Thơ Tình

[hoanghoa]

Ra mắt tuyển tập nhạc Cung Tiến

‘Hoàng Hạc Lâu’ và ‘Vang Vang Trời Vào Xuân’ phát hành tại quận Cam

WESTMINSTER - Với sự nghiệp sáng tác trải dài gần sáu thập niên, kể từ ca khúc Thu Vàng viết năm 15 tuổi vào năm 1953, nhạc sĩ Cung Tiến đã gom gần toàn bộ các ca khúc của ông để đưa vào hai tuyển tập Hoàng Hạc Lâu và Vang Vang Trời Vào Xuân, do nhà Kim Lũ xuất bản. Buổi ra mắt hai tuyển tập ca khúc này sẽ do Nhật Báo Việt Báo và Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) thực hiện vào tối Thứ Sáu, 9 tháng 7, từ 7:00 PM đến 9:30 PM tại phòng hội Việt Báo, số 14841 đường Moran, thành phố Westminster.

Bìa tập nhạc “Hoàng Hạc Lâu” của Cung Tiến, sẽ ra mắt tại quận Cam ngày 9 tháng 7, ở tòa soạn Việt Báo.

Các diễn giả tham dự buổi ra mắt hai tuyển tập nhạc gồm có tài tử Kiều Chinh, nhạc sĩ Lê Văn Khoa, nhà báo Ðỗ Quý Toàn, và nhà thơ Trần Dạ Từ. Nhà báo Nguyễn Xuân Nghĩa điều hợp chương trình. Phần phát biểu của các diễn giả sẽ được xen kẽ bằng các tiết mục văn nghệ bao gồm một số nhạc phẩm của Cung Tiến do các ca sĩ và thân hữu trình bày. Vào cửa tham dự buổi ra mắt sách hoàn toàn miễn phí. Liên lạc: Việt Báo (714) 894-2500.

Vào tối hôm sau, Thứ Bảy 10 tháng 7, Hội VAALA sẽ thực hiện một chương trình nhạc Cung Tiến với chủ đề Vết Chim Bay tại hí viện La Mirada. Chương trình quy tụ hơn 80 ca nhạc sĩ gồm dàn nhạc giao hưởng Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ dưới sự điều khiển của nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng; Ban Hợp Xướng Ngàn Khơi và ca trưởng Lee Lee Trương; các tiếng hát Lệ Thu, Quỳnh Giao, Bích Liên, Anh Dũng, Bích Vân, Mộng Thủy, Lê Hồng Quang, Phạm Hà, Trần Ðại Phước, Phạm Ðăng Khoa và Mai Phi-Long; dương cầm thủ Ðỗ Bằng Lăng và Ngô Diễm Uyên.

Cả hai tuyển tập ca khúc đều có phần đệm piano, phần lớn do chính tác giả soạn rất công phu cho từng bài hát. Tuyển tập Hoàng Hạc Lâu dày 80 trang, bao gồm nhiều ca khúc nổi tiếng của Cung Tiến từ trong nước như Thu Vàng, Hoài Cảm, Hương Xưa, Nguyệt Cầm... cho đến một số ca khúc viết sau này như Hoàng Hạc Lâu, Vết Chim Bay, Khói Hồ Bay... Ca khúc Hoàng Hạc Lâu, phổ từ bản dịch của thi sĩ Vũ Hoàng Chương, được Cung Tiến trang trọng đặt làm tựa đề cho cả tuyển tập. Nhạc sĩ Cung Tiến tiết lộ trong lời tựa: “Trong [Hoàng Hạc Lâu], để gợi không khí đông phương của Ðường thi, tôi đã dùng tự do thang âm ngũ cung để soạn giai điệu và hòa âm; và đây cũng là lần đầu tiên tôi sử dụng một cách có ý thức chất liệu quý báu này của âm nhạc dân tộc ta.”

Tuyển tập Vang Vang Trời Vào Xuân dày 79 trang, gồm 10 ca khúc ngắn trong liên ca khúc (song cycle) Vang Vang Trời Vào Xuân, phổ thơ Thanh Tâm Tuyền, một người bạn thân thiết của nhạc sĩ. Ðây là những bài thơ mang đầy chất thiền và tính lạc quan dù được Thanh Tâm Tuyền sáng tác khi ông còn trong tù cải tạo ở Việt Nam. Tập Vang Vang Trời Vào Xuân còn có các nhạc phẩm soạn cho hợp ca như Mùa Hoa Nở và Ðêm Hoa Ðăng, và Ðường Hoa, dành cho song ca.

Sau buổi ra mắt hai tuyển tập Hoàng Hạc Lâu và Vang Vang Trời Vào Xuân, một chương trình nhạc chủ đề Vết Chim Bay bao gồm nhiều ca khúc nổi tiếng suốt nhiều thập niên qua cho đến những sáng tác tại hải ngoại của Cung Tiến sẽ được đưa lên sân khấu của La Mirada Theater vào lúc 7 giờ tối Thứ Bảy, 10 tháng 7, 2010, với dàn nhạc giao hưởng Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ do nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng điều khiển, Ban Hợp Xướng Ngàn Khơi và ca trưởng Lee Lee Trương, các tiếng hát Lệ Thu, Quỳnh Giao, Bích Liên, Anh Dũng, Bích Vân, Mộng Thủy, Lê Hồng Quang, Phạm Hà, Trần Ðại Phước, Phạm Ðăng Khoa và Mai Phi-Long, dương cầm thủ Ðỗ Bằng Lăng và Ngô Diễm Uyên. M.C: Lê Ðình Y-Sa và Mai Phi-Long. Chương trình do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức. Vé của buổi nhạc Vết Chim Bay hiện được bán tại www.BolsaTickets.com (714) 418-2499 và nhà sách Tú Quỳnh (714) 531-4284.

Nhạc sĩ Cung Tiến sinh tại Hà Nội năm 1938. Ông tự học nhạc từ hồi niên thiếu; sau đó học các lớp ký âm và xướng âm pháp tại trường trung học Nguyễn Trãi (Hà Nội) và Chu Văn An (Sài Gòn). Trong thời gian theo học ngành Kinh tế học tại Ðại Học New South Wales, Úc Châu, 1957-63, ông đã tham dự các lớp học tư nhân tại âm nhạc viện Sydney. Trong khi qua Anh quốc, 1970-73, Cung Tiến theo học cao học ngành Phát triển Kinh tế tại Ðại học Cambridge và East Anglia, ông đã dự các lớp sáng tác hiện đại, nhạc sử, và âm nhạc học.

Ngoài ca khúc, ông cũng đã sáng tác một tổ khúc cho dàn nhạc giao hưởng, mang tên Chinh Phụ Ngâm, minh họa bằng nhạc một số tình, ý và cảnh chính yếu trong thi phẩm nổi tiếng này của Bà Ðoàn Thị Ðiểm. Một khúc chèo cổ, Lơ Thơ Tơ Liễu Buông Mành, đã được ông soạn lại cho giọng hát, thụ cầm, và dàn đàn dây. Hiện ông đang xúc tiến hoàn tất một số tác phẩm khác cho dàn giao hưởng như Tổ Khúc Bắc Ninh (dân ca quan họ), và cho giọng hát và đội thính phòng như Ta Về (một số phổ thơ Tô Thùy Yên).

Tại Saint Paul, thủ đô bang Minnesota, trong thời gian 1992-98, ông đã là thành viên và được được cử vào ban giám đốc của tổ chức Diễn đàn Soạn nhạc gia Hoa Kỳ (American Composers Forum), và năm 1992-95 The Schubert Club (một tổ chức thành lập từ 1882, nhằm phát huy nghệ thuật âm nhạc) chọn ông là Nghệ sĩ Lưu trú (Artist-in-Residence). Năm 1993, ông được The Saint Paul Companies tại Minnesota cấp một ngân khoản $30,000 để thực hiện một dự án nghiên cứu về dân ca Việt Nam.

Dưới bút hiệu Thạch Chương, ông đã viết những bài khảo luận văn học trên nhiều diễn đàn, và trước năm 1975 đã dịch và xuất bản các tác phẩm văn học quốc tế như hồi ký viết dưới hầm của Fedor Dostoyevsky, và Một Ngày Trong Ðời Ivan Denisovitch của Alexandr Solzhenitsyn. Cung Tiến hiện sống tại bang Minnesota. Ông sẽ từ Minnesota đến tham dự buổi ra mắt hai tuyển tập nhạc và đêm nhạc Vết Chim Bay.

[thienthanh]

Trả...

Thôi đành!
Trả những tiếng cười
Trả luôn cả một khúc đời - đa đoan.

Trả mùa Xuân mới vừa sang
Trả thêm sắc thắm Mai vàng thềm xưa.

Trả mùa nắng
Trả mùa mưa
Trả cơn gió nhẹ lưa thưa cuối chiều
Trả vầng mây trắng phiêu diêu
Trả,
vi vu...
tiếng Sáo diều - nhặt khoan.
...
Trả mình,
kiếp số bẽ bàng
...

Trả người,
một chút dở dang - cuối cùng.

Tú Yên

[khieulong]

Anh Còn Nợ Em

Tiếng Hát : Bảo Yến
Nhạc & Lời : Anh Bằng


Anh còn nợ em, công viên ghế đá
Công viên ghế đá, lá đổ chiều êm

Anh còn nợ em, dòng xưa bến cũ
Dòng xưa bến cũ, con sông êm đềm

Anh còn nợ em, chim về núi nhạn
Trời mờ mưa đêm, trời mờ mưa đêm

Anh còn nợ em, nụ hôn vội vàng
Nụ hôn vội vàng, nắng chói qua rèm

Anh còn nợ em, con tim bối rối
Con tim bối rối, anh còn nợ em

Và còn nợ em, cuộc tình đã lỡ
Cuộc tình đã lỡ, anh còn nợ em

[hoanghoa]

Chủ nhật rỗng

Có tiếng chuông vắt ngang khung trời đục
Cuối mùa xuân váng vất ngỡ mùa thu
Bông sứ trắng chờ nắng vàng nán ngủ
Bóng sương loang mờ mịt cứ âm u.

Thêm chủ nhật không còn người gọi cửa
Giọt cà phê buồn ứa ruột một mình
Anh đen đủi nén trơ màu cánh gián
Trong suốt hoài đáy cốc rỗng và phin.

Thời gian lặng tiễn đưa ngày trống vắng
Ném vô tư nuôi giam hãm buồn tênh
Kinh tự hứa phết lên lồng ngực trái
Chấm xuống đời mốc dấu hỏi nằm vênh.

Chủ nhật với - chuông nhà thờ gọi mãi
Anh ngân nga gõ nhịp giọt không lời
Cà phê uống quên bỏ đường ngậm đắng
Nuốt ngẹn lòng đau đáu cuộc rong chơi.

Phan Văn Quang

[hoanghoa]

Còn

Còn em trong bức tranh xưa
Áo hoa lồng lộng như chưa dãi dầu
Còn ta trong những đêm thâu
Một thân vật lộn cơn đau chết người

Còn em kiêu bạc môi cười
Hương hoa, hồn phách tài bồi tinh anh
Còn ta chen chúc thị thành
Tháng ngày luẩn quẩn dạo quanh bóng mình

Trăng nay khuất nẻo vô tình
Sông xưa giờ hóa dòng kinh cạn nguồn.

Lê Thu Thùy

[vuphong]

Vết bay Cung Tiến

Vũ Quí Hạo Nhiên/Người Việt

Hành trình mới của nhạc sĩ thần đồng xưa

Một chương trình giới thiệu các nhạc phẩm Cung Tiến diễn ra tuần trước ở hí viện La Mirada đã để lại dấu ấn đậm nét,tuycó phần ngỡ ngàng, nơi khá nhiều khán giả.

Dàn nhạc Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ và ban hợp xướng Ngàn Khơi trình diễn nhạc phẩm Thu Vàng,
sáng tác đầu tay của nhạc sĩ Cung Tiến hồi ông mới 13 tuổi. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)

Ðược biết đến như một thần đồng âm nhạc, sáng tác bài Thu Vàng năm 13 tuổi và bài Hoài Cảm năm 14, 15 tuổi, nhạc sĩ Cung Tiến, nay đã lớn tuổi, vẫn tiếp tục khám phá những mảng trời mới trong âm nhạc.

Trong cuộc hành trình mới này, ông nhận được sự đồng cảm và hợp tác nhiệt tình của nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng. Như nhạc sĩ Cung Tiến phát biểu vào cuối buổi hòa nhạc, đây là lần thứ ba hay thứ tư nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng và dàn nhạc giao hưởng của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ trình diễn những bản hòa tấu của nhạc sĩ Cung Tiến.

Ca sĩ Lệ Thu mang đến bài “Kẻ Ở” phổ thơ Quang Dũng với tiếng đàn piano Ngô Diễm Uyên. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)

Dàn nhạc Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ (Vietnamese-American Philharmonic Society), với những nhạc sĩ thanh thiếu niên người Mỹ gốc Việt, đã là nền chính cho đêm nhạc “Vết Chim Bay” do Hội VAALA (Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ) tổ chức. Bản hòa tấu “Chinh Phụ Ngâm,” với giai điệu và hòa âm đầy tính ngũ cung, bên cạnh giọng ngâm của ca sĩ Bích Liên, được dàn nhạc trình diễn ngay đầu chương trình và cũng ngay lập tức ra dấu hiệu cho tất cả khán giả ngồi đầy rạp là, Cung Tiến của ngày hôm nay khác rất nhiều Cung Tiến của thời niên thiếu.

Bên cạnh dàn nhạc, có sự tham dự của ban hợp xướng Ngàn Khơi và nhiều ca sĩ, trong đó phải kể đến giọng hát Lệ Thu. Trước đây nhiều chục năm, Lệ Thu đã mang ca khúc “Hương Xưa” tới giới thưởng ngoạn của Sài Gòn, thì trong đêm “Vết Chim Bay,” Lệ Thu mang đến bài “Kẻ Ở” phổ thơ Quang Dũng với tiếng đàn piano Ngô Diễm Uyên và “Hoài Cảm” với dàn nhạc giao hưởng.

Bài “Hương Xưa” được trao cho giọng ca trẻ Bích Vân hát cùng dàn nhạc. Bích Vân cũng hát một ca khúc mới của Cung Tiến, là bài “Vết Chim Bay” phổ thơ Phạm Thiên Thư.

Ca sĩ Lê Hồng Quang hát “Thuở Làm Thơ Yêu Em,” phổ thơ Trần Dạ Từ, soạn cho thanh nhạc và sáo. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)

Ca sĩ Quỳnh Giao, cũng là một nhạc sĩ piano cổ điển, trình bày bài “Hoàng Hạc Lâu.” Dựa trên bài thơ cổ của Thôi Hiệu, “Hoàng Hạc Lâu” có lẽ là một trong những sáng tác tiêu biểu trong các sáng tác mới của Cung Tiến, đòi hỏi trình độ thanh nhạc cao hơn bình thường.

Cũng chính cái mới đó - cần trình độ thanh nhạc cao, hay nói trắng ra là khó hát đúng, khó hát hay - cũng làm cho nhiều khán giả không hấp thụ được. Cô Hoa Phạm, một người trẻ lần đầu tiên nghe nhạc Cung Tiến, ngồi nghe chương trình từ đầu tới cuối rồi góp ý thẳng thừng: “Có mấy bài hay, mà nhiều bài khó nghe quá!”

Cái mới của Cung Tiến không phải là cái gì quá đáng trong âm nhạc thế giới. Nhạc mới của Cung Tiến là sự kết hợp giữa nhạc cổ điển thế kỷ 20, với thang âm ngũ cung Việt Nam. Nhưng nhạc mới này đủ mới, và đủ lạ tai, để nhiều khán giả ngần ngừ, rồi nhận xét, “Khó hiểu.”

Việc nhạc mới của Cung Tiến bị xem là lạ tai, chắc không có gì đáng ngạc nhiên: Những bản nhạc quen thuộc của ông đều là những bản nhạc êm dịu, với giai điệu và tiết tấu rất gần với nhạc cổ điển Tây phương thời thế kỷ 17, 18 - như Thu Vàng (“Chiều hôm nay lang thang trên đường”), Hương Xưa (“Người ơi, một chiều nắng tơ vàng hiền hòa hồn có mơ xa?”), Nguyệt Cầm (“Ðêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta”), và nhất là Hoài Cảm (“Chiều buồn len lén tâm tư”) với giai điệu rất gần với các bài hát thời Schubert đâu đó.

Dàn nhạc Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ là nền chính của đêm nhạc Vết Chim Bay. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)

Với nhạc mới, Cung Tiến đưa những yếu tố của nhạc thế kỷ 20 vào nhạc phẩm của mình. Có những hợp âm không phải thuần túy “trưởng”/“thứ” như cũ. Có những sự phối hợp với thang âm ngũ cung. Và có những cách hòa âm phối khí chõi nhau một cách cố tình.

Có phải người Việt Nam chưa bao giờ nghe những loại nhạc như vậy? Loại nhạc “chõi nhau một cách cố tình”? Thật ra, câu trả lời là: Hoàn toàn không.

Chúng ta đã nghe rất nhiều những loại nhạc như vậy mà không biết, vì không để ý. Hầu hết nhạc nền trong phim, truyền hình, đều sáng tác theo trường phái thế kỷ 20, với vô số kể những hợp âm chõi nhau, thậm chí chói tai, nhưng người nghe ít khi nhận ra vì những bài nhạc đó đi quá sát với nội dung phim. Ðến khi tách ra một mình, không có phim ảnh kèm theo, người nghe bỡ ngỡ, “Sao khó nghe vậy?”

Trong một đoạn phim tài liệu được chiếu trong đêm hòa nhạc Vết Chim Bay của VAALA, nhạc sĩ Cung Tiến cho biết ông yêu thơ Thanh Tâm Tuyền, chịu ảnh hưởng nhiều của thơ Thanh Tâm Tuyền, và trong đêm hòa nhạc này, người ta được nghe nhiều bài phổ thơ Thanh Tâm Tuyền.

Nếu một người vốn quen thuộc với thơ thế kỷ 17, 18, mà nghe một bài Thanh Tâm Tuyền, người ấy sẽ nói gì, nếu không phải là “khó nghe quá, chói tai quá.” Mà nếu thơ đã không phải của thế kỷ 17, 18, thì nhạc phổ thơ đó cũng không thể làm kiểu thế kỷ 17, 18 được.

Những bài nhạc mới của Cung Tiến có thể chưa được chấp nhận dễ dàng ngày hôm nay, nhưng đến một lúc nào đó, khi thơ kiểu Thanh Tâm Tuyền trở thành hiển nhiên, thì nhạc kiểu Cung Tiến mới, cũng sẽ trở thành hiển nhiên và những nhạc phẩm của đêm Vết Chim Bay sẽ có chỗ đứng xứng đáng của nó, là một phần kho báu của nhạc Việt Nam.

[hoanghoa]

Ngày xưa

Những người bạn thân quen
Những ngày xưa đến lớp
Một thời sao để nhớ
Một thời sao để thương.

Nhớ ai lúc xa trường
Mắt nhìn ta buồn bã
Những lời chưa thể nói
Thành dòng lệ hoen mi.

Sân trường yên ắng quá!
Một mình ta ngồi đây
Trước sân phượng rơi đầy
Mà người đi muôn ngả.

Một sớm mai thức dậy
Mở mắt nhìn ngẩn ngơ
Hè ơi, sao vội về?
Để lòng hoài vương vấn...

Lương Tú Anh Thi

[vuphong]

Bỏ Quên

Ta bỏ quên tà áo em bay
Giữa hoang vu chìm cơn mê này
Ta bỏ quên từng hơi thở vội
Trong những đêm hạnh phúc nồng say

Em về đâu đời những cuộc vui
Ta mộng du trong giấc ngủ vùi
Đường thật gần sao ta lạc lối
Hàng cây dài lẻ bóng cút cui

Ta bây giờ nuôi nỗi sầu vương
Tóc em bay một thưở mê thường
Bóng dáng xưa cơn mưa ngày cũ
Vòng tay nào sao mãi nhớ thương

Ta bỏ quên cả mối tình em
Thời gian buông trôi rất êm đềm
Dấu yêu xưa chập chùng kỷ niệm
Cho ta từng ngày tháng.....dịu êm

Khiếu Long

[KýCóp]

Lật lại mối tình "triệu bông hồng"

Nhà thơ lớn Xôviết Andrey Voznesensky đã làm sống mãi mối tình lãng mạn nhưng không có hậu giữa họa sĩ Nikolai Pirosmanishvili (gọi tắt là Niko Pirosmani) và ca sĩ, giai nhân Marguerite de Sèvres. Việc nhà thơ Voznesensky về với thế giới bên kia (hôm 1/6 vừa qua) một lần nữa làm người ta nhớ đến số phận của người họa sĩ nghèo si tình là nguyên mẫu trong bài “Triệu bông hồng”.
Ông chủ cửa hàng sữa tươi và cô ca sĩ Pháp

Họa sĩ Pirosmani.

Niko Pirosmani (1862 – 1918) là một họa sĩ Gruzia tài ba nhưng có số phận hết sức éo le. Ông sinh ra tại làng Mirzaani, cha là người làm vườn nghèo. Ông có anh trai và hai em gái, từ nhỏ đã biết giúp gia đình chăn cừu, trồng rau. Cuộc sống thôn dã về sau này xuất hiện nhiều trên tranh của ông.

Cha, mẹ rồi anh trai, em gái lần lượt “khuất núi” để lại Niko và người em gái út trơ trọi trên cõi đời. Em gái được những người họ hàng xa nhận nuôi, còn Niko đi ở cho một gia đình địa chủ tốt bụng mang họ Kalantarov. Nhiều năm liền ông ở trong tình thế bất bình thường – nửa “đầy tớ”, nửa thân thích. Gia đình Kalantarov yêu quý “thằng bé vô tư lự”, tự hào khoe với khách những bức tranh ngồ ngộ do Niko vẽ. Họ dạy Niko học chữ Nga và chữ Gruzia, cố ép cho ông một nghề nào đó để kiếm sống. Nhưng có vẻ như Niko không chịu lớn...

Vào đầu thập niên 1890, Niko hiểu rằng ông phải tách khỏi gia đình ân nhân để sống tự lập. Ông xin được một chân soát vé trên tàu hỏa.

Công việc buồn tẻ hoàn toàn không thích hợp với tâm hồn nghệ sĩ của Niko. Ông bỏ việc sau ba năm mòn mỏi trong ngành đường sắt. Ông cũng có thêm một lần cố làm công dân tốt – mở cửa hàng bán sữa tươi. Niko vẽ bảng hiệu có hình cô bò cái dễ thương treo trước cửa hàng. Việc kinh doanh không đến nỗi tồi. Ông còn xây cho cô em gái ngôi nhà lợp mái sắt ở Mirzaani, bây giờ là Bảo tàng Pirosmanishvili.

Tuy nhiên, Niko chú tâm vào hội họa hơn là kinh doanh.

Tháng 3-1909 đã xảy ra sự kiện làm đảo lộn cuộc đời của Pirosmani. Cô ca sĩ người Pháp Marguerite de Sèvres được người thời đó gọi là “tuyệt thế giai nhân”, đến biểu diễn ở Tiflis (tên gọi cũ của thủ đô Tbilisi). Vẻ đẹp rực rỡ cùng giọng hát thánh thót và tài nhảy múa của Marguerite đã khiến Niko “chết đứng”. Ông thảng thốt kêu lên: “Không phải là người đàn bà mà là viên ngọc trai quý!”.

Bán nhà mua triệu bông hồng

Cả thành phố đồn ầm lên về mối tình bất hạnh của người họa sĩ nghèo với cô ca sĩ lừng danh. Có người nói rằng Niko thực ra chưa một lần giáp mặt với Marguerite và bức chân dung nàng là do ông vẽ theo áp phích quảng cáo. Có người lại khẳng định cô ca sĩ người Pháp đã có một đêm ân ái với Niko nhưng nàng hoảng sợ vì tình cảm của chàng quá cháy bỏng. Tuy nhiên, không ai phủ nhận về sự tồn tại của một buổi sáng mùa hè tưởng chỉ có trong truyện cổ tích.

Người đẹp Marguerite.

Marguerite nghỉ đêm trên tầng hai trong một căn nhà gỗ có cửa sổ nhìn ra góc phố Sololaki. Nghe tiếng ồn ào, nàng tỉnh giấc, bước tới của sổ và lặng người đi trước một biển hoa hồng đỏ thắm. Người ta nói rằng Niko đã mua toàn bộ số hoa hồng mới nở không chỉ của thành phố Tiflis mà cả nước Gruzia và thuê chở về phố Sololaki trước khi mặt trời mọc. Một người đàn ông cao lênh khênh, gầy gò bước dọc theo những hàng hoa và tiến đến ngôi nhà gỗ. Mọi người nhận ra đó là Niko và thắc mắc: Anh ta lấy đâu từng ấy tiền để mua cả triệu bông hồng tặng người đẹp? Rồi họ thấy Marguerite ra khỏi nhà, chạy về phía Niko. Chưa bao giờ nàng đẹp như thế, hệt như một thiên thần trong bộ váy áo trắng tinh khôi. Nàng tặng chàng một nụ hôn nồng nàn. Nhiều người quay mặt đi để giấu giọt nước mắt – họ không kiềm chế được cảm xúc trước hình ảnh “đẹp hơn tranh”. Ai cũng nghĩ rằng một tình yêu lớn thế nào rồi cũng chinh phục được trái tim giai nhân dù nàng có là gỗ đá. Nhưng sự thật không phải vậy. Ngay sau đó cô ca sĩ xinh đẹp tìm được một ý trung nhân giàu có và rời khỏi Tiflis.

Đổi cả gia tài để lấy triệu bông hồng tặng người mình yêu, kết cục Niko chỉ còn giữ được bức chân dung nàng. Trong tranh nàng có nước da trắng ngần, trên mình khoác bộ váy trắng, hai tay hơi dang ra biểu hiện sự ngỡ ngàng, một bàn tay giữ bó hoa hồng.

Người họa sĩ lang thang tận khổ

Sau “biến cố hoa hồng” Niko trở thành người họa sĩ lang thang, không có công việc ổn định. Ông vẽ rất nhanh, hoàn thành những bức tranh lớn sau vài ngày. Hiện nay những bức tranh của ông có giá cao ngất, nhưng sinh thời ông là họa sĩ nghèo kiết xác. Ông đã vẽ gần 2.000 bức, trong đó hơn 300 tác phẩm được giữ nguyên vẹn cho đến ngày nay. Người đặt hàng thường trả công cho ông bằng rượu và bánh mì. Ông nhận vẽ tất tật mọi thứ. Niko từng tuyên bố: “Nếu ta không chịu làm việc nhỏ thì làm sao làm được việc cao cả?”.

Tại Tiflis có Hội Họa sĩ Gruzia, có không ít chuyên gia thẩm định nghệ thuật, nhưng đối với họ Pirosmani không tồn tại. Rất có thể thế giới không biết đến Niko nếu không xảy ra một chuyện tình cờ. Năm 1912, khi Niko đã 50 tuổi, một họa sĩ trẻ người Pháp cùng hai anh em nhà Zdanevichi (người Nga), một là nhà thơ, một là họa sĩ ghé qua Tiflis và nhìn thấy tranh của người họa sĩ nghèo và vô danh. Họ sửng sốt trước nét vẽ tài hoa của ông và mang về Saint Petersburg 13 bức tranh của Niko và mở cuộc triển lãm. Cuộc triển lãm thành công vang dội, Niko nổi tiếng ở Moskva, Petersburg và cả ở Paris.

Cuối cùng vinh quang cũng đến với ông ở ngay “chính quốc” Gruzia. Nhưng vòng nguyệt quế nhanh chóng mang lại cho Niko điều bất hạnh. Trên một tờ báo xuất hiện bức tranh biếm họa vẽ Niko mặc áo sơ mi nhưng không mặc quần cùng lời khuyên nên học hành thêm để 20 năm sau tham gia triển lãm với các họa sĩ mới vào nghề! Người họa sĩ già bị sốc. Ông càng sống giấu mình hơn, lánh xa mọi người, tìm trong mọi lời nói sự châm chọc độc ác và tìm sự giải khuây trong rượu. Ông viết ra những vần thơ cay đắng: “Thế giới này thù địch với mi. Thế giới này chẳng cần đến mi”.

Khi Hội Họa sĩ Gruzia nhớ đến ông, quyên góp tiền để giúp đỡ ông thì họ chẳng tìm thấy người họa sĩ già khốn khổ ở đâu. Tháng 4-1918 Niko ốm nặng, suốt ba ngày ông nằm trơ trọi trong một tầng hầm lạnh lẽo tối tăm. Sau đó người ta đưa ông vào bệnh viện. Pirosmani trút hơi thở cuối cùng tại đó.

Cho đến bây giờ người ta không tìm thấy ngôi mộ của ông. Niko chỉ để lại cho đời những bức tranh quý và giai thoại về mối tình cuồng si và buồn tê tái giữa chàng họa sĩ nghèo xác xơ và cô ca sĩ đẹp có trái tim băng giá!

Triệu bông hồng

Xưa một chàng hoạ sĩ
Có tranh và có nhà
Bỗng đem lòng yêu quý
Một nàng rất mê hoa

Và chiều lòng người đẹp
Để lấy tiền mua hoa
Chàng đã đem bán hết
Cả tranh và cả nhà

Chàng đã mua hàng triệu bông hồng
Ngoài cửa sổ cứ nhìn ta sẽ thấy
Rằng người yêu có yêu thật hay không
Khi bán nhà để mua hoa như vậy

Sáng hôm sau thức dậy
Nàng nhìn ra lặng người
Tưởng đang mơ vì thấy
Cả một rừng hoa tươi

(thơ Voznesensky, bản dịch Việt)

Nàng ngạc nhiên, đang nghĩ
Ai đây chắc rất giàu
Thì thấy chàng hoạ sĩ
Đang tội nghiệp, cúi đầu

Họ gặp nhau chỉ vậy
Rồi đêm nàng đi xa
Nhưng đời nàng từ đấy
Có bài hát về hoa

Có chàng hoạ sĩ nọ
Vẫn vợ không, tiền không
Nhưng đời chàng từng có
Cả một triệu bông hồng

Chàng đã mua hàng triệu bông hồng Ngoài cửa sổ cứ nhìn ta sẽ thấy
Rằng người yêu có yêu thật hay không Khi bán nhà để mua hoa như vậy.

[khieulong]

Mưa Còn Rơi Mãi Vì Ai

Nhạc: Diệu Hương
Trình bày: Quang Dũng

Này em có nghe tiếng mưa
Mưa rơi mênh mang bên thềm
Giọt mưa ướt trên đất mềm
Tình cờ nào ai hay biết
Từ xa có những tâm hồn
Lẽ loi đêm khuya âm thầm
Nghe giọt mưa rớt tình câm

Tình ai, ai biết cho
Đành lặng theo tiếng mưa
Mưa trong từng nỗi nhớ
Ta không còn tuỗi thơ
Riêng một mình lặng lẽ trông chờ

Sầu dâng có ai biết chăng?
Cô đơn ta trong thầm lặng
Hạt mưa lẫn theo nỗi buồn
Từng ngày dài qua năm tháng
Vì sao tiếng mưa rơi hoài
Giọt nước mắt tuôn đêm dài
Mưa còn rơi mãi vì ai ?

[hoanghoa]

Cảm nhận

Hãy đặt tay lên đây
Nơi trái tim anh đập
Đồng hồ quay dồn dập
Thời gian ngừng trên môi

Hãy đặt tay lên đây
Ngón tay cài vào tóc
Em nhổ từng sợ trắng
Đừng nghĩ gì xa xôi

Hãy đặt tay lên đây
Bàn tay anh năm ngón
Làm sao mà em biết
Ngắn dài như cuộc đời

Đặt ngón tay lên môi
Thấy ấm nồng sự sống
Tan vào nhau như sóng
Giữa muôn trùng biển khơi

Bàn tay nào buông lơi
Bờ vai mềm chiều gió
Vượt qua nhiều giông tố
Đến bình yên vùng trời

Trần Tuấn Ngọc

[hoanghoa]

Tìm về thuở ấy

Tìm về cái thuở ngày xưa
Tìm về cái thuở cơn mưa ướt mèm
Gió tung rối mái tóc em
Sân trường hôm ấy quen thêm một người

Ta tìm chút nắng vàng rơi
Tìm câu thơ cũ, tìm lời tri âm
Ngày xưa đẹp tựa trăng rằm
Tìm về cái thuở ba năm sách đèn

Tìm lại câu nói thân quen
Tìm về cái khoảng êm đềm thuở nao
Ta tìm lời giảng ngọt ngào
Tìm lời khiển trách của cô giáo hiền

Mất rồi mới thấy thiêng liêng
Giận hờn nhung nhớ dành riêng làm quà
Giật mình nuối tiếc hôm qua
Bóng tà áo trắng nhạt nhòa trong mưa

Tìm về cái thuở ngày xưa
Để nghe lại khúc giao mùa cuối năm.


Song Thao

[thienthanh]

Mùa thu đi trốn

Heo may nhẹ trôi qua miền thương nhớ
Mới hay mùa thu bỏ trốn tự bao giờ
Anh đánh rớt lời yêu em một thuở
Để ngã nhoài vào khoảng trống bơ vơ.

Đêm se lạnh, hình như Thu đi vội
Ngoảnh nhìn quanh...
Ta già cỗi mất rồi
Có níu giữ được chăng hồn thiếu nữ?
Để lặng buồn, Anh gọi khẽ "Thu ơi".

Anh thầm hỏi: Thu già nua mấy lứa
Quả thị ngày xưa có trọn nỗi ước mơ?
Giao mùa gõ vào tim anh buốt giá
Nỗi nhớ em đi lạc tự bao giờ.
...

Mùa Thu trốn mất từ lâu
Đêm buông mành để anh sầu... riêng anh.

Tú Yên

[thienthanh]

Mùa hát

Mùa đông hát một bài ca lạ
Người về từ nỗi nhớ xa xôi
Lời yêu của một người cuối hạ
Cũng đọng về rưng rức trên môi.

Có những bàn tay tìm nhau mà khóc
Tìm nhau mà kể chuyện dại khờ
Có nước mắt nào nồng thơm trên tóc
Đêm về khe khẽ hóa câu thơ.

Đưa người sang đến mùa cỏ biếc
Tôi nằm nghe sỏi đá đơm hoa
Nụ hôn có điều gì tha thiết
Mà nằm không ngủ suốt đêm qua...

NHẬT AN

[vuphong]

Lạnh Lùng

Tiếng hát : Vân Quang Long
Nhạc và lời: Đinh Việt Lang

Em nỡ lạnh lùng đến thế sao
Tim anh tan nát tự hôm nào
Giờ đây đã nát càng thêm nát
Muốn nói mà sao vẫn nghẹn ngào

Sao em không nói một lời gì
Dầu chỉ một lời không đáng chi
Cũng đủ cõi lòng anh ấm lại
Bao ngày xa cách buổi anh đi

Em giết tình anh nữa phải không ?
Em đem băng tuyết lấp hoa hồng
Em đem hờ hững vùi thương nhớ
Em giết lòng anh trong lạnh lùng