Cư An Tư Nguy

WASHINGTON, DC (NV) – Tới năm 2060, mỗi năm, Mỹ có thể có khoảng 1 triệu người bị mất trí nhớ, tăng gần gấp đôi hiện nay, giới nghiên cứu thông báo hôm Thứ Hai, 13 Tháng Giêng, theo AP.

Con số đó dựa trên kết quả nghiên cứu mới cho thấy rủi ro bị mất trí nhớ do tuổi tác cao hơn người ta nghĩ trước đây: Sau 55 tuổi, cứ 10 người thì có tới bốn người có thể bị mất trí nhớ.

Chi tiết đó đáng lo ngại nhưng có nhiều cách giảm rủi ro, như kiểm soát huyết áp cao và những vấn đề sức khỏe khác không tốt cho não. Hơn nữa, tới tuổi trung niên bắt đầu thực hiện cũng chưa trễ.

“Theo chúng tôi nghiên cứu, những việc chúng ta làm ở tuổi trung niên cũng rất quan trọng,” Bác Sĩ Josef Coresh của bệnh viện NYU Langone Health, đồng tác giả cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Medicine, cho hay.

Mất trí nhớ không chỉ là Alzheimer

Phải mất lâu hơn mới nhớ ra tên người khác hoặc để chìa khóa ở đâu là tình trạng thường xảy ra khi lớn tuổi. Nhưng mất trí nhớ không phải là một phần bình thường của quá trình lão hóa – đó là quá trình mất trí nhớ, ngôn ngữ và chức năng nhận thức khác. Lớn tuổi là rủi ro lớn nhất làm mất trí nhớ, trong khi dân số Mỹ đang già đi nhanh chóng.

Alzheimer là loại mất trí nhớ phổ biến nhất, và những thay đổi trong não bộ dẫn tới căn bệnh này có thể bắt đầu trước khi triệu chứng xuất hiện tới 20 năm. Ngoài ra, còn có mất trí não mạch (vascular dementia), tức là khi bệnh tim hoặc những lần đột quỵ nhẹ làm cho máu khó chảy lên não.

Biết được rủi ro mất trí nhớ từ độ tuổi nào đó có thể giúp đưa ra lời khuyên về sức khỏe cho công chúng và giúp nghiên cứu y khoa.

“Không phải chắc chắn rằng người nào đó sẽ bị mất trí nhớ,” Bác Sĩ James Galvin, chuyên gia về Alzheimer đại học University of Miami, Florida, lưu ý. Ông Galvin không tham gia cuộc nghiên cứu này nhưng cho hay kết quả cuộc nghiên cứu này giống với những cuộc nghiên cứu khác.

Cách giảm rủi ro bị mất trí nhớ

Có một số yếu tố gây rủi ro bị mất trí nhớ mà người ta không thể tránh khỏi, như tuổi tác và liệu người ta có thừa hưởng APOE4, loại gene làm tăng rủi ro bị Alzheimer khi lớn tuổi.

Nhưng người ta có thể tránh hoặc ít nhất trì hoãn vấn đề sức khỏe góp phần gây mất trí nhớ. Chẳng hạn, đội mũ bảo hộ khi đi xe đạp, vì nếu bị chấn thương não liên tục hoặc nghiêm trọng do tông hoặc té thì rủi ro bị mất trí nhớ về già sẽ tăng.

Đặc biệt quan trọng: “Cái gì tốt cho tim thì cũng tốt cho não,” ông Galvin cho hay. Ông khuyên mọi người tập thể dục, tránh bị béo phì, kiểm soát huyết áp, bệnh tiểu đường và cholesterol.

Ngoài ra, cũng nên dành thời gian gặp gỡ, nói chuyện với người khác và giữ cho não hoạt động tích cực, theo ông Galvin. Ông khuyên người lớn tuổi mà bị lãng tai nên dùng máy trợ thính, vì bị lãng tai thường khiến người ta ngại giao tiếp.

“Có nhiều thứ chúng ta có thể kiểm soát, mà tôi nghĩ những thứ đó sẽ rất, rất quan trọng để giữ cho não hoạt động tốt khi về già,” ông Galvin cho biết. (Th.Long) [qd]
 
 

California đang có tỉ lệ mắc bệnh cúm “rất cao” trong bối cảnh đợt cúm mùa thứ nhì đang tạo ra áp lực lên phòng mạch và phòng cấp cứu khắp nước Mỹ, theo dữ liệu mới nhất của Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC), OC Patch đưa tin hôm Thứ Ba, 11 Tháng Hai.

Số người mắc bệnh cúm “cao” hoặc “rất cao” ở 43 tiểu bang trong tuần lễ kết thúc vào ngày 1 Tháng Hai và hiện vẫn đang tăng, CDC cho hay. Gần 1/3 mẫu thử bệnh cúm ra kết quả dương tính trong tuần lễ đó.

Ở California, bệnh cúm cũng đang tăng, Cơ Quan Y Tế California (CDPH) loan báo.


Trong tuần lễ kết thúc vào ngày 1 Tháng Hai, cứ 100,000 cư dân California thì 10.1 người phải vào bệnh viện vì cúm, theo dữ liệu mới nhất của CDPH.

Tuần trước, có ba người độ tuổi thiếu niên chết vì bệnh cúm trong mùa này ở San Diego County. Cả ba trường hợp thiệt mạng đó xảy ra từ cuối Tháng Mười Hai tới Tháng Giêng, theo bà Fernanda Lopez, phát ngôn viên Cơ Quan Y Tế San Diego County.

Tới nay, California có tổng cộng 561 cư dân chết vì bệnh cúm trong mùa này.

Khi cảm thấy buồn, ngực bạn đôi khi cảm thấy nặng nề do phản ứng căng thẳng của cơ thể, giải phóng các hormone, như adrenaline và cortisol, gây ra các cảm giác về thể chất, như tức ngực hoặc nặng nề. Đây là một hiện tượng đôi khi được ví như “hội chứng tan nát cõi lòng,” khi cơ tim tạm thời bị ảnh hưởng bởi căng thẳng cảm xúc dữ dội.

Cảm giác nặng nề là một cách mà một người có thể mô tả cơn đau hoặc khó chịu ở ngực. Các cảm giác khác gồm: Thắt chặt; Nghẹt thở; Đau nhức; Nóng rát.

Người bị trầm cảm có nguy cơ gặp các triệu chứng về thể chất vì trầm cảm ảnh hưởng đến cách họ cảm thấy đau. Một giả thuyết cho rằng điều này là do chứng trầm cảm ảnh hưởng đến các chất dẫn truyền thần kinh chi phối cả cơn đau và tâm trạng. Những cá nhân bị trầm cảm cũng cảm thấy nặng nề ở ngực do tình trạng căng thẳng bị tăng lên.


Cảm thấy lo lắng dẫn đến cảm giác nặng nề ở ngực. Các triệu chứng lo âu về mặt thể chất khác như: Căng cơ; Đổ mồ hôi; Run rẩy; Nhịp tim nhanh; Chóng mặt; Buồn nôn.

Những điểm chính về cảm giác nặng nề ở ngực khi buồn:

Những thay đổi về hormone

Khi buồn, cơ thể bạn giải phóng các hormone gây căng thẳng có thể làm co mạch máu và ảnh hưởng đến cách tim hoạt động, dẫn đến cảm giác nặng nề ở ngực.

Phản ứng của hệ thần kinh
Mối liên hệ giữa não và cơ thể rất phức tạp và những cảm xúc mạnh mẽ như buồn bã có thể kích hoạt các cảm giác vật lý ở vùng ngực thông qua hệ thần kinh.

Diễn giải tâm lý

Cảm giác “ngực nặng” thường là phép ẩn dụ được dùng để mô tả sự đau khổ về mặt cảm xúc, củng cố thêm cảm giác về mặt thể chất khi ai đó cảm thấy buồn.

Cần làm gì nếu bạn cảm thấy ngực nặng do buồn?
Thừa nhận cảm xúc buồn bã
Đừng cố gắng kìm nén nỗi đau trong lòng, thay vào đó, chấp nhận bạn đang cảm thấy chán nản và cho phép bản thân cảm nhận điều đó.


Tự chăm sóc

Hoạt động thể chất: Đi bộ, chạy, nhảy hoặc thực hiện bất kỳ hình thức tập thể dục nào mà bạn thích.
Ăn uống lành mạnh: Chỉ ăn các loại thực phẩm bổ dưỡng.
Nghỉ ngơi: Ngủ đủ giấc, đúng giờ mỗi ngày.
Các kỹ thuật thư giãn: Thiền, hít thở sâu hoặc tập yoga.

Kết nối với những người khác:

Nói chuyện với người mà bạn tin tưởng: Liên hệ với một người bạn, thành viên gia đình hoặc người yêu để chia sẻ cảm xúc của mình.
Dành thời gian cho những người thân yêu: Tham gia vào các hoạt động vui tươi cùng nhau.

Làm điều gì đó bạn thích

Nghe nhạc, vẽ, viết lách, xem phim, mua sắm, đọc sách, chơi trò chơi… bất kỳ điều gì lành mạnh, khiến bạn vui lên.
Hoà mình vào thiên nhiên: Dành thời gian ở ngoài trời trong công viên hoặc khu vườn trước/sau nhà nếu có.

Suy ngẫm về cảm xúc của mình

Viết nhật ký: Viết ra những suy nghĩ và cảm xúc để trút đi gánh nặng trong lòng.
Xác định nguyên nhân: Cố gắng hiểu điều gì góp phần gây ra tâm trạng chán nản.

Tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp nếu cần

Liệu pháp: Nếu nỗi buồn ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày, hãy nói chuyện với một nhà trị liệu.
Đánh giá y tế: Tham khảo ý kiến bác sĩ để loại trừ bất kỳ tình trạng bệnh lý tiềm ẩn nào có nguy cơ ảnh hưởng đến tâm trạng.

Những điểm quan trọng cần nhớ

Cảm thấy buồn là điều bình thường: Ai cũng có lúc buồn.
Đừng tự cô lập mình: Tìm đến sự hỗ trợ của người khác.
Kiên nhẫn với bản thân: Cần có thời gian để vượt qua nỗi buồn.

Tuy nhiên, nếu bạn đang có ý định tự làm hại bản thân hoặc tự tử, hãy tìm kiếm sự trợ giúp ngay lập tức: Liên hệ với đường dây nóng ở Hoa Kỳ (gọi hoặc nhắn tin đến số 988) hoặc đến phòng cấp cứu gần nhất.

(Tổng hợp)

Có một ngày, ta chậm rãi bước vào tuổi già – cái tuổi không còn lo toan cơm áo, cũng chẳng còn nhiều hoài bão phải theo đuổi. Chỉ còn lại ta, cùng những ký ức, những thói quen cũ, và người bạn đời – nếu vẫn còn may mắn bên cạnh.

Khi con cái đã trưởng thành, bay đi theo những chân trời riêng của chúng. Khi bạn bè không còn gặp nhau thường xuyên như trước. Khi sức khỏe bắt đầu chậm lại, trí nhớ đôi khi lỡ nhịp, ta mới thấy điều đáng sợ nhất không phải là bệnh tật hay già yếu, mà là sự cô đơn – ngay cả khi đang ở bên một người từng rất thân thuộc.

Bởi có những cặp vợ chồng sống cạnh nhau cả đời nhưng đến cuối cùng lại xa lạ, không còn gì để nói, không còn gì để chia sẻ. Người này ngồi phòng này, người kia ngồi phòng kia. Cơm ăn chung mâm, nhưng lòng mỗi người một hướng. Họ đã từng thương nhau rất nhiều, nhưng rồi cuộc sống cuốn đi, chẳng ai còn đủ kiên nhẫn để lắng nghe, để quan tâm, để chăm sóc nhau như thuở ban đầu.

Tuổi già, nếu không còn một bàn tay ấm áp để nắm lấy, không còn một giọng nói quen thuộc để thủ thỉ, thì dù nhà có rộng, tiền có nhiều, lòng vẫn lạnh lẽo như căn phòng không ai thắp đèn.

Thế nên, khi còn nhau, hãy đối xử với nhau thật tử tế. Hãy hỏi han nhau nhiều hơn một chút, ngồi cạnh nhau lâu hơn một chút, nắm tay nhau chặt hơn một chút. Đừng để đến khi một người rời đi mới giật mình nhận ra – hóa ra, điều mình cần nhất ở đoạn cuối đời lại chỉ là một người ngồi cạnh, im lặng cũng được, miễn là còn ở bên.

Tuổi già không tránh được sự lặng lẽ, nhưng nếu có một người cùng mình đi qua những buổi sáng chậm, những chiều muộn không vội vàng, thì mọi thứ bỗng nhẹ nhàng biết bao.

Và nếu được ước một điều cho đoạn cuối của cuộc đời, xin được ước rằng: chúng ta vẫn còn bên nhau – không chỉ là cùng sống, mà là cùng thương.

TicTac

Tôi bắt đầu bài viết bằng câu hát: “Người từ là từ phương Bắc đã qua dòng sông, sông dài, tìm đến phương này, một nhà thân ái…”

Trong bài Tình Bắc Duyên Nam (Khúc hát ân tình) của nhạc sĩ Xuân Tiên, nó như một lời tựa hoàn hảo cho cuộc hôn phối kỳ diệu giữa hai dòng phở Bắc và Nam. Từ một cội nguồn chung, phở đã hóa thân thành hai linh hồn riêng biệt, mang đậm dấu ấn văn hóa của từng miền đất nước. Phở không chỉ là món ăn, mà là một bản giao hưởng vị giác, một câu chuyện văn hóa, và một sợi dây kết nối tâm hồn Việt qua bao thế hệ.

Lịch sử phở: hành trình từ Bắc vào Nam


Qua các tài liệu được cung cấp “miễn phí” của mấy thằng em AI thì “chúng nó” giải thích: “Phở ra đời vào đầu thế kỷ 20 tại các tỉnh đồng bằng miền Bắc, với Nam Định và Hà Nội là hai cái nôi tiêu biểu. Nguồn gốc của phở vẫn là chủ đề tranh luận sôi nổi. Một giả thuyết cho rằng phở chịu ảnh hưởng từ món pot-au-feu của Pháp – món súp bò hầm mà người Pháp mang đến Việt Nam thời thuộc địa. Giả thuyết khác lại khẳng định phở là sự “cách tân” từ món xáo trâu – món canh thịt trâu nấu với bánh đa của người Việt. Dù xuất thân thế nào, phở nhanh chóng trở thành biểu tượng ẩm thực Hà Nội, từ những gánh hàng rong trên vỉa hè đến các quán ăn danh tiếng như Phở Thìn Lò Đúc hay Phở Gà Lý Quốc Sư.”

Nhà văn Thạch Lam, trong Hà Nội 36 phố phường (1942), đã mô tả phở như một phần không thể thiếu của đời sống Hà Nội: “Đó là thứ quà suốt ngày của tất cả các hạng người, nhất là công chức và thợ thuyền. Người ta ăn phở sáng, phở trưa và phở tối.” Những lời này không chỉ khắc họa sự phổ biến của phở mà còn khẳng định vai trò của nó như một món ăn gắn kết mọi tầng lớp xã hội.

Sau Hiệp Định Genève năm 1954, làn sóng di cư từ Bắc vào Nam mang theo tô phở Bắc đến Sài Gòn – mảnh đất trù phú và phóng khoáng. Tại đây, phở Bắc gặp gỡ nguyên liệu dồi dào của miền Nam, từ thịt bò chất lượng cao đến các loại rau thơm phong phú như húng quế, ngò gai, giá. Gu thưởng thức hào sảng và sáng tạo của người Sài Gòn đã biến phở Bắc thanh tao thành phở Nam đậm đà, đa dạng. Nếu phở Bắc là một bài thơ Đường ngắn gọn, tinh tế, thì phở Nam là một bản trường ca rực rỡ, tràn đầy cảm xúc.

Nước lèo: tinh tế vs đậm đà

Phở Bắc, kiệt tác của sự tinh tế. Để có được nồi nước trong vắt, ngọt thanh, người nấu phải hầm xương bò (thường là xương ống và xương sườn) trong ít nhất 12 giờ, liên tục hớt bọt để loại bỏ tạp chất. Hương vị nước dùng được tạo nên từ sự kết hợp hài hòa giữa gừng nướng, hành tím cháy cạnh, quế, hồi, thảo quả, và đinh hương – tất cả được nướng sơ để dậy mùi thơm. Đặc biệt, phở Bắc không dùng tương đen, tương đỏ, hay chanh. Nếu muốn thêm vị chua, quân ta sẽ dùng dấm tỏi hoặc quả quất – một nét đặc trưng của ẩm thực Hà Nội.

Nguyễn Tuân, trong tùy bút Phở (1957), đã phân tích sự tinh tế của nước dùng: “Phở ngon không chỉ ở nước dùng mà còn ở sự phân biệt giữa ‘xẩu’ và ‘xương’. Nhiều người cứ nghĩ ‘xẩu’ cũng giống như ‘xương’, là một tiếng đệm mà thôi, nhưng thực ra ‘xẩu’ có nghĩa là những đầu xương trong nồi phở có dính thịt và những cái xương chưa róc hết thịt.” Lời văn của Nguyễn Tuân không chỉ ca ngợi phở mà còn nhấn mạnh sự tỉ mỉ trong cách chế biến, từ việc chọn nguyên liệu đến cách gọi tên.

Phở Nam, đậm đà và phóng khoáng. Ngược lại, nước dùng phở Nam mang phong cách đậm đà, ngọt ngào và đầy sắc màu. Ngoài xương bò, người Sài Gòn thường thêm đường thốt nốt hoặc đường phèn để tăng vị ngọt, tạo nên một hậu vị sâu lắng. Nồi nước dùng có thể được nêm thêm một chút nước mắm thượng hạng để tăng độ umami (旨味 – thơm ngon), nhưng đòi hỏi sự khéo léo để không làm mất sự trong trẻo. Tô phở Nam không thể thiếu tương đen, tương đỏ, ớt tươi, chanh, và một rổ rau thơm đủ loại: húng quế, ngò gai, ngò rí, giá sống. Chính sự phong phú này đã biến phở Nam thành một bữa tiệc vị giác, nơi thực khách có thể tự do sáng tạo tô phở theo ý thích.


Bánh phở & topping: truyền thống vs ‘cách tân’

Bánh phở Bắc thường to bản, dai mềm, được làm từ gạo xay nhuyễn và cắt thủ công. Một tô phở Bắc truyền thống chỉ có vài lát thịt bò chín, điểm xuyết hành hoa, rau mùi, và đôi khi là một chút hành tây thái mỏng. Sự giản dị này tôn vinh hương vị nguyên bản của nước dùng, như một bức tranh thủy mặc với ít nét nhưng đầy chiều sâu.

Thạch Lam, trong Hà Nội 36 phố phường, đã mô tả sự cân bằng của tô phở Bắc: “Một bát phở ngon là khi nước dùng trong và ngọt, bánh dẻo mà không nát, thịt mỡ gầu giòn chứ không dai, chanh ớt với hành tây đủ cả. Rau thơm tươi, hồ tiêu bắc, giọt chanh cốm gắt, lại điểm thêm chút cà cuống, thoảng nhẹ như một nghi ngờ.” Mặc dù nhà văn Băng Sơn sau này phản đối việc dùng cà cuống trong phở, lời văn của Thạch Lam vẫn khắc họa một tô phở Bắc hoàn hảo, tinh tế và đầy chất thơ.

Phở Nam, ngược lại, là một bức tranh sơn dầu rực rỡ. Bánh phở Nam mỏng hơn, mềm hơn, dễ thấm nước dùng. Topping của phở Nam là một thế giới đa dạng: từ thịt tái, nạm, gầu, gân, sách đến vè dòn – mỗi loại mang một kết cấu và hương vị riêng. Tô phở Nam luôn đi kèm một đĩa rau sống đầy ắp: giá sống, húng quế, ngò gai, và đôi khi có cả xà lách hay rau muống chẻ. Người Sài Gòn ăn phở không chỉ để no, mà để tận hưởng sự phong phú của đất trời miền Nam.

Thơ đường vs bolero

Phở Bắc – thơ Đường tinh tế. Ăn phở Bắc giống như đọc một bài thơ Đường – ngắn gọn, sâu sắc, và đầy ý vị. Người Hà Nội ăn phở chậm rãi, nhấp từng thìa nước dùng, cảm nhận vị ngọt thanh từ xương, mùi thơm dịu từ gừng nướng, và sự mềm mại của bánh phở. Không ồn ào, không vội vã, tô phở Bắc là khoảnh khắc để thực khách sống chậm lại, để tâm hồn hòa quyện với hương vị quê hương.

Vũ Bằng, trong Miếng ngon Hà Nội (1971), đã viết với sự lưu luyến: “Phở Hà Nội không chỉ là một món ăn, mà là cả một nghệ thuật. Nước dùng phải trong veo, ngọt lịm, thơm nức mùi xương bò và gia vị. Bánh phở phải mềm mà không nát, thịt bò phải tươi, thái mỏng, chỉ cần nhúng tái là ngọt. Ăn phở mà thiếu hành hoa, rau mùi, hay một chút tiêu Bắc thì mất đi cái hồn.” Lời văn của Vũ Bằng không chỉ ca ngợi phở mà còn gợi lên nỗi nhớ quê hương sâu sắc.” (tổng hợp từ nội dung tác phẩm và phân tích của Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật).

Phở Nam, Bolero đậm đà. Trong khi đó, phở Nam giống một bản nhạc bolero – nồng nàn, cảm xúc, và “đã đời”. Người Sài Gòn ăn phở với sự hào sảng: thêm tương, vắt chanh, cho ớt, trộn rau, và xuýt xoa khi nước dùng nóng hổi chạm môi. Tô phở Nam không chỉ để ăn, mà là để tận hưởng, để chia sẻ, và để cảm nhận sự phóng khoáng của con người miền Nam.

Khi phở đi Tây, đi Nhật

Phở ở Mỹ: Siêu to, siêu phong phú. Khi phở theo chân người Việt đến Mỹ, nó đã trở thành một biểu tượng ẩm thực toàn cầu. Tại các khu Little Saigon ở California hay Texas hay những địa điểm có người Việt trên đất Mỹ, tô phở được “nâng cấp” với kích thước “xe lửa” hay “hàng không mẫu hạm” và topping cực kỳ đa dạng: thịt tái, nạm, gân, sách, bò viên, và thậm chí cả trứng gà. Người Mỹ thích cho thật nhiều tương đen, tương đỏ, và thêm đậu phộng rang – một sự kết hợp mà người Việt truyền thống có thể thấy kỳ kỳ. Tuy nhiên, chính sự linh hoạt này đã giúp phở chinh phục khẩu vị toàn cầu.

Phở ở Nhật: Biến tấu nhẹ nhàng. Tại Nhật Bản, không có Phở chỉ có ramen – một món súp nóng hổi với sợi mì và nước dùng đậm đà – đại diện cho văn hóa ẩm thực địa phương. Tuy nhiên, từ ngày quân ta có mặt thì các nhà hàng ẩm thực Việt Nam mọc lên như nấm, Các đầu bếp thường điều chỉnh phở để hợp khẩu vị người Nhật: nước dùng nhẹ hơn, ít gia vị nồng, và đôi khi thêm rong biển hay trứng luộc (may quá chưa thấy có natto). Dù vậy, phở vẫn giữ được nét đặc trưng của mình, như một lời nhắc nhở về cội nguồn Việt Nam. Theo cá nhân tôi, cho đến giờ phút này phở thứ thiệt, ngon và đậm đà nhất là phở “Saigon no Aji” của anh Tuệ, của 2 chú Cẩm – Huy ở Osaka. Hôm gặp ca sĩ Sơn Ca năm ngoái, Sơn Ca có nhắc lại kỷ niệm xưa: lần sang Nhật năm 1989, được chú Huy đưa đến “Saigon no Aji” ăn tô phở ngon nhớ đời, không thua phở ở Mỹ. Nghe nói ở Tokyo, phở chính gốc “con nai vàng ngơ ngác” là phở Thìn cũng đã xuất hiện, nhưng chưa có dịp thưởng thức. Hy vọng có dịp cũng sẽ cố đi ăn vài lần cho biết để …dễ so sánh.


Phở ở châu Âu: Ẩm thực trải nghiệm

Tại châu Âu, phở đã bước vào các nhà hàng cao cấp, trở thành một món “ẩm thực trải nghiệm”. Ở Paris, London, hay Berlin, thực khách không chỉ ăn phở mà còn được nghe câu chuyện về nguồn gốc của nó, từ gánh hàng rong Hà Nội đến bàn ăn 5 sao. Một tô phở ở đây có thể đi kèm rượu vang trắng hoặc được trình bày như một tác phẩm nghệ thuật, với bánh phở xếp tỉ mỉ và rau thơm trang trí tinh tế.

Bí quyết nấu phở tại gia: dễ mà khó

Nấu phở tại nhà là một nghệ thuật đòi hỏi kiên nhẫn và tỉ mỉ. Dưới đây là các bí quyết để tạo nên một tô phở chuẩn vị:

Hầm xương đúng cách: Xương bò (xương ống, xương sườn, hoặc đuôi bò) cần được rửa sạch, chần qua nước sôi để loại bỏ bọt bẩn, sau đó hầm trong 6-12 tiếng. Hớt bọt thường xuyên để nước dùng trong vắt.
Gia vị nướng thơm: Gừng, hành tím, quế, hồi, thảo quả, và đinh hương phải được nướng trên lửa nhỏ cho dậy mùi trước khi cho vào nồi. Bọc gia vị trong túi vải để dễ vớt ra sau khi hầm.
Nêm nếm tinh tế: Không lạm dụng bột ngọt hoặc đường. Vị ngọt tự nhiên từ xương và hành tây nướng là “linh hồn” của nước dùng. Nếu dùng nước mắm, chỉ thêm một lượng nhỏ ở giai đoạn cuối.
Bánh phở hoàn hảo: Bánh phở tươi cần trụng nhanh trong nước sôi, vừa chín tới để giữ độ dai. Nếu dùng bánh phở khô, ngâm nước ấm trước khi trụng.
Thịt bò tươi ngon: Thịt bò (thăn, nạm, hoặc gầu) nên được thái mỏng, ướp lạnh để giữ độ tươi. Trụng nhanh trong nước dùng nóng để thịt vừa tái, mềm và ngọt.
Để tô phở thêm hấp dẫn, hãy chú ý trình bày: xếp bánh phở gọn gàng, đặt thịt bò đều đặn, rắc hành hoa và rau mùi, và thêm vài lát ớt tươi cho những ai thích cay.

Những lầm tưởng vui về phở

Phở không chỉ là món ăn, mà còn là nguồn cảm hứng cho nhiều câu chuyện và lầm tưởng thú vị:

Phở Bắc không ăn với giá sống: Nhiều người lầm tưởng giá đỗ là “bạn đồng hành” của mọi tô phở. Thực tế, giá sống là đặc sản của phở Nam, trong khi phở Bắc chỉ dùng hành hoa và rau mùi.
Nước dùng không cho nước mắm trực tiếp: Cho nước mắm trực tiếp vào nồi nước dùng có thể làm nước đục và mất sự tinh khiết.
Bánh phở và bún không phải anh em sinh đôi: Dù đều làm từ gạo, bánh phở mỏng, dẹt, và dai, trong khi bún tròn và mềm hơn.
Phở không phải “soup noodle” thông thường: Gọi phở là “soup noodle” là đơn giản hóa. Phở là tinh hoa văn hóa Việt, là ký ức và niềm tự hào dân tộc.
Phở trong văn học và thơ ca

Phở không chỉ là món ăn, mà còn là nguồn cảm hứng lớn trong văn học và thơ ca Việt Nam. Nhà thơ Tú Mỡ, với phong cách trào phúng, đã sáng tác bài thơ Phở (trích từ Đại Đoàn Kết, 2020) để ca ngợi món ăn này:

“Trong các món ăn ‘quân tử vị’ / Phở là quà đáng quý trên đời / Một vài xu, nào đắt đỏ mấy mươi / Mà đủ vị: ngọt, bùi, thơm, béo, bổ / Này bánh cuốn này thịt bò, này nước dùng sao nhánh mỡ / Ngọn rau thơm, hành củ thái trên…”

Bài thơ dài 39 câu của Tú Mỡ không chỉ mô tả tô phở mà còn thể hiện niềm tự hào về một món ăn dân dã nhưng “đại bổ”, phù hợp với mọi tầng lớp.

Nguyễn Tuân, trong tùy bút Phở, từng gọi phở là “những dòng chữ để ca ngợi phong vị đất nước” (theo Nguyên Hồng), nhấn mạnh vai trò của phở như một biểu tượng văn hóa, cho thấy phở không chỉ là món ăn mà còn là một phần của bản sắc Việt Nam.

Phở là nhà

Dù là phở Bắc thanh tao, phở Nam đậm đà, hay phở Tây “cách tân”, tô phở vẫn là nơi người Việt tìm về cội nguồn. Phở không chỉ là món ăn để no bụng, mà là ký ức, là tình thương, là sợi dây kết nối quê hương. Một tô phở nóng hổi, thơm lừng, trong một buổi sáng se lạnh, có thể làm tan chảy mọi khoảng cách, xoa dịu mọi nỗi nhớ nhà.

Và với tôi, tô phở ngon nhất vẫn là tô phở mẹ cháu nấu – dù nhạt, mặn, hay thiếu nguyên liệu. Bởi phở ấy được nấu bằng tình yêu, bằng ký ức, và bằng những câu chuyện gia đình. Quan trọng nhất, phở ngon là phở không có… quẩy! Chân lý: “Phở ngon nhất là phở của người ăn chung mâm, ngủ chung giường.” không bao giờ thay đổi!

Bạn ta đồng ý không?

CBS News trích dẫn theo dữ liệu từ Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang St. Louis cho thấy, giá bán nhà trung vị (median) đã tăng từ $313,000 trong quý đầu tiên của năm 2019 lên $416,900 trong cùng kỳ năm 2025. Lãi suất vay cũng tăng mạnh, với mức trung bình cho khoản vay cố định kỳ hạn 30 năm hiện gần 7%, so với mức thấp kỷ lục 2.65% vào Tháng Giêng năm 2021.

Chi phí vay cao và nguồn cung nhà hạn chế khiến việc mua nhà trở nên khó khăn ở nhiều thành phố Mỹ. Tuy vậy, theo một nghiên cứu mới của WalletHub, vẫn có những khu vực đô thị nơi giấc mơ sở hữu nhà vẫn nằm trong tầm tay của người mua.

Giá nhà, chi phí bảo trì, bảo hiểm nhà, chi phí sinh hoạt trong thành phố, thuế địa ốc, và số lượng nhà còn trên thị trường – tất cả đều góp phần quyết định mức độ dễ hay khó để mua nhà ở mỗi thành phố.

Dưới đây là những thành phố rẻ nhất và đắt nhất để mua nhà ở Mỹ.

Những thành phố dễ mua nhà nhất

Flint, Michigan xếp hạng số một trong danh sách các thành phố dễ mua nhà nhất của WalletHub. Xếp hạng dựa trên 10 tiêu chí, bao gồm chi phí sinh hoạt thấp và giá nhà hợp lý so với thu nhập của cư dân. Với giá trung vị chỉ $61 cho mỗi sqft, Flint có mức giá nhà thấp nhất.

Nguồn cung ứng nhà ở Flint cũng rất dồi dào: Gần 21% nhà ở thành phố này hiện đang bỏ trống, tạo điều kiện thuận lợi cho người mua và mang lại cho người mua nhiều lựa chọn.

Detroit, Michigan là thành phố dễ mua nhà thứ hai, theo nghiên cứu so sánh chi phí ở 300 thành phố ở Mỹ. Giá nhà trung vị ở đây khá thấp và hơn 22% nhà ở bị bỏ trống.

Pittsburgh đứng thứ ba trong danh sách các thành phố dễ mua nhà nhất. Người mua nhà tại đây có thể tận dụng tốt giá trị đồng tiền hơn so với việc thuê.

Những thành phố khó mua nhà nhất

Ngược lại, Santa Barbara, California là thành phố đắt đỏ nhất nước Mỹ đối với người mua nhà, chủ yếu do khả năng chi trả nhà ở rất thấp, cùng với các yếu tố khác.

Cũng tại California, Santa Monica đứng thứ 299 về khả năng chi trả nhà ở, trong khi Berkeley xếp thứ ba từ dưới lên. Berkeley có tỷ lệ giá thuê so với giá mua thấp nhất trong số 300 thành phố, đồng nghĩa với việc thuê nhà ở đây tiết kiệm hơn nhiều so với mua. (Ng.Tr) [kn]

QUẬN CAM, California (NV) – Cùng với khuynh hướng thoái trào của Tesla, các chuyên gia trong lĩnh vực xe điện đang qua sát sự trỗi dậy của các nhà sản xuất xe điện Hoa Kỳ khác. Theo trang mạng xe điện electrek.co, với mức giá khởi điểm dưới $35,000, phạm vi di chuyển hơn 315 dặm, chiếc SUV điện của Chevy đang chứng tỏ là một hiện tượng mới. Chiếc Equinox EV đã giúp Chevy vượt qua Ford để trở thành thương hiệu xe điện phát triển nhanh nhất tại Hoa Kỳ.

Với hơn 37,000 xe điện được bán ra tính đến tháng 5, thương hiệu Chevy của GM đang vượt qua Ford với 34,000 chiếc xe điện bán tại Hoa Kỳ. Trong quý đầu tiên, Chevy đã trở thành thương hiệu xe điện phát triển nhanh nhất tại Hoa Kỳ, nhờ nhu cầu mạnh mẽ đối với mẫu SUV Chevy Equinox EV. Equinox điện chiếm gần một phần ba (10,329 chiếc) trong tổng số 31,886 xe điện mà GM bán ra trong quý 1 năm 2025.

GM tuyên bố rằng đang củng cố vị thế bán xe điện số 2 tại Hoa Kỳ. Với 13 mẫu xe điện để khách hàng lựa chọn, GM gần như có mọi mẫu xe điện cho mọi người, bao gồm SUV hạng phổ thông (Chevy Equinox EV), xe bán tải pickup điện (Chevy Silverado, GMC Sierra và GMC Hummer EV), và xe hạng sang (Cadillac Lyriq, Optiq, Vistiq và Escalade IQ).

Các loại xe điện bán chạy nhất của Ford tại Hoa Kỳ hiện nay là mẫu xe pickup F-150 Lightning và mẫu SUV Mustang Mach-E. Ngoài ra, E-Transit của Ford cũng giữ danh hiệu xe van điện bán chạy nhất tại Hoa Kỳ.

GM đang có tháng thứ hai tốt nhất từ ​​trước đến nay về doanh số bán xe điện. Trong hai tháng đầu năm 2025, thị phần xe điện của GM tại Hoa Kỳ là khoảng 15.5%, cao hơn gấp đôi so với năm trước.

Tính đến tháng 5 năm 2025, mẫu xe điện bán chạy nhất tại Hoa Kỳ là Tesla Model Y. Mẫu xe này đã bán được 71,000 chiếc, đứng đầu bảng xếp hạng doanh số bán xe điện. Tuy nhiên, tính về thị phần thì Tesla đang bị giảm mạnh, không chỉ ở Hoa Kỳ mà còn trên toàn thế giới. Tuần trước, GM công bố rằng ở Canada, họ đã bán chạy hơn Tesla trong quý 1 để trở thành “nhà bán xe điện số 1” tại quốc gia láng giềng phía Bắc của Mỹ.

Nhìn chung vẫn còn một chặng đường dài phía trước nếu GM muốn qua mặt Tesla ở Mỹ. Theo Cox Automotive, Tesla đã bán được hơn 128,000 xe tại Hoa Kỳ trong quý đầu tiên, vẫn cao hơn gấp đôi so với 62,000 xe mà GM đã bán được tính đến Tháng Năm.

Một đại lý ở California gần đây đã nói với Electrek rằng Chevy có thể bán được nhiều hơn nữa, nhưng hãng sản xuất không kịp với nhu cầu. Đại lý phải đợi hơn 30 ngày để có được các mẫu xe điện Equinox bán cho khách hàng. (HD)

Ăn bơ hàng ngày có liên quan đến việc cải thiện giấc ngủ và sức khỏe tim mạch.

Nghiên cứu mới cho thấy việc thưởng thức một quả bơ mỗi ngày sẽ mang lại những lợi ích đáng ngạc nhiên cho cả chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tim mạch. Phát hiện này bắt nguồn từ một phân tích chuyên sâu về thử nghiệm có đối chứng ngẫu nhiên lớn nhất cho đến nay về việc ăn bơ, mặc dù chủ yếu được thiết kế để đánh giá tác động chung của loại quả này đối với sức khỏe, nhưng khám phá ra mối liên hệ đáng kể giữa lượng bơ ăn vào hàng ngày và thời gian ngủ ngon và dài hơn.

Nghiên cứu này, được Avocado Nutrition Center hỗ trợ, đại diện cho nỗ lực tiên phong trong việc kết nối việc ăn bơ với cải thiện giấc ngủ.


Kristina Petersen, giáo sư khoa học dinh dưỡng tại Penn State University và tác giả chính của bài báo, nhấn mạnh tầm quan trọng mới nổi của giấc ngủ như một yếu tố thiết yếu đối với sức khỏe tim mạch. Theo như Petersen tuyên bố, giấc ngủ đang nổi lên như một yếu tố lối sống chính đối với sức khỏe tim mạch và nghiên cứu này tạo tiền đề cho các nhà khoa học xem xét cách dinh dưỡng – và các loại thực phẩm như bơ – đóng vai trò như thế nào trong việc cải thiện sức khỏe tim mạch. Bà lưu ý thêm, mặc dù không có loại thực phẩm nào mang lại giải pháp kỳ diệu, nhưng quả bơ cung cấp nhiều loại chất dinh dưỡng đa dạng hỗ trợ nhiều khía cạnh khác nhau của sức khỏe tim mạch.

Lisa Moskovitz, một chuyên gia dinh dưỡng và giám đốc điều hành tại The NY Nutrition Group, lặp lại những quan điểm này trong một cuộc phỏng vấn với Newsweek, đưa ra sự chứng thực mạnh mẽ của bà ấy cho quả bơ. Moskovitz nêu bật “kho tàng” dinh dưỡng phong phú của loại quả này, ví quả bơ như một “siêu thực phẩm” chứa đầy các thành phần tốt cho tim – như chất béo không bão hòa đơn làm giảm cholesterol và chất xơ, cùng với potassium (kali) và magnesium điều hòa huyết áp. Bà nhận xét về giá trị dinh dưỡng đáng kể có trong một gói tương đối nhỏ. Moskovitz cho biết bà luôn giới thiệu loại thực phẩm chủ yếu của khẩu phần ăn Địa Trung Hải này cho khách hàng của mình như một phần của kế hoạch ăn uống cân bằng và lành mạnh, nhằm chống lại bệnh tật.

Nghiên cứu toàn diện này gồm 969 người lớn ở Mỹ thuộc nhiều chủng tộc và dân tộc khác nhau. Tất cả những ai tham gia đều có vòng eo lớn, một yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim mạch được công nhận, ảnh hưởng đến gần 60% người trưởng thành ở Hoa Kỳ. Những người này đều được phân ngẫu nhiên vào một trong hai nhóm: nhóm can thiệp (được ăn một quả bơ mỗi ngày) và nhóm đối chứng (ăn ít hơn hai quả bơ mỗi tháng). Cả hai nhóm đều duy trì thói quen ăn uống thông thường trong sáu tháng.

Mặc dù mục tiêu chính của thử nghiệm không phải về giấc ngủ, nhưng phân tích tiếp theo của nhóm nghiên cứu cho thấy những cá nhân ăn bơ hàng ngày báo cáo thời gian ngủ dài hơn một cách nhất quán. Khám phá này đóng góp đáng kể vào khối lượng bằng chứng khoa học ngày càng tăng ủng hộ các đặc tính thúc đẩy sức khỏe của quả bơ.

Có một điều quan trọng: phát hiện này cũng thiết lập mối liên hệ giữa lượng bơ ăn vào và một trong “Life’s Essential 8™” của American Heart Association. Bộ tám hành vi sức khỏe chính và các biện pháp lâm sàng này được thiết kế để thúc đẩy sức khỏe tim mạch tối ưu. Ngoài giấc ngủ, Essential 8 còn về chất lượng của khẩu phần ăn uống, hoạt động thể chất, phơi nhiễm nicotine, cân nặng, huyết áp, lipid máu và lượng đường trong máu.

Mặc dù nghiên cứu quan sát thấy mức giảm khiêm tốn cholesterol LDL (xấu) và tổng lượng cholesterol, cũng như cải thiện chất lượng của kế hoạch ăn uống nói chung theo đánh giá của Healthy Eating Index năm 2015, nhưng không có tác động đáng kể nào được ghi nhận đối với các thành phần khác của Essential 8. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tin mối liên hệ giữa quả bơ và giấc ngủ cần được nghiên cứu sâu xa hơn nữa.

Tại sao quả bơ giúp cải thiện giấc ngủ?

Tiềm năng cải thiện chất lượng giấc ngủ của quả bơ là do một số chất dinh dưỡng chính có trong nó. Một phần ba khẩu phần quả bơ cỡ trung bình cung cấp 13 miligram tryptophan, một loại axit amin đóng vai trò làm tiền chất của melatonin, một loại hormone quan trọng để điều chỉnh chu kỳ ngủ-thức. Ngoài ra, loại quả này còn chứa 45 microgram folate, rất cần thiết cho quá trình sản xuất melatonin và 15 miligram magnesium, một loại khoáng chất được biết đến với đặc tính thư giãn cơ, do đó góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Ngoài các chất dinh dưỡng dành riêng cho giấc ngủ này, quả bơ còn tự hào có nguồn dinh dưỡng tổng thể ấn tượng, cung cấp ba gram chất xơ, trong đó một phần ba là chất xơ hòa tan, được biết đến với vai trò giúp giảm cholesterol. Hơn nữa, quả bơ chứa năm gram chất béo không bão hòa đơn tốt cho tim, rất quan trọng trong việc giảm mức cholesterol LDL và do đó làm hạ thấp nguy cơ đột quỵ và bệnh tim.

QUẬN CAM, California (NV) – Trang mạng xe hơi motor1.com vừa đưa tin 10 mẫu xe bán nhanh nhất ở Mỹ tính đến thời điểm hiện tại, với dữ liệu được thu thập bởi đội ngũ chuyên gia tại CarEdge. Tất cả những chiếc xe bán nhanh nhất này đều có thời gian nằm tại đại lý trung bình dưới 40 ngày.

Trong danh sách có một số mẫu xe khá quen thuộc và phổ thông ở Mỹ, bao gồm Ford, Lexus và Toyota. Tuy nhiên, cũng có một vài cái tên bất ngờ lọt vào top 10. Nếu ai đó đang tìm kiếm bất kỳ chiếc xe nào trong danh sách này thì cần nhanh tay hơn.

10. Toyota Corolla Sedan: 34 ngày
Tổng số xe đã bán: 24,649
Tổng số xe đã bán trong 45 ngày: 33,072
Không có gì ngạc nhiên khi thấy Toyota Corolla trong danh sách này. Đáng chú ý là Toyota hiện có gần 25,000 chiếc Corolla đang được bán tại các đại lý, một con số khá cao.

9. Cadillac Escalade ESV: 33 ngày
Tổng số xe đã bán: 1,377
Tổng số xe đã bán trong 45 ngày: 1,880
Chiếc SUV hạng sang ba hàng ghế trị giá từ $90,000 của Cadillac là chiếc xe đắt nhất trong danh sách này. Đây là một mẫu xe cao cấp rất được ưa chuộng.

8. Ford F-450 Super Duty: 32 ngày
Tổng số xe bán ra: 888
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 1,267
Chiếc xe bán tải lớn nhất, mạnh mẽ nhất của Ford chỉ nằm tại đại lý trung bình là 32 ngày. Ford dường như không gặp khó khăn gì khi bán chiếc xe pickup hạng nặng này.

7. Toyota RAV4: 31 ngày
Tổng số xe bán ra: 48,321
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 69,350
Toyota RAV4 là mẫu SUV bán chạy nhất năm 2024, và là mẫu xe bán chạy thứ ba tại Mỹ, chỉ sau Ford F-150 và Chevrolet Silverado. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi mẫu SUV cỡ nhỏ này nằm trong danh sách xe bán nhanh nhất.

6. Toyota Camry: 28 ngày
Tổng số xe đã bán: 34,864
Tổng số xe đã bán trong 45 ngày: 56,302
Mẫu sedan cỡ trung lâu đời này của Toyota đang có doanh số bán hàng khá cao. Camry cũng là một trong những mẫu xe có lượng tồn kho lớn nhất trong danh sách này, với gần 35,000 xe đang có mặt tại các đại lý hiện nay.

5. Toyota Corolla Cross: 28 ngày
Tổng số xe đã bán: 12,407
Tổng số xe đã bán trong 45 ngày: 19,888
Corolla Cross là một mẫu xe mới trong dòng sản phẩm của Toyota, ra mắt tại Mỹ vào năm 2022, nhưng hiện đang là một trong những mẫu xe phổ biến nhất của thương hiệu.

4. Cadillac Escalade: 27 ngày
Tổng số xe bán ra: 1,924
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 3,171
Nếu Escalade ESV có thời gian bán ra trung bình là 33 ngày, thì việc phiên bản tiêu chuẩn bán nhanh hơn nữa là điều không gây ngạc nhiên.

3. Lexus RX Hybrid: 22 ngày
Tổng số xe bán ra: 2,179
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 4,527
Chiếc Lexus duy nhất trong danh sách này là mẫu SUV RX bán chạy nhất của thương hiệu hạng sang này. Tuy nhiên, đây không phải là phiên bản tiêu chuẩn với động cơ bốn máy tăng áp. Thay vào đó, người mua không thể cưỡng lại sức hút của RX Hybrid, với mức tiết kiệm nhiên liệu kết hợp lên đến 36 mpg.

2. Toyota Highlander: 21 ngày
Tổng số xe bán ra: 4,594
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 9,671
Toyota hiện có nhiều phiên bản khác nhau của dòng SUV Highlander ba hàng ghế, bao gồm cả Grand Highlander mới. Tuy nhiên, phiên bản tiêu chuẩn, cỡ trung, ba hàng ghế vẫn là lựa chọn phổ biến nhất.

1. Toyota Sienna: 20 ngày
Tổng số xe bán ra: 7,582
Tổng số xe bán ra trong 45 ngày: 16,670
Ai nói minivan đã chết? Chiếc xe bán chạy nhất tại Mỹ năm 2025 tính đến thời điểm hiện tại chính là chiếc minivan Toyota Sienna. Đây có lẽ là sự ngạc nhiên thú vị nhất trong danh sách. (HD)

Trộm cắp xe hơi vẫn là một vấn đề đáng quan tâm ở Mỹ, mặc dù dữ liệu gần đây cho thấy có sự giảm nhẹ sau đợt tăng vọt trong thời kỳ đại dịch COVID-19.

Trong năm 2024, số lượng xe được báo cáo bị mất cắp là 850,708 chiếc, giảm 16.7% so với năm trước. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2021, số vụ trộm cắp giảm xuống dưới mốc 1 triệu.

Theo trang mạng tin tức cbsnews.com, một báo cáo mới của Highway Loss Data Institute (HLDI) đã xếp hạng 20 mẫu xe bị đánh cắp nhiều nhất ở Mỹ. Để xác định những chiếc xe hay bị trộm nhất, HLDI đã phân tích dữ liệu xe bị đánh cắp từ năm 2022 đến 2024 của các đời xe 2021 đến 2024. Phân tích của họ tìm ra một vài đặc điểm chung giữa các mẫu xe hay bị kẻ trộm chú ý.


Trong danh sách này, Chevrolet Camaro ZL1, với giá bán lẻ khoảng $75,400, có tỷ lệ bị trộm cao nhất, gấp 39 lần so với mức trung bình của các mẫu xe sản xuất từ năm 2022 đến 2024. Lưu ý rằng các mẫu xe Camaro đã ngừng sản xuất từ năm 2024.

Acura TLX 4WD, một chiếc sedan thể thao có giá khoảng $46,000, bị trộm cắp với tỷ lệ cao gấp 21 lần so với mức trung bình, đứng hàng thứ hai.

Mẫu xe bị trộm nhiều thứ ba là Chevrolet Camaro, mẫu xe phiên bản cơ sở của ZL1, với tỷ lệ bị trộm cao gấp 13 lần so với mức trung bình. Giá bán lẻ của mẫu xe thể thao Camaro là từ $32,495 đến $50,000.

Theo Matt Moore, giám đốc điều hành bảo hiểm tại HLDI, điểm chung của các mẫu xe trong top 20 là tương đối đắt tiền, mạnh mẽ. Đa số trong danh sách này là xe bán tải pickup.

Những chiếc xe thể thao hấp dẫn kẻ trộm vì chúng có mã lực cao, tốc độ nhanh. Các mẫu xe Camaro còn có một đặc điểm khác khiến chúng dễ bị trộm: các cổng dữ liệu (OBD) thường được sử dụng trong công tác bảo trì xe cũng là điểm đột nhập vào máy tính điều khiển xe. Trong trường hợp Camaro ZL1, những kẻ trộm tìm thấy một “lỗ hổng” trên OBD, nên xe dễ bị đánh cắp.

Đầu năm 2025, General Motors (chủ nhân thương hiệu Chevrolet), đã phát hành bản cập nhật phần mềm cho các mẫu Camaro từ năm 2020 đến 2024, nhằm mục đích cải thiện vấn đề dễ bị trộm. Phát ngôn viên của GM cho biết công ty đang tìm cách đối phó với các phương thức trộm xe đang phát triển. Công ty thường xuyên làm việc với các cơ quan thực thi pháp luật để xác định các chiến thuật trộm mới, thực hiện các bản cập nhật phần mềm khi cần thiết để phòng ngừa.

Theo báo cáo, các mẫu xe bán tải, xe đắt tiền, xe có công suất mạnh mẽ khác cũng thường xuyên bị đánh cắp. Dưới đây là danh sách 20 mẫu xe có tỉ lệ yêu cầu bồi thường mất cắp cao nhất:

Chevrolet Camaro ZL1
Acura TLX 4WD
Chevrolet Camaro
GMC Sierra 2500 crew cab 4WD
Acura TLX 2WD
GMC Sierra 3500 crew cab 4WD
Chevrolet Silverado 3500 crew cab 4WD
Dodge Durango 4WD
Land Rover Range Rover 4WD
Ram 1500 crew cab short-wheelbase 4WD
Chevrolet Silverado 2500 crew cab 4WD
Ram 3500 crew cab long-wheelbase 4WD
Honda CR-V hybrid 4WD
GMC Sierra 1500 crew cab 2WD
Dodge Durango 2WD
GMC Sierra 1500 crew cab 4WD
BMW X7 4WD Large luxury SUV
Mercedes-Benz S-Class long-wheelbase 4WD
Jeep Gladiator crew cab convertible 4WD
Cadillac Escalade ESV 4WD

Bạn có biết cảm giác khó chịu, nhói lên trong tai khi lái xe với cửa sổ sau mở hé không? Đó là một cảm giác phổ biến và khó chịu do một hiện tượng vật lý thú vị được gọi là cộng hưởng Helmholtz gây ra. Về cơ bản, xe của bạn biến thành một “nhạc cụ khổng lồ.” Nó rung động, tạo ra những sóng áp suất đủ mạnh để gây đau đớn cho tai.

Để hiểu rõ tại sao, hãy nghĩ đến điều gì xảy ra khi bạn thổi vào miệng một chai rỗng. Luồng không khí ùa vào tạo ra một chu kỳ: nó bị hút vào chai, nén không khí bên trong, rồi lại bị đẩy ra ngoài. Chuyển động rung động nhanh chóng của không khí này tạo ra một âm thanh cụ thể. Xe của bạn hoạt động theo nguyên lý tương tự khi chỉ mở một cửa sổ sau.

Khi bạn lái xe, luồng không khí chuyển động nhanh bên ngoài xe sẽ ùa qua khe hở nhỏ của cửa sổ. Điều này tạo ra một luồng xoáy hút không khí vào cabin xe. Luồng không khí đột ngột này làm tăng áp suất bên trong, và khi áp suất quá cao, không khí sẽ ùa ra ngoài. Chu kỳ không khí bị hút vào và đẩy ra này lặp lại cực kỳ nhanh chóng, tạo ra những sóng áp suất mạnh mẽ.


Trong khi âm thanh phát ra từ chai là tiếng huýt sáo the thé, thì tần số của sóng áp suất bên trong xe lại thấp hơn nhiều – đến mức nó rơi vào dải hạ âm, thấp hơn mức tai người có thể nghe được một cách có ý thức. Mặc dù bạn không thể nghe âm thanh đó, nhưng tai và cơ thể chắc chắn sẽ cảm nhận được những dao động áp suất dữ dội. Đây không chỉ là một rung động nhỏ; các đỉnh áp suất có thể cực kỳ mạnh, đạt tới mức 130 decibel. Để dễ hình dung, âm thanh này lớn hơn cả tiếng máy khoan, một buổi hòa nhạc rock hay tiếng động cơ phản lực từ khoảng cách 30 mét. Màng nhĩ, vốn rất nhạy cảm với những thay đổi về áp suất, sẽ phản ứng với lượng âm thanh mạnh mẽ này, gây ra cảm giác đau nhói trong tai.

Tại sao thiết kế xe lại quan trọng?

Thiết kế của những chiếc xe hiện đại càng làm cho hiệu ứng này rõ rệt hơn. Các xe mới được thiết kế theo hướng khí động học và kín khí để cải thiện hiệu suất nhiên liệu và tạo ra những chuyến đi êm ái. Mặc dù điều này rất tốt cho việc di chuyển, nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc không gian thoát khí sẽ bị hẹp. Khi bạn chỉ mở một cửa sổ sau, bạn đang tạo ra một lỗ thông hơi nhỏ trong một hộp kín. Điều này làm tăng áp suất tích tụ và cộng hưởng Helmholtz. Những chiếc xe cũ, hình hộp thường dễ bị rò rỉ, cho phép một phần áp suất thoát ra ngoài và giúp phá vỡ hiệu ứng cộng hưởng.

Cách ngăn ngừa rung động

May mắn thay, có một số cách dễ dàng để tránh trải nghiệm khó chịu này: phá vỡ chu kỳ cộng hưởng và cho phép luồng không khí được cân bằng.

Mở thêm một cửa sổ: Giải pháp đơn giản nhất là mở thêm một cửa sổ nữa, đặc biệt cửa sổ chéo so với cái đầu tiên. Việc này tạo ra một lối thoát cho không khí nén, ngăn không cho nó tích tụ và gây ra rung động mạnh.

Mở cửa sổ trước: Việc mở cửa sổ trước thay vì cái ở đằng sau thường không gây ra vấn đề tương tự. Luồng khí xung quanh đầu xe hỗn loạn hơn nhiều và ít có khả năng tạo ra loại cộng hưởng ổn định cần thiết cho hiệu ứng này.


Sử dụng điều hòa: Nếu bạn muốn đóng tất cả cửa sổ để tránh tiếng ồn hoặc khó chịu, chỉ cần bật điều hòa. Điều này cho phép bạn duy trì nhiệt độ dễ chịu mà không phải đối mặt với sóng áp suất chói tai.

Bằng cách hiểu được nguyên lý vật lý đằng sau cộng hưởng Helmholtz, bạn sẽ dễ dàng ngăn ngừa cảm giác chói tai đó và bảo đảm mình sẽ một chuyến đi thoải mái và yên tĩnh.

Hơn nữa, việc để cửa sổ xe hơi mở, dù chỉ một chút thôi, cũng dẫn đến nhiều vấn đề, từ những bất tiện nhỏ đến những hư hỏng đáng kể và rủi ro an toàn.

Dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết: Đây là rủi ro rõ ràng nhất. Một cơn mưa rào bất ngờ nhanh chóng làm ướt nội thất xe, dẫn đến hư hỏng nước trên vải bọc, thảm và các linh kiện điện tử như dàn âm thanh nổi hoặc hệ thống định vị. Điều này cũng gây ra sự phát triển của nấm mốc, gây ra mùi mốc khó khử. Ở những vùng khí hậu lạnh, tuyết và băng sẽ tích tụ bên trong xe.

Trộm cắp và phá hoại: Cửa sổ mở là lời mời gọi cho những tên trộm đang rình rập. Ngay cả khi bạn không để đồ vật có giá trị ở nơi dễ thấy, kẻ trộm vẫn dễ dàng với tay vào và mở khóa cửa hoặc đánh cắp bất kỳ vật dụng nào cho dù được cất giấu không kỹ.

Hư xe: Mưa và độ ẩm gây ra các sự cố về điện và rỉ sét. Theo thời gian, việc tiếp xúc thường xuyên với các yếu tố thời tiết khiến nội thất xe bị xuống cấp.

Côn trùng và sâu bọ: Cửa sổ mở là lối vào trực tiếp của côn trùng và các loại sâu bọ nhỏ khác. Khi quay trở lại xe, bạn sẽ thấy nó đầy muỗi, nhện hoặc các sinh vật khác, vừa gây phiền toái vừa tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

Nguy hiểm cho trẻ và thú cưng: Nếu xe đậu mà không có người trông coi, việc hạ cửa sổ xuống gây nguy hiểm cho trẻ em, cũng như thú cưng, vì bé có thể thò tay vào hoặc ra ngoài. Một số nơi còn có luật cấm để cửa sổ mở khi xe không có người trông coi, hành vi này có nguy cơ bị phạt.

(theo Mentalfloss)