triệt tiêu vai trò thống trị cực quyền của đảng CSVN như diễn biến ở Liên Xô và Đông Âu ngày trước.

Đồng bào sẽ sung sướng?

Sự “đổi mới” nửa vời như vậy của ông Tô Lâm sẽ mang lại điều gì cho đất nước, xã hội Việt Nam? Chúng tôi đoán, chính phủ Việt Nam dưới sự điều hành của ông Tô Lâm sẽ có không gian hoạt động rộng rãi hơn và giới doanh thương sẽ được tạo điều kiện tốt hơn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Họ sẽ ít bị “vòng kim cô nội chính” của các ban đảng CSVN chụp xuống biến họ thành củi mà không có điềm báo trước. Thêm nữa, tăng trưởng kinh tế và phát triển doanh nghiệp cũng là cách để làm cho hầu bao, két sắt của các quan chức thêm đầy, củng cố lòng trung thành và sự ủng hộ của họ với đảng và chế độ.

Bài báo của ông Tô Lâm không đề cập nhiều đến nhân dân trong cái cơ chế quái đản: “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” (!) Ông lập luận một cách khó hiểu: “Sự lãnh đạo của đảng để đảm bảo quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân.” Ông nhắc lại những tuyên bố sáo rỗng vẫn thường được cơ quan tuyên giáo ra sức nhồi nhét vào đầu óc dân chúng: “Ngoài lợi ích của dân tộc, của tổ quốc, thì đảng không có lợi ích gì khác,” “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài. Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng” (!)

Đồng bào có sung sướng hơn không khi đảng CSVN thu mình vào vai trò “lãnh đạo” và trao “quyền quản lý” lại cho nhà nước? Không biết trước được. Có điều, kinh nghiệm lịch sử cho thấy, dù thời ông Trọng giáo điều hay thời ông Dũng kỹ trị thì người dân Việt Nam vẫn chưa ngẩng đầu lên được khi quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc vẫn chưa thuộc về mỗi người mà nằm trong tay những kẻ cực quyền, lúc nào cũng toan tính trục lợi trên mồ hôi nước mắt người dân mà miệng cứ huênh hoang: “Ngoài lợi ích của dân tộc, của tổ quốc, thì đảng không có lợi ích gì khác!”

Từ trước cuộc chiến, kinh tế của Nga đã không phải là quá mạnh, khi quyết định khởi động một cuộc chiến mới trên lãnh thổ Ukraine, Nga đã làm rung chuyển động lực quân sự, kinh tế và chính trị xã hội của mình.


Chúng ta thường tập trung vào cuộc chiến hiện tại của Nga, hướng tới việc chiếm đóng ở Ukraine. Nhưng quân đội của Putin cũng đang chiến đấu chống lại chính lực lượng của mình.

Ngày 6 tháng 8 khi các lực lượng vũ trang Ukraine phát động một chiến dịch quân sự ở khu vực Kursk. Quân đội Nga, đã kiệt quệ từ đầu cuộc chiến, từ đấy lại phải đối mặt với cuộc tấn công lịch sử của quân đội Ukraine ngay trên biên giới của mình. Lần đầu tiên kể từ thời Liên Xô, lực lượng Ukraine vượt qua đường biên giới Nga, và điều này tác động không nhỏ tới tâm lý Kremlin

Điều này dẫn đến sự hỗn loạn nội bộ ở Nga và khởi đầu của một cuộc nội chiến âm ỉ bên dưới. Thất bại trong việc bảo vệ biên giới, sự đào ngũ và đầu hàng của lính Nga, khoảng 10.000, sự mất dần niềm tin vào Putin trong nhiệm kỳ mới của ông và tất nhiên, những tổn thất quân sự quá lớn của Nga.

Với 190.000 binh sĩ và hàng chục nghìn xe tăng chiến đấu chủ lực và xe bọc thép mà vẫn không thể đạt được mục đích, Putin đã rót thêm 38.000 lính ở Kursk với 38.000. Nga cũng thông báo sẽ ban hành sắc lệnh cho 180.000 quân bổ sung. Tổn thất của quân đội Nga đến nay đã lên tới từ 500.000 đến 750.000 người, quyết định của Putin về việc triển khai thêm quân và tuyển mộ mới đã gây ra hỗn loạn và bất bình trong nước.

Mặc dù Putin vẫn mô tả cuộc chiến ở Ukraine là một “chiến dịch quân sự đặc biệt”, nhưng những chiến lược gần đây cho thấy mọi thứ thực sự không diễn ra tốt đẹp. Mục tiêu của nhà lãnh đạo Nga là chiếm Luhansk, Donetsk, Zaporizhia và Kherson. Tuy nhiên, chính sách chiếm đóng của Putin ở bốn khu vực chính này đã tạo ra một nhóm đối lập với nguồn nhân lực khổng lồ, bao gồm cả công dân Nga sống ở đó. Khi số lượng họ tăng lên, lực lượng Nga buộc phải rút khỏi Kherson, tiến hành chiến dịch chiếm đóng rất chậm ở Zaporizhia, chịu những thảm kịch không thể tin được ở Donetsk, đặc biệt là ở Pokrovsk, Chasiv Yar và Bakhmut, và đối mặt với các cuộc phản công dữ dội của quân đội Ukraine ở Luhansk.

Nhiều cuộc không kích của quân đội Ukraine ở các khu định cư biên giới như Kursk, Belgorod và Bryansk đã thổi bùng các cuộc nổi dậy nội bộ ở Nga. Quá nhiều công dân Nga hiện cảm thấy rằng cuộc chiến đang làm tổn hại đất nước họ. Đồng thời, số lượng kỷ lục binh sĩ Nga tử chiến đã làm lung lay niềm tin của công dân Nga vào Kremlin. Tất cả những tiêu cực này thực sự đang kéo Nga tới một thời hạn quân sự, kinh tế và chính trị xã hội.

Tuy nhiên, Kremlin đã áp dụng một chính sách rất khắc nghiệt trong nước, áp đặt các hình phạt như 10 năm tù cho những người phản đối chiến tranh. Sự đàn áp này làm người dân Nga xa lánh cuộc chiến. Putin cố gắng áp dụng quyền lực cưỡng chế và chế độ quân sự, nhưng điều này lại như đổ dầu vào lửa với tâm lý vốn đã bất bình của công dân Nga.

Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, hơn một triệu công dân Nga đã rời khỏi đất nước vì sự đàn áp của Kremlin. Giờ đây, trong giai đoạn quan trọng khi chiến tranh vẫn đang diễn ra, số người rời khỏi Nga đang tăng lên, bởi nếu không rời đi, họ sẽ trở thành “thịt pháo” như các chuyên gia quân sự gọi. 590.000 binh sĩ Nga bị coi là “thịt pháo” đã bị giết bởi bom đạn, bị thương, chạy trốn khỏi tiền tuyến hoặc đầu hàng Ukraine kể từ khi bắt đầu cuộc chiến. Và sự gia tăng số người rời khỏi đất nước đang tiến triển tỷ lệ thuận.

Putin không nhận ra điều đó, nhưng tất cả những điều này đang gia tăng sự hỗn loạn nội bộ ở Nga, khiến sự bất bình của người dân tăng lên. Do sự bất ổn nội bộ, bộ chỉ huy quân sự của Nga và cấu trúc bên trong quân đội đang dần sụp đổ. Tham nhũng của binh sĩ Nga, sự đối xử khắc nghiệt của chỉ huy Nga với binh lính đã đẩy nhanh sự sụp đổ này. Những tình huống tai tiếng như binh sĩ Nga bán vũ khí của chính họ, tài nguyên dầu diesel và xăng thuộc về quân đội đã tiết lộ sự thoái hoá trong tinh thần và đạo đức binh lính trong quân đội Nga.

Các chỉ huy Nga sử dụng bạo lực đối với binh lính của họ, phá hủy tinh thần yêu nước trong quân đội. Kết quả là, công dân Nga ngày càng phản đối mạnh mẽ việc con trai và con gái họ phục vụ trong quân đội một cách vô nghĩa. Hàng trăm nghìn công dân Nga đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình chống lại kế hoạch động viên và sắc lệnh triển khai thêm quân của Putin. Số lượng các cuộc biểu tình chống Putin vẫn đang gia tăng trong nước.

Vậy chiến lược mà người Ukraine đã áp dụng trong giai đoạn quan trọng này là gì? Về mặt quân sự, Ukraine đã đưa ra một lựa chọn tuyệt vời cho công dân Nga vì quyết định phản đối chiến tranh của họ. Theo lựa chọn này, những người Nga muốn đầu hàng có thể chào đón một cuộc sống mới. Lựa chọn được hỗ trợ bởi dự án “Tôi muốn sống” đã tạo ra hy vọng mới cho công dân Nga.

Hàng ngàn người Nga mỗi ngày gọi cho các tổng đài viên Ukraine làm việc dưới dự án này, nói rằng họ muốn đầu hàng hoặc quyết tâm đầu hàng. Số công dân Nga đã đầu hàng lực lượng vũ trang Ukraine cho đến nay vẫn là một bí ẩn, nhưng ước tính trên 10.000 người. Bộ Quốc phòng Ukraine không muốn chia sẻ những con số này hoặc thông tin cụ thể về công dân Nga đã đầu hàng. Mục đích ở đây là không đặt những người Nga đã đầu hàng vào nguy hiểm tính mạng.

Khi người Nga đầu hàng, tinh thần chống chiến tranh của họ tăng lên khi họ có một cuộc sống nhân đạo theo Công ước Geneva. Theo thời gian, cảm giác này chuyển thành sự phản đối đối với chiến lược quân sự và chính trị của Nga. Được biết, có tới 3.000 cựu binh sĩ Nga và Belarus, những người đào ngũ tiền tuyến và công dân bình thường cảm thấy như vậy, đang là một phần của các nhóm “Quân đoàn Tự do” trong quân đội Ukraine. Những đơn vị đặc biệt này đã đóng vai trò quan trọng trong việc quân đội Ukraine hiện kiểm soát 1.300 km và hàng trăm ngôi làng ở vùng Kherson.

Sức mạnh quân sự của Ukraine đã phát triển đến mức chưa từng có và cũng nhận được rất nhiều hỗ trợ từ phương Tây. Gần đây nhất, Hoa Kỳ đã công bố gói viện trợ lớn trị giá 7,9 tỷ đô la và thêm 375 triệu đô la viện trợ quân sự. Ngoài Hoa Kỳ, các quốc gia như Đức, Pháp và Anh cũng cung cấp một khoản tài trợ lớn để duy trì sức mạnh quân sự và kinh tế của Ukraine.

Các biện pháp trừng phạt chống lại Nga cũng tăng lợi thế của Ukraine trong cuộc chiến. Các lệnh trừng phạt phương Tây được coi là một trong những bằng chứng quan trọng nhất cho thấy kinh tế Nga đang đối mặt với suy thoái sâu sắc do lạm phát. Ngân hàng Trung ương Nga đã tiếp tục tăng lãi suất trong ba năm liên tiếp: 2022, 2023 và 2024. Công dân Nga phải đối mặt với những con số gây sốc: lãi suất trong nước hiện ở mức 18%.

Lạm phát đang tăng do thiếu hụt lao động, đẩy lương lên cao. Điều này gây áp lực lớn lên phía cung, đẩy giá hàng hóa tăng. Vladimir Putin đang đổ thêm dầu vào lửa lạm phát bằng cách bơm thêm tiền vào nhà nước.

Nhà lãnh đạo Nga đã thông qua các quyết định tăng chi tiêu cho quân đội, cho rằng sự mở rộng kinh tế của đất nước. Nhưng sự mở rộng kinh tế của Nga được thúc đẩy bởi chi tiêu nhà nước, không phải bởi mở rộng sản xuất. Tất cả những hoàn cảnh bất lợi này đã khiến nhiều công dân Nga quay lưng lại với Putin. Giờ đây, có khả năng xảy ra một cuộc nội chiến gần như không thể đảo ngược ở Nga. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc, tình hình nguy hiểm này trong nước không được dự kiến sẽ chấm dứt.

Đến giờ phút này, tôi tin chắc là Nga sẽ thất bại và cũng xin nói rằng việc ông Tô Lâm kí phản đối cuộc xâm lược của Nga là một bước đi sáng suốt tuy khá muộn.

Có tin khoảng 18 binh sĩ Bắc Hàn đã bỏ trốn khỏi tiền tuyến của Nga, mặc dù các lực lượng phối hợp của Nga và Bắc Hàn đang tìm kiếm khắp nơi.

Các binh sĩ của Bắc Hàn đã được triển khai ở Kursk và Bryansk oblasts của Nga, cách biên giới với Ukraine khoảng bốn dặm, từ đó xuất hiện các trường hợp đào ngũ, hãng tin Suspilne cho hay.

Đài truyền hình trích dẫn lời các quan chức tình báo cho biết quân đội Nga đang truy lùng các binh sĩ Bắc Hàn, trong khi các chỉ huy thì đang cố gắng che giấu việc đào ngũ với cấp trên của họ.


Theo tin tức, lúc này Moscow đang lên kế hoạch tập hợp một tiểu đoàn quân do Kim Jong Un cử đến để giúp đẩy lực lượng Ukraine ra khỏi Kursk.

Hãng tin LIGA của Ukraine hôm thứ Ba 15 Tháng Mười đưa tin rằng các binh sĩ Bắc Hàn sẽ tham gia vào các nhiệm vụ chiến đấu ở các khu vực Tây Nam, nơi Nga vẫn đang chiến đấu với sự xâm nhập của Ukraine.

Các nguồn tin của LIGA cho biết binh lính Bắc Hàn đã được thiết lập để thành lập một “tiểu đoàn Buryat đặc biệt”, được đặt tên theo nhóm dân tộc Mông Cổ bản địa ở khu vực Siberia cũng như miền bắc Mông Cổ và Trung Quốc.

Một nguồn tin khác cho biết có thể lực lượng của Bắc Hàn có mặt tại vùng chiến, đã lên đến 3.000 người.

Bình Nhưỡng và Nga đã cam kết mối quan hệ tầm cao mới, qua đó sẽ cung cấp viện trợ cho nhau nếu bị tấn công.


Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến thăm Bắc Hàn lần đầu tiên trong 24 năm vào tháng 6, khi ông và Kim ký kết một cái gọi là “Hiệp ước đối tác chiến lược toàn diện” với một điều khoản tương tự như Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nói rằng một cuộc tấn công vào bên nào là một cuộc tấn công vào tất cả.

Nếu một trong hai quốc gia ” rơi vào tình trạng chiến tranh do một cuộc xâm lược vũ trang” thì quốc gia khác “sẽ ngay lập tức cung cấp sự trợ giúp quân sự và các phương tiện khác với tất cả các phương tiện theo ý của mình,” hiệp ước được công bố bởi truyền thông nhà nước Bắc Hàn.

Để đổi lấy từ sự hỗ trợ quân sự, Bắc Hàn có thể nhận được hỗ trợ tài chính và hỗ trợ kỹ thuật từ Nga và tích lũy kinh nghiệm chiến đấu. Mặc dù về mặt kỹ thuật, Bắc Hàn đang có chiến tranh với Đại Hàn nhưng nước này đã không tham gia vào các hoạt động chiến đấu thực tế kể từ năm 1953. Ukraine trên thực tế có thể là một nơi thử nghiệm các khí tài quân sự của nước này.

Tướng Charles Flynn, Tư lệnh quân đội Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, phát biểu trong một hội nghị gần đây ở Washington rằng không nên xem nhẹ việc triển khai quân của Bắc Hàn. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì giới quan sát nói khả năng huấn luyện và chiến đấu của Bắc Hàn đang bị đặt dấu hỏi. Những người lính gần như chỉ là hơn bia đỡ đạn một chút.

Không rõ liệu Bắc Hàn có cố gắng tiếp cận phòng tuyến của Ukraine hay không, nhưng vị trí này được coi là cơ hội duy nhất để họ trốn thoát khỏi sự kềm kẹp của liên minh Nga-Bắc Hàn.

Rất ít công dân Bắc Hàn được phép đi ra nước ngoài, và những người cố gắng thoát ra nước ngoài sẽ phải đối mặt với hình phạt khắc nghiệt. Các vận động viên Olympic phải trải qua một cuộc ‘thanh lọc ý thức hệ’ kéo dài hàng tháng sau các trận đấu để loại bỏ mọi ảnh hưởng của nước ngoài. Các vận động viên và một số ít người khác được phép đi ra ngoài Bắc Hàn hiếm khi đào tẩu vì sợ gia đình và thậm chí cả bạn bè của họ bị trả thù.

Tờ Kyiv Post và Interfax-Ukraine trích dẫn nguồn tin tình báo cho biết sáu sĩ quan Bắc Hàn đã thiệt mạng trên tiền tuyến của Nga gần khu vực Donetsk ở Ukraine vào 3/10.

Theo kênh Telegram của Nga Kremlin Snuffbox, có thêm ba sĩ quan Bắc Hàn bị thương trong cuộc không kích và được đưa đến Moscow để điều trị.

Năm ngoái, Tổng cục Tình báo Ukraine, đơn vị tình báo quân sự của Kyiv, đã báo cáo về sự xuất hiện của một số quân nhân Bắc Hàn, bao gồm cả nhân viên kỹ thuật, đến vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng gần Donetsk.

Trước đó, Trung tâm Kháng chiến Quốc gia – do Lực lượng Tác chiến Đặc biệt của quân đội Ukraine thành lập – đã có báo cáo vào tháng 9 năm 2023, rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thuyết phục nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong Un cử quân nhân đến các vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng là Donetsk và Luhansk để làm công việc xây dựng.

24-10-2024

Phân tích chính trường Việt Nam từ Đại hội Đảng XIII đến nay

Từ đầu năm 2021, sau Đại hội Đảng XIII, chính trường Việt Nam đã trải qua nhiều biến động lớn, đặc biệt là sự thay đổi nhanh chóng ở các vị trí lãnh đạo cấp cao. Chỉ trong vòng chưa đầy bốn năm, đất nước đã có bốn Chủ tịch nước khác nhau, một điều chưa từng có trong lịch sử Việt Nam hiện đại.

Việc thay đổi liên tục ở vị trí Chủ tịch nước cho thấy sự xung đột mạnh mẽ giữa các phe phái trong Đảng Cộng sản Việt Nam. Đặc biệt, sự kiện gần đây nhất là việc ông Tô Lâm, người giữ chức vụ Chủ tịch nước từ ngày 22/05/2024, bị thay thế bởi ông Lương Cường vào ngày 21/10/2024 chỉ sau 4 tháng 29 ngày tại vị.

Quyền lực và những biến động nội bộ

Tại Đại hội Đảng XIII, quyền lực tiếp tục tập trung vào tay Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người đã giữ chức vụ này từ năm 2011. Tuy nhiên, bên trong Đảng Cộng sản Việt Nam, sự giằng co quyền lực giữa các phe phái đã trở nên rõ ràng hơn. Một phe ủng hộ mô hình chính trị độc đảng bảo thủ, gần gũi với Trung Quốc, còn một phe khác ủng hộ cải cách và mở cửa với phương Tây, đặc biệt là Mỹ và các đồng minh châu Âu.

Ông Tô Lâm, một nhân vật mạnh mẽ (được cho là) với tầm nhìn cải cách, đã bước lên giữ vị trí Chủ tịch nước vào ngày 22/05/2024 và Tổng Bí thư Đảng từ ngày 03/08/2024, một dấu hiệu cho thấy xu hướng cải cách đang gia tăng. Với việc nắm giữ hai vị trí quyền lực cao nhất, ông Tô Lâm đã có ý định đẩy mạnh cải cách toàn diện, không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà cả chính trị. Các chuyến công du đến New York và Paris vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10/2024 của ông Tô Lâm đã thể hiện rõ quan điểm ngoại giao mở cửa với phương Tây, tạo ra những cam kết mạnh mẽ đối với Mỹ và châu Âu.

Trung Quốc và sự giằng co ảnh hưởng

Sự xuất hiện của ông Tô Lâm trên trường quốc tế với tư cách là Chủ tịch nước kiêm Tổng Bí thư, một vị trí như một nguyên thủ quốc gia có tầm ảnh hưởng trong các diễn đàn đa phương, đã gây lo ngại cho Trung Quốc. Với việc công khai ủng hộ quan hệ sâu sắc hơn với phương Tây, ông Tô Lâm dường như đang đi ngược lại lợi ích chiến lược của Bắc Kinh. Trung Quốc luôn tìm cách giữ Việt Nam trong quỹ đạo ảnh hưởng của mình, tránh để Việt Nam rơi vào tay các liên minh quốc tế do Mỹ lãnh đạo.

Một giả thuyết hợp lý là Trung Quốc đã sử dụng ông Lương Cường, người được cho là thân cận với ông Nguyễn Phú Trọng và có mối quan hệ gần gũi với Bắc Kinh, để ngăn cản đà tiến của ông Tô Lâm. Ông Lương Cường, với vai trò là một nhân vật quân đội, đã được bầu làm Chủ tịch nước vào ngày 21/10/2024, thay thế ông Tô Lâm trong một quyết định không phải là hoàn toàn đột ngột nhưng cũng không phải là không có nghi vấn vì Đảng đã không đưa ra một lý do nào cụ thể. Việc thay thế này có thể là một động thái nhằm cô lập ông Tô Lâm khỏi các diễn đàn quốc tế, đồng thời giữ Việt Nam dưới tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.

Các yếu tố quốc tế và kế hoạch cải cách của ông Tô Lâm

Ông Tô Lâm không chỉ giới hạn các mối quan hệ ngoại giao với Mỹ và châu Âu. Ông đã có kế hoạch công du tới Seoul và Pyongyang (theo một nguồn tin khả tin), một bước đi có thể thay đổi cục diện địa chính trị trong khu vực. Việt Nam, với vị thế trung lập, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hòa giải vấn đề Bán đảo Liên Triều, tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam trên trường quốc tế. Tuy nhiên, Bắc Kinh, với sức mạnh chi phối Bắc Hàn, rõ ràng không muốn điều này xảy ra, và việc ông Tô Lâm bị loại bỏ có thể liên quan trực tiếp đến nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiểm soát những động thái ngoại giao của Việt Nam.

Việc ông Lương Cường lên thay Tô Lâm vào đúng thời điểm này có thể là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đã thành công trong việc cô lập “phe cải cách” ở Việt Nam. Trung Quốc không muốn Việt Nam tiến gần hơn với phương Tây và sẽ tìm mọi cách để duy trì ảnh hưởng của mình tại Hà Nội. Sự thay đổi nhanh chóng ở vị trí Chủ tịch nước, từ một nhân vật cải cách sang một người thân cận với quân đội và có mối liên hệ gần gũi với Trung Quốc, có thể là một phần trong chiến lược dài hơi của Bắc Kinh nhằm bảo vệ lợi ích của mình tại khu vực Đông Nam Á.

Cuộc chiến thầm lặng giữa Trung Quốc và Mỹ tại Việt Nam

Việt Nam đang trở thành một chiến trường thầm lặng giữa Trung Quốc và Mỹ. Trong khi Trung Quốc tìm cách duy trì ảnh hưởng của mình thông qua các mối quan hệ kinh tế và chính trị với các nhóm thân Bắc Kinh trong ĐCSVN, Mỹ và phương Tây lại muốn kéo Việt Nam vào liên minh nhằm đối phó với sự bành trướng của Trung Quốc.

Ông Tô Lâm, với tầm nhìn “cải cách” (kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc?), đã bị ngăn cản không chỉ bởi các lực lượng bảo thủ trong ĐCSVN mà còn bởi áp lực từ Trung Quốc. Việc thay thế ông Tô Lâm bởi một nhân vật thân cận với Bắc Kinh cho thấy rằng Trung Quốc đang giành ưu thế trong cuộc đấu tranh giành ảnh hưởng tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ gặp khó khăn hơn trong việc duy trì sự độc lập và cân bằng giữa các thế lực lớn.

Con đường cho tương lai Việt Nam

Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ lịch sử quan trọng, và không thể phủ nhận rằng Trung Quốc là kẻ thù truyền kiếp và trực tiếp của dân tộc. Trung Quốc không chỉ muốn kiểm soát Việt Nam về kinh tế, mà còn muốn thao túng chính trị để giữ Hà Nội trong quỹ đạo của mình. Do đó, các lực lượng yêu nước cần tỉnh táo nhận diện rõ ai là bạn, ai là thù. Chúng ta không thể để Trung Quốc tiếp tục lợi dụng các nhóm thân Bắc Kinh trong ĐCSVN để tác động đến vận mệnh đất nước.

Cần phải xây dựng một lực lượng chính trị mạnh mẽ, quyết tâm cải cách chính trị toàn diện, nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Các nhà cải cách trong ĐCSVN, những người sẵn sàng trở về với nhân dân và bảo vệ chủ quyền quốc gia, cần nhận được sự ủng hộ từ các lực lượng dân chủ trong nước. Chỉ có cải cách, với dân tộc và chủ quyền làm trung tâm, mới có thể giúp Việt Nam giữ vững độc lập và phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.

Nếu không hành động kịp thời, Việt Nam sẽ tiếp tục bị Trung Quốc thao túng, và các lực lượng dân chủ trong nước sẽ không có tiếng nói trong những quyết sách quan trọng của đất nước. Tương lai của Việt Nam phụ thuộc vào sự đoàn kết của các lực lượng yêu nước, trong đó dân chủ và chủ quyền phải là những giá trị cốt lõi dẫn dắt sự phát triển của đất nước.

Một Việt Nam tự do, dân chủ và thịnh vượng phải là mệnh lệnh của thời đại, kim chỉ nam hành động của tất cả các lực lượng yêu nước và dân chủ Việt Nam.

Bên ngoài nước Mỹ, người ta thường nghe rằng khả năng tiếp tục tranh cử của Donald Trump — bất chấp việc ông ngày càng kêu gọi tới sự cố chấp và khinh miệt rõ ràng đối với pháp quyền và các chuẩn mực của sự công bằng dân chủ — cho thấy rằng có điều gì đó đặc biệt bị phá vỡ trong xã hội Mỹ.

Đây là một quan điểm vừa quá bi quan vừa quá nhuốm màu bởi chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ. Trong mọi nền dân chủ lớn, luôn có một nhóm cử tri có sở thích chính trị phi tự do hoặc thậm chí là độc đoán, và thường có phần lớn những người giảm nhẹ hoặc bào chữa cho những hành vi sai trái của một nhà lãnh đạo mà họ cảm thấy đang bảo vệ lợi ích của họ. Ở châu Á, những thành công trong bầu cử của Joko Widodo ở Indonesia (và người kế nhiệm ông, Prabowo Subianto), Rodrigo Duterte ở Philippines và Narendra Modi ở Ấn Độ đều là minh chứng cho động lực này.


Rõ ràng là rất đáng buồn khi thấy chủ nghĩa dân túy độc đoán này ăn sâu vào một trong những đảng lớn ở quốc gia giàu có và hùng mạnh nhất thế giới, dù Trump thắng hay thua. Quan điểm lạc quan của nhiều người Mỹ về một chính trị gia bị chính cựu chánh văn phòng của mình dán nhãn là phát xít, thật đáng lo ngại. Nhưng điều này không phải là duy nhất khi xem xét trong bối cảnh chính trị phi tự do toàn cầu — và đóng vai trò như một lời nhắc nhở rằng những đe dọa đối với nền dân chủ ở phương Tây chủ yếu xuất phát từ bên trong, không phải từ Bắc Kinh hay Moscow.

Hoa Kỳ đặc biệt không may mắn trong số các nền dân chủ giàu có trên thế giới khi có một số đặc điểm trong hệ thống chính trị của mình — một hệ thống sơ bộ không có điều khoản loại trừ, trong đó một người ngoài cuộc theo chủ nghĩa dân túy có thể đánh bại đa số ủng hộ chế độ nhưng chia rẽ, và hệ thống đại cử tri đoàn có thể tạo ra những chiến thắng bất ngờ cho người thua cuộc ở phiếu phổ thông — phù hợp với các chiến lược của Trump. Các phân tích về những gì Trump ‘nói về nước Mỹ’ cần phải tính đến cách mà sự bất bình và phân cực vốn đã đưa Trump lên bản đồ chính trị tương tác với các yếu tố thể chế này.


Điều này không nhằm giảm nhẹ thiệt hại mà Trump phải gánh chịu nếu ông ta thắng cử vào ngày 5 tháng 11. Lý lẽ (tương đối) bình tĩnh về Trump luôn là, khi đưa ra những hứa hẹn kỳ quặc ông ta không thật sự có ý như vậy, hoặc ông sẽ không bao giờ có thể thực hiện chúng vì bản thân bất tài và lười biếng, hoặc vì có sự cản trở của những nhà kỹ trị bảo thủ chính thống hơn xung quanh ông.

Quan điểm đó bị phá vỡ bởi thực tế là Trump thực sự đã thực hiện các lời hứa kinh tế cốt lõi của mình vào lần trước — một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, cắt giảm lớn thuế và những nỗ lực chính trị hóa tình trạng luật lệ và tư pháp của Hoa Kỳ. Cay đắng vì thất bại năm 2020 và khả năng phải chịu hậu quả pháp lý cho những nỗ lực lật ngược nó, và tách xa với những nhân vật chính sách kinh tế và an ninh quốc gia của Đảng Cộng hòa thông thường đã từng xuất hiện trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, sự bất tài và tội phạm của Trump có khả năng sẽ được đưa ra một cách nguyên vẹn trong một nhiệm kỳ thứ hai.


Đó là lý do tại sao những suy nghĩ bốc đồng của Trump về kinh tế, từ thuế quan toàn diện đến trục xuất hàng loạt, đến làm suy yếu tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang, cần được xem xét nghiêm túc như một bản kế hoạch kinh tế tiềm năng — một kế hoạch sẽ làm lạm phát tồi tệ hơn, kìm hãm tăng trưởng và gây ra thiệt hại to lớn cho nền kinh tế Hoa Kỳ.

Tất cả những ai quan tâm đến nền dân chủ Hoa Kỳ và muốn duy trì sự phục hồi chủ nghĩa quốc tế của Hoa Kỳ như một triển vọng thực tế, sẽ cầu mong chiến thắng — và càng có tính quyết định càng tốt — cho Kamala Harris và Tim Walz.

Nhưng như Peter Drysdale và Liam Gammon viết trong bài báo chính của tuần này, một cuộc tính sổ trung thực về những rủi ro dính dáng đến cuộc bầu cử này đối với châu Á trong ngắn hạn đến trung hạn, đặc biệt là về kinh tế, sẽ kết luận rằng cuộc bầu cử này không như những gì chúng ta thấy.


Họ nói rằng, ‘Ngay cả khi Hoa Kỳ xoay xở để tránh thảm họa – cho các thể chế dân chủ, sự gắn kết xã hội và vị thế quốc tế – một nhiệm kỳ thứ hai của Trump, thì ‘thực tế khắc nghiệt vẫn là cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 đã thay đổi cơ bản cách các nhà chiến lược chính sách kinh tế ở Đông Á và Thái Bình Dương phải suy nghĩ về vai trò của Hoa Kỳ trong chế độ thương mại toàn cầu’, theo những cách cũng sẽ định hướng cho chính sách của chính quyền Harris.

Chính sách thương mại ‘lấy người lao động làm trung tâm’ (worker-centric) hiện đang được Joe Biden áp dụng chỉ đơn giản là một sự đổi tên có tính tiến bộ của chủ trương ‘Nước Mỹ trước hết’ (America First). Trước đây, ngoại giao kinh tế quốc tế ‘lấy người lao động làm trung tâm’ chỉ có nghĩa là nhấn mạnh vào sự hội tụ trong tiêu chuẩn lao động giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển trong khuôn khổ các cuộc đàm phán thương mại đa phương, như người ta đã thấy trong cách tiếp cận của chính quyền Obama đối với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Giờ đây, tất cả dường như là một kỷ nguyên vàng cho sự lãnh đạo của Hoa Kỳ về thương mại và sự tham gia kinh tế với Châu Á – Thái Bình Dương. Sự tập trung được cho là vào người lao động trong chính sách thương mại ‘lấy người lao động làm trung tâm’ ngày nay không bao hàm việc sử dụng quyền tiếp cận thị trường Hoa Kỳ như một con bài mặc cả để thúc đẩy các cải cách thân thiện với lao động ‘phía sau biên giới’ ở nước ngoài trong khuôn khổ tự do hóa đa phương, theo kiểu những năm thời Obama. Thay vào đó, nó có nghĩa là “sự đồng thuận Washington mới” do Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan đưa ra – được đánh dấu bằng thuế quan, chính sách công nghiệp và việc sử dụng lá bài thoát khỏi nhà tù an ninh quốc gia dể bảo vệ các khu vực ‘chiến lược’.

Điều đó đã áp đặt nhiều chi phí lên nền kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương nói chung và sẽ áp đặt chi phí cao lên Hoa Kỳ trong dài hạn, dù trong ngắn hạn có thúc đẩy một số nền kinh tế trong khu vực của chúng ta từ ‘việc tích hợp sản xuất các nước bạn vào hệ chuỗi cung ứng trong nước’ (friend-shoring) và sự thúc đẩy việc làm tại Hoa Kỳ và đầu tư vào khu vực tư nhân được ghi nhận là nhờ ‘chuyển việc làm về nước’ (re-shoring) của các ngành công nghiệp được trợ giúp bởi chính sách công nghiệp và bảo vệ thương mại thời Biden.

Bình Luận từ Facebook

Trong tình hình xung đột Nga-Ukraine ngày càng căng thẳng, Moscow nói chỉ chấp nhận đàm phán hòa bình nếu Kyiv công nhận bán đảo Crimea và 4 tỉnh vùng Donbas thuộc chủ quyền của Nga.

Về phần mình, Kyiv luôn tuyên bố chỉ chấp nhận đàm phán nếu Moscow trả lại cho Ukraine bán đảo Crimea và 4 tỉnh vùng Donbas. Nghĩa là cả hai, không ai chịu ai.

Song mới đây, Chánh văn phòng tổng thống Ukraine là ông Andrii Yermak nói rằng, để đàm phán giải quyết xung đột, cần quay trở lại biên giới năm 2022 (lúc đó Crimea đã trong tay Nga). “Sau đó chúng tôi sẽ nói về cách lấy lại chủ quyền của mình cho tới đường biên giới năm 1991 (lúc đó Crimea đang trong tay Ukraine).


Theo ông Yermak, Tổng Thống Zelensky chưa bao giờ bày tỏ sẵn sàng thỏa hiệp về lãnh thổ, nhưng sẵn sàng đàm phán với Nga dựa trên tình hình trước khi diễn ra cái gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga ở Ukraine.

Vậy có thể nói Kyiv đang có một sự uyển chuyển, nếu không nói là có chút nhượng bộ với Moscow, khi không còn yêu cầu Nga phải trả lại cho Ukraine toàn bộ Crimea và 4 tỉnh vùng Donbas thì mới ngồi vào bàn đàm phán. Nghĩa là với Ukraine, xung đột có thể chấm dứt mà không nhất thiết Crimea đã được Nga trả lại cho Ukraine, dù trên danh nghĩa, Ukraine vẫn xem Crimea thuộc chủ quyền của mình.

Tổng Thống Zelensky từng nói: “Chiến tranh đã khởi đầu ở Crimea thì sẽ kết thúc ở Crimea.” Nay, với sự mềm mỏng trong đối sách của Kyiv, chiến tranh vẫn có thể kết thúc, nhưng không nhất thiết phải kết thúc ở Crimea.

Sau gần 3 năm chinh chiến, cả Nga và Ukraine đều đang trong tình trạng sức lực mỏi mòn. Cả hai có thể sẽ phải chấp nhận có nhượng bộ nào đó với đối phương. Tổng Thống Zelensky không ít lần nói Ukraine muốn chiến tranh sớm kết thúc. Tổng Thống Putin nhiều lần muốn Ukraine đàm phán hòa bình. Điều này cho thấy cả Nga và Ukraine đều đã thấm mệt vì cuộc chiến.

Người ta còn nhớ năm 2014, khi Nga bất ngờ chiếm bán đảo Crimea của Ukraine, thì Phương Tây đã tỏ ra không mấy sốc. Dường như trong suy nghĩ của Phương Tây, Crimea vốn là của Nga. Của Nga thì cứ để Nga lấy lại. Chiến tranh làm gì cho máu me, tốn kém. Thiết nghĩ, nếu Ukraine chấp nhận không lấy lại Crimea (nhưng vẫn xem Crimea thuộc chủ quyền của mình) mà chỉ lấy lại 4 tỉnh vùng Donbas để kết thúc chiến tranh với Nga, thì xem ra đây là một giải pháp tương đối chấp nhận được cho Ukraine.

Nhưng không chắc Nga sẽ dễ dàng chấp nhận giải pháp này, bởi như thế khác nào chấp nhận đầu hàng, vì trước khi phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt,” thì Crimea vốn đang trong tay Nga. Song sau khi tính đi tính lại, tính tới tính lui, rất có thể Nga sẽ phải chấp nhận giải pháp này. Vì, giống như Ukraine, Nga cũng không còn mấy sức lực để theo đuổi cuộc chiến.

Quốc Hội Nga mới đây vừa thông qua ngân sách quốc phòng cho năm sau, tăng gần 30% so với năm nay. Ngân sách mới được cho là sẽ đưa chi tiêu quốc phòng lên $145 tỷ vào năm 2025, nhiều hơn cả chi cho phúc lợi và giáo dục cộng lại. Con số này chưa bao gồm các nguồn lực khác, như chi tiêu cho an ninh nội địa.

Vì cuộc chiến Ukraine, Nga đã tăng chi tiêu quân sự lên mức chưa từng thấy kể từ thời Liên Xô. Liệu Nga có thể kham nổi gánh nặng quốc phòng được bao lâu nữa trong tình hình nền kinh tế Nga đang bị bóp nghẹt bởi cấm vận của Phương Tây?

Thiết nghĩ, hòa bình sẽ đến với người dân Ukraine và Nga một khi Moscow nhận ra rằng nước Nga không còn có thể chịu đựng được nữa trước áp lực của cuộc chiến, và rằng được Crimea vẫn tốt hơn là chẳng có gì.

Bộ Công an được ví như thanh gươm và lá chắn thép bảo vệ chế độ thì nay đã bị Tô Lâm thao túng và biến thành công cụ thanh trừng chính trị, một vũ khí sắc bén nhắm vào bất kỳ ai dám thách thức quyền lực của ông. Không chỉ dùng nó để đàn áp những tiếng nói phản biện, dập tắt những tia sáng sự thật mà chính quyền tìm cách che giấu, Tô Lâm còn biến Bộ Công an thành chiến tuyến riêng, sẵn sàng đối đầu với cả những người từng kề vai sát cánh, những “đồng chí” trong cùng hệ thống. Ông ta đã biến một cơ quan bảo vệ pháp luật thành công cụ phục vụ cho tham vọng cá nhân, bóp méo công lý và gieo rắc nỗi sợ hãi trong chính nội bộ Đảng.

Việc thâu tóm Bộ Công an mang lại cho Tô Lâm quyền lực gần như tuyệt đối trong việc điều tra, thu thập, và đặc biệt là tích trữ thông tin. Từ bí mật đời tư đến những sai phạm, tất cả đều được ông ta lưu giữ, sắp xếp, và sẵn sàng sử dụng khi cần thiết. Đây chính là kho dữ liệu đen khổng lồ, thứ vũ khí tối thượng mà chỉ mình ông ta nắm giữ, khiến các đối thủ chính trị, dù thế lực đến đâu, cũng phải dè chừng. Họ bị tước đoạt thông tin, bị cô lập trong bóng tối, và cuối cùng, bị đánh bại một cách dễ dàng. Chiến thắng của Tô Lâm trước Vương Đình Huệ và Võ Văn Thưởng, hai ứng cử viên sáng giá cho chức Tổng Bí thư, là minh chứng rõ ràng nhất cho sức mạnh của “thanh gươm” này. Dù Vương Đình Huệ từng được xem như “thái tử”, người kế vị tiềm năng của ông Nguyễn Phú Trọng và Võ Văn Thưởng là phương án dự phòng, cả hai đều không thể chống lại Tô Lâm, người nắm giữ vũ khí tối thượng là thông tin. Họ bị hạ gục không kèn không trống, nhường lại “ngai vàng” mà không một lời phản kháng, chấp nhận số phận đã được định đoạt bởi “thanh gươm” dữ liệu trong tay Tô Lâm.

Trong hệ thống chính trị đầy rẫy những toan tính và mưu mô này, sự trong sạch dường như chỉ là ảo tưởng. Võ Văn Thưởng dính líu đến Tập đoàn Phúc Sơn với số tiền 64 tỷ, một con số không nhỏ, nhưng lại quá nhỏ bé so với khoản tiền ngàn tỷ mà Tô Lâm thu lợi trong vụ AVG. Ngay cả Vương Đình Huệ, một nhân vật quyền lực với mạng lưới quan hệ rộng khắp, cũng chưa chắc đã “ăn” nhiều hơn Tô Lâm. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở chỗ họ không sở hữu “thanh gươm” thông tin trong tay. Thiếu đi công cụ phản kháng, thiếu đi sức mạnh để bảo vệ mình trước những đòn tấn công ngầm, họ đành chấp nhận thất bại, ngậm ngùi nhìn Tô Lâm từng bước leo lên đỉnh cao quyền lực. Họ trở thành nạn nhân của cuộc chiến ngầm, nơi mà thông tin chính là vũ khí tối thượng.


Hiện tại, nhiều thành viên Bộ Chính trị dù ngấm ngầm bất mãn với Tô Lâm, cũng không thể làm gì để ngăn chặn sự bành trướng quyền lực của ông ta. Số lượng đông đảo, sự ủng hộ của một bộ phận cán bộ, đảng viên, tất cả đều trở nên vô nghĩa khi họ thiếu đi vũ khí sắc bén nhất – thông tin. Họ không có “thanh kiếm” điều tra để phản công, không có công cụ để phơi bày những bí mật đen tối của Tô Lâm, để vạch trần bộ mặt thật của kẻ đang thao túng cả hệ thống. Sự bất lực của họ càng tô đậm thêm quyền lực tuyệt đối của Tô Lâm, người đang nắm giữ vận mệnh của chế độ trong tay.

Giữa bối cảnh đó, quân đội nổi lên như một thế lực đối trọng tiềm tàng, một tia hy vọng mong manh trong cuộc chiến cân bằng quyền lực với phe Hưng Yên của Tô Lâm. Với bộ máy điều tra riêng biệt, hệ thống tình báo rộng khắp, và đặc biệt là Tổng cục Tình báo hùng mạnh, quân đội là lực lượng duy nhất có đủ khả năng cầm “kiếm” đối đầu với Tô Lâm. Họ có khả năng thu thập thông tin, phơi bày những bí mật được che giấu kỹ lưỡng, và tạo ra thế cân bằng trong cuộc chiến chính trị đầy cam go này. Sự tồn tại của quân đội như một lực lượng độc lập, ít bị Tô Lâm kiểm soát, mang đến hy vọng về một sự thay đổi, một cuộc lật đổ ngoạn mục.

Nếu quân đội thành công trong việc giành lại cân bằng quyền lực, cuộc chơi chính trị sẽ bước sang một trang mới. Nó sẽ không còn là cuộc chiến giữa kẻ có “kiếm” và kẻ “tay không”, mà là cuộc đối đầu cân sức giữa hai thế lực mạnh nhất, hai “thanh gươm” sắc bén nhất. Các thế lực khác, dù có tham gia, cũng chỉ đóng vai trò phụ trợ, không thể thay đổi cục diện. Sân chơi chính trị sẽ trở thành một bàn cờ chiến lược, nơi mà thông tin, mưu mô và quyền lực đan xen, tạo nên một bức tranh phức tạp và khó lường.

Chiến thắng của phe Hưng Yên trước phe Nghệ An là một bài học xương máu. Dù phe Nghệ An có số lượng áp đảo, với 11 Ủy viên Trung ương Đảng và 3 Ủy viên Bộ Chính trị, so với 6 Ủy viên Trung ương Đảng và 1 Ủy viên Bộ Chính trị của phe Hưng Yên, họ vẫn thất bại thảm hại. Nguyên nhân chính là sự chênh lệch về vũ khí. Phe Hưng Yên, tuy ít người hơn, nhưng lại nắm giữ “thanh gươm” quyền lực – Bộ Công an và hệ thống thông tin tình báo, trong khi phe Nghệ An chỉ có thể chống đỡ bằng “tay không”, bằng những toan tính chính trị thiếu sự hậu thuẫn của lực lượng thực thi.

Trong tương lai gần, cuộc chiến quyền lực sẽ ngày càng trở nên khốc liệt và rõ ràng hơn khi bức tranh chính trị bị chia thành hai mảng màu đối lập: phe công an (Hưng Yên) của Tô Lâm và phe quân đội. Phe Nghệ An và Hà Tĩnh, dù đông đảo, cũng khó lòng chống lại Tô Lâm nếu không có sự hỗ trợ của quân đội. Cuộc chơi quyền lực này không chỉ là cuộc chiến giữa các cá nhân, mà còn là cuộc chiến giữa các thế lực, giữa những “thanh gươm” sắc bén, giữa những kẻ nắm giữ thông tin và những người bị che mắt trong bóng tối.

Để củng cố quyền lực, Tô Lâm không ngần ngại chà đạp lên Đảng luật, coi thường những nguyên tắc và quy định đã được thiết lập. Việc đưa Lương Tam Quang lên chức Bộ trưởng Bộ Công an và vào Bộ Chính trị, cũng như bổ nhiệm Nguyễn Duy Ngọc và Trịnh Văn Quyết vào Ban Bí thư khi chưa đủ điều kiện, đều là những hành động ngang nhiên, phản ánh sự coi thường luật pháp của Tô Lâm. Ông ta tự cho mình quyền vượt trên luật lệ, xây dựng một hệ thống quyền lực riêng, nơi mà “thanh gươm” của ông ta là tối thượng, là chân lý.

Liệu phe Nghệ An có dám làm điều tương tự? Liệu họ có dám chà đạp lên Đảng luật để giành lại quyền lực? Câu trả lời có lẽ là không. Bởi họ không có “thanh gươm” để bảo vệ mình, không có sức mạnh để chống lại Tô Lâm và hệ thống thông tin tình báo đồ sộ của ông ta. Họ chỉ có thể đứng nhìn, bất lực và phẫn uất, trong khi Tô Lâm ngày càng củng cố quyền lực, biến mình thành một “ông vua” không ngai trên võ đài chính trị.

Mối quan hệ giữa Nga và Bắc Hàn đang thu hút sự chú ý của dư luận khi cuộc chiến tại Ukraine tiếp diễn. Sự can dự của Bình Nhưỡng không chỉ là một vấn đề quân sự mà còn là một phép thử cho sự liên kết giữa hai quốc gia. Đồng thời nó đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả chiến đấu của quân đội Bắc Hàn và ảnh hưởng của nó đến cục diện chiến sự. Ban đầu được xem như một động thái củng cố mối quan hệ, nhưng thực tế cho thấy quân đội Bắc Hàn đang trở thành gánh nặng hơn là sự hỗ trợ đắc lực cho Nga.

Lính Bắc Hàn là viện quân hay ‘bia đỡ đạn’?

Thực tế là sau hai năm Nga và Bắc Hàn xích lại gần nhau hơn, từ những lời hứa hẹn đến việc cung cấp vũ khí và cuối cùng là việc Bình Nhưỡng gửi 11,000 quân đến Nga, thì sự gắn kết giữa hai nước đã được đánh dấu bằng máu khi mà những thông tin đầu tiên về thương vong của quân đội Bắc Hàn xuất hiện trên chiến trường Ukraine.


Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (GUR) tuyên bố có đến 30 lính Bắc Hàn thiệt mạng hoặc bị thương trong các cuộc giao tranh xung quanh các làng Plekhovo, Vorobzha và Martynovka ở khu vực Kursk. Con số này cũng được một phát ngôn viên của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ lặp lại. Tuy nhiên, một nghị sĩ Nam Hàn được cơ quan tình báo nước này báo cáo lại cho rằng ít nhất 100 lính Bắc Hàn đã thiệt mạng và có thêm 1,000 người bị thương.

Những con số này rất khó để xác minh một cách độc lập do bản chất phức tạp của chiến trường và những toan tính chính trị của các bên liên quan. Cả Nga và Bắc Hàn đều không công khai thừa nhận việc triển khai quân đội Bắc Hàn tại Ukraine cũng như không thừa nhận bất kỳ tổn thất nào. Dù vậy, các hoạt động tác chiến đầu tiên của quân đội Bắc Hàn kể từ sau chiến tranh Việt Nam đã mở ra một vài hiểu biết thú vị về sức mạnh cũng như điểm yếu của liên minh mới này, đồng thời cho thấy những rủi ro và cơ hội ngoại giao tiềm tàng.

Nhiều người đã ngạc nhiên trước sự thiếu kinh nghiệm của quân đội Bắc Hàn khi lần đầu tiên họ phải đối mặt với hỏa lực thật, bởi các video đăng trên mạng xã hội cho thấy lính Bắc Hàn cố gắng ẩn nấp sau những cái cây nhỏ trên các cánh đồng tuyết trống trải khi mà máy bay không người lái của Ukraine lùng sục khắp nơi. Các chỉ huy Ukraine thậm chí còn không thể tin vào mắt mình khi họ chứng kiến hàng chục lính Bắc Hàn chạy tán loạn trên cánh đồng, một hành động mà họ cho rằng chỉ là miếng mồi ngon cho pháo binh và máy bay không người lái, bởi người Nga không bao giờ hành động thiếu chiến thuật như vậy.

Thậm chí, một số sĩ quan Ukraine còn so sánh những gì đang diễn ra như việc chơi game ở chế độ dễ, và họ cho rằng quân đội Bắc Hàn đang sử dụng các chiến thuật lạc hậu giống như cách đây 70 năm. Các chuyên gia quân sự phương Tây cũng đồng tình với nhận định này khi họ cho rằng việc sử dụng quân Bắc Hàn trong các nhóm nhỏ là một sai lầm lớn, và họ có thể trở thành bia đỡ đạn cho pháo binh đối phương. Một số người đào tẩu Bắc Hàn còn cho rằng quân đội nước này có thể chịu tỷ lệ thương vong lên tới 90%.

Tuy nhiên, sự thiếu kinh nghiệm của quân đội Bắc Hàn không phải là điều duy nhất khiến họ trở thành một gánh nặng mà còn là do những rào cản về ngôn ngữ và sự khác biệt trong chiến thuật tác chiến. Có thể Nga đã không còn lựa chọn nào khác khi mà chỉ trong một thời gian ngắn sau khi Kim Jong-un duyệt quân, họ đã phải ra trận mà không có sự chuẩn bị kỹ càng. Các binh lính Bắc Hàn này được trang bị giấy tờ giả mạo nói rằng họ là người Buryat, một dân tộc thiểu số ở Siberia, đồng thời họ chỉ được học vài câu tiếng Nga cơ bản và một số huấn luyện vội vàng về việc dọn dẹp chiến hào.

Tất cả những điều này không đủ để họ có thể chiến đấu hiệu quả trước một kẻ thù Ukraine dày dạn kinh nghiệm. Ngoài ra, việc quân đội Bắc Hàn bị sáp nhập vào các đơn vị của Nga cũng gây ra không ít khó khăn, bởi sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể dẫn đến những sai sót trong tác chiến, thậm chí có trường hợp lính Bắc Hàn bắn nhầm quân Chechnya gây ra những tổn thất không đáng có. Theo thông tin tình báo của Nam Hàn, các đơn vị Bắc Hàn đang bị xem là một gánh nặng hơn là một sự hỗ trợ cho quân đội Nga.


Mặt khác, cũng cần phải xem xét một cách cẩn trọng về các thông tin sau đó, khi một số ý kiến lại cho rằng quân đội Bắc Hàn có những đơn vị tinh nhuệ được đào tạo bài bản và có kỷ luật thép, đồng thời có đầy đủ trang thiết bị hậu cần. Lực lượng Storm Corps thường được nhắc đến như một ví dụ khi các binh sĩ được huấn luyện rất khắc nghiệt và được cho là có khả năng chiến đấu cao. Tuy nhiên, không nên loại trừ khả năng những thông tin này là một phần trong chiến dịch tuyên truyền của Nga, nhằm mục đích tung hô năng lực của quân đội Bắc Hàn, và che giấu sự thật về những khó khăn và tổn thất mà họ đang phải gánh chịu trên chiến trường. Những thông tin này có thể được tạo ra bởi các blogger quân sự của Nga nhằm mục đích đe dọa các lực lượng Ukraine, đồng thời làm giảm bớt áp lực lên chính quyền Moscow về việc phải dựa vào một lực lượng quân sự ít kinh nghiệm như Bắc Triều Tiên.

Nước cờ lợi ích của Kim Jong Un và ‘vòng xoáy’ suy yếu của Nga

Tuy nhiên, những khó khăn mà quân đội Bắc Hàn đang gặp phải trên chiến trường không chỉ là vấn đề quân sự mà còn liên quan đến kinh tế, chính trị. Khi mà số lượng thương vong gia tăng sẽ gây ra áp lực lên cả Nga và Bắc Hàn, đồng thời có thể gây ra những bất đồng trong mối quan hệ giữa hai nước.

Tổng Thống Ukraine Zelensky cho biết sau ba tuần giao tranh ở khu vực Kursk của Nga, đã có 3,000 lính Bắc Hàn thiệt mạng hoặc bị thương, trong khi đó ước tính của Nam Hàn là 1,100 người. Với ước tính của phương Tây về 1,.000 binh sĩ Bắc Hàn ở Kursk, thì điều này có nghĩa là tỷ lệ thương vong từ 10% đến 27% trong Tháng Mười Hai. Đây là một tỷ lệ thương vong rất cao đối với một quân đội. Ngoài ra, việc Nga sử dụng quân đội Bắc Hàn như một lực lượng “bia đỡ đạn” có thể gây ra những phản ứng tiêu cực trong cộng đồng quốc tế. Một số chuyên gia còn cho rằng việc liên minh với Bắc Hàn có thể gây ra những hậu quả khó lường đối với Nga.

Về mặt kinh tế, việc Bắc Hàn cung cấp quân cho Nga cũng có những mục đích rõ ràng. Theo nghiên cứu của Olena Guseinova tại Đại Học Nghiên Cứu Ngoại Ngữ Hankuk ở Seoul, trong gần ba năm chiến tranh, Bắc Hàn đã vận chuyển 20,000 container vũ khí đến Nga, kiếm được tới $5.5 tỷ. Bên cạnh đó, việc cung cấp quân cho Nga có thể mang lại cho Bắc Hàn thêm $572 triệu mỗi năm. Với việc bán vũ khí và cung cấp quân sự cho Nga, Bắc Hàn có thể thu về hàng tỷ đôla, một nguồn thu rất quan trọng đối với một quốc gia đang bị các lệnh trừng phạt kinh tế. Bên cạnh đó, việc có được kinh nghiệm chiến đấu thực tế cũng là một yếu tố quan trọng đối với quân đội Bắc Hàn và họ sẽ có cơ hội cải thiện năng lực của mình. Ngoài ra, liên minh với Nga còn mang lại cho Bắc Hàn sự ủng hộ của Moscow tại Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc, một yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với vị thế của Bình Nhưỡng trên trường quốc tế.

Về phía Nga, việc sử dụng binh lính Bắc Hàn là một phần trong nỗ lực giành được nhiều lãnh thổ nhất có thể trước khi chính quyền mới của Trump nhậm chức. Bởi Moscow tin rằng chính quyền Trump sẽ có thể áp đặt lệnh ngừng bắn ngay lập tức như một bước đầu tiên hướng đến các cuộc đàm phán. Nga đang liên tục đẩy quân vào các vị trí của Ukraine với hy vọng có thể giành được lợi thế trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Tuy nhiên, việc quân đội Nga phải chịu tổn thất rất lớn, đồng thời cũng làm lộ rõ sự thiếu hụt nhân lực khiến họ buộc phải dựa vào sự hỗ trợ của một đồng minh không mấy mạnh mẽ. Theo bộ tổng tham mưu Ukraine, Nga đã mất 2,200 binh sĩ trong một ngày Thứ Sáu vừa qua, đó là tỷ lệ thương vong trong một ngày cao nhất trong cuộc chiến. Hai lần khác mà Nga mất hơn 2,000 quân trong một ngày là vào ngày 11 và 29 Tháng Mười Một.

Tính đến Thứ Hai vừa qua, Nga có 777,720 binh sĩ thương vong. Thương vong phía Ukraine được ước tính bằng một phần ba con số này. Mặc dù có một số thông tin cho rằng Nga đang cố gắng tối thiểu hóa sự can dự của lính Bắc Hàn, đồng thời cũng cố gắng che giấu sự hiện diện của họ trên chiến trường, tuy nhiên những thông tin và hình ảnh rò rỉ cho thấy một thực tế khác. Nga thậm chí còn bị tố cáo là đã đốt xác lính Bắc Hàn nhằm che giấu sự thật về việc họ tham chiến.

Nga cũng đang phải đối mặt với những tổn thất nặng nề về vũ khí khí tài, mất gần 10,000 xe tăng, gần 20,000 xe bọc thép chở quân và 21,000 hệ thống pháo binh, thống kê của quân đội Ukraine. Mặc dù Nga vẫn tuyên bố giành được một số lãnh thổ nhất định, nhưng những thành quả này vẫn còn quá nhỏ bé so với những tổn thất mà họ phải gánh chịu, nhưng vẫn cố gắng đánh lừa dư luận bằng những tuyên bố chiến thắng giả tạo. Bộ Trưởng Quốc Phòng Nga Andrei Belousov khoe khoang rằng các lực lượng Nga đang chiếm được 11.5 dặm vuông lãnh thổ mỗi ngày, nhưng để có được kết quả đó, Nga mất gần 200 binh sĩ trên mỗi dặm vuông. Nếu cứ với tốc độ này, Nga sẽ mất 55 năm để chinh phục Ukraine.

Sau ba năm chiến tranh, Nga mất gần một nửa trong số 2,000 khẩu pháo tự hành bánh xích, phần lớn là do nòng súng bị mỏi. Gần đây, các video đã cho thấy hàng chục khẩu pháo M1989 do Bắc Hàn sản xuất đang ầm ầm di chuyển trên các toa tàu ở Nga. Được thiết kế để bắn phá Seoul, những khẩu pháo này bắn đạn 170mm, một cỡ đạn chỉ được sản xuất ở Bắc Hàn.

Trong khi đó, Ukraine lại đang tận dụng lợi thế này để tuyên truyền và kêu gọi binh lính Bắc Hàn đào tẩu khi hứa hẹn sẽ cung cấp cho họ một cuộc sống tốt hơn. Sự can dự của Bắc Hàn vào cuộc chiến đang trở thành một con dao hai lưỡi khi mà nó có thể gây ra những hậu quả không lường trước được. Rõ ràng là mối quan hệ giữa Nga và Bắc Hàn không đơn giản chỉ là một liên minh quân sự mà còn là một ván cờ chính trị phức tạp với những tính toán lợi ích riêng của từng bên. Và trong cuộc chơi này, quân đội Bắc Hàn có vẻ như đang trở thành một quân cờ có thể bị hy sinh bất cứ lúc nào.

Mặc dù Bắc Hàn có thể có những động cơ riêng của mình, nhưng sự can dự của họ vào cuộc chiến cho thấy rằng tình hình quân sự của Nga đang ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Và dù cho Nga có cố gắng che giấu sự thật này như thế nào đi chăng nữa, thực tế vẫn là quân đội Bắc Hàn đang trở thành một gánh nặng hơn là một sự hỗ trợ cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine. Và điều này cũng đặt ra những câu hỏi về tương lai của mối quan hệ giữa hai quốc gia này, cũng như ảnh hưởng của nó đến cục diện an ninh toàn cầu.

Cuối cùng, có thể thấy việc Bắc Hàn tham chiến Ukraine là sự kiện phức tạp với nhiều khía cạnh khác nhau. Mặc dù ban đầu việc gửi quân được xem là một động thái củng cố mối quan hệ giữa hai nước, nhưng thực tế lại cho thấy rằng quân đội Bắc Hàn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trên chiến trường và có thể trở thành một gánh nặng cho Nga.

Tóm lại, cuộc chiến Ukraine không chỉ là xung đột quân sự mà còn là một cuộc chiến tranh chính trị và kinh tế với nhiều bên liên quan và những toan tính riêng của mình. Trong đó, Bắc Hàn có lẽ chỉ là một quân cờ trên bàn cờ chính trị quốc tế đầy phức tạp này.

Một năm mới lại đến mang theo bao niềm hy vọng. Ở Việt Nam, cứ bổn cũ soạn lại, mỗi lần đất trời chuyển sang Xuân thì guồng máy tuyên truyền hùng hậu của đảng và nhà nước lại to giọng cổ vũ người dân bằng những lời hứa hẹn thật sướng tai chỉ để che lấp cái thực trạng đáng buồn của đất nước, kinh tế sa sút trầm trọng, đa số nhân dân vẫn điêu đứng dưới ách độc tài. Năm nay, báo chí như một đàn vẹt đồng ca phát biểu của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN), về cái gọi là “kỷ nguyên mới,” “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” (!!!).

Giở bất kỳ trang báo nào cũng thấy hai nhóm từ trên chễm chệ trên đầu trang nhất, in chữ to, đập vào mắt người đọc. Trang tìm kiếm của Google cho ra tới 11.6 triệu bài viết, video cùng một giọng bưng bô sáo rỗng: “Khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới” (baochinhphu.vn), “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” (dangcongsan.vn), “Hà Nội gương mẫu đi đầu trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” (HTV), “Sứ mệnh dẫn đầu của TP.HCM trong kỷ nguyên vươn mình” (VOV), “Người Việt Nam ở nước ngoài đồng hành cùng kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” (VTV4)…

Tất nhiên người Việt Nam nào cũng muốn đất nước được phát triển và thịnh vượng. Người Việt ở nước ngoài, sống trong các xã hội văn minh, càng khao khát quê hương sớm được dân chủ tự do, hòa nhập vào cộng đồng các quốc gia tiến bộ trên thế giới. “Kỷ nguyên mới” do vậy là mong ước có thật, không chỉ của người trong nước. Nhưng đó không phải là thứ bánh vẽ, lừa bịp mà ông Tô Lâm và đồng đảng của ông hô hào.


Ước vọng của người Việt trong và ngoài nước là Việt Nam phải thay đổi thể chế chính trị, đảng CSVN phải trả đất nước lại cho người dân để toàn dân chung tay xây dựng. “Điểm nghẽn của điểm nghẽn” mà ông Tô Lâm vẫn thường đề cập trong các bài diễn văn của ông từ khi nhậm chức không gì khác hơn là “thể chế chính trị,” là sự tập trung quyền lực tuyệt đối vào tay một đảng chỉ chiếm chưa đầy 5% dân số.

Gần năm thập niên kể từ khi thâu tóm được miền Nam vào Tháng Tư, 1975, đảng CSVN kiểm soát toàn diện mọi lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến xã hội và can thiệp sâu rộng vào mọi mặt đời sống người dân. Đảng đứng trên pháp luật, không chịu trách nhiệm giải trình và không có cơ chế độc lập nào giám sát quyền lực của đảng. Chính sự tập trung quyền lực tuyệt đối này là nguồn gốc sinh ra mọi tệ nạn có tính hệ thống, từ tham nhũng “ăn của dân không từ thứ gì,” kìm hãm nền kinh tế đến bất bình đẳng khủng khiếp về lối sống và thu nhập giữa cán bộ đảng viên và thường dân. Có điều ông Tô Lâm và đảng của ông chưa bao giờ dám nhìn thẳng vào gốc rễ, nguyên nhân của mọi nguyên nhân đó để tìm cách thay đổi.

Không kiểm soát được quyền lực tuyệt đối của đảng Cộng Sản bằng một thể chế chính trị dân chủ, nhà nước pháp quyền với tam quyền phân lập và truyền thông tự do thì mọi tuyên bố về cải cách thể chế chỉ là những lời mị dân. “Kỷ nguyên mới,” “kỷ nguyên vươn mình”… mà ông Tô Lâm hô hào chỉ là những khẩu hiệu mòn vẹt, sáo rỗng, không còn lừa được ai.

Nhưng cho đến nay, đảng CSVN chưa có dấu hiệu chấp nhận cải cách từ một đảng toàn trị sang một đảng cầm quyền, lãnh đạo bằng việc đề ra và chịu trách nhiệm về chủ trương chính sách chiến lược, nhường việc điều hành cho chính quyền thực thi theo luật pháp. Ngược lại, càng ngày người dân càng thấy đảng CSVN cố bám lấy quyền lực qua những cuộc đàn áp xã hội quy mô lớn, kéo dài.

Năm 2024 vừa qua chứng kiến những vụ đàn áp ngày càng khốc liệt. Hầu hết các tổ chức nhân quyền, kể cả Liên Hiệp Quốc, đều xác nhận vi phạm nhân quyền ở Việt Nam “tồi tệ hơn” trong năm 2024, theo tường trình của đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) ngày 31 Tháng Mười Hai, 2024. Quyền sống, quyền tự do của người dân càng ngày càng bị teo tóp, méo mó đến tội nghiệp.


Gần đây, với việc ban hành Nghị Định 147/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25 Tháng Mười Hai, 2024, làm “một chiếc vòng kim cô” lên không gian mạng ở Việt Nam. Nghị định không chỉ bắt buộc người dân sử dụng mạng xã hội phải kê khai tên tuổi, xác thực bằng giấy tờ tùy thân mà còn buộc các nền tảng mạng như Facebook, TikTok, YouTube… phải chấp hành lệnh của chính quyền gỡ bỏ hoặc xóa danh khoản có những thông tin mà nhà cầm quyền không thích.

Không có báo chí tự do, không có đối lập chính trị, không gian biểu đạt ở Việt Nam chỉ còn trông cậy vào các mạng xã hội, nay thì khoảng không chật hẹp đó cũng bị bít lại; người dân không còn chỗ nào để bày tỏ ý kiến, thực hiện quyền được mở miệng của một con người dù quyền đó đã được khẳng định tại Điều 25 bản Hiến Pháp do chính đảng CSVN ban bố.

Một số “trí thức” trong nước quen thói nịnh hót lãnh đạo, đã cố công so sánh thời gian cầm quyền mới vỏn vẹn vài tháng của ông Tô Lâm với 13 năm cai trị của ông Nguyễn Phú Trọng mới qua đời để cho rằng ông Tô Lâm đã có những “bước đột phá” về đối ngoại, về “tinh gọn bộ máy,” hứa hẹn “kỷ nguyên phát triển bứt phá, tăng tốc dưới sự lãnh đạo của đảng, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc; đuổi kịp, tiến cùng, sánh vai với các cường quốc năm châu” như lời ông Lâm (!!!).

Họ lờ đi thành tích bất hảo của chính ông Tô Lâm cùng những “nghị định” quái gở, những cuộc bắt bớ và trừng trị khốc liệt những tiếng nói bất đồng mà ông Tô Lâm thực hiện trong vài tháng qua.

Đảng CSVN chưa cho thấy họ thật tâm thay đổi nhằm tận dụng vị trí chiến lược của quốc gia cùng tài trí của hàng trăm triệu đồng bào trong và ngoài nước để đưa đất nước tiến lên. Tất cả những hành động, phát ngôn của các nhà lãnh đạo, từ viếng thăm, ký kết đối tác chiến lược toàn diện với một số nước lớn, chống tham nhũng và làm tinh gọn bộ máy cai trị ở trong nước mà ông Tô Lâm thực hiện gần đây đều chỉ nhằm mục đích cao nhất là chính danh hóa và củng cố quyền cai trị tuyệt đối của đảng CSVN, thâu tóm quyền lực vào tay một nhóm chóp bu của đảng vây quanh ông Tô Lâm và Bộ Công An.

Chưa có dấu hiệu nào cho thấy đảng của ông Tô Lâm sẵn sàng lắng nghe tiếng nói phản biện của người dân hoặc dung nạp vào guồng máy quản trị quốc gia những người không cùng “lý tưởng Cộng Sản” vốn đã lạc hậu và đã phá sản.

Tưởng nên để ý rằng dưới thời ông Đặng Tiểu Bình, đảng Cộng Sản Trung Quốc không chỉ thâu nạp những người bất đồng chính kiến mà còn thực hiện chiến lược “hải quy” (hải ngoại quy hương), mời gọi hàng ngàn người Trung Hoa tài giỏi khắp thế giới quay về kiến quốc, có người từ Mỹ về làm đến chức bộ trưởng Bộ Năng Lượng, phó thống đốc Ngân Hàng Trung Ương dù không phải là đảng viên Cộng Sản. Thành tích phát triển kinh tế ấn tượng của Hoa Lục mấy chục năm trước có phần lớn nhờ chính sách cởi mở của ông Đặng. Cùng là Cộng Sản nhưng Việt Nam và Trung Quốc có tầm nhìn khác xa nhau.

Bất kỳ một cuộc thay đổi lớn nào của đất nước đều phải dựa vào dân, người dân là động lực trung tâm đưa xã hội tiến lên. Nhưng đảng CSVN đẩy người dân ra rìa, thủ tiêu vai trò chủ thể quốc gia của dân, bóp nghẹt tiếng nói của dân, coi dân như “thế lực thù địch,” như cỗ máy trả tiền tự động ATM để bóc lột và vơ vét thì làm thế nào đất nước “vươn mình,” bước vào “kỷ nguyên mới” như ông Tô Lâm ảo tưởng.

Có điều vạn vật tuần hoàn, Đông đi thì Xuân đến. Ở Việt Nam, mùa Đông độc tài đảng trị đã không còn lý do tồn tại, đã thất bại trong công cuộc phát triển quốc gia, và nhất thiết phải được thay thế bằng mùa Xuân dân chủ. Hiện đảng CSVN chỉ có thể tiếp tục cai trị nhờ bộ máy đàn áp tàn bạo và rộng khắp, nhờ hệ thống tuyên truyền tẩy não tinh vi. Nhưng chế độ độc tài nào rồi cũng có lúc sụp đổ, có khi nhanh chóng không ngờ như gia tộc của Bashar al-Assad ở Syria mới đây, làm le lói niềm hy vọng cho Việt Nam trong mùa Xuân mới.

“Kỷ nguyên mới” thật sự rồi sẽ đến khi đất nước Việt Nam không còn là tài sản riêng của đảng Cộng Sản mà là của toàn dân, mọi người đều có quyền và nghĩa vụ đóng góp để đất nước phồn thịnh và hạnh phúc.

Hội nghị An ninh Munich (MSC) năm nay lẽ ra tập trung chủ yếu vào hai vấn đề: làm thế nào để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine mà không nhượng bộ Nga, và châu Âu cần tăng chi tiêu quốc phòng như thế nào.

Tuy nhiên, đại biểu cấp cao nhất của chính quyền Mỹ có mặt, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đã dành thời gian trên bục phát biểu của mình để không nhắc đến cả hai vấn đề này.

Thay vào đó, ông đã gây sốc cho các đại biểu hôm 14/2 khi công kích mạnh mẽ các đồng minh của Washington, trong đó có cả Anh, trong một cuộc tấn công dữ dội lên án thông tin sai lệch, tin giả và quyền tự do ngôn luận.

Đó là 20 phút rất kỳ quái - và quãng thời gian này hầu như chỉ nhận được sự im lặng từ các đại biểu trong hội trường.


Ngay cả một câu đùa: "Nếu nền dân chủ Mỹ có thể sống sót sau 10 năm bị [nhà vận động khí hậu] Greta Thunberg chỉ trích, thì các bạn cũng có thể sống sót qua vài tháng với Elon Musk," cũng chẳng gây nổi một tiếng cười nào.

Ông cáo buộc các chính phủ châu Âu thoái lui khỏi các giá trị của mình và phớt lờ những lo ngại của cử tri về vấn đề di cư và quyền tự do ngôn luận.

Bài phát biểu của ông Vance đã không được hoan hỉ đón nhận - hoàn toàn tồi tệ. Bài phát biểu đã bị đánh giá rất tệ.

Nhưng mục tiêu mà bài phát biểu nhắm tới là ai?

Một nhà bình luận người Mỹ đã nói với tôi sau đó: "Tất cả những lời đó là dành cho người dân Mỹ."

Tuy nhiên, Phó Tổng thống vẫn tiếp tục gặp gỡ vị Tổng thống đang gặp khó khăn của Ukraine, Volodymyr Zelensky, một người đã hết mực cố gắng để tỏ ra lạc quan.

Cặp đôi đã có "một cuộc trò chuyện tốt đẹp", theo lời ông Zelensky, người nói rằng đây là "cuộc gặp đầu tiên của chúng tôi, không phải là cuối cùng, tôi chắc chắn thế".

Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh Washington và Kyiv cần trao đổi nhiều hơn và làm việc cùng nhau "để chuẩn bị kế hoạch [về] cách ngăn chặn Putin và kết thúc chiến tranh".

"Chúng tôi thực sự muốn hòa bình, chúng tôi rất mong muốn hòa bình. Nhưng chúng tôi cần những đảm bảo an ninh thực sự," ông Zelensky nói thêm.

Theo lời Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng muốn hòa bình, nhưng đó là hòa bình theo điều kiện của ông ấy. Trừ khi đã được bí mật thay đổi, thì những điều kiện đó liên quan đến việc Ukraine đầu hàng trước yêu cầu của Nga và việc nhượng đất vĩnh viễn cho Moscow.

Bài phát biểu của ông Vance diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Trump đột ngột rút sự ủng hộ của mình đối với vị thế đàm phán của Ukraine khi thừa nhận lời Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, rằng việc khôi phục lãnh thổ của Ukraine về như trước cuộc xâm lược đầu tiên của Nga vào năm 2014 là "không thực tế."

Mỹ cũng đã dập tắt hy vọng của Kyiv về việc gia nhập NATO, một tham vọng lớn của Tổng thống Zelensky, và loại trừ khả năng triển khai quân đội Mỹ giúp bảo vệ biên giới Ukraine khỏi lần xâm lược tiếp theo của Nga.

Trước thềm hội nghị Munich, châu Âu đã choáng váng khi biết tin ông Trump đã có một cuộc điện đàm, dường như thân mật, kéo dài 90 phút với ông Putin, qua đó chấm dứt đột ngột việc Tây phương không liên lạc với nhà lãnh đạo Nga suốt ba năm kể từ khi cuộc xâm lược Ukraine nổ ra vào năm 2022.

Các đại biểu tại Munich dự kiến sẽ tập trung vào chiến tranh Ukraine trong một cuộc tranh luận quan trọng vào ngày 15/2.

Nỗi lo sợ của các nhà lãnh đạo châu Âu và các phái đoàn của họ tại Munich là trong cơn vội vã của ông Donald Trump muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine, ông Putin sẽ chiến thắng, mạnh mẽ hơn và có kế hoạch chiếm thêm nhiều vùng đất ở châu Âu.
 

Trung Quốc: Chiến lược ‘mặt nạ’ và tham vọng định hình thế giới
Hưng Mai


Thượng Hải, Trung Quốc. (Hình minh họa: Aleksandr Buynitskiy/Unsplash)
Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ trên trường quốc tế, không chỉ nhờ sức mạnh kinh tế đáng nể mà còn nhờ một chiến lược tinh vi, được ví như “chiếc mặt nạ” đa diện, vừa che giấu vừa hé lộ tham vọng định hình lại trật tự thế giới.

Chiến lược này là sự kết hợp phức tạp giữa sức mạnh cứng và mềm, giữa mưu mẹo và linh hoạt, và đặc biệt, giữa triết lý thực dụng thời Chiến Quốc và chủ nghĩa Mác-Lênin được điều chỉnh, và tham vọng bá quyền được che đậy dưới lớp vỏ bọc hợp tác và phát triển hòa bình. Nó thể hiện rõ nét trong các chính sách đối nội và đối ngoại, từ kinh tế, thương mại đến quân sự và ngoại giao, tạo nên một bức tranh phức tạp, đầy thách thức cho cộng đồng quốc tế.

Chính trị thực dụng Chiến Quốc kết hợp với chủ nghĩa Mác-xít


Chính trị thực dụng thời Chiến Quốc (475-221 TCN) là một học thuyết chính trị tập trung vào việc đạt được và duy trì quyền lực bằng mọi giá. Trong bối cảnh loạn lạc và cạnh tranh khốc liệt giữa các nước chư hầu, triết lý này đề cao tính thực dụng, mưu mẹo, lừa dối, và liên minh tạm thời, bất chấp nguyên tắc đạo đức hay lý tưởng.

Mục tiêu tối thượng là giành chiến thắng và thống nhất đất nước, bất kể phải sử dụng thủ đoạn nào. Những tư tưởng gia nổi tiếng như Hàn Phi Tử đã đề cao vai trò của nhà vua, luật pháp, và hình phạt trong việc duy trì trật tự và kiểm soát xã hội. Triết lý này đã ăn sâu vào văn hóa và tư duy chiến lược của Trung Quốc, ảnh hưởng đến cách họ tiếp cận các vấn đề quốc tế cho đến ngày nay.

Chủ nghĩa Mác-Lênin, mặt khác, là một hệ tư tưởng tập trung vào đấu tranh giai cấp, xóa bỏ tư bản chủ nghĩa, và thiết lập một xã hội cộng sản. Học thuyết này nhấn mạnh vai trò của giai cấp vô sản, coi họ là lực lượng tiên phong trong cuộc cách mạng xã hội. Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác-Lênin ở Trung Quốc đã được điều chỉnh đáng kể để phù hợp với bối cảnh và lợi ích của đất nước.

“Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc” là một ví dụ điển hình cho sự điều chỉnh này, khi kết hợp kinh tế thị trường với hệ tư tưởng cộng sản, tạo ra một mô hình phát triển lai tạo, vừa duy trì sự kiểm soát của Đảng Cộng Sản, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Sự kết hợp giữa chính trị thực dụng thời Chiến Quốc và chủ nghĩa Mác-Lênin được điều chỉnh tạo nên một nền tảng tư tưởng độc đáo cho chiến lược “mặt nạ” của Trung Quốc. Tính thực dụng, mưu mẹo, và linh hoạt của thời Chiến Quốc được sử dụng để biện minh cho các hành động quyết đoán, thậm chí cả lừa dối và vi phạm luật lệ quốc tế, nhằm đạt được mục tiêu bá quyền. Đồng thời, chủ nghĩa Mác-Lênin được sử dụng như một lớp vỏ bọc lý tưởng, che giấu tham vọng thực sự và tạo ra hình ảnh một quốc gia yêu chuộng hòa bình, hướng tới sự phát triển chung. Sự kết hợp này cho phép Trung Quốc linh hoạt thay đổi chiến lược, chiến thuật tùy theo tình hình, vừa hợp tác vừa cạnh tranh, vừa đối đầu vừa hòa hoãn, khiến các quốc gia khác khó lường và đối phó.

Chiến lược ‘mặt nạ’ và những mưu mẹo

Một trong những trụ cột của chiến lược này là “Giấc mộng Trung Hoa”, khát vọng phục hưng quốc gia, đưa Trung Quốc trở lại vị trí trung tâm của thế giới. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là khát vọng về quyền lực và ảnh hưởng chính trị, văn hóa trên toàn cầu. Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc triển khai một chiến lược kinh tế toàn diện, từ việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo và tiêu dùng nội địa, đến việc mở rộng đầu tư và thương mại ra toàn cầu, đặc biệt là thông qua các sáng kiến như “Vành đai và Con đường.”


Sáng kiến này, với cam kết đầu tư vào cơ sở hạ tầng và kết nối các khu vực trên thế giới, được quảng bá như một động lực thúc đẩy phát triển chung, nhưng đồng thời cũng là công cụ để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng địa chính trị.

Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ bọc hợp tác kinh tế, Trung Quốc cũng không ngần ngại sử dụng sức mạnh kinh tế như vũ khí để gây áp lực chính trị và thương mại lên các quốc gia khác. Chiến lược này được gọi là “ngoại giao chiến lang”, thể hiện qua việc Bắc Kinh sẵn sàng sử dụng các biện pháp trả đũa kinh tế, hạn chế thương mại, thậm chí cả tẩy chay hàng hóa để đáp trả những chỉ trích hoặc chính sách mà họ cho là bất lợi.

Việc Trung Quốc tăng cường sản xuất và xuất khẩu hàng hóa giá rẻ, được hỗ trợ bởi các chính sách trợ cấp và tín dụng ưu đãi, cũng gây ra những hệ lụy tiêu cực cho các ngành công nghiệp trong nước của nhiều quốc gia, làm dấy lên lo ngại về cạnh tranh không lành mạnh và nguy cơ lệ thuộc kinh tế vào Trung Quốc.

Trong lĩnh vực quân sự, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội, tăng cường sức mạnh hải quân và không quân, mở rộng hoạt động quân sự ở Biển Đông, và gia tăng áp lực quân sự lên Đài Loan. Những hành động này, cùng với việc Bắc Kinh liên tục tuyên bố chủ quyền phi lý đối với hầu hết Biển Đông, đã làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột.

Mặc dù Trung Quốc luôn khẳng định mong muốn giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, nhưng hành động thực tế của họ lại cho thấy một chiến lược quyết đoán, sẵn sàng sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu.

Bắc Kinh cũng hiểu rõ tầm quan trọng của sức mạnh mềm trong việc định hình dư luận và xây dựng hình ảnh quốc gia. Họ đầu tư mạnh vào ngoại giao công chúng, quảng bá văn hóa, ngôn ngữ, ẩm thực, y học cổ truyền, và xây dựng hình ảnh một quốc gia hòa bình, hướng tới sự phát triển chung. Viện Khổng Tử, các chương trình học bổng, trao đổi văn hóa, và các hoạt động đối ngoại khác được triển khai rộng rãi nhằm tăng cường hiểu biết và thiện cảm của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc. Truyền thông quốc tế, phim ảnh, âm nhạc, và mạng xã hội cũng được tận dụng triệt để để quảng bá hình ảnh tích cực về đất nước và con người Trung Quốc.

Chiến lược “mặt nạ” của Trung Quốc còn thể hiện qua việc họ vừa tham gia tích cực vào các tổ chức và diễn đàn quốc tế, vừa tìm cách định hình lại các quy tắc và luật lệ quốc tế theo hướng có lợi cho mình. Họ thúc đẩy các sáng kiến như “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại” và “Sáng kiến An ninh Toàn cầu” được cho là nhằm xây dựng một trật tự thế giới đa cực, công bằng và dân chủ hơn. Tuy nhiên, nhiều quốc gia lo ngại rằng đây chỉ là vỏ bọc cho tham vọng bá quyền của Trung Quốc, nhằm thay thế trật tự quốc tế hiện hành bằng một trật tự do Trung Quốc chi phối.

Chiến lược “mặt nạ” của Trung Quốc đặt ra những thách thức to lớn cho cộng đồng quốc tế. Sự kết hợp giữa sức mạnh kinh tế, quân sự và ngoại giao, cùng với mưu mẹo và sự thiếu minh bạch, khiến Trung Quốc trở thành một đối thủ khó lường.

Mục tiêu bá chủ và thách thức

Mục tiêu cuối cùng của Trung Quốc là đạt được vị thế bá chủ thế giới, thay thế Mỹ trở thành trung tâm của trật tự quốc tế mới. Tuy nhiên, con đường này còn nhiều chông gai. Mỹ và các đồng minh đang ngày càng cảnh giác trước sự trỗi dậy của Trung Quốc và tăng cường hợp tác để kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh. Bản thân Trung Quốc cũng phải đối mặt với nhiều thách thức nội tại, bao gồm bất bình đẳng xã hội, ô nhiễm môi trường, và sự thiếu minh bạch trong hệ thống chính trị. Cuộc đua giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các cường quốc khác, sẽ định hình tương lai của thế giới trong những thập kỷ tới.

Chiến lược của Trung Quốc là một sự kết hợp phức tạp giữa mưu mẹo, sức mạnh cứng và mềm, cùng khả năng thích ứng linh hoạt. Họ đang theo đuổi mục tiêu bá chủ thế giới một cách kiên trì và bài bản. Các quốc gia cần tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin và xây dựng các chiến lược đối phó hiệu quả để bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì sự ổn định cũng như trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và cân bằng quyền lực trong khu vực và trên toàn cầu.

Việc hiểu rõ chiến lược “mặt nạ” của Trung Quốc là bước đầu tiên để đối phó với những thách thức mà quốc gia này đặt ra. Chỉ có sự đoàn kết và hợp tác quốc tế mới có thể ngăn chặn Trung Quốc lợi dụng chiến lược này để đạt được mục tiêu bá quyền, đồng thời thúc đẩy Trung Quốc đóng góp một cách có trách nhiệm và xây dựng vào hòa bình và ổn định của thế giới. Đồng thời, việc duy trì đối thoại và hợp tác với Trung Quốc trong các lĩnh vực cùng quan tâm cũng là điều cần thiết, nhằm xây dựng lòng tin, giảm thiểu hiểu lầm, và thúc đẩy quan hệ song phương và đa phương phát triển theo hướng ổn định và bền vững.

Thế giới cần một Trung Quốc trỗi dậy hòa bình, hợp tác và tôn trọng luật lệ quốc tế, chứ không phải một Trung Quốc bá quyền, gây bất ổn và đe dọa hòa bình thế giới.
 
 

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Bảy, 19 Tháng Tư, hàng ngàn người trên khắp nước Mỹ đổ xuống đường để phản đối những hành động gần đây do Tổng Thống Donald Trump đưa ra.

Được gọi là “50501,” tức là “50 cuộc biểu tình, 50 tiểu bang, 1 phong trào,” đợt biểu tình trùng với dịp tưởng nhớ 250 năm ngày nổ ra Chiến Tranh Cách Mạng Hoa Kỳ, BBC đưa tin.

Từ bên ngoài Tòa Bạch Ốc và các đại lý Tesla cũng như trung tâm của nhiều thành phố, người biểu tình tỏ ra bất bình trên các phương diện khác nhau. Nhiều người kêu gọi đưa Kilmar Ábrego García quay về Hoa Kỳ sau khi bị trục xuất nhầm qua El Salvador.

Các cuộc biểu tình chính trị ở Hoa Kỳ đang ngày càng phổ biến hơn, trong đó đợt biểu tình “Hands Off” vào đầu Tháng Tư thu hút hàng chục ngàn người ở các thành phố trên khắp nước Mỹ.

Cuộc thăm dò gần đây nhất do Gallup thực hiện cho thấy 45% cử tri hài lòng với chính sách của Trump trong ba tháng đầu tiên thuộc nhiệm kỳ thứ nhì, cao hơn 41% trong cùng thời kỳ vào nhiệm kỳ đầu tiên.

Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn thấp hơn mức trung bình trong ba tháng đầu tiên trong đó tỷ lệ hài lòng dành cho tất cả tổng thống đắc cử từ 1952 tới 2020 là 60%.

Đợt biểu tình hôm Thứ Bảy liên quan tới một số chính sách của Trump, trong đó có cả những hành động do Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE đề ra nhằm cải tổ nguồn nhân lực cũng như ngân sách liên bang và việc chính quyền tắc trách trong việc giúp đỡ công dân El Salvador Ábrego García quay về Hoa Kỳ.

Gihad Elgendy nói với CNN rằng ông tham gia cuộc biểu tình tại Tòa Bạch Ốc nhằm lên án hành động trục xuất Ábrego García. Ông tin rằng Trump “có thể dễ dàng gây áp lực buộc El Salvador đưa ông ấy về Mỹ.”

Nhìn chung các cuộc biểu tình diễn ra trong ôn hòa, mặc dù Dân Biểu Suhas Subramanyam (Dân Chủ-Virginia) đăng một đoạn phim lên X cảnh một người đàn ông cầm tấm bảng Trump và lủi vào những người biểu tình phẫn nộ đối đầu với ông ta.

Nhiều người biểu tình cầm tấm bảng có dòng chữ “No Kings,” một lời nhắc nhở tớtới cuộc cách mạng chống lại ách cai trị của Anh Quốc.

Trong lúc tưởng nhớ các trận chiến Lexington và Concord cũng như màn phi nước kiệu trứ danh của Paul Revere tại Massachusetts, người biểu tình cũng tuần hành bằng những tấm bảng tương tự. Hôm Thứ Bảy Boston cũng ghi nhận một cuộc biểu tình 50501.

Mức độ tín nhiệm dành cho Trump dường như dần dần suy giảm, đặc biệt là khi nói tới nền kinh tế. Khi ông nhậm chức vào Tháng Giêng, tỷ lệ hài lòng là 47%, theo Gallup.

Gần đây một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ hài lòng với Trump cũng giảm từ 47% trong Ngày Nhậm Chức xuống còn 43%. Trong cùng cuộc thăm dò, chỉ có 37% đồng tình với chính sách kinh tế, so với 42% trong lễ nhậm chức.

Đầu Tháng Tư, hàng trăm ngàn người Mỹ tập trung lại tham gia đợt biểu tình phản đối rầm rộ nhất trên toàn nước Mỹ từ lúc Trump quay lại Tòa Bạch Ốc.

Những cuộc biểu tình đó còn lớn hơn cuộc biểu tình hôm Thứ Bảy, diễn ra tại 1,200 địa điểm trên tất cả 50 tiểu bang Hoa Kỳ. (TTHN)
 

Ai cũng cho rằng “Trump đang mơ chức Giáo Hoàng” nhưng tôi có đủ sở cứ để nghi là ông ta chỉ mơ được “băng hà” như là Đức Giáo Hoàng.

Mục tiêu cụ thể không thực sự là mặc “áo Giáo Hoàng” mà là, đến cuối đời, được liệm vào một cái… áo quan như Ngài.

Trả lời phỏng vấn trước khi lên đường đến Vatican dự tang lễ Giáo Hoàng, Trump cho biết tang lễ sẽ “rất là thú vị” (very interesting)! [1]

Dự tang lễ xong, về Mỹ, Trump nói với các phóng viên rằng, đó là một “tang lễ đẹp”, lặp đi lặp lại những ba lần [2].

Đi và về Trump đều ám ảnh với tang lễ ấy, “rất là thú vị”, “đẹp, đẹp, đẹp”, rồi sau đó bỏ công ra chế chân dung mình với lễ phục Giáo hoàng.

Thật sự, lần đầu tiên thấy ảnh “Giáo hoàng Trump” tôi không tin ngay rằng đó là của Trump, mà là sản phẩm của những người thù ghét.

Bằng ấy tuổi đầu thì ai lại chơi cái trò trẻ con này? Nhưng kiểm tra lại với những nguồn tin, tờ báo uy tín, mới tin chắc rằng Trump là một ông già trí còn con trẻ.

Điều này càng khiến tôi tin vào nghi ngờ của mình. Phải chăng, sau khi dự tang lễ của người được mệnh danh là “Giáo hoàng của nhân dân” (“People’s Pope,”), thấy tình cảm và sự trọng vọng mà hàng trăm ngàn người bày tỏ, Trump càng bị ám ảnh về ngày phán xét cuối cùng của mình?

Sau này có ra đi, Trump nhất định phải có một tang lễ y như thế, không hơn thì cũng phải bằng và, do đó, Trump phải diễn tả mình như là một Giáo Hoàng, bằng kỹ thuật AI.

Văn vẻ một chút, chúng ta có thể “diễn ca” tâm tư của Trump:

Tôi mơ tang lễ Giáo hoàng
Đẹp và thú vị, rất là, quá ư…

Nhưng để được thương tiếc như Giáo Hoàng thì phải nhìn lại mình, đã có cống hiến nào như ngài?

Chín năm trước, khi Trump chủ trương xây tường dọc theo biên giới Mỹ – Mễ Tây Cơ, Giáo Hoàng Francis đã nhấn mạnh rằng, “Trump không phải là người Thiên Chúa Giáo”, vì nếu thế thì Trump phải là người xây cầu để kết nối hòa giải, không phải là hạng xây tường để cách ngăn, chia rẽ [4].

Bây giờ, khi qua đời, một trong những ước nguyện mà Giáo Hoàng Francis bày tỏ với Hồng y Giovan-ni Battista Re trước phút lâm chung là một thế giới hòa hợp, ở đó “các nhà lãnh đạo thế giới xây cầu, không xây tường” [5].

Nghĩa là thế giới mơ ước đó không có mặt hạng Tổng thống như Trump!

Giáo Hoàng Francis xuất thân từ một tu sĩ Dòng Tên, tiếng Anh là Jesuits hay chính thức là Society of Jesus. Dòng tu này, khi truyền sang Việt Nam, có lẽ vì do truyền thống kỵ húy, người Việt không dám gọi thẳng, mà dùng chữ Dòng Tên.

Dòng tu này do Inigo de Loyola, người Basque (Tây Ban Nha), cùng một số bạn hữu sáng lập năm 1540, xem mình là “Chiến sĩ” của Chúa, dấn thân để phục vụ xã hội. Dòng Tên có quan điểm khác biệt với niềm tin chính thức của Vatican khi cho rằng con chiên có thể thông công trực tiếp với Chúa qua việc cầu nguyện, không nhất thiết phải qua trung gian của linh mục.

Thời này Vatican đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn do phong trào Kháng Cách (Protestant), dẫn đến sự hình thành của Giáo hội Tin Lành, cũng có quan điểm tương tự về thông công. Để đối phó, Giáo Hoàng Phaolo III đã công nhận dòng tu này, dùng cải cách mềm đối phó cải cách cứng.

Năm 2013, khi đối mặt với khủng hoảng vì tai tiếng liên quan đến việc một số giáo phận chủ trương việc bao che hành trạng tình dục của một số linh mục, Vatican đã chọn Hồng y Francis, một tu sĩ Dòng Tên, vào vị trí Giáo Hoàng.

Có khuynh hướng khai phóng và dấn thân, hướng đến mục tiêu công bằng xã hội, do đó về mặt xã hội nghiêng về cánh tả; Dòng Tên nổi tiếng với những cống hiến giáo dục, qua việc thành lập trường học các cấp, kể cả bậc đại học trên khắp thế giới. Giáo hoàng Francis được mệnh danh “Giáo Hoàng của nhân dân” cũng vì lẽ này và, do đó, đã ra đi như một người của nhân dân, của cả quả địa cầu.

Một Donald Trump kỳ thị, cực hữu với chủ trương chia rẽ thế giới và đả phá giáo dục thì khác. Trump là Tổng thống của giới tài phiệt. Trump hãnh diện khoe khoang mối quan hệ thân thiết với những nhà độc tài như Kim, như Putin. Trump hoàn toàn không có chỗ đứng nào trong trái tim của nhân dân.

Có tiền thì bất cứ nhà tài phiệt ưa chơi nổi nào cũng có thể mua một tang lễ “đẹp” và “rất thú vị” nhưng vấn đề là cái “mùi” của nó.

Tôi nghĩ đến cái “tang lễ” của Adolf Hitler, cái hố cạn cợt vì đào vội bằng tay dưới những loạt pháo và mấy can xăng, một mùi khét lẹt.

Tôi nghĩ đến tang lễ của Pol Pot, giữa rừng mà thậm chí chẳng có được những bó củi tử tế, chỉ tấp lên bao nhiêu thứ xà bần, những đồ gia dụng bị vứt bỏ, thậm chí cả tấm nệm, mấy cái lốp xe cũ, để thân xác thêm đau khi phải quằn quại trong đám khói đen sì, khét lẹt, gây ô nhiễm nặng cho môi trường [6].

Mùi khét của thân xác đó rồi cũng nhạt phai, tan biến nhưng mùi khét của phần hồn thì sẽ còn lại mãi mãi bởi bọn này, chính bọn chúng, với những ý đồ chống lại con người, là một sự ô nhiễm trầm trọng với nhân quần.

_________

Tham khảo:

1. https://www.msn.com/en-au/politics/gove ... r-AA1DCKrM

‘Speaking to reporters at the White House, the US president said: “It’s going to be very interest-ing, we’re going to meet with a lot of the foreign leaders that want to meet.”

2. https://www.yahoo.com/news/trump-brags- ... 54228.html

“It’s going to be very interesting, we’re going to meet with a lot of the foreign leaders that want to meet.”

3. https://www.smh.com.au/world/north-amer ... 5lwch.html

4. https://www.nytimes.com/2016/02/19/worl ... stian.html

5. https://www.cbsnews.com/news/pope-franc ... ttista-re/

6. https://www.independent.co.uk/news/worl ... 19472.html

Nỗ lực chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine của ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, đã tắt ngấm sau cuộc điện đàm kéo dài hai tiếng đồng hồ giữa ông Trump và ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, hôm Thứ Hai, 19 Tháng Năm.

Đây là cuộc điện đàm thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo Nga-Mỹ chỉ trong bốn tháng cầm quyền nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Và cũng như hai lần trước nó không đem tới một kết quả đột phá nào mà lại báo hiệu một sự chuyển hướng đáng thất vọng trong chính sách của Mỹ.

Trump quay lưng

Rốt cuộc ông Trump phải thừa nhận ngưng chiến hay không là do hai bên thương lượng với nhau, “bởi vì họ biết chi tiết về một cuộc đàm phán mà không ai khác biết được.” Trong cuộc đàm luận trực tuyến ngay sau đó với các nhà lãnh đạo Âu Châu ông Trump một lần nữa cho biết Mỹ sẽ từ bỏ vai trò trung gian đàm phán, không can dự vào nội dung, tiến trình thương lượng giữa Nga và Ukraine. Sau cuộc đàm luận, ông JD Vance, phó tổng thống Mỹ, nói với báo chí: “Cuối cùng Mỹ có thể nói ‘Đây không phải là cuộc chiến của chúng ta.’” Ông Trump phụ họa: “Đây là tình thế của Âu Châu, và lẽ ra phải tiếp tục là câu chuyện của Âu Châu.”

Theo những người quan sát thời cuộc, sự rút lui của Mỹ đánh dấu một bước ngoặt, báo hiệu chiến tranh sẽ kéo dài, Ukraine sẽ bước vào một thời kỳ nguy hiểm hơn. Sau cuộc điện đàm với ông Trump, ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, cảnh báo: “Điều quan trọng là Mỹ không được xa rời các cuộc đàm phán và theo đuổi hòa bình, bởi vì người duy nhất được hưởng lợi từ điều đó là Putin.”


Nhưng ông Zelensky làm gì được khi ông Trump đã quyết thay đổi. Chỉ hơn một tuần trước, chính quyền Trump cùng với Liên Âu đã yêu cầu Nga và Ukraine ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày, bắt đầu từ Thứ Hai, 12 Tháng Năm, nếu không thì Mỹ và EU sẽ gia tăng trừng phạt kinh tế.

Ông Zelensky chấp nhận, ông Putin thì không. Thay vì ngừng bắn, ông Putin còn cho mở cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) lớn nhất từ trước tới nay vào trung tâm thủ đô Kiev. Ấy vậy mà trong cuộc điện đàm, ông Trump thậm chí không đả động gì về lệnh trừng phạt mà còn tỏ ra hào hứng với triển vọng khôi phục lại quan hệ kinh tế Nga-Mỹ với ảo tưởng Nga là một “mỏ vàng kinh tế tiềm tàng” cho các công ty Mỹ khi chiến tranh kết thúc.


Không ai nghi ngờ rằng ông Trump có thiện chí muốn giúp kết thúc cuộc chiến tranh ở Ukraine mà ông gọi là “cuộc tắm máu thảm họa,” nhưng thiện chí đó đã bị ông Putin lợi dụng để kéo dài chiến tranh, làm suy yếu Ukraine và giành chiến thắng tối hậu.

Ông Trump đã nhiều lần đưa ra kế hoạch đình chiến, từ kêu gọi hai bên ngừng tấn công vào hệ thống năng lượng của nhau, ngừng bắn trên không và trên biển, đến đóng băng chiến cuộc ở tình trạng hiện hữu, ngừng bắn 30 ngày để tạo thuận lợi cho đàm phán… tất cả đều bị ông Putin không đếm xỉa tới. Tham vọng của ông Trump “kết thúc cuộc chiến trong 24 tiếng đồng hồ” đến nay đã thất bại thảm hại.

Những ảo tưởng nguy hiểm

Nguyên nhân sự thất bại đó thì có nhiều, nhưng điểm chính là nỗ lực của ông Trump không đặt nền tảng trên sự thật mà trên những ảo tưởng.

Không thể có nền hòa bình công chính nếu không phân biệt được đúng và sai, chính nghĩa và xâm lược. Nỗ lực vận động trong bốn tháng qua của chính quyền Trump dựa trên những thông tin sai sự thật và xuyên tạc, lẫn lộn thủ phạm với nạn nhân đến mức ông tuyên bố Ukraine là bên gây ra cuộc chiến tranh bất chấp sự thật rằng chính Putin đã xua quân vào lãnh thổ Ukraine ngày 24 Tháng Hai, 2022, khởi đầu một cuộc chiến hủy diệt toàn diện sau khi đã sáp nhập được bán đảo Crimea năm 2014 và khuấy động phong trào ly khai ở bốn tỉnh miền đông nước này.

Nạn nhân của cuộc chiến là người Ukraine, là binh sĩ, người già, trẻ em, phụ nữ bị giết hại vô cớ trên quê hương của họ; là những thành phố và làng mạc bị bom đạn Nga san thành bình địa. Khi đánh giá sai thực tế, ông Trump đã vô tình biện minh cho kẻ xâm lược. Lẽ ra phải gia tăng áp lực kinh tế và quân sự lên Putin để buộc tên đồ tể phải ngừng bắn giết thì ông Trump đã nhiều lần đứng về phía Nga, kể cả bỏ phiếu phản đối nghị quyết lên án Nga tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, trái ngược với lập trường chung của các nước dân chủ đồng minh.


Nỗ lực hòa bình của ông Trump còn dựa trên những ảo tưởng nguy hiểm. Ông đánh giá cao quan hệ cá nhân của ông với Putin, ông tin ông có đủ uy tín buộc ông Putin chấm dứt chiến tranh “trong 24 giờ.”

Thực tế cho thấy ông Putin không bao giờ muốn hòa bình. Sau cuộc điện đàm, ông Trump viết trên mạng xã hội “Nga và Ukraine sẽ ngay lập tức bắt đầu các cuộc đàm phán tiến tới một lệnh ngừng bắn và quan trọng hơn, một kết thúc cho cuộc chiến.” Ông gợi ý “Vatican, do Đức Giáo Hoàng đại diện, đã nói họ rất muốn chủ trì các cuộc hòa đàm. Hãy bắt đầu đàm phán.”

Nhưng ông Putin không nói như vậy, ông ta vẫn khăng khăng: “Lập trường của Nga rất rõ ràng. Việc loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng này là điều quan trọng nhất đối với chúng tôi,” khi tuyên bố trong cuộc họp báo ở Sochi ngay sau cuộc trò chuyện với ông Trump.


“Nguyên nhân gốc rễ” đó là gì? Là sự mở rộng về phía Đông của liên minh NATO, mà Nga coi như mối đe dọa an ninh quốc gia. Là quốc gia Ukraine độc lập có kế hoạch gia nhập Liên Âu, NATO hướng tới một tương lai dân chủ và thịnh vượng. Ông Putin không muốn hòa bình mà chỉ muốn Ukraine đầu hàng, nhượng cho Nga năm tỉnh mà Nga đã chiếm được bằng vũ lực. Tình bạn với ông Trump không đủ để khiến ông Putin từ bỏ tham vọng đế quốc ấy.

Ông Trump cũng đánh giá quá thấp lòng yêu nước và khả năng kháng cự của người dân Ukraine. Khi bắt đầu cuộc xâm lược, ông Putin tưởng có thể thâu tóm Ukraine trong vài ngày, nhưng hơn ba năm qua, với gần 1 triệu binh sĩ chết và bị thương, Nga vẫn chưa chiếm được toàn bộ vùng Donetsk của Ukraine dù có sự chống lưng của Trung Quốc, dù đã muối mặt cầu viện sự yểm trợ của các đồng minh nhỏ hơn như Iran và Bắc Hàn.

Người Ukraine không muốn cuộc chiến này, nhưng khi ông Putin đem chiến tranh đến cửa nhà họ, thì họ không có lựa chọn nào khác. Không giống như người Nga, những người có thể rút khỏi chiến trường và trở về nhà bất cứ lúc nào, người Ukraine không thể buông súng; nếu ngừng chiến đấu, họ sẽ mất nước, mất nền văn hóa và tự do của mình. Khi nghĩ Ukraine phải đầu hàng Nga để chấm dứt chiến tranh và sự tàn phá, ông Trump đã không đồng cảm được với ý chí tự do của cả một dân tộc.

Ông Trump có lần sỉ nhục ông Zelensky: “Ông không có quân bài nào cả!” Thực tế, Ukraine có hai quân bài quan trọng để không bao giờ đầu hàng: tiềm lực của người dân Ukraine và sự yểm trợ Âu Châu. Không ai phủ nhận rằng Ukraine còn đứng vững tới hôm nay là nhờ có sự yểm trợ quân sự và vũ khí hào phóng của đồng minh, đứng đầu là Hoa Kỳ. Nhưng bản thân Ukraine cũng có những bước tiến đáng khâm phục: cho đến nay Ukraine tự sản xuất được khoảng 40% nhu cầu vũ khí, đạn dược, theo thông báo của ông Zelensky.


Cuộc chiến đang chuyển sang hướng “đấu drone” hoặc tấn công sâu trong lãnh thổ đối phương. Theo các nguồn tin quân sự, trong khi Nga vẫn phải dựa vào nguồn “drone” do Iran cung cấp thì Ukraine đã sản xuất được 2 triệu chiếc “drone” vào năm ngoái, sẽ tăng lên 4.5 triệu chiếc trong năm nay với độ chính xác ngày càng cao. Sự kiện một thuyền tấn công không người lái tự chế của Ukraine dùng hỏa tiễn bắn rơi một chiến đấu cơ Su-30 của Nga trên bầu trời Hắc Hải mới đây cho thấy người Ukraine không hề kém cỏi. Báo The Wall Street Journal thiên hữu của Mỹ cũng phải thán phục: “Giá trị vũ khí mà công nghiệp quốc phòng Ukraine làm ra đã tăng chóng mặt từ $1 tỷ năm 2022 đến $35 tỷ trong ba năm chiến tranh bất chấp hỏa tiễn Nga trút xuống các nhà máy của họ.”

Trái với Hoa Kỳ, Âu Châu đã cố không bỏ rơi Ukraine. Các nhà lãnh đạo Âu Châu thừa nhận nếu ông Putin chiến thắng ở Ukraine thì Âu Châu sẽ gặp nguy và thực tế Nga đã gây chiến với NATO như một tuyên bố của Điện Kremlin năm 2022. Có nhiều chứng cứ về tham vọng của ông Putin như việc tập trung quân đội và xây cất căn cứ ở biên giới Nga giáp với Phần Lan và các nước Baltic, các chiến dịch bí mật phá hoại cơ sở hạ tầng khắp Âu Châu. Vì Âu Châu không có “một đại dương đẹp” ngăn cách với Nga như Mỹ nên các nhà lãnh đạo Âu Châu buộc phải cấp tốc gia tăng tiềm lực quân sự và yểm trợ Kiev.

Nỗi thất vọng với Mỹ càng làm cho Âu Châu thêm quyết tâm. Ông Friedrich Merz, tân thủ tướng Đức, vừa nhậm chức đã tuyên bố tăng ngân sách quốc phòng lên 5% GDP và cam kết chính phủ của ông “sẽ cung cấp mọi nguồn lực tài chính mà Bundeswehr [quân đội Đức] cần để trở thành đội quân quy ước hùng mạnh nhất Âu Châu,” theo báo The Washington Post.

Chiến đấu đến khi nào?

Về phần mình, người Ukraine vẫn rất cần sự yểm trợ của Mỹ nhất là về tình báo vệ tinh. Ông Zelensky vẫn tha thiết yêu cầu ông Trump hỗ trợ Ukraine, vẫn chấp nhận vô điều kiện các kế hoạch của ông Trump. Nhưng Ukraine vẫn sẵn sàng cho tình huống phải tiếp tục chiến đấu khi đàm phán thất bại, kể cả trong tình huống tồi tệ nhất là Mỹ hoàn toàn quay lưng với sự nghiệp chính nghĩa của dân tộc Ukraine.

Khi những nỗ lực dàn xếp của ông Trump thất bại thì hy vọng sớm kết thúc cuộc chiến cũng chết theo và Ukraine phải tiếp tục chiến đấu chưa biết đến khi nào. Tại cuộc họp ở Thổ Nhĩ Kỳ cuối tuần trước, ông Vladimir Medinsky, trưởng đoàn Nga, nói với đoàn Ukraine: “Chúng tôi đã chiến đấu với Thụy Điển 21 năm; các người sẵn sàng chiến đấu trong bao lâu nữa?,” ám chỉ cuộc chiến tranh mà đế quốc Nga xâm lược Thụy Điển cách đây hơn 300 năm (1700-1721). Câu trả lời của người Ukraine chỉ có thể là, chiến đấu đến khi nào đất nước sạch bóng quân Nga xâm lược!


Ông Trump có cơ hội tốt để dàn xếp một thỏa thuận hòa bình, chấm dứt cuộc chiến tranh bi thảm nhất của thời đại và giành giải Nobel Hòa Bình ông hằng ao ước, nhưng để làm được như vậy ông phải từ bỏ các ảo tưởng, nhìn nhận đúng thực tế và có sự lựa chọn đúng đắn: tiếp tục yểm trợ Ukraine và gia tăng trừng phạt Nga để ông Putin phải nhận ra rằng, chiến thắng là điều không tưởng mà cần phải đình chiến và đàm phán hòa bình một cách nghiêm chỉnh, càng sớm càng tốt. [qd]