‘Contagion’ (Nạn đại dịch)
Bài: Nguyễngọchấn
Hình: Warner Bros Pictures
“Contagion” (Nạn đại dịch) có thể phát sinh ra từ bất cứ nơi nào trên thế giới, và, tùy theo mức độ độc hại,
sự truyền nhiễm có thể xóa sổ dân số thế giới trong một thời gian kỷ lục.
“Contagion” là cuốn phim giả tưởng về nạn dịch làm kinh hoàng thế giới.
Ðây chỉ là cuốn phim giả tưởng, nhưng nó như một lời cảnh cáo cho nhân loại vì chuyện chơi cũng có thể thành thực.
“Contagion” được thực hiện theo dạng, sự kiện diễn biến vào từng thời điểm và không gian.
“Ngày thứ 2”
Màn ảnh đen, mờ, chúng ta nghe tiếng ho khàn khàn. Camera pan qua thấy Beth (Gwyneth Paltrow) ngồi tại tại phòng đợi phi trường Chicago. Cô vừa ho vừa cầm cell phone, trả lời điện thoại. Beth mệt mỏi và xúc động. Ðầu dây bên kia là John Neal. Người chung quanh nghe được mẫu đối thoại lí nhí. “Sao em bỏ đi lúc nào anh không hay?”. “Em sợ trễ máy bay”. “Thì thôi, anh gọi cho em biết, anh đã có những giây phút tuyệt vời nhất, mong sẽ có ngày gặp lại”. “OK John, họ đã gọi boarding chuyến bay của em rồi. Tạm biệt anh.” Beth xếp hàng lên máy bay về Minesota với chồng Mitch (Matt Damon) và con Clark. Sau chuyến công tác sang China cho hãng AIMM.
Beth đi công tác ở Hồng Kông, tiếp xúc, ngoại giao và vui vẻ với nhiều người.
Chuyến phà từ Kowloon về Hông Kông, chàng thanh niên làm ở quầy rượu trong sòng bài, đi loạng choạng. Phà cặp bến, chàng chếnh choáng như người say, bước thêm vài bước nữa thì khụy xuống, gục đầu vào cột đèn, sùi bọt mép.
Ở Luân Ðôn, cô người mẫu về phòng khách sạn, nhân viên phát hiện ra cô nằm chết ngoài cửa phòng tắm.
Trên máy bay về Tokyo, ông thương gia từ phòng vệ sinh đi ra, mặt nhăn nhó, vì nhức đầu, đi vài bước thì khụy xuống, giữa hành lang. Có hành khách đang cầm cell phone thu được trọn vẹn cảnh ông ngã quị, chết tươi trước mắt mọi người.
Về Mỹ, Beth chết bất ngờ, và gieo mầm bệnh dịch cho cả triệu người, để lại cho Mitch nhiều đắng cay, chua xót.
Ở Hồng Kông, chàng trai từ chung cư ho sù sụ, văng nước miếng vào mấy người trong thang máy. Anh vừa ôm đầu, vừa ho. Mắt lờ mờ, không nhìn rõ đường phố, bước thẳng vào luồng xe cộ. Chiếc xe lớn tông vào, anh chết ngắc.
Về tới Minesota, Beth chỉ kịp ôm hôn con, rồi về phòng ngủ li bì. Mitch biết vợ vừa trải qua mười mấy tiếng đồng hồ trên máy bay, lại trái múi giờ; Biết thân biết phận, Mitch không dám ngọ nguậy, đành vắt tay lên trán, nằm chờ “để mai tính”.
“Ngày thứ 3”
Bác Sĩ Ellis Cheever (Laurence Fishburne) đến làm việc tại CDC, cơ quan kiêm soát dịch bệnh, đọc vội mấy bản báo cáo từ địa phương, nét mặt đăm chiêu xa vắng.
Allen (Jude Law) chàng blogger, tay thợ quậy tới bến trên Internet, đến tòa soạn tờ nhật báo địa phương, thảo luận bán tin tức về mấy cái chết bất ngờ ở Tokyo, Hồng Kông và Luân Ðôn. Anh cam đoan đây là một tin lớn, có thể lôi cuốn hàng triệu “Click” mỗi ngày. Chủ bút cho biết, không có ngân sách cho tin này, họ cũng đành chịu. Allen hù, cuộc đối thoại này anh đã thu băng, nếu báo ăn cắp ý từ tài liệu này anh sẽ thưa.
“Ngày thứ 4“
Ðêm quá dài đối với Mitch, sáng nay anh pha sẵn cà phê rồi đứng chờ. Beth lần mò từng bước, đưa tay chụp ly cà phê, cô với hụt, cái ly rơi xuống đất bể. Beth rơi theo. Mitch chạy đến định phụ dọn ly, nhưng Beth nằm co quắp, run lẩy bẩy. Vỗ má mấy lần, hỏi không trả lời. Mitch vội bồng vợ ra xe đưa vào bệnh viện. Dọc đường Beth co giựt, trợn mắt, sùi bọt mép. Bác sĩ, y tá huyên náo theo xe vào phòng hồi sinh. Cô nàng giựt mạnh hơn. Bác sĩ mời Mitch ra ngoài để họ dễ làm việc. Anh nghe rõ tiếng đếm, 1 - 2 - 3 rồi phùm, bấm máy hồi sinh. Sau mấy lần nện bình bình, bác sĩ bước ra, lắc đầu. Mitch la rống lên:
“Thế này là thế nào. Beth mới nói chuyện với tôi. Làm sao cô ấy có thể chết được”. Bác sĩ nghi vợ anh bị nhiễm bệnh lạ trong chuyến đi Hồng Kông vừa qua.
Mitch đề phòng tối đa, bảo vệ cô con gái duy nhất khỏi bị mất mạng oan nghiệt.
Sự thật, Beth đã chết. Y tá phủ tấm ra trắng lên cả người nàng. Ðiện thoại reo, Mitch bốc lên. Babysiter báo, Clark lên cơn sốt. Nó nóng hơn 102 độ. Tay chân run lẩy bẩy. Mitch la lên gọi 911, đưa ngay nó vào nhà thương, anh chạy qua liền, sợ không kịp. Thế mà không kịp thật. Mitch tới nơi, thằng bé chẳng nhìn thấy mặt bố nữa. Mitch điên lên, anh không còn di chuyển được nữa, khụy xuống.
“Ngày thứ 5”
Ở Thụy Sĩ, Bác Sĩ Leonara Orantes (Marion Cotillard) của tổ chức WHO, cơ quan y tế thế giới. Cô báo cáo về mấy cái chết đáng ngại vừa xẩy ra ở China, Luân Ðôn và Tokyo và Hoa Kỳ. Một số thân nhân hoặc người có tiếp cận với họ cũng đã nhiễm bệnh và có cùng triệu chứng. Châu Mỹ, cái chết của Beth, theo cô có thể là nguồn gốc đưa tới dịch truyền nhiễm này. Một người ở Chicago tên John Neal đã bị nhiễm bệnh, có cùng triệu chứng với Beth.
Cuộc điều tra sơ khởi, làm mọi người kinh ngạc, John Neal là người tình cũ của Beth. Trên đường từ China về Minesota, Beth đã ghé qua Chicago 5 giờ đồng hồ. Thời gian này đủ để truyền bệnh sang cho bất cứ một cá nhân nào. Người thứ hai tiếp xúc với Beth là Clark, con trai, 6 tuổi của chị ta, chỉ sau một cơn sốt, nhức đầu, thằng nhỏ không kịp mang tới nhà thướng.
Thế giới hoảng loạn, bác sĩ của WHO cũng bị bắt cóc làm con tin.
Cơ quan y tế Hoa Kỳ giảo nghiệm thi thể Beth, họ lột da đầu, quan sát não bộ. Một loại vi khuẩn mới, lạ đã tàn phá bộ óc nạn nhân trong khoảng khắc.
Mitch trở lại bệnh viện, tức khắc anh bị cô lập. Mitch phản kháng mạnh, anh rất ngạc nhiên vì anh là người tiếp xúc với Beth nhiều hơn bất cứ ai. Các bác sĩ trấn an, anh là trường hợp đặc biệt, họ cần sự hợp tác của anh để ngăn ngừa bệnh dịch lây lan.
Giới chức y tế quan ngại, chưa ai biết loại virus này là gì? Từ nguồn nào phát sinh, và tất nhiên, chưa có thuốc chủng. Biện pháp đề phòng duy nhất là cô lập bất cứ người nào giao tiếp với người nhiễm bệnh.
“Ngày thứ 6”
Bộ Nội An Hoa Kỳ đến phối trí với CDC, cơ quan kiểm soát dịch bệnh, ra lệnh đóng cửa các trường học. Trường bé Clark học đã có một số em nhiễm bệnh chết. Vệ binh quốc gia kiểm soát, ấn định giờ giới nghiêm. Số tử vong đã lên tới hàng ngàn người. Họ đưa ra nghi vấn có thể, đây là trận khủng bố bằng vi trùng.
Bác Sĩ Mears (Kate Winslet) đại diện cơ quan CDC đến Minesota phục vụ, cô khuyến cáo khu Bộ Nội An thiết lập các trại cô lập để cách li người bệnh. Hàng ngàn người có triệu chứng đã phải tập trung để ngăn ngừa lây lan. Vài ngày sau chính Bác Sĩ Mears cũng bị nhiễm bệnh và vào nằm chung trong trại với mọi người.
Tại CDC, hai bác sĩ Hextall (Jennifer Ehle) và David Eisenberg (Demitri Martin) cấp tốc nghiên cứu thuốc chủng. Họ lấy mẫu virus từ não bộ của Beth, đem cấy thử vào nhiều giống vật. Heo chịu không nổi, chết hàng loạt. Giống dơi cũng là loại truyền máu còn tàn phá não bộ nhanh hơn. Hextall vẫn trung thành với loài khỉ vì chúng gần gũi với con người nhất. Phòng thí nghiệm chích thuốc chủng cho hàng chục con khỉ rồi cấy virus vào cơ thể chúng. Một loạt khỉ chết sạch sẽ. Hextall tìm mãi mới thấy một con không bị virus.
Tuy có chút tia sáng nơi cuối đường hầm, nhưng CDC gặp trở ngại. Ðưa ra thuốc chủng, phải theo đúng thủ tục thời gian, thí nghiệm trên loài vật trước, sau đó mới tới người và phải có thời gian đưa vào sản xuất. Lúc này con số tử vong đã gia tăng lên gần triệu người. Dân chúng hoang mang nổi loạn khắp nơi.
Chờ đúng thủ tục thời gian sợ sẽ không còn kịp nữa. Sau khi hoàn tất cuộc thí nghiệm, Hextall tự chích vào cơ thể của cô dù biết chưa có gì bảo đảm. Hextall âm thầm đi gặp bố. Thân phụ Hextall là bác sĩ giỏi, bậc thày đầu tiên của cô, ông đã nghiên cứu bệnh này rồi bị lây, hiện nằm trong trại cách ly. Nhìn hình hài tàn lụi của bố giúp Hextall nghị lực hoàn tất cuộc thí nghiệm. Cô lặng lẽ tháo mặt nạ đặc biệt dành cho chuyên gia, ôm lấy bố, cà quẹt khắp mình ông. Ông bố can ngăn không được cũng phải tuyên bố hãnh diện về việc làm của con. Nếu thành công, cô sẽ cứu hàng triệu người khắp thế giới; Xứng đáng lãnh giải Nobel Y khoa.
Thuốc chủng thành công, ngăn chặn sự lây lây lan từ người gần chết sang người khỏe mạnh. CDC chuyển công thức qua hãng sản xuất hàng loạt. Thuốc chủng mới mang tên MEV-1.
Việc làm này cũng bị anh chàng thợ quậy Allen xía vào, hắn có hệ thống blogger rộng lớn, tuyên truyền là chính phủ và cơ quan CDC đã đánh lừa dư luận, tạo sự hoảng hốt trong dân chúng, làm ăn với nhà bào chế hưởng lợi, chia lời. Trong số hàng triệu người tin theo hắn nhiều người đã bỏ mạng.
“Ngày thứ 8”
Ở China số lượng người chết không còn đếm nữa và ngoài tầm kiểm soát của chính phủ. Bác Sĩ Orantes phải bay qua China giúp đỡ giới chức y tế ở đó. Cô xem lại tất cả tài liệu thu hình sự phát khởi mầm bệnh từ Beth. Nhiều biện pháp đề phòng cô đưa ra không được chính phủ thi hành. Như, phải đóng cửa sòng bài, trường học, v.v. Lấy cớ không muốn gây hoảng hốt, dân chúng sẽ nổi loạn. Riêng thành phố Quảng Ðông chẳng hạn với 96 triệu người, nếu họ làm loạn thì hậu quả tai hại tới mức nào.
“Ngày thứ 12”
Bước đầu thuốc MEV-1 CDC trao cho dược phòng Sussman sản xuất. Số cung không đủ với số cầu. Chính quyền phải dùng biện pháp bắt thăm công khai trên TV. Bắt thăm theo ngày sinh nhật. Ai may mắn có ngày sinh trúng số, được trình ID và nhận thuốc chủng. Vệ binh quốc gia trực tiếp điều hành, kiểm soát việc phân phối. Thêm nhiều người ngã gục trước khi trúng số. Nhiều cuộc nổi loạn đập phá các hiệu thuốc để hy vọng tìm ra thuốc chủng sớm hơn.
Ở Minesota, Mitch có cô con gái, đời vợ trước. Ông chỉ còn cô bé này nên Mitch phải đề phòng thật kỹ. Jody có kép, nhiều lần muốn xé rào đều bị Mitch nghiêm cấm. Hai cô cậu phải đợi đến lúc chú bé “trúng số”, được xịt thuốc chủng, ông bố mới cho chú bé vào nhà.
Ngày cho chú bé đến gặp con gái, Mitch khám phá ra sự thật đau lòng. Sau chuyến công tác ở China, Beth cất kỹ cái máy ảnh trong hành trang của chị. Khi dọn dẹp, Mitch tìm được trong đống hành trang, hình ảnh Beth chụp trong các cuộc ăn chơi ở Hồng Kông, Kowloon và cuộc tình tứ với John Neal.
“Ngày thứ 28”
Hoa Kỳ đã có thuốc chủng, họ cũng phân phối cho các quốc gia bị dịch, dù số lượng không thấm vào đâu. Bác Sĩ Orantes vẫn còn ở China. Người đồng nhiệm với cô là Bác Sĩ Feng đã mất hết bố mẹ trong nạn dịch này, bắt cóc Orantes, đưa về sinh quán của ông. Hàng trăm trẻ em ở thôn quê chưa bị lây bệnh, trong khi cha mẹ chúng đã bị chết hết. Feng dùng Orantes làm con tin, đổi lấy số lượng thuốc đặc biệt cho nhóm trẻ nhỏ này.
Cơ quan kiểm soát dịch bệnh sản xuất thuốc chủng, Bộ Nội An Hoa Kỳ kiểm soát, phân phối thuốc.
WHO phái người chở thuốc qua China. Nhận thuốc, Feng thả cho Orantes. Vị đại diện yêu cầu cô xịt thuốc chủng cho mình ngay và đừng lo ngại gì về thùng thuốc cho dân chúng. Orantes ngạc nhiên hỏi lại. Vị đại diện cho biết, chính phủ China đã buộc họ phải giao thuốc thật cho họ, để cứu nguy thân nhân họ trước. Phần còn lại, dành cho dân làng là thuốc giả. Orantes phẫn nộ, cô từ chối trở về mà cầm chai thuốc của mình trở lại với dân làng. Cô nói, “Mình phải lo cứu nhân loại trước, làm giầu sau”.
Có mũi thuốc chính hiệu, cô sẽ trao cho các bác sĩ, và viện bào chế người Hoa. Chỉ cần vài ngày là họ có thể copy ra hàng trăm triệu phó bảng. Làm hàng giả và hàng không đủ chất lượng là nghề của các chú ba “Made in China” mà.
Cuối phim đạo diễn Steven Soderbergh hé mở cho khán giả xem diễn biến của ngày đầu của cuộc hành trình “Contagion”.
“Ngày thứ 1”
Beth sang công tác China cho hãng thầu kiến thiết AIMM. Họ dùng phương tiện cơ giới phá những khu rừng rậm để mở đường, xây nhà. Một cây cổ thụ là nơi trú ẩn của loài dơi độc. Một con dơi mang virus, bay xuống, cắn một đàn heo rừng. Dân làm nông trường bẫy heo rừng mang về chợ bán. Nhà hàng khắp Quảng Ðông mua về làm món nhậu. Con heo rừng bị nhiễm độc, được đưa vào nhà hàng. Ðầu bếp làm thịt heo đãi phái đoàn từ Mỹ sang thăm. Beth đại diện phái đoàn, vào tận bếp quan sát, bắt tay, chụp hình “hữu nghị” với đầu bếp vừa làm thịt con heo béo ngậy.
Beth qua Kowloon chơi, uống rượu, để quên điện thoại trên quầy. Cô người mẫu cầm cell phone trả lại cho Beth. Ngay sau đó, cô chết trong phòng ngủ. Người bồi thu dọn ly tách, rót thêm rượu cho Beht, trên đường về nhà gục chết tại bến phà. Ông thương gia cùng thổi “hạt xí ngầu” với Beth, lấy hên. Chiều ấy ông chết trên máy bay chuyến về Tokyo. Hành khách chuyến bay Hông Kông-Japan mang của nợ về phân phối cho bà con xứ Phù Tang.
Riêng Beth từ Trung Quốc về Mỹ, ghé lại Chicago “ăn chè” với John Neal. Trước khi lấy Mitch, Beth cặp bồ với John Neal. Tình cũ không rủ cũng đến. 5 giờ đồng hồ thần tiên với người yêu, Beth trút hết bầu tâm sự qua cho John Neal, với bonus “virus thổ tả”. Hôm sau hai cô cậu cùng hẹn nhau sum họp “Ở chỗ nhân gian không thể hiểu”.
