Cư An Tư Nguy

Trong một bài báo của ký giả Duncan Currie viết trên tờ Weekly Standard trong tuần qua đã nhận định về Việt Nam sau 33 năm chiến tranh. Tác giả cho rằng nếu có một người đến Saigon hay Hà Nội ngày hôm nay, và không biết một tí gì về lịch sử kể từ năm 1970, sẽ cho ngay rằng miền Nam đã thắng cuộc chiến.

Hai thành phố này có tất cả các cửa tiệm thời trang với các nhãn hiệu nổi tiếng của Luân Đôn và Venice, và có nhiều khả năng tồn tại ở thương trường trong nước hơn cả Luân Đôn lẫn Venice. Bài báo viết mặc dù nhỏ hơn Trung Hoa rất nhiều, và do đó ít được quốc tế chú ý đến hơn, Việt Nam đã trở thành một trong nhiều câu chuyện thành công lớn về phát triển kinh tế của thế giới. Trong vòng hai thập niên qua, Việt Nam đã tự chuyển đổi từ một tình trạng đói nghèo vô vọng thành một con cọp Á Châu cường tráng. Giới lãnh đạo có vẻ háo hức muốn khuếch trương nền ngoại thương (Việt Nam đã chính thức gia nhập Tổ chức Mậu dịch Quốc tế hồi năm ngoái), đẩy mạnh các cơ hội đầu tư và hỗ trợ kinh doanh tư nhân. ông Daniel Griswold là một phân tích gia thuộc Học viện Cato Institute cho rằng Việt Nam đang chạy đua để càng ngày càng giống Hoa Kỳ hơn. Trong vài năm vừa qua, ngành công nghệ thông tin đang phát triển nhanh chóng đã đóng một vai trò chính yếu trong việc thu hút nguồn vốn nước ngoài và khích lệ cho việc mở rộng thêm tự do. Theo ông Carl Thayer, một nhà nghiên cứu về các vấn đề Việt Nam ở Đại học New South Wales thuộc Học viện Quốc phòng Úc Đại Lợi cho rằng đi về phía trước Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng, mở rộng, và mở rộng. Việt Nam vẫn còn là một quốc gia đang phát triển với các vùng nông thôn nghèo nàn rộng lớn.

Nhưng sự tiến triển lâu dài của Việt Nam thì đặc biệt khác thường. Mới đây nhất là vào năm 1993 58% dân số còn sống trong cảnh nghèo đói, Ông Malcolm Gillis, chủ tịch hội đồng quản trị Vietnam Education Foundation nói người ta có thể nhìn thấy sự thất bại thê thảm của hệ thống kinh tế tập trung theo đường lối xã hội chủ nghĩa. Nay thì người dân Việt Nam thích ứng khá tốt với chủ nghĩa tư bản. Dù là khi các gia đình giàu có đi ăn uống ở các nhà hàng sang trọng, các thương gia mua xe cộ đắt tiền, hay những người khá giả đi mua sắm các món đồ xa xỉ, thì cái tính thích tiêu thụ rõ ràng là rất phổ biến, đặc biệt là ở Saigon và Hà Nội, và người Việt Nam bây giờ rất ưa thích nước Mỹ. Hầu hết mọi người Việt Nam đều không có ký ức thật sự về chiến tranh. Nhưng họ cũng nhận biết rằng việc đầu tư của Hoa Kỳ đã giúp đất nước họ như thế nào, trong khi giới trẻ Việt Nam có vẻ rất đam mê nền văn hóa phổ thông của người Mỹ. Cựu đại sứ Burghart từng nhận định rằng hiện bây giờ Việt Nam là một trong những quốc gia ưa thích người Mỹ nhất trong vùng Đông Nam Á. Dù vẫn còn những người cay đắng của chế độ Cộng sản cũ, nhưng đây chỉ là một tỷ lệ rất nhỏ. Ông nói chừng nào mà nhà nước Việt Nam còn tiếp tục là một chế độ độc tài đảng trị ngược đãi các nhà đấu tranh dân chủ, các nhà báo tự do, tín đồ các tôn giáo, và các thành phần dân tộc thiểu số, thì tiến trình tăng cường quan hệ song phương với Hoa Kỳ sẽ còn bị cản trở. Hà Nội biết rõ điều này, và trong những năm vừa qua đã có nhiều bước tiến để làm dịu bớt những mối quan tâm của Hoa Kỳ. Trong cuộc thăm dò về tự do trên thế giới, tổ chức Freedom House đã cho Việt Nam hạng điểm thấp nhất về các quyền tự do chính trị và hạng điểm hàng thứ 3 thấp nhất về tự do dân sự. Hạng điểm sau đưa Việt Nam đứng trên Trung Quốc nhưng đằng sau Mã Lai Á, Tân Gia Ba và Thái Lan. Nói chung thì Freedom House phân loại Việt Nam là một nước không có tư ï do.

Mặc dù phong trào bất đồng chính kiến ở Việt Nam rất dũng cảm, nhưng hàng ngũ vẫn còn nhỏ bé. Theo ông Carl Thayer, có một nhóm người đáng kể ở Việt Nam vẫn sợ hãi cái gọi là diễn biến hoà bình, và vẫn còn một cặn bã tư tưởng chưa chịu biến mất. Ông Carl Thayer nhấn mạnh rằng Đảng cộng sản không được thống nhất cho lắm, với một số đảng viên có vẻ thông cảm với sự mở rộng tự do hơn những đảng viên khác. Khi nền kinh tế thay đổi, thì càng ngày sẽ có càng thêm nhiều người gia nhập vào tầng lớp trung lưu và hàng ngũ các nhà tư doanh sẽ tiếp tục lớn mạnh. Ông Thayer lập luận rằng những người này sẽ đòi hỏi có một tiếng nói trong việc đưa ra các quyết định chính trị. Và chế độ không thể từ chối lời yêu cầu của họọ. Trong một bản tường trình mới đây về Việt Nam, một thông tín viên của tờ Economist là ông Peter Collins đã viết rằng ôngay cả khi nhà nước để yên cho một số lớn các ảnh hưởng thâm nhập vào từ bên ngoài, họ vẫn cố giữ độc quyền kiểm soát tất cả mọi thứ về chính trị văn hóa. Cũng như ông Burghardt phải nuối tiếc mà nói rằng việc cải cách chính trị thật sự ở Việt Nam sẽ còn rất chậm chạp.[/align]

“Đất giáo hội bị tịch thu để xây khách sạn...” Đó là nhan đề một bản tin trên Đài VOA hôm Thứ Tư 21-5-2008. Bản tin Đaì VOA viết như sau.

Tình trạng căng thẳng giữa Giáo Hội Thiên Chúa Giáo và chính phủ Việt Nam đang gia tăng sau khi chính quyền địa phương tại tỉnh Vĩnh Long loan báo kế hoạch xây cất một khách sạn trên một miếng đất bị tịch thâu ngay sau khi cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc.

Tin của Independent Catholic News và của Thông Tấn Xã Công Giáo Việt Nam cho hay Giám Mục Tô-Ma Nguyễn Văn Tân của giáo phận Vĩnh Long vừa gửi một văn thư tới các linh mục, tu sĩ và giáo dân trong giáo phận để tố cáo quyết định của chính quyền địa phương trong việc phá bỏ Tu Viện của Dòng Nữ Tu Thánh Phao Lồ.

Trong văn thư được đọc trong tất cả các buổi thánh lễ hôm cuối tuần vừa rồi, Giám Mục Nguyễn Văn Tân nói rằng ngày 7 tháng 9 năm 1977 được coi là ngày đại nạn của giáo phận Vĩnh Long. Văn thư cho hay vào ngày vừa kể, nhà cầm quyền địa phương đã sử dụng công lực để phong tỏa và khám xét Thánh Giá Học Viện, Dòng thánh Phao Lồ và Đại Chủng Viện, rồi bắt giữ tất cả những người phụ trách.

Giám Mục Nguyễn Văn Tân là một trong số những người bị bắt giữ này. Văn thư cho biết tiếp rằng kể từ đó, chính quyền đã chiếm hữu và sử dụng tất cả những tài sản vừa kể trong nhiều mục tiêu khác nhau. Tháng trước, nhà cầm quyền loan báo dự án xây cất một khách sạn trên phần đất rộng 10 ngàn 235 mét của Dòng Nữ Tu Thánh Phao Lồ.

Các nữ tu đã mở những vụ phản kháng ngay trên miếng đất này và một nhóm linh mục đã bầy tỏ thái độ chống đối tại trụ sở của Mặt Trận Tổ Quốc. Văn thư của Giám Mục Tô-Ma Nguyễn Văn Tân cho hay dầu vậy, chính quyền vẫn không thay đổi quyết định và thay vào đó, đã mở những cuộc họp dân phố, thông báo sẽ có những biện pháp mạnh đối với những ai dám cản trở công trình xây cất.

Văn thư của Giám Mục Nguyễn Văn Tân kêu gọi giáo dân cầu nguyện cho giáo phận và cho Dòng Thánh Phao Lồ mau vượt qua những khó khăn.

Trong khi đó, tin của Asia News được Spero News loan tải hôm thứ Tư cho hay miếng đất của Dòng Thánh Phao Lồ kể trên trước đây là một cô nhi viện, và chính quyền địa phương của tỉnh Vĩnh Long dự tính cho Công Ty Du Lịch Saigon xây cất một khách sạn 4 sao để thay thế cô nhi viện này.

Theo tin trên, Giám Mục Nguyễn Văn Tân nói với giáo dân rằng nhà cầm quyền đã khởi sự xây cất khách sạn trên miếng đất của Dòng Thánh Phao Lồ, và rằng không thể chấp nhận cách giải quyết có tính cách áp đặt của những người có quyền lực trong tay, đồng thời không được im lặng, vì im lặng trong lúc này là đồng lõa, là thỏa hiệp với bất công.

Asia News cho hay các nữ tu dòng thánh Phao Lồ đã có mặt tại Vĩnh Long từ năm 1871 và đã điều hành một nữ tu viện và một cô nhi viện trên đường Tô Thị Huỳnh ở Vĩnh Long cho tới năm 1975. Kể từ tháng 7 năm 1977, nhà cầm quyền bắt đầu tịch thu đất đai, nhà cửa, trong chiến dịch thay đổi xã hội để xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Tin trên nói rằng tháng 9 năm 1977, nhà cầm quyền chiếm khu tu viện và cô nhi viện của các nữ tu, đuổi tất cả trẻ mồ côi, kể cả những em tàn phế, ra ngoài. Trong lúc đó, chính quyền cũng chiếm cứ các cơ sở khác thuộc giáo phận, giam giữ nhiều tu sĩ và đuổi vài chục người đang theo học trong tu viện ra khỏi nơi này.

Tin cho hay: theo nghị quyết 1958 của Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Vĩnh Long, khu này sẽ trở thành một bệnh viện của tỉnh, trong có một khu nhi đồng. Thế nhưng chuyện này chẳng bao giờ xảy ra.

Trong 6 năm qua, các nữ tu đã tìm cách lấy lại miếng đất và các cơ sở này để dùng vào mục tiêu nguyên thủy, nghĩa là dùng làm nơi trú ngụ và giúp đỡ trẻ em bị bỏ rơi và tàn tật. Tuy nhiên nhũng cố gắng của các nữ tu đã không nhận được một đáp ứng nào. Thay vào đó, một khách sạn 4 sao được dựng lên tại đây.

Một nông dân lớn tuổi than phiền là mỗi khi nhóm họp, Ủy Ban Nhân Dân đưa ra những khẩu hiệu của dân, vì dân, cho dân, nhưng tất cả đều cũ kỹ, rỗng tuếch, và chẳng có điều gì xảy ra. Nông dân này nói thêm rằng dân chúng đã chờ đợi 40 năm nay để có một chút đời sống tốt đẹp, nhưng vô ích.

Điều đáng kể hơn nữa là dân địa phương còn bị đe dọa bằng những biện pháp trừng phạt có thể áp dụng nhắm vào ai chống đối quyết định của chính quyền.

SÀI GÒN 23-5 (NV).- Nguyễn Minh Triết, chủ tịch nước CSVN, vào Sài Gòn chữa bệnh ung thư tuyến tiền liệt, theo một nguồn tin từ trong nước chưa được phối kiểm.

Nguồn tin cho hay Nguyễn Minh Triết bị bệnh ung thư tuyến tiền liệt, từng sang Pháp và Singapore chữa bệnh trước khi được đôn lên làm chủ tịch nước, nay bệnh cũ tái phát.

Người ta không biết tại sao Nguyễn Minh Triết không chữa bệnh tại Hà Nội mà lại vào Sài Gòn. Việt Nam chỉ có hai bệnh viện điều trị bệnh ung thư là Bệnh Viện K ở Hà Nội và Viện Ung Bướu ở Sài Gòn.

Với các loại bệnh khác, bệnh nhân có thể lựa chọn bệnh viện từ bệnh viện công đến bệnh viện tư. Nhưng với bệnh ung thư thì con bệnh cả nước chỉ có 2 lựa chọn nếu không có tiền đi bệnh viện ở ngoại quốc. Bởi vậy, những người nghèo khi đến Viện Ung Bướu, nằm la liệt ngoài hành lang, ngoài sân chờ nhiều tháng vẫn chưa được khám bệnh nếu không có tiền lo lót. Thuốc men, tiền khám chữa bệnh luôn luôn do bệnh nhân phải móc túi.

Viện Ung Bướu Sài Gòn (trước đây là Viện Ung Thư thời VNCH, bên cạnh bệnh viện Nguyễn Văn Học ở Gia Ðịnh) có một số bác sĩ từ thời cũ còn ở lại và từng được tu nghiệp về điều trị bệnh ung thư ở Hoa Kỳ.

Nguyễn Minh Triết, năm nay 66 tuổi, từng là bí thư thành ủy Sài Gòn, khi được đôn lên ghế chủ tịch nước hồi Tháng Sáu 2006. Triết đứng hàng thứ tư trong đảng CSVN sau Nông Ðức Mạnh, Lê Hồng Anh và Nguyễn Tấn Dũng.

Hồi năm 2004, khi đang là bí thư thành ủy Sài Gòn, Triết đã phải điều trị ung thư và cũng từng có đơn xin nghỉ bệnh, theo từ điển Wikipedia.

Nếu Triết không qua khỏi trước khi hết nhiệm kỳ vào năm 2011, ai sẽ được đôn lên vẫn là một dấu hỏi. Một nguồn tin ở Sài Gòn nói tạm thời có thể bà Trương Mỹ Hoa, phó chủ tịch nước nhiệm kỳ 2002-02007, được đôn lên. Khi có đại hội Ðảng CSVN Tháng Tư 2006, các tin tức ở Hà Nội nói Nguyễn Văn An (chủ tịch Quốc Hội lúc đó) muốn cái ghế chủ tịch nước nhưng phe cánh không đủ mạnh nên đã bị đẩy xuống nghỉ hưu.

Một số nguồn tin cũng nói các phe phái muốn đẩy Nông Ðức Mạnh vào ghế chủ tịch nước nhưng vì các phe phái đấu đá kịch liệt không ngã ngũ nên phải đưa một người không thuộc hẳn vào phe nào trong đảng nắm ghế tổng bí thư.

Ngày 22 tháng 5, 2008, vẫn thấy phát ngôn viên ngoại giao CSVN loan tin trong cuộc họp báo thường lệ ở Hà Nội rằng Nguyễn Minh Triết sẽ “tham dự khai mạc Olympic Bắc Kinh”. Những tin tức liên quan đến bệnh hoạnthành phầnchủ chốt trong Ðảng CSVN thường được giấu kín như một loại bí mật quốc gia.

Trong một sự kiện có tính cách bất ngờ, Quốc Hội bù nhìn của Cộng sản Việt Nam ngày hôm qua đã tạm thời đình hoãn việc thông qua nghị quyết mở rộng Hà Nội. Thông báo này đựơc Phó chủ tịch Quốc hội Cộng sản Việt Nam loan báo, cho dù ngày giờ cụ thể đưa nghị quyết ra Quốc hội chưa đựơc công bố, nhưng một số đại biểu quốc hội cho rằng nội các của Thủ tướng Cộng sản Việt Nam là Nguyễn Tấn Dũng cần có thêm thời gian để cân nhắc và chuẩn bị.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị nhà nước chi thêm 10% ngân sách cho y tế để ngừơi dân được chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Đây là một điều đi ngược hẳn lại với những gì đã được Chính trị bộ đề ra trước đó, cho thấy đang có những chống đối ngấm ngầm trong giới lãnh đạo đảng Cộng sản Việt Nam, và đe dọa đến ghế Thủ tướng của phe miền Nam dẫn đầu bởi Nguyễn Tấn Dũng. Trước đây phe miền Bắc là Trương Tấn Sang và Nông Đức Mạnh đã tìm mọi cách để cản trở phe của Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Minh Triết trong nhiều vấn đề. Nay việc này cho thấy phe miền Nam đang chịu thất thế và đang gặp những chống đối dù không nói rõ ra ngoài.

Trong một tin khác, Ủy ban Thuờng vụ Quốc hội Cộng sản Việt Nam cũng nêu ra thẩm định của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, xếp Việt Nam ở hạng 183 trên tổng số 194 quốc gia về chăm sóc sức khỏe cho người dân. Báo cáo này cho rằng dân chúng ở Việt Nam phải trả đến 73% chi phí y tế và dân vùng nông thôn, vùng núi không có nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế vì tài chánh khó khăn. Các đại biểu Quốc hội cho hay các vùng sâu vùng xa và ngay cả thành thị hiện đang thiếu bác sĩ trầm trọng, và đề nghị nhà nước tăng cường đào tạo nhân lực trong ngành này.

Chúng tôi đi qua cầu Nhị Thiên Ðường, quẹo vào đường Phạm Thế Hiển, đi suốt đến một ngã ba là hết đường. Bối rối không biết đây là đâu, chúng tôi tấp vào hỏi một người chạy xe ôm, anh này cho biết quẹo phải là đi về phía bến Ðá, qua phà về Nguyễn Văn Luông quận Sáu, quẹo trái là chạy ra đại lộ Nguyễn Văn Linh. Trước khi đến cái đại lộ hoành tráng nhất của Sài Gòn thời mở cửa này, chúng tôi đi qua một đoạn đường tuy mới trải nhựa nhưng vì bị bọn tham ô rút ruột nên đầy ổ voi, ổ gà, với những dãy nhà mái tôn lụp xụp, tồi tàn. Ðây là nơi ở của dân mới chân ướt chân ráo sống đời nhập cư và cũng là nơi sống qua ngày của những người công nhân bán sức lao động rẻ mạt cho các tay tư sản đỏ hoặc các ông chủ đen nội địa.

Trong vai người tìm thuê nhà, chúng tôi được một mụ đàn bà béo tốt tự xưng là chủ mấy chục căn phòng cho thuê, quảng cáo: “Mấy người mà không ở được chỗ tôi thì về quê cắm câu cho rồi, phòng 300,000 đồng một tháng, ở được 3 người. Trong thời bão giá này, Sài Gòn chỗ nào có giá đó tui cho mấy người chửi vô mặt.”


“Khách sạn không sao”


Trên lối vào đầy rác và hẹp như một bờ ruộng nhỏ, nhà trọ thấp lè tè, ngập úng vì cống tắc, bao quanh là sậy, túi xốp phế thải dính đầy bụi đen thui.

Mỗi căn phòng được dựng sơ sài, vách ngăn bằng ván ép bung tróc, có chỗ được cắt vá như tấm áo bi đát của người ăn mày trong một vở cải lương.

Chúng tôi chọn một phòng có nền xi măng nứt, bể và nói: “Tụi này mới lên chờ kiếm việc, hẻo quá, bà bớt cho ít đồng được không, chớ trải chiếu ngủ trên cái sàn nhà này khổ lắm!”. Bà chủ nhà hả họng nói như gây lộn: “Không bớt biết gì hết. Muốn êm lưng mà không tốn tiền thì ra lề đường mà ngủ”. Vì trong vai người đi mướn phòng nên người bạn đi cùng tôi vọt miệng nói: “Mẹ ơi! Nhà gì không có đến cái lỗ để kiếm chút gió, ở còn tệ hơn ở tù”.

Phóng Honda đi thêm một đoạn nữa, chúng tôi ghé vào một ngôi nhà xây tường, nước sơn bên ngoài còn khá mới, trước cửa sắt treo mảnh giấy cứng với dòng chữ: “Có phòng cho thuê”. Diện tích căn nhà khoảng trăm thước vuông, trừ chỗ gọi là phòng khách vừa đủ để cái ghế sô pha rách nát, phần nhà còn lại được ngăn thành nhiều phòng cho thuê. Giá phòng ở đây là 500,000/phòng, điện, nước tính riêng. So với phòng trọ của “bà mập” lúc nãy, nền nhà này bằng gạch, có thêm được một tấm vách tường và vách ván kín đáo, cửa phòng có vẻ phải đẩy thật mạnh nên mới tróc bản lề, rõ ràng là phòng trọ ở đây ra dáng khách sạn hơn. Thế nên gã thanh niên ra dáng ông chủ nói như ra lệnh: “Chỉ được ở 3 người, vi phạm là cắt hợp đồng ngay”. Tôi hỏi: “Lỡ khi ông bà già với bà con dưới quê ốm đau lên trị bệnh ở đỡ ít hôm thì anh không phiền chứ hả”. Gã thanh niên hất mặt: “Không sao, miễn là đừng có diễn, không qua mắt được đây đâu”.


Vấn nạn rình rập các khu nhà trọ


G, quê ở Tiền Giang, từ ngày rớt đại học, rớt luôn cả cao đẳng, bắt đầu đời công nhân ở trọ. Chưa đầy hai năm làm công nhân, cô dọn nhà qua gần chục chỗ trọ, hỏi lý do thì cô cười nói: “Chia phòng với đứa nào hễ thấy không hạp là đi, ở lâu mất công gây lộn, mất đồ...”.

An ninh ở các khu nhà trọ của công nhân là một vấn nạn. Xe đạp có khóa hay quên khóa cũng mất, quần áo trong vali hay để ngoài cũng mất, mất từ đôi dép đến khăn lau mặt, đó là chưa kể những mất mát khác thuộc về nhân phẩm.

Một phóng sự mới phát trên đài truyền hình Ðồng Nai cho biết hiện tượng nạo phá thai trong công nhân nữ ở các khu công nghiệp rất phổ biến. Người ta dẫn ra nguyên nhân là do đời sống tinh thần của người nhập cư xa nhà buồn tẻ nên dễ buông thả trong tình dục, song một cô công nhân ở khu công nghiệp Tân Tạo cho biết: “Lỡ mà mướn trúng chỗ trọ có du côn thì dễ bị hiếp lắm, tốt nhất dễ tính cho yên thân, có la làng chỉ thêm xấu hổ chứ ích gì”.

Ðối với nam công nhân, đời sống quanh các khu nhà trọ có phần “dễ chịu” hơn. Tiếng “dễ chịu” ở đây có nghĩa là sau giờ làm thì chui vào một quán cà phê nào đó coi phim Hàn Quốc cho đến giờ đi ngủ thì chui vào phòng, chớ ham vui lớ ngớ ở các quán nhậu bình dân thì có ngày “được” các băng nhóm xã hội đen cho “ăn” dao Thái Lan với mã tấu.

Một vấn nạn khác quanh các khu nhà trọ là nạn cờ bạc. Bước vào một khu lao động, điều trước tiên đập vào mắt là đội quân bán vé số đông đến bất thường. Bu quanh đồng lương chết đói của công nhân là hệ thống xổ số kiến thiết của nhà nước và các tỉnh thành, bên cạnh đó là các điểm ghi số đề thi nhau mọc lên như nấm sau mưa, đó là chưa kể các sòng bài lưu động qua các phòng trọ tối tăm. Không có con số thống kê nào dẫn ra để thấy hết được thực trạng cờ bạc ở các khu nhà trọ, người ta chỉ biết là cả hệ thống tệ nạn quốc doanh và tư nhân này luôn chực chờ để lột sạch đến đồng cuối cùng trong số lương còm cõi của người lao động.


“Bánh vẽ” nhà trọ giá rẻ


Hiện nay, theo một số cơ quan chức năng, riêng khu vực Sài Gòn, có từ 1.2 triệu đến 1.3 triệu công nhân nhập cư đang ở trọ. Bất kể mức lương của họ cao, thấp thế nào, nếu muốn trụ lại Sài Gòn để đi làm thì mỗi người phải chi tiền ở không dưới 180,000 đồng/tháng.

Ðể ổn định tâm lý công nhân, hệ thống công đoàn và các cấp chính quyền luôn tuyên truyền về nỗ lực xây dựng các nhà lưu trú giá rẻ. Tuy nhiên sau hơn hai mươi năm mở cửa tiếp nhận đầu tư nước ngoài, cả hệ thống nhà nước với các chủ nhân ông nước ngoài chỉ xây được chừng vài chục ngàn chỗ lưu trú cho công nhân. Có người không hiểu chuyện, tưởng số công nhân may mắn lọt được vào các chỗ lưu trú này chắc là chuyện ăn ở được “nâng cấp” nhưng trong thực tế, giá mà công nhân phải trả cho các chỗ này không rẻ. Nếu chịu sống chung với gián, chuột, tường nứt, cống nghẹt thì phải trả 60,000đồng/tháng, còn muốn khá hơn thì phải trả không dưới 120,000 đồng/tháng, so sánh với tiền thuê bên ngoài đâu thì mức chênh lệch chẳng đáng là bao.

Trong một quán cà phê ở bên ngoài khu công nghiệp Ðồng Nai, một công nhân quê Thanh Hóa ra vẻ biết chuyện tâm sự: “Ngày xưa, các cụ đi Nam khó về, mình bây giờ cũng thấy khó về. Bao giờ còn sức khỏe, bám được cứ bám, nghĩ chuyện xa xôi làm gì cho nát óc”.

Có đi qua những vùng ven các khu công nghiệp đang thi nhau mọc lên trên khắp Việt Nam lúc này, mới thấy giá mồ hôi rẻ mạt và đời sống cùng cực của người công nhân được đưa ra như vật thế chấp cho sự phát triển mất cân đối và nhân tính.

Giá cả các mặt hàng tăng, VND mất giá, khiến dân chúng mua đô la về cất giữ. Hình: HoangDinhNam/Getty Images

HÀ NỘI (NV)- Dân chúng tại Hà Nội trong ngày Thứ Ba, 27 tháng 5, đã đổ xô đi mua đô la Mỹ khi giá đồng đô la tăng vọt so với trước đó và đây cũng là lần đầu tiên ở Việt Nam giá 1 đô la Mỹ vượt qua mức 17,500 đồng VN.

Tại hầu hết các địa điểm mua bán ngoại tệ số người đến mua đô la rất đông ngay từ buổi sáng 27 tháng 5. Theo VietNamNet cho biết: “Khoảng 9 giờ sáng, con phố Hà Trung, thành phố Hà Nội vốn chật hẹpđã trở nên tắc nghẽn do có quá nhiều người dân đổ đến các đại lý trao đổi đô la ở đây để mua đô la. Con phố ngắn này tập trung khoảng 10 đại lý trao đổi ngoại tệ, trong đó có những đại lý thuộc hàng lớn nhất Hà Nội nên đã thành địa chỉ mua bán đô la quen thuộc của nhiều người dân”.

Vẫn theo VietNamNet người ta đã phải tranh giành nhau để mua đô la bởi giá tăng từng giờ: “Đầu giờ sáng, giá đô la niêm yết bán ra của các cửa hàng là 17,200 đồng/1 đô la, cao hơn mức đỉnh 17,100 đồng của ngày 26 tháng 5. Nhưng chỉ khoảng một tiếng sau đó, mức giá đã được nâng lên 17,250 đồng. Sau đó là 17,400 đồng, rồi cao nhất là 17,600 đồng”.

Dân chúng cho biết, họ quyết định đi mua đô la vì rất lo lắng trước việc giá đồng đô la tăng mạnh trong thời gian gần đây và vượt mức 17,000 đồng/1 đô la. Hơn nữa tình hình lạm phát chưa có dấu hiệu được khống chế khiến cho việc nắm giữ tiền mặt rất dễ mất giá nên việc chuyển qua các tài sản khác như đô la hay vàng. Tuy nhiên, do giá vàng đang biến động mạnh, trong khi đô la tăng giá đều đều, còn ngân hàng lại tăng lãi suất huy động nên mua đô la được nhiều người lựa chọn.

Việc giá nhà đất đang giảm và thị trường chứng khoán gần như phá sản đã khiến người dân cảm thấy bất an nên có tâm lý tìm một tài sản để đảm bảo giá trị đồng tiền của mình. Theo thói quen đô la lại được lựa chọn, nhất là khi giá ngoại tệ này tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Cùng với đô la tăng giá, giá vàng tại Việt Nam cũng tăng rất nhanh trong ngày 27 tháng 5, đặc biệt là tại Hà Nội giá vàng bốn số 9 có mức giá bán ra là 18.38 triệu đồng/lượng.

Nhận xét về giá đô la bất ngờ tăng vọt, ông Nguyễn Quang Huy, Vụ trưởng Vụ Quản lý Ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước, cho báo chí trong nước biết nguyên nhân là dogiá cả lạm phát và có yếu tố đầu cơ.

Giới chức này thừa nhận rằng việc tỷ giá giữa tiền đồng Việt Nam (VND) so với đô la Mỹ trên thị trường tự do sẽ gâyảnh hưởng đến tâm lý của dân cư và doanh nghiệp, gây xáo trộn phần nào đến các hoạt động huy động vốn ngoại tệ và nội tệ.

“Biến động do tâm lý trên thị trường tự do như hiện nay không thực sự đáng lo ngại. Điều đáng lo ngại là ở chỗ, nguy cơ rủi ro thua thiệt của nhiều người dân lúc thì đổ xô đi bán đô la khi tỷ giá thấp lúc thì đổ xô đi mua đẩy giá đô la lên cao, cũng như những rủi ro mua phải ngoại tệ giả trên thị trường tự do không được Nhà nước kiểm soát”- Ông Huy cho biết.

Theo các chuyên gia kinh tế, chỉ trong vòng một năm, đồng tiền Việt Nam đã mất giá tới 20%. Tỷ lệ lạm phát theo phúc trình của chính phủ Việt Nam chỉ trong năm tháng đầu năm 2008, chỉ số giá tiêu dùng đã tăng 15.96%.

Bình luận về việc đô la tăng giá, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành trả lời phỏng vấn đài BBC từ Hà Nội cho biết việc đô la tăng giá là hợp lý và đó cũng là xu hướng trên thế giới khi đô la Mỹ yếu hơn đồng Euro.

Còn tại Việt Nam, ông Thành cho rằng đây là chỉ dấu của nhiều vấn đề chồng chất trong nên kinh tế, mà theo ông là: “Nền kinh tế chịu gánh nặng của nhiều phụ phí và như một chiếc xe tuột dốc, không có phanh, trong khi người lái không được học cách điều khiển chiếc xe”.

HÀ NỘI (NV) – Tin từ Bộ Lao động - thương binh và xã hội Việt Nam, được báo Tuổi Trẻ trích dẫn, cho biết Bộ này vừa cho phép 5 doanh nghiệp xuất cảng lao động làm thí điểm việc đưa lao động từ Việt Nam sang làm việc tại Hoa Kỳ.

Tờ Tuổi Trẻ hôm 27 tháng 5 cho hay, các doanh nghiệp này vừa đưa được hơn 20 lao động đầu tiên đến Mỹ làm việc với mức lương từ 1,300 đến 3,500 đô la/người/tháng. Tuy nhiên, bản tin không cho biết họ sẽ đến làm việc tại tiểu bang nào của Hoa Kỳ.

Năm doanh nghiệp được Việt Nam cho phép thí điểm tuyển chọn, đưa lao động vào Hoa Kỳ làm việc, gồm: Công ty cổ phần XKLĐ, thương mại và dịch vụ (TTLC - Tổng công ty Công nghiệp ôtô VN), Công ty cổ phần Tiến Bộ Quốc Tế (AIC-Bộ Giao thông vận tải), Công ty cổ phần XKLĐ, dịch vụ và thương mại hàng không (Airserco), Công ty cổ phần cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại Sông Đà (Simco) và Công ty cổ phần XNK cung ứng thiết bị đường sắt VN (Viracimex. Tất cả các công ty này đều có trụ sở tại Hà Nội.

Theo Bộ Lao động - thương binh và xã hội Việt Nam, các doanh nghiệp và bản thân người lao động phải qua rất nhiều thủ tục khắt khe. Đặc biệt người lao động phải có tay nghề cao, tiếng Anh vững (do cơ quan ngoại giao Hoa Kỳ phỏng vấn trực tiếp) và phải chứng minh mình có 'những ràng buộc' ở quê nhà để qua Mỹ không bỏ trốn,...

Ngoài 20 lao động kể trên, các doanh nghiệp đang tuyển hàng trăm lao động đến Mỹ làm việc trong các ngành nông nghiệp, thợ hàn, y tá...

Tờ Tuổi Trẻ dẫn lời ông Nguyễn Trí Dũng, phó tổng giám đốc công ty TTLC (thuộc Tổng công ty Công nghiệp ôtô VN), một trong 5 doanh nghiệp có giấy phép đưa lao động sang Hoa Kỳ, cho biết: “Nhu cầu của Hoa Kỳ về lao động thợ hàn có tay nghề làm việc tại các nhà máy đóng tàu là rất lớn. Công ty đang tiếp tục tuyển chọn số lượng khá lớn thợ hàn có nghề”.

Cũng lĩnh vực này, Công ty cổ phần Simco-Sông Đà đã có những hợp đồng tuyển hàng trăm lao động thợ hàn lành nghề sang Hoa Kỳ làm việc, với hợp đồng lao động một năm, có thể gia hạn hai lần, mỗi lần một năm nữa.

Vẫn theo báo Tuổi Trẻ, nông nghiệp là ngành cần nhiều lao động hơn cả. Hiện cả công ty Simco Sông Đà, AIC, Airserco, Viracimex cũng đang tuyển vài trăm lao động để đưa sang Hoa Kỳ làm nghề hái cam, cắt cỏ, chăm sóc sân golf, với mức lương 1,300 đô la/người/tháng (chưa kể tiền thưởng, làm thêm giờ). Hiện công ty AIC đang gấp rút hoàn tất thủ tục xin visa cho 75 lao động các nghề trên sang Hoa Kỳ.

Tiêu chuẩn để có thể ghi danh tuyển chọn đi làm việc tại Hoa Kỳ trong các công viện này là nam, nữ tuổi từ 20-40, tốt nghiệp trung học, có sức khỏe, thành thạo tiếng Anh, đã từng làm việc ở nước ngoài, có vợ (chồng) con tại VN...

Một chuyên gia của Cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết cơ quan ngoại giao của Mỹ sẽ phỏng vấn trực tiếp người lao động. Cùng với chứng minh lao động đã được đồng ý vào Mỹ làm việc theo diện visa nào, phía cơ quan ngoại giao Mỹ đòi hỏi người lao động phải chứng minh được mình đã từng làm việc ở nước ngoài và có những ràng buộc pháp lý tại VN, như đã có vợ con, tài sản...

Tuy nhiên việc đưa người lao động vào Hoa Kỳ làm việc không phải là công việc dễ dàng và số người vào Hoa Kỳ rất hạn chế. Theo ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước: “ Để đến được Mỹ làm việc dù chỉ hợp đồng một năm, doanh nghiệp và người lao động phải trải qua rất nhiều thủ tục khắt khe. Vì thế, số lao động được cấp visa vào Mỹ làm việc vẫn còn rất hạn chế”.

Theo ông Quỳnh, phía Hoa Kỳ rất lo ngại việc lao động của Việt Nam khi sang làm việc sẽ bỏ trốn ở lại. Mặt khác, tiêu chuẩn tuyển lao động vào Mỹ rất cao, đòi hỏi không chỉ tay nghề mà cần ngoại ngữ, sức khỏe.

Cũng theo nguồn tin từ Cục Quản lý lao động ngoài nước, phía Mỹ không đặt vấn đề thu các loại phí (ngoài lệ phí phỏng vấn 100 đô la/người). Chuyện chi phí hoàn toàn do doanh nghiệp và người lao động tự thương lượng với nhau.

Ông Dũng cho tờ Tuổi Trẻ biết: “Tổng số các khoản phí thu của người lao động trước khi đi là 6,500-7,000 mỗi người, gồm phí làm thủ tục tại Hoa Kỳ, phí môi giới, dịch vụ, vé máy bay khứ hồi theo qui định hiện hành. Ngoài ra, nhằm hạn chế lao động bỏ trốn, các doanh nghiệp sẽ đặt thêm mức thu tiền đặt cọc 'chống trốn' khoảng 15,000 đô la/người”.

Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam đưa lao động xuất cảng sang Hoa Kỳ. Hồi tháng 11 năm 2005, Hoa Kỳ đã cấp các visa nhập cảnh đầu tiên cho 10 công nhân từ Việt Nam đến Hawaii làm việc trong vòng 1 năm thông qua công ty môi giới lao động Việt Nam là Air Service Suppies co.(Airserco) và công ty Global Horizon Incorporated (GHI) của Hoa Kỳ.

Người dân Phú Quốc tỏ ra hoang mang, trong khi báo chí cũng ghi nhận tin một vật thể bay lạ đã phát nổ trên không trung ở phía bắc đảo Phú Quốc vào ngày hôm qua. Báo chí Việt Nam đồng loạt đăng tin về việc này và cho biết người dân ở xã Gành Dầu và Cửa Cạn ở phía bắc Phú Quốc xác nhận đã nghe thấy một tiếng nổ rất lớn. Họ cũng nói đã nhặt được các mảnh kim loại bị cháy rộng khoảng 70 centimét. Mảnh lớn nhất dài khoảng 1 thước rưỡi.

Báo chí trong nước cho hay nhiều khả năng đây là vụ nổ máy bay xảy ra cách mặt đất khoảng 8 cây số, nhưng chưa thể xác định là máy bay dân sự hay quân sự cũng như từ đâu bay tới. Tuy nhiên Phát ngôn viên của Cục hàng không dân dụng Việt Nam được truyền thông trong nước trích lời cho biết đã kiểm tra các chuyến bay qua không phận, cũng như liên lạc với Cam Bốt, Thái Lan hay Singapore nhưng không phát hiện có điều gì bất thường. Nhân vật này nói bộ đội Cộng sản Việt Nam đã gởi người tìm kiếm các mảnh vỡ cũng như tham gia công tác điều tra tại khu vực xảy ra vụ nổ, cách tỉnh Kampot của Cam Bốt khoảng 10 cây số. Dân làng ở tỉnh Kampot cũng cho hay họ nghe thấy một tiếng nổ lớn, và cho biết biết đã tìm thấy các mảnh kim loại gần bờ biển.

Ông Kung Mony, Phó tư lệnh Không lực Cam Bốt ngày hôm qua cho biết rằng ông nhận được tin một máy bay nước ngoài rơi tại tỉnh Kampot, nhưng sau đó đã rút lại thông báo đó. Nhiều tin đồn cho rằng đây là máy bay của Trung cộng bay tìm dầu khí ở vùng Trường Sa rồi gặp nạn, nhưng bị nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam dấu nhẹm vì không muốn làm mất mặt đàn anh Trung cộng. Hà Nội ngày hôm nay chỉ tuyên bố là đang điều tra vụ nổ bí mật trên không phận Phú Quốc, mà không phổ biến tin tức gì thêm.

HÀ NỘI 30-5 (TH) - Hoa Kỳ đã nêu vấn đề bắt giữ hai ký giả của các báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ với nhà cầm quyền CSVN trong cuộc đối thoại về nhân quyền hàng năm giữa hai nước tổ chức ở Hà Nội.

Các hãng thông tấn quốc tế cho hay tin này khi ông David J. Kramer, phụ tá ngoại trưởng Mỹ, tiếp xúc với báo giới hôm Thứ Sáu 30 Tháng Năm 2008.

Ký giả Nguyễn Văn Hải của báo Tuổi Trẻ và ký giả Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên bị tống giam ngày 12 Tháng Năm 2008 vừa qua với cáo buộc “lợi dụng quyền hạn và chức vụ khi thi hành công vụ”.

Tờ Tuổi Trẻ có số phát hành từ 300,000 đến 400,000 số và Thanh Niên có số phát hành khoảng 50,000 đến 70,000 số hàng ngày.

“Chúng tôi đã nêu trường hợp hai ký giả (Chiến và Hải).” Ông Kramer nói trong cuộc họp báo ở Hà Nội. “Chúng tôi thúc họ cứu xét đứng đắn vụ việc và cũng nhấn mạnh đến sự quan trọng của tự do báo chí trong mối liên hệ này. Chúng tôi nhấn mạnh ký giả cần phải được đưa tin tự do, viết hay truyền thanh truyền hình, mà không lo sợ gì đối với bản thân bị bắt giam khi đề cập đến các vấn đề nhậy cảm.”

Hai ký giả Chiến và Hải đã theo dõi, tường thuật từ sự bắt giữ, điều tra đến các phiên tòa xử Bùi Tiến Dũng và một số thuộc cấp của ông này ở Ban Quản Lý Các Dự Án (Cầu Ðường) gọi tắt là PMU18 trực thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN liên quan đến cờ bạc nhiều triệu đô la, hối lộ “chạy án” và nhận hối lộ. Liên quan đến các vụ này còn có Nguyễn Việt Tiến, thứ trưởng Bộ Giao Thông Vận Tải CSVN và một số viên chức ngành tư pháp, công an CSVN cao cấp (liên quan cầm tiền hay nhận tiền chạy án cho Bùi Tiến Dũng).

Trong các bài viết biện luận cho các ký giả của mình, hai tờ báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ chứng minh, gồm cả băng ghi âm, cho thấy ký giả của họ đã căn cứ vào lời nói, bằng cứ tài liệu do viên chức điều tra của Bộ Công An CSVN cung cấp. Như vậy, tống giam và cáo buộc chỉ có hai ký giả này trong khi cả trăm tờ báo khác cũng khai thác các dữ kiện tương tự của cùng một vụ việc và cùng có một xuất xứ là sự phân biệt đối xử trái ngay với chính hiến pháp là luật pháp của chế độ Hà Nội.

Hiến pháp CSVN điều 69 tuy nói công dân có quyền tự do báo chí nhưng trên thực tế, CSVN không cho phép tư nhân ra báo, lập đài phát thanh, truyền hình. Chỉ có các cơ quan, đoàn thể của CSVN mới được thành lập các cơ quan truyền thông để phục vụ nhu cầu tuyên truyền cho chế độ độc tài đảng trị của đảng CSVN.

Một số Bloggers tiết lộ cho hay, vì con rể của Nông Ðức Mạnh là viên chức tại PMU18 nên phe cánh Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Việt Tiến từng được che dù từ cấp cao nhất trong hệ thống quyền lực đảng và chế độ Hà Nội. Nay hai ký giả Hải và Chiến nhận lãnh hậu quả của sự trả thù của những kẻ quyền lực cấp cao vì đã quá sốt sắng đóng góp thông tin chống tham nhũng và lạm dụng quyền hành trong guồng máy công quyền và đảng CSVN.

Hãng thông tấn AFP cũng bóng gió cho hiểu như vậy khi nói các ký giả trên đã quá hăng hái tường thuật (aggressive reporting) vụ PMU18.

Sau khi đưa tin sơ khởi về hai ký giả Hải và Chiến của hai tờ báo và đồng thời cả người từng cầm đầu vụ điều tra là Tướng Phạm Xuân Quắc cũng bị khởi tố, toàn bộ hệ thống báo đài tại Việt Nam được lệnh ngưng khai thác tin này.

Trong lần trả lời phỏng vấn của đài RFA ngày 14 Tháng Năm 2008, nhà văn Võ Thị Hảo ở Việt Nam nói rằng việc bắt giam các ký giả hai tờ báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ “làm tổn thương lương tri và hy vọng của mọi người”.

Nhà báo tự do Tạ Phong Tần viết phân tích rất kỹ trên Blog của bà (Công Lý và Sự Thật) căn cứ trên luật pháp, pháp lệnh, nghị định từ quản lý báo chí đến hình sự, bảo vệ bí mật nhà nước v.v... cho thấy các người đã bị truy tố (2 ký giả, 2 sĩ quan công an) trong vụ này “không có hành vi phạm tội xảy ra”.

Luật Sư Trương Xuân Tám viết trên VietNamNet ngày 14 Tháng Năm 2008 là việc bắt giam các người này là “thiếu căn cứ pháp lý” sau khi nêu ra sự qui định của chính điều 281 của Bộ Luật Hình Sự CSVN được dùng để làm căn cứ tống giam và truy tố.

Ông Kramer cho hay ông tiếp tục theo dõi vụ đặc biệt này.

“Tự do báo chí là chìa khóa rất quan trọng để phát hiện tham nhũng.” Ông nói: “Chúng tôi mong nhà cầm quyền có chính sách uyển chuyển hơn khi đối phó với báo chí trong các vấn đề thông tin liên quan đến nhà cầm quyền”.

Trong bản tin của hãng thông tấn CSVN ngày 30 Tháng Năm 2008, nguồn tin này chỉ lập lại những tuyên tuyền cũ rích là chế độ Hà Nội “quan tâm và thúc đẩy các quyền con người cho mọi người dân Việt Nam luôn là ưu tiên, nền tảng và tư tưởng lớn xuyên suốt cho các chính sách luật pháp của nhà nước Việt Nam”.

Thực tế cho thấy, chế độ Hà Nội luôn luôn làm ngược lại. Tổ chức Ân Xá Quốc Tế trong bản phúc trình mới đây cho hay chế độ CSVN vẫn tiếp tục đàn áp nhân quyền và có dấu hiệu tồi tệ hơn trước. Các vụ bỏ tù, sách nhiễu các người đòi hỏi dân chủ, nhân quyền không giảm đi mà còn nhiều hơn trước.

Bản phúc trình thường niên của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ tuy nhìn nhận có một vài tiến bộ nhưng vẫn nêu ra các trường hợp cho thấy CSVN vẫn vi phạm nhân quyền. Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Hoa Kỳ thì vẫn thúc hối chính phủ nên cho tên nước Việt Nam trở lại danh sách các nước cần quan tâm đặc biệt (CPC) vì các vụ đàn áp tôn giáo vẫn tái diễn

Thiện Giao, phóng viên đài RFA

Cách đây vài hôm, giá đô la trên thị trường Việt Nam tăng kỷ lục, ăn 17.700 đồng Việt Nam. Ngân Hàng Nhà Nước và cả thủ tướng chính phủ đã ngay lập tức đưa ra giải thích và chỉ thị về biện pháp điều hành tiền tệ nhằm đối phó tình huống.

Các chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước nhận định ra sao về hiện tượng này? Và liệu hệ thống ngân hàng Việt Nam có bị ảnh hưởng lây?

Hệ lụy từ thị trường kinh doanh địa ốc xuống dốc có nhiều khả năng ảnh hưởng đến các ngân hàng nhỏ.

Ngày 27 tháng 5 vừa qua, hiện tượng tăng giá của đồng đô la tại thị trường Việt Nam đã tạo ra một làn sóng người đổ xô đi mua và bán đồng ngoại tệ này.

Giá đô la dừng ở 17.700 đồng, một con số kỷ lục!


Biện pháp của chính phủ


Ngay lập tức, Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam đã để Vụ Trưởng Vụ Quản Lý Ngoại Hối Nguyễn Quang Huy giải thích rằng nguyên nhân chính là do nhu cầu mua đô la của một bộ phận nhân dân, mà tâm lý này xuất phát từ những thông tin không thuận lợi liên quan đến tỷ lệ lạm phát tiếp tục tăng cao.

Cùng lúc đó, tờ Tuổi Trẻ cũng đã cho đăng một chỉ đạo của thủ tướng chính phủ, yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương thực hiện các biện pháp đối phó, trong đó có việc kiểm soát biên độ giao dịch nhằm khống chế mức tăng hoặc mất giá tiền đồng trong khoảng cộng và trừ 2 phần trăm.

Hiện tượng đồng Việt Nam mất giá, hay nói chính xác hơn, là sự tăng giá của đồng đô la trên thị trường Việt Nam, được một chuyên viên kinh tế cao cấp tại Sài Gòn cho là tín hiệu đầu tiên của cơn khủng hoảng tài chánh tại Việt Nam.

Chuyên viên này yêu cầu không nêu tên nói là tỷ giá đô la trước đây giữ ổn định ở mức 16 ngàn đồng, nhưng đến ngày 26 tăng lên 17 ngàn, rồi đến ngày 27 tháng 5 một đô la ăn đến 17 ngàn 700 đồng Việt Nam. Ðể phản ứng trước hiện tượng giá đô la tăng khốc liệt như vậy, Việt Nam chắc hẳn phải tung ngoại tệ ra thị trường. Ðiều này tương tự cuộc khủng hoảng tài chánh ở Thái Lan năm 1997-1998.

Ông phân tích thêm, rằng ở thời điểm ấy, Thái Lan có khoản dự trữ 30 tỷ đô la. Trước hiện tượng mất giá đồng tiền, Thái cố gắng giữ giá trong 2 tuần, và chỉ trong 2 tuần bị mất hết 30 tỷ. Sau đó họ đành để đồng tiền phá giá. Trường hợp Việt Nam hiện nay, vẫn theo lời ông, có thể mất đến 10 tỷ đô la.

Nếu tiếp tục tình trạng này, năm nay sẽ thiếu hụt 30 tỷ đô la trong khi dự trữ ngoại tệ là 25 tỷ. Nếu dự trữ ngoại tệ mà mất hết thì chắc hẳn Việt Nam lại yêu cầu IMF can thiệp.

Từ Hoa Kỳ, Tiến Sĩ Vũ Quang Việt, nguyên chuyên viên kinh tế cao cấp của Liên Hiệp Quốc, thì cho rằng cần có một sự phân tích xuất phát điểm của nhu cầu đô la trước khi có thể đưa ra kết luận:

“Thật sự họ phải phân tích hiện tượng này xem có phải các công ty quốc doanh nhà nước chạy ra thị trường mua đô la để tiếp tục nhập khẩu, hay chỉ là chuyện của thị trường chợ đen thôi, tức là một số người nghĩ rằng lạm phát tiếp tục nên họ phải đổi sang đô la.”

Tiến Sĩ Việt cho rằng, một trong các tình huống là các công ty, đặc biệt công ty nhà nước, cần đô la để nhập khẩu, nên phải mua đô la trên thị trường, khiến đẩy giá đô la lên cao. Khi lạm phát đang cao như hiện nay, việc giữ đô la là có lợi hơn. Ông tính toán rằng, chỉ trong 4 tháng đầu năm, thiếu hụt cán cân thanh toán đã lên gần bằng cả năm ngoái:

“Nếu tiếp tục tình trạng này, năm nay sẽ thiếu hụt 30 tỷ đô la trong khi dự trữ ngoại tệ là 25 tỷ . Nếu dự trữ ngoại tệ mà mất hết thì chắc hẳn Việt Nam lại yêu cầu IMF can thiệp.”


Lợi dụng thời cơ thị trường


Trở lại với phân tích của chuyên gia kinh tế từ Việt Nam về khả năng của một khủng hoảng tài chánh, ông nói rằng hiện tượng đô la tăng giá quá cao như hiện nay có thể từ hai lý do. Thứ nhất là người dân không còn tin vào chính sách nhà nước cũng như tiền đồng trước tình hình lạm phát quá cao. Thứ hai là do sự tấn công của giới đầu cơ tài chánh quốc tế theo kiểu “Soros” vào nền tài chánh Việt Nam. Ông Việt thêm rằng giới lợi dụng thời cơ trong đầu cơ tài chánh là một dạng vi rút, có mặt khắp nơi và sẵn sàng tấn công những cơ thể yếu kém. Việt Nam đang là một cơ thể đủ điều kiện để bị tấn công.

Khả năng có ngân hàng gặp khó khăn rất là lớn, như những ngân hàng nhỏ mà lại cho vay tiền kinh doanh bất động sản thì chết ngay.

Tiến Sĩ Việt giải thích thêm về cơ chế hoạt động của đầu cơ theo kiểu Soros:

“Nếu tôi cho rằng đồng đô la sẽ lên giá trong khi nó đang thấp, thì tôi sẽ mua một ‘option’ - người ta có một ‘option’ mua hoặc bán, tùy tình hình, chứ không thực sự bỏ tiền ra mua. Mua bây giờ rồi bán về sau, thì tôi sẽ lời rất nhiều. Kiểu mua ‘option’ này nếu nhiều người cùng làm thì tạo nên một áp lực lớn làm thay đổi giá đồng tiền trong tương lai.”

Tuy nhiên, Tiến Sĩ Việt cũng khẳng định là không thể có một cuộc tấn công tài chánh như vậy từ giới đầu cơ nước ngoài. Ðơn giản vì thị trường Việt Nam không có cơ chế cho những hoạt động mua bán dưới dạng “option.”


Hệ lụy từ thị trường kinh doanh địa ốc


Mặc dầu không đồng nhất về nhận định về khả năng cho một cuộc khủng hoảng tài chính tại Việt Nam dựa trên hiện tượng mất giá của tiền đồng Việt Nam, cả hai chuyên gia kinh tế đều tin rằng hệ thống ngân hàng Việt Nam đã và đang gặp nhiều khó khăn:

“Khả năng có ngân hàng gặp khó khăn rất là lớn, như những ngân hàng nhỏ mà lại cho vay tiền kinh doanh bất động sản thì chết ngay. Ðó là một thực tế. Tôi nghĩ là điều này nhà nước đã có chương trình, nhưng không nói ra, là trong những trường hợp đó, ngân hàng lớn sẽ bơm tiền ra để cho mượn thanh khoản, hoặc mua lại luôn những ngân hàng nhỏ.”

Ðồng quan điểm với nhận định như trên của Tiến Sĩ Việt, chuyên viên từ Việt Nam kết luận là sẽ có vài ngân hàng phá sản do vung tay cho vay kinh doanh địa ốc, chứng khoán. Từ đó sẽ có chuyện nhập các ngân hàng nhỏ vào ngân hàng lớn.

Còn trong trường hợp một hay vài ngân hàng lớn đỗ vỡ, thì chuyện rất lớn sẽ xảy ra, và đó có thể là cuộc khủng hoảng tài chính lớn nhất trong lịch sử Việt Nam

GIA LAI 1-6 (TH).- Mục Sư Nguyễn Công Chính, chủ tịch Hiệp Hội Thông Công Tin Lành Các Dân Tộc Việt Nam, vừa phổ biến đi khắp nơi một bức thư coi như lời trăn trối. Bức thư ông viết rất bình tĩnh nhưng không che giấu những khốn khổ, thê lương của một lãnh tụ tôn giáo bị nhà cầm quyền CSVN đàn áp bằng bạo lực suốt mấy chục năm qua.

Không những cá nhân ông, mà cả đại gia đình nhà ông đã phải chịu đựng thảm cảnh địa ngục ngay nơi trần thế do đảng CSVN tạo ra.

Bức thư ông viết không đề đích xác ngày nào nhưng được phổ biến trên Internet ngày Chủ Nhật 1 Tháng Sáu 2008.

Ông từng bị nhà cầm quyền địa phương ủi sập và san bằng nhà nguyện (và một phần cũng là nơi cư ngụ của gia đình ông) hai lần rồi bị đuổi chạy từ nơi này sang nơi khác. Ông từng bị công an CSVN lột truồng làm nhục ông trước mặt nhiều người nhưng ông vẫn giữ vững niềm tin tôn giáo, vẫn tiếp tục đấu tranh cho tự do tôn giáo và nhân quyền.

Dưới đây là nguyên văn bức thư của mục sư Nguyễn Công Chính:

HÀ NỘI (NV) - Lạm phát gia tăng, giá cả các loại hàng hóa tăng chóng mặt, đang gây ảnh hưởng mạnh mẽ lên đời sống của hơn 83 triệu dân Việt Nam, đặc biệt là những người làm công ăn lương và người nghèo.


Trong một phúc trình trả lời câu hỏi của các đại biểu quốc hội Việt Nam trong phiên họp ngày 31 tháng 5 vừa qua, Bộ trưởng Lao Động – Thương Binh và Xã Hội, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, thừa nhận có khoảng 13 triệu người nghèo và khoảng 10 triệu người ngấp nghé ở mức nghèo bị ảnh hưởng nặng nhất bởi tình trạng lạm phát và giá cả leo thang tại Việt Nam hiện nay.

Các con số thống kê cho thấy, sau gần mười năm thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, gần một nửa dân số Việt Nam vẫn bị đói nghèo đe dọa.

Giá cả tăng cao trong khi đồng lương không tăng đã làm giới công nhân đình công liên tục. Chỉ riêng 4 tháng đầu năm 2008 số đình công tự phát xấp xỉ là 300 vụ. Đặc biệt là tại Bắc Giang giới chủ và công nhân đã xung đột đến mức gây thương tích, hàng chục công nhân bị công an đàn áp, bắt bớ.

Cũng trong ngày 31 tháng 5, trong một bản phúc trình trước Quốc hội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề cập đến vấn đề lạm phát, ông Dũng đưa ra 5 nguyên nhân khiến cho tỷ lệ lạm phát xảy ra ở Việt Nam. Trong đó có hai nguyên nhân hàng đầu theo lời ông Dũng: “ Một là, do đầu tư kém hiệu quả, làm cho sức cạnh tranh của sản phẩm và của nền kinh tế thấp. Đây là nguyên nhân sâu xa gây lạm phát và đã tồn tại nhiều năm nhưng chậm được khắc phục. Hai là, giá lương thực thực phẩm có tác động rất lớn, rất trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng ở nước ta. Do thu nhập bình quân đầu người và mức sống thấp nên khoản chi mua lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong tiêu dùng của đa số dân cư. Nhóm hàng này chiếm tới 42.85% cơ cấu hàng hoá tính chỉ số giá tiêu dùng và có tốc độ tăng giá cao nhất, liên tục trong những năm gần đây”.

Ông Dũng cũng cho rằng việc tăng lương liên tục kể từ năm 2003 đến nay với mức tăng tối thiểu là 20% làm cho lượng tiền trong lưu thông tăng lên, tạo sức ép và gây tâm lý tăng giá.

Tuy giá cả tăng chóng mặt từ đầu năm 2008 đến nay và tỷ lệ lạm phát trong tháng 5, 2008 là 25.2% so với thời điểm này của năm 2007 nhưng chính phủ Việt Nam tuyên bố sẽ không tăng lương.

Bộ trưởng Lao Động – Thương Binh và Xã Hội, bà Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định sẽ không có việc nâng lương trong năm 2008. “Tình hình hiện nay phải tập trung chống lạm phát, chưa đặt vấn đề nâng lương tối thiểu. Còn điều chỉnh mức nào thì chúng tôi sẽ tính', bà Ngân nói.

Bà Ngân cho biết thêm: 'Năm 2008 điều chỉnh lương tối thiểu hay không thì tôi chưa trả lời được. Bởi không đơn giản chỉ việc nâng, mà phải tính tất cả yếu tố, như khả năng ngân sách, khả năng chi trả của doanh nghiệp...”

Sau 24 ngày làm việc, Quốc hội Việt Nam vừa kết thúc kỳ họp vào hôm 3 tháng 6 và trước tình trạng lạm phát của nên kinh tế, cơ quan này đã phải điều chỉnh giảm mức tăng trưởng của nên kinh tế từ 8.5-9% xuống còn 7% trong năm 2008. Trong đó việc kiềm chế lạm phát là mục tiêu hàng đầu.

HÀ NỘI 3-6 (TH).- Một bản phúc trình của ngân hàng đầu tư tài chính Goldman Sachs nói rằng lạm phát tại Việt Nam đang gia tăng nhanh và thâm thủng mậu dịch lớn đang làm cho giới đầu tư ngoại quốc sợ hãi hơn nữa. Ðồng thời tình trạng đó cũng làm tăng nguy hiểm có tính hệ thống cho nền kinh tế Việt Nam trong đoản kỳ.

Chuyên gia của Goldman Sachs nói nếu chế độ Hà Nội muốn nền kinh tế khỏe mạnh trở lại, cần phải đưa ra các biện pháp đủ hiệu quả chứ không phải nửa vời.

Bản phúc trình của ngân hàng đầu tư trên được đưa ra một ngày sau khi có cuộc đối thoại giữa các nhà đầu tư với viên chức cao cấp kinh tế tài chính của CSVN hôm mùng 2 Tháng Sáu, trước khi có cuộc họp giữa kỳ của các nhà tài trợ quốc tế. Hàng năm các nhà tài trợ quốc tế họp định kỳ hai lần. Lần họp cuối năm vừa duyệt xét thành quả vừa cứu xét cấp viện cho Việt Nam tài khóa mới. Phiên họp giữa kỳ thường chỉ để duyệt xét tình hình dựa trên các kết quả thu được từ sử dụng các khoản tín dụng cũng như viện trợ nhằm giúp Việt Nam thoát khỏi nghèo đói.

Cuộc họp giữa kỳ năm nay diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang gặp khủng hoảng tài chính rất nặng mà một số định chế quốc tế cho rằng Việt Nam đang bên bờ vực phá sản kinh tế nếu không chịu uống những liều thuốc rất đắng nhưng cần thiết và hiệu quả.

Cuối tháng trước, một bản phúc trình của Tổng Cục Thống Kê CSVN cho thấy lạm phát trong Tháng Năm đã lên đến 25.2% so với cùng thời kỳ này năm ngoái. Thị trường chứng khoán thì vẫn cứ tuột dốc khi giới đầu tư tiếp tục bán đổ bán tháo cổ phiếu. Nhiều chuyên gia quốc tế cũng cảnh cáo rằng khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng sẽ dẫn đến bất ổn xã hội.

Trong bản tuyên bố phổ biến ở cuộc đối thoại hôm 2 Tháng Sáu, 2008, Phòng Thương Mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) nói rằng nền kinh tế Việt Nam đang bị đe dọa bởi sự tuột dốc của thị trường địa ốc, tăng lương, công nhân đình công, và tham nhũng.

AmCham cũng nêu ra trường hợp nhà cầm quyền Hà Nội tống giam hai ký giả (Nguyễn Văn Hải của báo Tuổi Trẻ và Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên) hồi tháng trước chỉ vì họ đã quá hăng hái đưa tin chống tham nhũng qua vụ án quan chức Bộ Giao Thông Vận Tài và Tổng Công ty Quản Lý Các Dự Án (Cầu Ðường) được biết với tên tắt PMU18.

Báo chí độc lập với nhà nước được coi là khí cụ sắc bén và hữu hiệu để chống tham nhũng. Nhưng tại Việt Nam, báo chí lại hoàn toàn do nhà nứơc kiểm soát, điều động theo nhu cầu tuyên truyền.

“Ðiều cốt yếu (để chống tham nhũng) là các thành phần công chúng hoặc viên chức nhà nước có trách nhiệm chống tham nhũng không bị trừng phạt”. Bản tuyên bố của AmCham viết.

Vẫn chống chế các sự chỉ trích như từ trước tới nay, Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Kế Hoạch và Ðầu Tư CSVN, nói hai ký giả đã bị tống giam vì phạm luật và AmCham đã không được tin tức chính xác. Dư luận trong nước nổi lên đả kích dữ dội hành động bắt giữ hai ký giả nói trên với hàng ngàn điện thư gửi cho các tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên.

Võ Hồng Phúc cũng chống chế rằng nhà cầm quyền CSVN đã đưa ra các biện pháp chống lạm phát như giới hạn tín dụng, kiểm soát vật giá đối với các loại nhu yếu phẩm, tăng lãi suất để cố giữ cho lạm phát nằm bên dưới 20% cho năm nay.

Cũng chính ông này, khi ra trước quốc hội ngày 27 tháng 5, 2008, đã điều trần rằng toàn thể hệ thống và với “quyết tâm cao” may ra mới “khống chế” được lạm phát ở mức thấp nhất là 22%. Rõ ràng ông ta đã có hai lời nói khác nhau ở hai nơi khác nhau.

Trong cuộc đối thoại kể trên, một số nhà đầu tư ngoại quốc thúc hối nhà cầm quyền CSVN phải cải cách nhanh hơn nữa. Ðiều này không có gì mới khi các cơ quan cấp viện các chính phủ ngoại quốc cũng thường xuyên đốc thúc chế độ Hà Nội phải cải cách nhanh nhưng tốc độ thực hiện mà nhà cầm quyền đi theo luôn luôn rất chậm.

Một số doanh nghiệp trong nước thúc giục chế độ Hà Nội ngăn cấm các đám xí nghiệp quốc doanh đầu tư ra nhiều ngành khác nhau kể cả những lãnh vực không liên quan gì đến khả năng chuyên môn của họ. Thí dụ, công ty đóng tầu Vinashin đầu tư khách sạn và du lịch là một trong những thí dụ.

Một số nhà đầu tư ngoại quốc kêu gọi nhà cầm quyền CSVN cải thiện nhanh chóng hệ thống cảng biển cũng như hệ thống hạ tầng, đường sá. Các thùng hàng (containers) đến Việt Nam bị kẹt nhiều tháng trời. Một số ngân hàng đòi Ngân Hàng Nhà Nước phải để cho đồng nội tệ lên xuống tự do hơn mà nhờ đó đối phó với lạm phát hữu hiệu hơn và giảm áp lực đối với dự trữ ngoại hồi của nhà nước. Tin tức cho hay dự trữ ngoại hồi của Việt Nam giảm từ $24 tỉ USD xuống còn $20 tỉ USD kể từ đầu năm nay.

Giới ngân hàng cũng đề nghị các ngân hàng nhỏ tại Việt Nam kinh doanh kém hiệu quả nên đóng cửa hoặc sát nhập vào các ngân hàng lớn hơn. Một số công ty sản xuất và xuất cảng thì than phiền về tình trạng đình công thường rất hay xảy ra vì họ đòi hỏi tăng lương cho kịp với lạm phát.

Sau khi gia nhập Tổ Chức Thương Mại Quốc tế (WTO) từ đầu năm 2007, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8.5% năm ngoái. Mới ngày 2/6/08, Quốc hội CSVN ra nghị quyết giảm tăng trưởng kinh tế xuống còn 7% mà nhiều kinh tế gia còn cho rằng rất khó đạt nổi. Quốc hội CSVN không dám đụng chạm tới chỉ số tiêu thụ vì đưa ra con số thấp thì không đạt nổi mà đưa ra con số cao thì sẽ lại “phản chính trị”.

Nha Trang, nơi sẽ diễn ra Miss Universe 2008 vào tháng 7 tới đây. Hình: Getty Images.

HÀ NỘI (NV)- Phó Thủ tướng Việt Nam ông Nguyễn Thiện Nhân vừa có văn bản đồng ý thực hiện chương trình quảng bá hình ảnh Việt Nam 9 phút trên đài truyền hình NBC của Hoa Kỳ.

Bản tin của báo Sài Gòn Giải Phóng hôm 5 tháng 6 cho biết kế hoạch quảng bá này liên quan đến việc tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe 2008) sẽ diễn ra tại Diamond Bay Resort, thành phố Nha Trang vào ngày 14 tháng 7 tới đây.

Đây là lần đầu tiên Miss Universe được tổ chức tại Việt Nam và lần này thí sinh đại diện của Việt Nam tham dự là cô cô ca sĩ Nguyễn Thùy Lâm.

Tờ Sài Gòn Giải Phóng không cho biết chi phí phải trả cho NBC là bao nhiêu nhưng nói rằng ông Nguyễn Thiện Nhân “đã giao việc quảng bá hình ảnh này cho BộVăn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Đài Truyền hình Việt Nam và các cơ quan liên quan hoàn thiện và phê duyệt kịch bản”.

Ngoài việc quảng bá hình ảnh trên đài truyền hình NBC, ông Nguyễn Thiện Nhân còn ban hành văn bản giao việc giao đón các Hoa hậu Hoàn vũ đến thăm Hà Nội cho Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức “Đêm đại sứ” gặp gỡ, giao lưu với đại sứ của các quốc gia có hoa hậu dự thi.

Đây là lần thứ hai chính quyền Việt Nam có ý định quảng bá hình ảnh quốc gia trên một đài truyền hình lớn của Hoa Kỳ.

Hồi tháng 10 năm 2007, chính phủ Việt Nam đã chi ra 4.7 tỷ đồng (tương dương với khoảng 300 ngàn đô la) để quảng bá trên đài CNN băng tần quốc tế châu Á nhằm thu hút khách du lịch. Bộ phim quảng bá dài 30 giây được phát sóng định kỳ kéo dài 3 tháng (từ ngày 10 tháng 10 2007 đến hết ngày13/1/2008) mỗi ngày 2 lần, tổng cộng 182 lần.

Đợt quảng bá trên CNN hồi năm ngoái, Việt Nam dung nhiều hình ảnh của vịnh Hạ Long, còn lần này trên NBC chưa thấy nói tới việc dùng hình ảnh ở địa phương nào và phát trong thời gian bao lâu.

Chính phủ Hoa Kỳ đòi nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam phải trả tự do cho nhiều tù nhân lương tâm trước khi Nguyễn Tấn Dũng sang thăm Mỹ, theo lời Phụ tá Ngoại trưởng David Kramer trong cuộc phỏng vấn của đài phát thanh Á Châu Tự Do. Cuộc đối thoại nhân quyền giữa Hoa Kỳ và Cộng sản Việt Nam diễn ra trong tuần qua giữa Thứ trưởng Bộ Công An Cộng sản Nguyễn Văn Hưởng, và Phụ tá đặc trách nhân quyền, lao động của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ là ông David Kramer, cho thấy hai bên vẫn còn nhiều bất đồng. Ông Kramer cho hay ông đã đề cập rất nhiều khía cạnh của vấn đề nhân quyền từ tự do tôn giáo, tự do báo chí, tù lương tâm, luật pháp và các lãnh vực hợp tác quốc tế cũng như cả vấn đề chất độc da cam.

Ông Kramer cũng đã trao cho Hà Nội danh sách tù lương tâm đòi được trả tự do trước khi Nguyễn Tấn Dũng sang thăm Mỹ, và phía Hà Nội trả lời là sẽ nghiêm túc xem xét danh sách các tù nhân lương tâm mà Hoa Kỳ đưa ra. Ông tiết lộ Nguyễn Tấn Dũng dự định thăm Hoa Kỳ trong thời gian tới, nhưng bộ Ngoại giao Mỹ khuyến khích Hà Nội nên có những tiến bộ trong lĩnh vực nhân quyền trước chuyến đi này. Ông nói đây không phải là điều kiện của chuyến đi, nhưng sẽ làm cho mọi việc tốt đẹp hơn. Cho đến nay bộ Ngoại giao hai nước vẫn chưa tiết lộ chi tiết về thời gian của chuyến thăm viếng này. Ông Kramer cho biết Hoa Kỳ muốn Hà Nội trả tự do ưu tiên cho Linh mục Nguyễn Văn Lý, Luật Sư Nguyễn Văn Đài, Luật Sư Lê Thị Công Nhân, Luật Sư Bùi Kim Thành. Hà Nội đã không hứa hẹn gì hết và ông nói Hoa Kỳ đang chờ đợi thái độ từ phía Cộng sản Việt Nam trong thời gian tới.