Cư An Tư Nguy

Những tiệm thịt quay tại Little Saigon hầu hết do người gốc Hoa làm chủ. Các tiệm đều bán những mặt hàng thường thấy như heo quay, gà quay, vịt quay, bánh bao, xá xíu, phá lấu... Nhiều tiệm lớn cùng nằm dọc con đường Bolsa trung tâm, nếu kể từ hướng Tây sang hướng Đông, sẽ là Bolsa BBQ, Đường Sơn BBQ, Liên Hoa BBQ, Hảo Vị BBQ…

Tất cả những tiệm này đều yêu cầu đặt trước nếu muốn có gà Tây. Tuy "đơn đặt hàng" có thể được nhận vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, gà Tây quay vẫn “thịnh” nhất là vào dịp Lễ Tạ Ơn.

Một lần khi ở xa về Little Saigon ăn Lễ Tạ Ơn cùng gia đình, chừng độ hai, ba năm trước đây, tôi lần đầu có dịp thấy người thân mang về một con gà Tây quay kiểu “vịt Bắc Kinh” từ một tiệm gần nhà. Nhà đông người nên thường có hai, ba con gà Tây lớn trên bàn tiệc. Hôm đó, chúng tôi có hai con do nhà tự quay, theo “kiểu Mỹ” và một con “kiểu Tàu”.

“Cho đỡ ngán,” cô tôi nói.

Gà Tây “kiểu Mỹ” do chú tôi mang đến được làm theo cách mà ông đã thuần thục sau mấy chục cái Lễ Tạ Ơn trên xứ người. Gà được làm sạch ruột trước một ngày. Muối, tiêu và gia vị xoa đều lớp da, bọc lại, để cho thấm qua đêm. Sáng sớm ngày lễ, gà được lấy ra khỏi tủ lạnh trong khi lò nướng được mở lên cho nóng sẵn. Dầu ăn cho bôi đầy bên ngoài và bên trong gà, kèm theo là lớp gia vị được phủ lên gà thêm một lần nữa. “Stuffing” được nhét bên trong gà với các thứ nguyên liệu mà chú tôi chọn cho mỗi năm. Đến phần nướng gà cũng khá công phu, với nhiệt độ và thời gian thay đổi sao cho gà chín mềm mà không bị khô. Đến trưa thì gà đã sẵn sàng để cho lên bàn tiệc.

Con gà Tây “kiểu Tàu” thì do cô tôi đặt làm tại tiệm thịt quay gần nhà. Cô chọn mua trước một con gà thật lớn, rồi mới đem đến tiệm. Người ta tính cô khoảng $25. Con gà đúng mùi vịt Bắc Kinh với lớp da giòn và hương vị đậm chất Châu Á. Để có được một sản phẩm như thế này, các tiệm phải có kỹ thuật cho da gà tách ra khỏi thịt, bôi cho thật thấm các gia vị trong 24 giờ đồng hồ, và treo lên trong lò nướng cho đến khi gà chín, da thật giòn, ươm màu nâu đỏ rất đặc trưng.


Gà Tây nấu kiểu nào ngon hơn thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trước hết là khẩu vị của người ăn và tay nghề của người nấu, của tiệm, sau đó là các món ăn đi kèm.

Món gà Tây “kiểu Tàu” hôm đó của cô khiến nhiều người, không chỉ có tôi mà một số thành viên gia đình khác ở xa đến, ngạc nhiên thú vị.

“Cô ơi, cô qua đây hồi nào mà không biết vậy, cái này có lâu lắm rồi.” Một bác nhân viên tại Bolsa BBQ cười lớn khi vào Thứ Hai, vài ngày nữa là đến Lễ Tạ Ơn, tôi tò mò gọi điện thoại đến các tiệm thịt quay để tìm hiểu về xuất xứ của “dịch vụ” nhận quay gà Tây.

“Tui không biết từ khi nào, nhưng 16 năm tui làm việc ở đây, năm nào cũng thấy có.” Ông nói. Tại tiệm ông, muốn có gà phải hẹn và đặt tiền cọc trước hai ngày, dù đó là gà tự mang đến hay nhờ tiệm mua cho.

Cách tính tiền của mỗi tiệm mỗi khác. Với gà do khách mang đến, có tiệm như Đường Sơn BBQ tính tiền theo từng cân, và nhận đặt hàng đợt chót là Thứ Ba trong tuần đó, hay tiệm Hảo Vị BBQ thì xóa xổ sớm hơm trước Đường Sơn mấy ngày, còn Liên Hoa BBQ thì lại nhận đặt hàng bất kỳ ngày nào trong năm và tính tiền theo mốc 15lbs, trên hoặc dưới mốc này sẽ có giá tiền xê xích nhau vài đồng. Với gà của tiệm, giá cả những nơi trên trong khoảng từ $50-$65.

“Dịch vụ này có từ năm 1981 rồi. Mỗi năm cũng quay đến 200, 300 con gà Tây, khách hàng Việt Nam ngày càng ăn vô nhiều.” Một chị nhân viên tại Liên Hoa BBQ cho biết.

“Chúng tôi nhận làm gà Tây mấy chục năm nay rồi. Năm nào cũng có khách đặt, mà phải đặt trước 3, 4 ngày tụi tui mới làm kịp.” Một bác khác tại Đường Sơn BBQ tương tự nói.

“Tiệm tui cũng có quay gà Tây 20, 30 năm nay rồi.” Nhân viên bán hàng của Hảo Vị BBQ chia sẻ, “Tụi tui khóa sổ sớm, không nhận làm trong ngày Lễ Tạ Ơn vì hàng nhiều quá, quay không kịp, bữa đó lại không có đồ bán.”

Vậy là món gà Tây “kiểu Tàu” tuy xa lạ với tôi, nhưng chẳng hề xa lạ với nhiều người tại Little Saigon từ bao nhiêu năm nay.

Mặc cho Bộ Ngoại Giao Trung Quốc đưa ra những lời giải thích bài bản, rằng đây là hành động phòng vệ để bảo vệ chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ trên vùng trời của họ, hành động này được xem là tạo thêm áp lực lên cuộc tranh trấp biển đảo trên quần đảo Senkaku với Nhật Bản, một đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ.

Trung Quốc cũng cảnh báo, tất cả máy bay bay qua khu vực phòng không này phải thông báo lý lịch và tuân theo mệnh lệnh của Bắc Kinh.

Việc làm của Trung Quốc lập tức tạo ra nhiều phản ứng của nhiều nước trên thế giới.

Hoa Kỳ, dĩ nhiên thách thức ngay khu vực phòng không này bằng cách cho quân đội Mỹ đưa hai chiếc oanh tạc cơ B-52 không vũ trang bay vào vùng này, mà không thèm thông báo cho Trung Quốc.

Trung Quốc tuy không gây trở ngại này cho hai chiếc oanh tạc cơ của Mỹ, nhưng sau đó nói rằng họ “theo dõi toàn bộ chuyến bay” của các máy bay đó và kịp thời nhận dạng.

Trong khi đó, qua một tuyên bố ngày 25/11, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe phản đối kịch liệt hành động của Trung Quốc, nhấn mạnh rằng “Nhật Bản sẽ làm tất cả để bảo vệ chủ quyền.”

Quan trọng hơn, các chuyên viên phân tích và quan sát tình hình thế giới cho rằng đây là hành động "không khôn ngoan" của Trung Quốc.

Bà Bonnie Glaser, chuyên gia về Á Châu vụ tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế ở Washington, DC, nhận định là quyết định của Trung Quốc tạo ảnh hưởng bất lợi cho chính họ trong khu vực.

Trong khi đó, ông Michael Mazza, một thành viên của viện nghiên cứu tại American Enterprise Institute, lên tiếng cảnh báo, sự kiện này sẽ tạo ra nhiều diễn tiến khiến Trung Quốc sau này có thể sẽ hối hận.

Theo ông Mazza, Trung Quốc có thể sẽ hối hận không chỉ vì việc tuyên bố khu vực phòng không mới tạo thêm nguy cơ có những đụng chạm nẩy lửa ở Biển Đông, mà là có những ảnh hưởng chính sách lâu dài của những nước liên quan.


Láng giềng bực mình


Chuyên gia nghiên cứu Mazza cho rằng, trước hết khu vực phòng không tạo ra những “mâu thuẫn không cần có với Đài Loan và Nam Hàn,” tạo một nếp nhăn vào quan hệ đang phẳng lặng tại một eo biển đang ổn định, vì hiện Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền trên một phần của đảo Senkaku (được gọi là Diaoyutai ở Đài Loan), và giờ đây Đài Loan có khu vực phòng không chồng chéo với Trung Quốc.

Trong bối cảnh quan hệ hiện đang rất ấm áp giữa Trung Quốc và Hàn Quốc, theo Mazza thì khu vực phòng không mới của Trung Quốc còn đáng ngạc nhiên hơn. Gần đây Nam Hàn có những tranh cãi kịch liệt với Nhật Bản, và Bắc Kinh chính là thủ phạm khơi lên ngọn lửa căng thẳng đó.

Khu vực phòng không mới của Trung Quốc chồng chéo với khu vực phòng không của Nam Hàn, vì bao phủ cả vùng tranh chấp Socotra Rock (mà cả hai nước tuyên bố là nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của mình), và có thể kéo dài quá gần đến quần đảo Jeju, nơi Nam Hàn đang thiết lập một căn cứ hải quân lớn. Chỉ trong một lời tuyên bố ngắn ngủi, Bắc Kinh vô tình nhắc nhở Seoul rằng Nam Hàn có nhiều điểm chung với Nhật Bản hơn nước này muốn thừa nhận.


Hoa Kỳ có thể xét lại?


Nguy hiểm hơn, vẫn theo nghiên cứu gia Mazza, thay vì để yên cho Washington ở trạng thái e ngại không muốn dính vào tranh chấp Biển Đông, khu vực phòng không mới của Trung Quốc được xem là một thách thức với việc Hoa Kỳ hỗ trợ Nhật Bản, và quyền tự do hoạt động của Hoa Kỳ trong không phận quốc tế trên vùng biển đầy tranh chấp này.

Những ai nghi ngờ lập luận của Michael Mazza, chỉ cần phân tích kỹ những lời tuyên bố của cả Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel, thì sẽ thấy sự thật.


Bày tỏ sự quan ngại của mình, Ngoại trưởng John Kerry mô tả việc Trung Quốc tuyên bố khu vực phòng không mới như một sự "leo thang" và "hành động đơn phương" nhằm mục đích "thay đổi hiện trạng" khu vực.

Trong khi đó, mô tả hành động của Trung Quốc là "gây bất ổn," Hagel cảm thấy cần phải khẳng định rằng việc thiết lập khu vực phòng không "sẽ không ảnh hưởng gì đến việc Mỹ tiến hành hoạt động quân sự trong khu vực" và "tái khẳng định" "Điều V của Hiệp ước Quốc phòng giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ áp dụng cả lên quần đảo Senkaku."

Nhìn xa hơn, nhiều phân tích gia cho rằng tình hình thậm chí còn có thể trở nên tệ hại hơn cho Trung Quốc nếu hành động này dẫn đến việc Hoa Kỳ xét lại vị trí đứng ngoài tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, vị trí mà từ trước đến nay Hoa Thịnh Đốn hết sức cố gắng duy trì.

Trong tuyên bố của mình, Kerry lưu ý Trung Quốc: "Chúng tôi không hỗ trợ những nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào áp dụng thủ tục khu vực phòng không của mình cho máy bay nước ngoài không có ý định nhập không phận quốc gia của họ."

Điều này đặt ra một câu hỏi thú vị: Nếu máy bay Mỹ hoạt động trong vùng lân cận của quần đảo Senkaku, và từ chối yêu cầu phải thông báo lý lịch của Trung Quốc, thì hành động này có được xem là một sự ngầm phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo này không?

Đối với Nhật Bản, chính sách của Mỹ liên quan đến quần đảo Senkaku trước đến giờ hơi khó hiểu: Hoa Kỳ một mặt công nhận quyền quản trị của Nhật Bản trên các hòn đảo ở quần đảo Senkaku, nhưng không có ý kiến gì về tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, nhưng lại xem việc bảo vệ những hòn đảo này là một nghĩa vụ hiệp ước giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản. Lập luận bênh vực cho việc duy trì chính sách mơ hồ này đang yếu dần. Một chính quyền Obama hiện đang ngày càng mệt mỏi trước những thách thức của Trung Quốc, có thể sẽ phải tìm cách để cho Trung Quốc biết một cách rõ ràng rằng liên minh Mỹ-Nhật là một một điều không thể lay chuyển.

Thật ra không ai có thể biết chính xác tại sao Trung Quốc đi đến quyết định được xem là có vẻ đánh giá sai lầm về phản ứng của thế giới.

Tuy còn quá sớm để kết luận, đa số giới quan sát đồng ý với nhau rằng khu vực phòng không mới của Trung Quốc có thể là một sai lầm chiến lược, một động thái gây nhiều bất lợi cho chính họ, và gây hậu quả lâu dài trong sự ổn định tình hình ở Châu Á. (H.G.)

Tuy nhiên, các cửa hàng bán lẻ lớn đang có khuynh hướng lập một khu bán hàng nội địa riêng rẽ để người mua lựa chọn.

Công ty bán lẻ khổng lồ Wal-Mart có riêng một khu “Made in USA.” Các mặt hàng của khu này đủ loại, từ bột giặt cho đến tã trẻ em cho đến ca nô dài 12 feet.

Cửa hàng Nordstrom cũng có các loại hàng sản xuất tại Mỹ, ví dụ quần áo, mỹ phẩm, nữ trang, và giày dép.

Các loại hàng hiệu của Mỹ cũng được đưa ra bán. Club Monaco bán các bộ veston và áo lạnh sản xuất tại Mỹ. J. Crew cũng có quần jean “Made in USA.”

Và những mặt hàng này cũng không đắt lắm.

Một bộ quần áo của Club Monaco thông thường có giá $575, bây giờ chỉ còn $225 cho một cái quần và $195 cho một cái áo lạnh. Quần jean “Wallace and Barnes” tại J. Crew được bán với giá bán lẻ là $198 một cái.

Cũng theo NBC, năm năm sau khi kinh tế bị suy thoái, không phải tất cả dân Mỹ đều có thể mua hàng sản xuất nội địa. Thế nhưng, khi hàng hóa “Made in USA” tái xuất hiện tại các cửa hàng, hiện tượng này cho thấy sức hấp dẫn của hàng nội địa ngày càng cao đối với người tiêu dùng, đặc biệt là những người ưa chuộng bất cứ gì “Made in USA.”

Dù vậy, hơn 97% hàng may mặc và 98% giày dép bán tại Mỹ là hàng nhập cảng, NBC dựa theo thống kê của Hiệp Hội Hàng May Mặc và Giày Dép Hoa Kỳ. Trong thập niên 1960, khoảng 95% hàng may mặc trên thị trường Mỹ là hàng nội địa.

“Không ai nghĩ rằng chúng ta sẽ trở lại thời kỳ hàng nội địa chiếm lĩnh thị trường như cách đây 30 năm,” ông David Trumbull, một cố vấn và là một chuyên gia về dệt may và sản xuất tại Hoa Kỳ, nói với NBC hồi Tháng Chín. “Nước Mỹ bị mất một phần ba việc làm trong lãnh vực sản xuất trong một thập niên qua. Thế nhưng, hàng 'Made in USA' đang được ưa chuộng trở lại, và khuynh hướng này sẽ tiếp tục.”

Mặt khác, loại khách hàng có trách nhiệm với một mục tiêu nào đó, ví dụ như bảo vệ môi trường, thường tìm mua các sản phẩm phù hợp với quan điểm của họ. Vì thế, phong trào ủng hộ hàng hóa “Made in USA” hy vọng người mua sắm tìm mua các loại hàng này.

Một blogger tên Wagner viết rằng: “Nếu một người tiêu dùng nào đó nhận thức được và cảm thấy tự hào khi mua hàng, hoặc nhận quà tặng, sản xuất tại Mỹ, họ sẽ bỏ thời gian tìm mua hàng hóa 'Made in USA' từ nay đến cuối năm.” (Ð.D.)

Chiếc phi cơ này, có tên RQ-180, hiện đang được thử nghiệm ở căn cứ không quân tối mật Groom Lake Airbase ở Nevada, nơi đặt cơ xưởng nổi tiếng “Area 51”, cũng là nơi Không Quân Mỹ thử nghiệm phi cơ trinh sát U2 vào cuối thập niên 50, theo tạp chí hàng không Aviation Week.

Chiếc phi cơ này nghe nói do hãng Northrop Grumann chế tạo. Ðây cũng là công ty chế tạo loại phi cơ không người lái Global Hawk và X-47B, có khả năng cất cánh từ hàng không mẫu hạm.

Công ty có thể đã nhận được giao kèo mật vào năm 2008, trị giá khoảng $2 tỉ, để chế tạo chiếc RQ-180, theo Aviation Week.

Hình vẽ đăng bìa trước của tạp chí Aviation Week cho thấy chiếc RQ-180 trông rất giống chiếc X-47B.

Phi cơ này được chế tạo để làm nhiệm vụ trinh sát, do thám (ISR) nhưng cũng có thể mở ra các cuộc tấn công điện tử, Aviation Week cho hay.

Chiếc phi cơ có khả năng hoạt động liên tục 24 tiếng, trong khoảng cách 2,000 km từ căn cứ xuất phát.

Các loại phi cơ không người lái Mỹ đang sử dụng như Reapers và Global Hawk bị coi là thiếu khả năng lẩn tránh radar và dễ bị bắn rơi trong các khu vực có hệ thống phòng không mạnh mẽ. (V.Giang)

Anh Aruj Dhawan, tiếp viên nhà hàng Bo's Kitchen, cho biết rằng, ông Selby và hai người nữa đã tặng anh $1,000 tiền “tip” cho phần ăn trị giá $111.05. Không riêng gì anh, nhiều hầu bàn ở những nơi khác cũng được may mắn tương tự.

Khi sếp của anh Dhawan hỏi vì sao anh được cho “tip” nhiều vậy, anh trả lời: “Vì ông ấy nói: 'Chúng tôi cho gấp trăm lần tiền ăn.'”

Tuần rồi, trang mạng ValleyWag.com cho biết, ông Selby, người kiếm được bạc triệu nhờ việc bán hàng của PayPal trên Ebay, chính là người bí mật cho “tip” quá sộp.

“Tip” sộp có đóng dấu “Tips for Jesus” xuất hiện khắp Manhattan hôm cuối tuần. $3,500 cho hóa đơn $391.95 tại tiệm Smith, ở gần Lincoln Center, và $7,000 tặng cho biên lai $2,994.61 ở tiệm NoMad, tại Midtown.

Chiến dịch tặng “tip” nặc danh bắt đầu từ hồi Tháng Chín tại Ann Arbor, Michigan, khi một hóa đơn $87.88 được cho “tip” $3,000. Một ngày sau, một biên lai giá $214.15 được cho “tip” $5,000 và một bữa ăn giá $215 được tặng $2,000. (TP)

Đài truyền hình CNN cho biết tay súng là một học sinh, tên Karl H. Pierson, 18 tuổi, và cảnh sát cho biết nghi can tìm bắn một giáo viên để trả thù vì trước đó hai người có cãi nhau.

Tuy nhiên, nghi can lại bắn trúng một học sinh bị thương, hiện đang trong tình trạng nguy kịch, trước khi tự kết liễu đời mình, cũng theo cảnh sát.

Cảnh sát cũng tìm thấy hai quả bom tự chế tạo tại hiện trường.

Khi sự việc xảy ra, hàng trăm học sinh được lệnh di tản khỏi trường học.

Trường trung học này thuộc Học Khu Littleton, cách Aurora, nơi xảy ra một vụ thảm sát trong rạp chiếu phim hồi năm 2012, và trung học Columbine, nơi xảy ra một vụ bắn súng làm nhiều học sinh thiệt mạng năm 1999, chỉ có vài dặm.

Trước đó, phóng viên Ryan Parker của nhật báo Denver Post nói rằng các nhân chứng tại hiện trường cho ông biết một học sinh bắn ít nhất hai học sinh khác vào khoảng 1 giờ trưa, giờ địa phương. Phóng viên này cũng cho biết một học sinh trong trường xác nhận với ông là lúc đó nhiều học sinh còn kẹt trong phòng thay quần áo và cảm thấy “rất lo sợ.”

Ðài truyền hình CNN dẫn lời cảnh sát viên Grayson Robinson cho biết nghi can bắn súng bị thiệt mạng, có lẽ là do tự tử.

Ít nhất một thiếu niên bị thương được đưa vào bệnh viện Littleton Adventist để chữa trị, bà Lauren Brendel, một phát ngôn viên bệnh viện, xác nhận với CNN.

Tuổi, giới tính và tình trạng của thiếu niên này chưa được công bố. (Ð.D.)

Trong cuộc tranh tài này, đội Bắc Hàn sẽ đấu với một đội cựu cầu thủ NBA để mừng kỷ niệm ngày sinh của lãnh tụ Kim Jong Un, người Rodman gọi là một người bạn và là “một gã tốt bụng,” mặc dù quốc tế lên án về thành tích vi phạm nhân quyền của quốc gia này.

Chuyến đi của Rodman là chuyến đi thứ ba đến Bắc Hàn và được công ty đấu giá trên mạng Paddy Power bảo trợ.

Rodman nói rằng tình bạn giữa anh với lãnh tụ Kim, một người hâm mộ môn bóng rổ, nảy nở trong chuyến đến Bắc Hàn đầu tiên của anh hồi Tháng Hai. Khi hai người ngồi cạnh nhau xem trận đấu bóng rổ tại thủ đô Bình Nhưỡng, Rodman nói với lãnh tụ Kim rằng “ông tìm được một người bạn cho cả cuộc đời.”

Rory Scott, phát ngôn viên của Paddy Power phát biểu hồi đầu tháng, rằng chuyến đi lần này không có tính cách chính trị, nhưng nhằm để “chứng tỏ một lần nữa, rằng thể thao có sức mạnh vượt trên mọi vấn đề.” (TP)

Bill Gates vẫn là người giàu nhất ở Mỹ, nhưng về chuyện kiếm tiền thì năm nay chỉ đứng hạng hai, thu thêm được $11.5 tỉ, đưa đến tổng số $72.6 tỉ.

Vua sòng bài Sheldon Adelson về hạng ba, với số thu $11.4 tỉ, lên tổng số $35.3 tỉ.

Lợi nhuận kiếm được phần lớn nhờ giá cổ phiếu tăng, nâng giá trị cổ phần công ty của các nhà sáng lập và sếp lớn điều hành.

Sự thịnh vượng lan khắp các ngành kỹ nghệ, điều này cho thấy cổ phiếu tăng cao là động lực chính của năm nay.

Mười tỉ phú kiếm được nhiều hàng đầu có tổng thu nhập chung là $101.8 tỉ, nhiều hơn tổng sản lượng quốc gia của Puerto Rico hay Slovakia.

Ngoài ba người vừa kể, bảy người còn lại có ông Jeff Bezos kiếm được $11.3 tỉ, Mark Zuckerberg với $10.5 tỉ, Masayoshi Son $10.3 tỉ, Sergey Brin $9.3 tỉ, Larry Page $9.3 tỉ, Lui Chee Woo $8.3 tỉ, và Carl Icahn $7.2 tỉ. (TP)

2013 là một năm nhiều tranh cãi trong chính trường Hoa Kỳ, và điểm ủng hộ của dân chúng dành cho Tổng thống Barack Obama cũng như các đảng viên Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội đều xuống rất thấp vào cuối năm. Các nhà phân tích chính trị cho rằng triển vọng trong năm 2014 không sáng sủa gì hơn, nhất là bởi vì cả hai chính đảng lớn sẽ sẵn sàng chuẩn bị cho các cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Thông tín viên VOA Jim Malone chuyên tường thuật về chính sự quốc gia ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.

Vào cuối năm 2013, không ai đạt được thành tích tốt trong các cuộc thăm dò công luận. Ðiểm ủng hộ dành cho Tổng thống Obama đã tụt xuống các mức thấp nhất, phần lớn vì vụ những trục trặc xảy ra trong lúc khởi động bộ luật về bảo hiểm sức khoẻ do ông đề xướng.

Ðiểm dành cho Quốc Hội và cả hai chính đảng cũng rất kém. Các đảng viên Dân chủ bị điểm thấp vì những vấn đề về bộ luật chăm sóc sức khỏe và các đảng viên Cộng hòa bị quy lỗi cho vụ chính phủ đóng cửa 16 ngày làm mất lòng công chúng hồi tháng 10.

2014 là một năm bầu cử quốc hội ở Hoa Kỳ, và đó cũng có thể đem lại một mức độ rủi ro cho Tổng thống Obama, theo nhận định của ông John Fortier thuộc Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng ở Washington.

“Chắc chắn tổng thống sẽ rơi vào cái bẫy mà nhiều vị tổng thống ở nhiệm kỳ thứ hai đã mắc phải. Ðây là một chính phủ chia rẽ. Ông không được lòng dân chúng mấy. Cuộc bầu cử giữa kỳ thường không đem lại thành quả tốt cho đương kim tổng thống trong nhiệm kỳ thứ hai hay nhiệm kỳ đầu. Do đó tôi nghĩ có một số thách thức cho tổng thống.”

Ông Obama hy vọng rằng một thỏa thuận lưỡng đảng về ngân sách vào cuối năm sẽ giúp cho năm 2014 bớt đi những vụ tranh cãi. Thỏa thuận đạt được chỉ vài tuần lễ sau vụ chính phủ đóng cửa làm lung lay niềm tin của công chúng đặt vào khả năng cai trị của Washington.

“Ðây không phải là điều mà người dân Mỹ nghĩ là có thể chấp nhận được. Họ muốn chúng ta tìm cách giải quyết các vấn đề và tỏ ra thực tiễn, ngay cả khi chúng ta không thể hoàn tất được mọi việc.”

Chủ tịch Hạ viện John Boehner của đảng Cộng Hòa cũng có một giọng điệu hòa giải sau khi đạt được thỏa thuận về ngân sách.

“Ðấy không phải là tất cả mọi thứ mà chúng ta muốn. Nhưng nhiệm vụ của chúng ta là tìm ra đủ các điểm chung để hoàn thành công tác mà dân chúng Mỹ đã cử chúng ta đến đây để thực hiện.”

Thỏa thuận ngân sách đã khiến một số nhà phân tích dự đoán một Washington bớt đối đầu hơn trong năm 2014, khi cả hai đảng tìm cách tranh thủ lại niềm tin của cử tri trước các cuộc bầu cử vào tháng 11.

Nhưng có phần chắc là bộ luật chăm sóc sức khỏe của tổng thống, mà phe Cộng hòa thường gọi là Obamacare, sẽ vẫn là một điểm gây tranh cãi giữa hai đảng.

Chính quyền đang gắng sức chỉnh sửa các vấn đề về thực thi bộ luật - những vấn đề có thể gây thiệt hại chính trị cho đảng Dân chủ ở Quốc hội nếu còn tiếp tục kéo dài cho đến gần ngày bầu cử tháng 11.

Ông Stuart Rothenberg là một chuyên gia phân tích chính trị độc lập ở Washington.

“Vấn đề là, tất cả các đảng viên Dân chủ này ủng hộ và trong đa số các trường hợp đã biểu quyết tán thành Obamacare và vì thế mà họ bị mắc kẹt và đi đến độ tổng thống bị suy yếu, cử tri dường như muốn nói, tôi sẽ gửi một thông điệp cho ông Barack Obama. Ông không có tên trên lá phiếu giữa kỳ. Cách duy nhất họ có thể làm được là bỏ phiếu chống lại đảng Dân chủ.”

Nhưng ông Rothenberg cũng mau chóng nêu ra điểm các đảng viên Cộng hòa vẫn ở thế thủ sau khi bị quy trách về vụ chính phủ đóng cửa hồi tháng 10.

“Cái nhãn Cộng hòa vẫn còn rất tệ. Mọi người nghĩ rằng phe Cộng hòa đã phạm một sai lầm rất lớn khi đóng cửa chính phủ, và hầu hết các sách lược gia Cộng hòa sẽ nói rằng họ đã phạm một sai lầm lớn.”

Ðiểm ủng hộ dành cho Tổng thống Obama mới đây đã xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ của ông, và điểm ủng hộ tổng thống thấp thường là dấu hiệu có khó khăn cho đảng của tổng thống trong các cuộc bầu cử giữa kỳ.

Nhưng ông Obama vẫn là một lực lượng chính trị mạnh, theo nhận định của chuyên gia phân tích Rhodes Cook.

“Bất kể điều gì khác không có lợi cho mình, tổng thống vẫn nắm thế thượng phong là có diễn đàn Tòa Bạch Ốc để thuyết phục người nghe, chỉ huy sự chú ý của truyền thông, chỉ huy sự chú ý của toàn quốc, và cơ bản có thể nói hoặc làm những việc buộc phần còn lại của chính phủ phải có phản ứng.”

Kết quả các cuộc bầu cử vào tháng 11 có thể quyết định liệu ông Obama có cơ hội để thực thi nghị trình của ông trong hai năm cuối nhiệm kỳ tổng thống hay không. Toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện sẽ được bầu lại trong cuộc bầu cử, cùng với 1/3 trong 100 ghế tại Thượng viện và 36 ghế thống đốc tiểu bang. Ðảng Cộng Hoà hiện đang nắm quyền kiểm soát Hạ viện trong khi đảng Dân chủ chiếm thế đa số tại Thượng viện.

Ðối với những gia đình phải sống lệ thuộc vào trợ cấp, việc chấm dứt trả tiền này của chính phủ là một chật vật lớn đối với họ, khi phải mất trung bình $1,166 mỗi tháng.

Mức thất nghiệp có thể giảm bớt nhưng theo nhiều nhà phân tích, nền kinh tế có thể bị tác động xấu vì người tiêu dùng có ít tiền hơn để có thể chi tiêu các thứ, từ áo quần đến xe cộ.

Khoảng 1.3 triệu người sẽ bị ngưng trợ cấp thất nghiệp của chính phủ liên bang vào ngày Thứ Bảy.

Riêng ở California, có đến 214,000 người, và theo Bộ Lao Ðộng, con số này dự trù sẽ lên hơn nửa triệu vào Tháng Sáu.

Trong 12 tháng qua, người dân California nhận được $4.5 tỉ tiền thất nghiệp từ liên bang.

127,000 cư dân New York, và 90,000 người ở New Jersey cũng bị cắt tiền thất nghiệp vào cuối tuần này.

Bắt đầu từ thời Tổng Thống George W. Bush, mục đích của trợ cấp này là để nâng đỡ hàng triệu người bị thất nghiệp trong thời kỳ suy thoái, nhưng chưa tìm lại việc làm, trong khi đang nhận tiền thất nghiệp của tiểu bang, vốn chỉ kéo dài 6 tháng.

Thêm 1.9 triệu người khác trên khắp Hoa Kỳ cũng sẽ bị ngưng tiền trợ cấp của tiểu bang trước cuối Tháng Sáu. (T.P.)

Người thứ nhất ở Atlanta, Georgia, cùng trúng số đã khai nhận từ hai tuần trước. Đây là số trúng lớn đứng hàng thứ nhì trong lịch sử xổ số Hoa Kỳ. Mỗi người như vậy trúng được $324 triệu và nếu muốn lãnh tiền ngay một lần sẽ được $173.8 triệu chưa trừ thuế.

Sở xổ số không loan báo tuổi tác và thành phố nơi ông Steve cư ngụ.

Nhưng ông cho biết mình làm nghề lái xe đi giao hàng ở nhiều thành phố nên lúc đầu không nhớ đã mua vé số tại đâu. Sau khi xổ số gia đình ông nghỉ hè đi chơi xa và khi trở về dò số mới biết là mình trúng.

Ông Steve Trần kể lại với nhân viên sở xổ số: “Tôi thức dậy lúc nửa đêm và chợt nhớ là đã mua vé số ở San Jose và biết mình trúng số vào lúc 3 giờ sáng”. Sau đó ông gởi một message cho chủ: “Xin lỗi ông. Tôi trúng số. Tôi không nghĩ là sẽ đi làm hôm nay, ngày mai, và mãi mãi”. (HC)

Số tiền thưởng này không phải bằng tiền mặt nhưng gồm $200 sẽ bớt cho dịch vụ của mỗi đường dây, cộng thêm số tiền lên đến $250 khi đổi điện thoại cũ để mua cái mới.

T-Mobile từng tung ra chiến thuật nhắm hạ đối thủ như AT&T và Verizon qua việc không đòi hỏi ký hợp đồng, cho phép khách hàng trả hàng tháng với giá biểu thấp, kể cả thuận mua lại điện thoại cũ của khách hàng.

Không những thế, T-Mobile còn thêm chương trình cho khách hàng được cập nhật điện thoại mới hai lần mỗi năm. Rồi gần đây, T-Mobile lại bỏ không tính tiền “roaming fee,” giảm giá cho mỗi phút gọi hoặc gửi text.

Nay AT&T phản công bằng cách đánh thẳng vào túi tiền của khách hàng. Họ không cho biết chương trình tặng thưởng $450 này sẽ kéo dài bao lâu, cũng như dự trù sẽ thu hút được bao nhiêu khách hàng, hoặc tốn kém cho AT&T sẽ lên đến bao nhiêu.

T-Mobile hiện là công ty dịch vụ điện thoại di động lớn hàng thứ tư ở Mỹ. Hồi năm 2011, AT&T và T-Mobile từng thỏa thuận nhập vào nhau, nhưng sau đó AT&T rút lui vì biết chính phủ sẽ không cho phép.

Nay có tin đồn cho rằng Sprint, công ty dịch vụ điện thoại lớn hàng thứ ba, có thể đang có ý muốn mua lại T-Mobile, một công ty do Deutsche Telekom làm chủ. (T.P.)

Ðỗ Thị Minh Hạnh đi tù chỉ vì giúp người dân lao động tranh đấu đòi quyền lợi,” bà Minh nói trong cuộc điều trần của Ủy Ban Nhân Quyền Tom Lantos, thuộc Hạ Viện Hoa Kỳ. “Quý vị không hiểu được đời sống của người lao động tại Việt Nam nó tồi tệ như thế nào.”

Bà kể lại cho ủy ban, gồm một số dân biểu hằng quan tâm đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam và các nơi khác trên thế giới và khoảng 80 người thuộc nhiều tổ chức đến tham dự biết. Tiền kiếm được của họ không đủ sống, nên thường chỉ mua các loại thực phẩm có phẩm chất tệ hại ăn qua ngày, trong khi đau ốm, tai nạn lao động không được quan tâm.

Vì cùng một số bạn khác tham gia giúp dân lao động tại Việt Nam đấu tranh mà họ đã bị chính quyền Việt Nam bắt giam và kết án tù hồi Tháng Mười, 2010.

Là thành viên của Phong Trào Lao Ðộng Việt, cô Ðỗ Thị Minh Hạnh đã cùng hai bạn trẻ khác là Nguyễn Hoàng Quốc Hùng và Ðoàn Huy Chương giúp công nhân hãng giày Mỹ Phong ở Trà Vinh biểu tình, rải truyền đơn đòi quyền lợi cho công nhân khi họ bị chủ đàn áp.

Sau đó, họ bị đưa ra tòa sơ thẩm ở Trà Vinh.

Ðỗ Thị Minh Hạnh bị kết án 7 năm tù khi mới 25 tuổi, trong khi hai người kia bị 9 năm tù.

“Con tôi đã bị đánh đập rất nhiều lần trong tù, bị cưỡng bức lao động, bị chuyển từ nhà tù này sang nhà tù khác. Bị đối xử như con vật,” bà Minh nói. “Con tôi bị họ ép nhận tội nhưng con tôi không chấp nhận.”



Theo lời bà, bao năm qua, chính quyền CSVN đã đánh lừa chính phủ và Quốc Hội Hoa Kỳ cũng như cả thế giới về sự ngược đãi, về tình trạng tồi tệ thật sự của người lao động tại Việt Nam. Hệ thống công đoàn lao động tại Việt Nam thật sự chỉ là cơ quan ngoại vi của đảng CSVN, do các đảng viên CSVN cầm đầu chỉ để kiểm soát người lao động, chứ không bảo vệ người lao động.

Không chỉ con gái bà, mà hàng trăm người đấu tranh cho nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam hiện đang bị giam trong các nhà tù. Bà cho hay bà sẵn sàng cung cấp một danh sách hơn 600 tù nhân lương tâm do chính các tù nhân lương tâm liệt kê ra, hiện đang bị giam giữ rải rác trên cả nước.

Theo lời bà, một số tổ chức, cá nhân đã được chính quyền cho đi thăm một số “nhà tù” do họ dàn dựng, chuẩn bị sẵn để khoe khoang lừa dối dư luận quốc tế. Họ không biết rằng thật sự, sau bức vách tường nhà tù, là “địa ngục của tù nhân tại Việt Nam.”


Bà Nguyễn Thị Ngọc Minh kêu gọi chính quyền Hoa Kỳ tạo áp lực để chính quyền Việt Nam trả tự do cho con bà cũng như các tù nhân lương tâm khác. Riêng con gái bà sức khỏe rất tồi tệ và hiện đang có những chứng cớ của ung thư ngực mà nhà tù hay nói chung chính quyền không cho chữa trị, thuốc men.

Trong cuộc điều trần, ngoài bà Minh, còn có một số tổ chức và cá nhân điều trần về tình hình nhân quyền và ngược đãi tù nhân tại Trung Quốc, Nga, Iran.

Cuộc điều trần tại Hạ Viện Hoa Kỳ diễn ra trước ngày mà chính quyền Việt Nam phải báo cáo định kỳ tại Hội Ðồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc vào đầu Tháng Hai tới đây. Một phái đoàn gồm nhiều thành viên khác nhau của các tổ chức đấu tranh dân chủ, nhân quyền và tự do tôn giáo từ Việt Nam cũng sẽ có mặt ở trụ sở Liên Hiệp Quốc, Hội Ðồng Nhân Quyền, để trình bày cho mọi người biết sự thật, ngược hoàn toàn với những gì chính quyền Việt Nam tuyên truyền.

Vào buổi chiều cùng ngày, còn có cuộc họp báo về vấn đề chính quyền Việt Nam dung dưỡng cho công an đánh đập, tra tấn tù nhân, hay ngay cả nghi can khi mới bị bắt, một cách có hệ thống.


Sự đối xử đó còn đặc biệt đối với những người bị bắt vì đấu tranh ôn hòa cho các quyền tự do phát biểu, hội họp, biểu tình và tự do tín ngưỡng, hoặc vì tìm sự bảo vệ hay tư cách tị nạn ở nước ngoài.

Cuộc họp báo do hai dân biểu Christopher Smith và Frank Wolf đồng bảo trợ với tổ chức BPSOS, cùng sự phối hợp của các tổ chức bảo vệ nhân quyền, phát động chiến dịch “xóa bỏ tra tấn tại Việt Nam.”

Một bản báo cáo dày 140 trang có tựa đề “Việt Nam: Tra Tấn và Lạm Dụng Tù Nhân Chính Trị và Tôn Giáo,” được công bố tại phiên điều trần là bản tường thuật đặc biệt và chi tiết. Bản phúc trình nêu ra các lạm dụng trong các nhà tù và các trung tâm giam giữ nổi tiếng bưng bít của CSVN, lột tả các phương pháp khắc nghiệt được các cấp chính quyền khác nhau sử dụng nhằm bịt miệng và trừng phạt những ai can đảm lên tiếng chỉ trích bằng các bản án bất công, trái với Công Ước Quốc Tế Về Quyền Dân Sự và Chính Trị mà Việt Nam đã ký cam kết tuân thủ.

“Quyền không bị tra tấn là một trong những quyền con người cơ bản và hiển nhiên nhất,” Tiến Sĩ Nguyễn Ðình Thắng, giám đốc điều hành BPSOS, nói. “Tra tấn không bao giờ có thể được biện minh trong bất kỳ hoàn cảnh nào.”

Bản báo cáo chỉ ra rằng người tù ở Việt Nam - gồm các nghi phạm hình sự bị giam giữ cũng như những người tù chính trị và tôn giáo - thường xuyên đối mặt với tra tấn và các hình thức đối xử tàn ác, vô nhân đạo, hoặc hạ nhân phẩm. Trong một số trường hợp đáng quan ngại, tra tấn và lạm dụng nghiêm trọng đến nỗi nạn nhân chết trong nhà giam hoặc ngay sau khi được thả.

Tổng Thống nói: “Như mọi người đều đã rõ, tôi đã từng hút cần sa khi còn là một thiếu niên và tôi thấy đó là thói quen và tật xấu, không khác thuốc lá tôi hút qua nhiều năm ở tuổi trưởng thành. Tôi không nghĩ rằng nó nguy hại hơn rượu. Nhưng đó không phải là cái tôi khuyến khích. Tôi đã bảo hai đưa con gái tôi rằng đó là một ý dịnh xấu, mất thời giờ và không có lợi cho sứ khỏe”.

Chính quyền Obama đã cho phép Colorado và Washington, hai tiểu bang cử tri đã bỏ phiếu chấp thuận, được tiến hành việc hợp pháp hóa cần sa. Nhưng theo lời ông: “Lập luận cho rằng hợp pháp hóa cần sa là có thể giải quyết được nhiều vấn đề xã hội có lẽ hơi quá đáng, Những trắc nghiệm sẽ thấy về chuyện này ở Colorado và Washington sẽ giải đáp được thách đố này”. (HC)

Ông Boehner nói với ông Leno rằng ông thích chơi golf, tự cắt cỏ sân nhà mình, thích được uống rượu vang đỏ và hút thuốc lá, và “không muốn phải từ bỏ những điều đó để trở thành tổng thống Mỹ.”

Lời phát biểu này được sự vỗ tay tán thưởng nhiệt liệt của các khán giả trong phòng thu hình tại thành phố Burbank, tiểu bang California.

Ông Boehner cũng khiến khán giả bật cười khi ông bày tỏ sự đồng ý với ông Leno rằng cuộc tranh cãi nội bộ của đảng Cộng Hòa hiện nay là tệ hại nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên ông Boehner cũng tìm cách làm nhẹ điều này, nói rằng phía Cộng Hòa ở Washington đồng ý về các mục tiêu của họ và chỉ cãi cọ về cách làm sao đạt được những điều này. (V.Giang)